ഉപവാസപരോ ഭൂത്വാ നിത്യം ബ്രഹ്മപരായണഃ । തത്ര സ്നാത്വാ തു രാജേംദ്ര മുച്യതേ ബ്രഹ്മഹത്യയാ
ഉപവാസത്തിൽ സ്ഥിരതയും ബ്രഹ്മത്തിൽ മനസ്സും വെച്ചവൻ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ, രാജാവേ, ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
തതോ ഗച്ഛേത രാജേന്ദ്ര നര്മദോദധിസംഗമമ് । ജമദഗ്നിരിതി ഖ്യാതം സിദ്ധോ യത്ര ജനാര്ദനഃ
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, നർമദയും സമുദ്രവും സംഗമിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോകണം; അവിടെ ജമദഗ്നി എന്ന പേരിൽ ജനാർദ്ദനൻ സിദ്ധി നേടിയിടമാണ്.
യത്രേഷ്ട്വാ ബഹുഭിര്യജ്ഞൈരിംദ്രോ ദേവാധിപോഭവത് । തത്ര സ്നാത്വാ നരോ രാജന്നര്മദോദധിസംഗമേ
അവിടെയാണ് അനേകം യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തി ഇന്ദ്രൻ ദേവന്മാരുടെ രാജാവായത്; നർമദയും സമുദ്രവും സംഗമിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് സ്നാനം ചെയ്താൽ,
ത്രിഗുണസ്യാശ്വമേധസ്യ ഫലം പ്രാപ്നോതി മാനവഃ । പശ്ചിമോദധിസായുജ്യം മുക്തിദ്വാരവിഘാടനമ്
മൂന്നു അശ്വമേധയാഗങ്ങളുടെ ഫലം ലഭിക്കും; പടിഞ്ഞാറൻ സമുദ്രത്തിൽ ഐക്യം നേടുകയും മോക്ഷദ്വാരങ്ങൾ തുറക്കുകയും ചെയ്യും.
തത്ര ദേവാഃ സഗംധര്വാ ഋഷയഃ സിദ്ധചാരണാഃ । ആരാധയംതി ദേവേശം ത്രിസംധ്യം വിമലേശ്വരമ്
അവിടെ ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, ഋഷിമാർ, സിദ്ധന്മാർ, ചാരണന്മാർ എന്നിവർ ഒന്നിച്ച് ദേവേശ്വരനായ വിമലേശ്വരനെ മൂന്ന് കാലങ്ങളിലും ആരാധിക്കുന്നു.
സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ രുദ്രലോകേ മഹീയതേ । വിമലേശ്വരപരം തീര്ഥം ന ഭൂതം ന ഭവിഷ്യതി
എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മനസ്സ് ശുദ്ധിയോടെ, രുദ്രലോകത്തിൽ മഹത്വം ലഭിക്കും; വിമലേശ്വരനേക്കാൾ ഉന്നതമായ തീർത്ഥം മുമ്പ് ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഭാവിയിലും ഉണ്ടാവില്ല.
തത്രോപവാസം കൃത്വാ യേ പശ്യംതി വിമലേശ്വരമ് । സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ രുദ്രലോകം വ്രജംതി തേ
അവിടെ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച് നിർമ്മലനായ ഈശ്വരനെ കണ്ട്, എല്ലാവിധ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള ശുദ്ധി നേടുകയും, അവർ രുദ്രന്റെ ലോകത്തെത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര കേശിനീതീര്ഥമുത്തമമ് । തത്ര സ്നാത്വാ നരോ രാജന്നുപവാസപരായണഃ
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, അത്യുത്തമമായ കെശിനി തീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം; അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ഉപവാസത്തിൽ ലീനനായ മനുഷ്യൻ—
ഉപോഷ്യ രജനീമേകാം നിയതോ നിയതാശനഃ । തത്ര തീര്ഥപ്രഭാവേണ മുച്യതേ ബ്രഹ്മഹത്യയാ
ഒരു രാത്രി ഉപവാസം കർശനമായി അനുഷ്ഠിച്ച്, ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വത്താൽ, അവൻ ബ്രഹ്മഹത്യാപാപത്തിൽ നിന്നു മോചിതനാകും.
സര്വതീര്ഥാഭിഷേകം ച യഃ പശ്യേത്സാഗരേശ്വരമ് । യോജനാഭ്യംതരേ തിഷ്ഠേദാവര്തേ സംസ്ഥിതഃ ശിവഃ
ആർക്കായാലും എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളുടെ അഭിഷേകം കാണാനും, സാഗരേശ്വരനെ കണ്ട്, ഒരു യോജന ദൂരത്തിനുള്ളിൽ ചുഴലിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ശിവനെ ദർശിക്കാനും കഴിയുമ്പോൾ—
തം ദൃഷ്ട്വാ സര്വതീര്ഥാനി ദൃഷ്ടാനി സ്യുര്ന സംശയഃ । സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ യത്ര രുദ്ര സഃ ഗച്ഛതി
അവനെ കണ്ടാൽ, എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും കണ്ടതുപോലെയാകും—ഇതിൽ സംശയമില്ല; എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള മോചനത്തോടെ, അവൻ രുദ്രൻ ഉള്ളിടത്തേക്ക് പോകുന്നു.
നര്മദാസംഗമം യാവദ്യാവച്ചാമരകംടകമ് । തത്രാംതരേ മഹാരാജന്തീര്ഥകോട്യോദകസ്ഥിതാഃ
നർമദയുടെ സംഗമം മുതൽ അമരകണ്ഠകം വരെ, മഹാരാജാവേ, ആ ഇടവേളയിൽ കോടിക്കണക്കിന് തീർത്ഥങ്ങൾ വെള്ളത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
തീര്ഥാത്തീര്ഥാടനം ചര്യാ ഋഷികോടിനിഷേവിതാ । അഗ്നിഹോത്രൈശ്ച ദിവ്യാംശൈഃ സര്വൈര്ജ്ഞാനപരായണൈഃ
തീർത്ഥത്തിൽ നിന്ന് തീർത്ഥത്തിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്ന ഈ ആചാരം, കോടിക്കണക്കിന് ഋഷികളും, അഗ്നിഹോത്രികൾക്കും, ജ്ഞാനത്തിൽ ലീനരായവർക്കും, ദൈവികരായവർക്കും അനുസരിച്ചിരിക്കുന്നു.
സേവിതാസ്തേന രാജേംദ്ര ഈപ്സിതാര്ഥപ്രദായികാഃ । യശ്ചേദം വൈ പഠേന്നിത്യം ശൃണുയാദ്വാപി ഭക്തിതഃ
രാജാവേ, ആ തീർത്ഥങ്ങൾ സേവിക്കുന്നവർക്ക് ആഗ്രഹിച്ച ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കും; ഈ കഥ ഭക്തിയോടെ എപ്പോഴും വായിക്കുന്നവർക്കോ കേൾക്കുന്നവർക്കോ—
തം തു തീര്ഥാനി സര്വാണി അഭിഷിംചംതി പാംഡവ । നര്മദാ ച സദാ പ്രീതാ ഭവേദ്വൈ നാത്ര സംശയഃ
അവരെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു, പാണ്ഡവാ, നർമദയും എന്നും അത്യന്തം സന്തോഷവതിയാകും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
പ്രീതസ്തസ്യ ഭവേദ്രുദ്രോ മാര്കംഡേയോ മഹാമുനിഃ । വംധ്യാ ച ലഭതേ പുത്രാന്ദുര്ഭഗാ സുഭഗാഭവേത്
രുദ്രനും മഹാമുനിയായ മാർകണ്ടേയനും അവനിൽ സന്തോഷം പ്രാപിക്കും; വന്ധ്യയ്ക്ക് പുത്രന്മാർ ലഭിക്കും, ദുർഭാഗ്യവാൻ ഭാഗ്യവാനാകും.
കുമാരീം ലഭതേ ഭര്ത്താ യച്ച യോ വാഞ്ഛതേ ഫലമ് । തദേവ ലഭതേ സര്വം നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ
കുമാരിക്ക് ഭർത്താവ് ലഭിക്കും, ആരെന്ത് ഫലം ആഗ്രഹിച്ചാലും അതു തന്നെ പൂർണ്ണമായി ലഭിക്കും—ഇതിൽ കൂടുതൽ സംശയിക്കേണ്ടതില്ല.
ബ്രാഹ്മണോ വേദമാപ്നോതി ക്ഷത്രിയോ വിജയീ ഭവേത് । വൈശ്യസ്തു ലഭതേ ധാന്യം ശൂദ്രഃ പ്രാപ്നോതി സദ്ഗതിമ്
ബ്രാഹ്മണൻ വേദം നേടും, ക്ഷത്രിയൻ വിജയി ആവും, വൈശ്യൻ ധാനം നേടും, ശൂദ്രൻ നല്ല ഗതി പ്രാപിക്കും.
മൂര്ഖസ്തു ലഭതേ വിദ്യാം ത്രിസംധ്യം യഃ പഠേന്നരഃ । നരകം ച ന പശ്യേത വിയോനിം ച ന ഗച്ഛതി
അജ്ഞാനിക്ക് ജ്ഞാനം ലഭിക്കും; ഈ കഥ മൂന്ന് സമയങ്ങളിലും വായിക്കുന്നവൻ നരകത്തിൽ പോകുകയില്ല, താഴ്ന്ന ജന്മം പ്രാപിക്കുകയുമില്ല.
നാരദ ഉവാച- ഏവം തേ കഥിതം രാജന്നര്മദാതീര്ഥമുത്തമമ് । പുരാ ഗംധര്വകന്യാനാം ശാപജം ഭയമുല്ബണമ്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഇങ്ങനെ ഞാൻ നർമദാ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വവും, പുരാതനകാലത്ത് ഗന്ധർവകന്യകൾക്ക് ശാപം മൂലം ഉണ്ടായ ഭയവും നിനക്കു വിവരിച്ചു.
നാശിതം തന്മഹാരാജ രേവാജലകണാഗ്നിനാ । രേവാജലകണസ്പര്ശാന്മുക്തോ ഭവതി മാനവഃ
മഹാരാജാവേ, അതെല്ലാം രേവാ ജലകണങ്ങളുടെ അഗ്നിയാൽ നശിച്ചു; രേവാ ജലകണങ്ങൾ സ്പർശിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ മോചിതനാകും.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച- ഭഗവന്ബഹുകന്യാഭിഃ ശാപോ ലംഭി കഥം കുതഃ । കസ്യാപത്യാനി താസ്താസാം നാമ കിം കീദൃശം വയഃ
യുധിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു: ഭഗവൻ, എത്രയോ കന്യകൾക്ക് ആരാണ് എങ്ങനെ ശാപം നൽകിയത്? അവർ ആരുടെ മക്കളാണ്, അവരുടെ പേരുകൾ എന്ത്, വയസ്സെത്ര?
കഥം രേവാജലസ്പര്ശാദ്വിപാകാച്ഛാപസംഭവാത് । വിമുക്താഃ കുത്ര താഃ സസ്നുഃ സര്വം മേ കഥയ പ്രഭോ
രേവാ ജലത്തിന്റെ സ്പർശത്താൽ, ശാപഫലത്തിന്റെ സമയത്ത് അവർ എങ്ങനെ മോചിതരായി? അവർ എവിടെ സ്നാനം ചെയ്തു? എല്ലാം ദയവായി പറയൂ, പ്രഭോ.
നര്മദാതീര്ഥമാഹാത്മ്യം ചമത്കാരകരം ഭവേത് । ശ്രവണാദപി പാപാനാം മലനാശനമുച്യതേ
നർമദാ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം അത്ഭുതകരമാണ്; അതു കേൾക്കുമ്പോൾ പോലും പാപങ്ങളുടെ മലിനതകൾ നശിക്കുമെന്ന് പറയുന്നു.
നര്മദാനര്മദാശബ്ദോ യേന കേനചിദുച്യതേ । തസ്യ സ്യാച്ഛാശ്വതീ മുക്തിര്യാവദാചംദ്ര താരകമ്
ഏതെങ്കിലും വിധത്തിൽ 'നർമദ' എന്ന പേര് ഉച്ചരിക്കുന്നവർക്കു, ചന്ദ്രനും നക്ഷത്രങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം, ശാശ്വതമായ മോക്ഷം ലഭിക്കും.
വ്യാഹൃതം ഭവതാ പൂര്വം രേവാമാഹാത്മ്യമുത്തമമ് । തഥാപി ചരിതം സാധോ യദേതത്തന്നിഗദ്യതാമ്
നീ മുമ്പ് രേവയുടെ മഹത്വം പറഞ്ഞിരുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ധർമ്മനിഷ്ഠനായവനേ, അതിന്റെ കഥ വീണ്ടും വിശദമായി പറയണമെന്നു ഞാൻ അപേക്ഷിക്കുന്നു.
അഥ ചോത്തമവാര്തായാ സേവിതവ്യാ മനീഷിഭിഃ । അതഃ പൃച്ഛാമി വിപ്രേംദ്ര രേവാമാഹാത്മ്യമുത്തമമ് । ഇതിഹാസം വദ വിഭോ കന്യാനാം ചരിതോജ്ജ്വലമ്
മഹത്തായ കഥകൾ ജ്ഞാനികൾ അന്വേഷിക്കേണ്ടതാണല്ലോ. അതുകൊണ്ട്, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനേ, രേവയുടെ പരമമായ മഹത്വവും കന്യകമാരുടെ ഉജ്ജ്വലമായ ചരിത്രവും ദയവായി പറയൂ.
നാരദ ഉവാച- ശ്രൂയതാം രാജശാര്ദൂല ധര്മഗര്ഭാപരാ കഥാ । യഥാരണിര്വഹ്നിഗര്ഭാ ധര്മ്മസ്തു ബ്രഹ്മസൂരിവ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, നീ ധർമ്മം നിറഞ്ഞ ഈ കഥ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കണം. മരത്തിൽ അഗ്നി ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നതുപോലെ, ബ്രഹ്മാവിൽ നിന്ന് ധർമ്മം ജനിക്കുന്നു.
ഗംധര്വഃ ശുകസംഗീതിസ്തസ്യ കന്യാ പ്രമോഹിനീ । സുശീലസ്യ സുശീലാ ച സുസ്വരാ സ്വരവേദിനഃ
ശ്രേഷ്ഠമായ സംഗീതത്തിൽ പ്രശസ്തനായ ശുക എന്ന ഗന്ധർവന്റെ മകൾ പ്രമോഹിനി നല്ല സ്വഭാവം ഉള്ളവളായിരുന്നു. സുശീലയുടെ മകൾ സുശീലയും സംഗീതത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവളായിരുന്നു.
സുതാരാ ചംദ്രകാംതസ്യ ചംദ്രികാ സുപ്രഭസ്യ ച । ഇമാനി വരനാമാനി താസാമപ്സരസാം നൃപ
ചന്ദ്രകാന്തന്റെ മകൾ സുതാരയും, സുപ്രഭയുടെ മകൾ ചന്ദ്രികയും—ഇവരാണ് ആ അപ്സരസ്സുകളുടെ മനോഹരമായ പേരുകൾ, രാജാവേ.