തത്ര സ്നാത്വാ ദിവം യാംതി യേ മൃതാസ്തേഽപുനര്ഭവാഃ । ജ്വാലേശ്വരേ മഹാരാജ യസ്തു പ്രാണാന്പരിത്യജേത്
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ഈ ലോകം വിടുന്നവർ സ്വർഗത്തിൽ എത്തി, വീണ്ടും ജന്മം പ്രാപിക്കാറില്ല. മഹാരാജാവേ, ജ്വാലേശ്വരക്ഷേത്രത്തിൽ ജീവൻ വിട്ടാൽ അതിനേക്കാൾ വലിയ ഫലം ലഭിക്കും.
ചംദ്ര സൂര്യോപരാഗേ തു ഭക്ത്യാപി ശൃണു തത്ഫലമ് । അമരാ നാമ ദേവാസ്തേ പര്വതേഽമരകംടകേ
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ഗ്രഹണകാലത്ത് ഭക്തിയോടെ കേൾക്കുകയാണെങ്കിൽ പോലും അതിന്റെ ഫലം കേൾക്കൂ. അമരകണ്ടകപർവതത്തിൽ അമരർ എന്ന ദേവന്മാർ താമസിക്കുന്നു.
രുദ്രലോകമവാപ്നോതി യാവദാഭൂതസംപ്ലവമ് । അമരേശ്വരസ്യ ദേവസ്യ പര്വതസ്യ തടേ ജലേ
അമരേശ്വരപർവതത്തിന്റെ കിണറ്റരികിലെ വെള്ളത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, സൃഷ്ടി നശിക്കുന്നതുവരെ രുദ്രലോകം ലഭിക്കും.
കോടിശ ഋഷിമുഖ്യാസ്തേ തപസ്തപ്യംതി സുവ്രതാഃ । സമംതാദ്യോജനം രാജന്ക്ഷേത്രം ചാമരകംടകമ്
അവിടെ കോടിക്കണക്കിന് മഹർഷിമാർ കഠിനവ്രതങ്ങൾ പാലിച്ച് തപസ്സ് ചെയ്യുന്നു. രാജാവേ, അമരകണ്ടകക്ഷേത്രം ഒരു യോജന ദൂരത്തോളം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
അകാമോ വാ സകാമോ വാ നര്മദായാം ശുഭേ ജലേ । സ്നാത്വാ മുച്യേത പാപേഭ്യോ രുദ്രലോകം സ ഗച്ഛതി
ആഗ്രഹമുണ്ടോ ഇല്ലയോ എന്നതല്ല, നർമദയുടെ ശുദ്ധജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ പാപങ്ങൾക്കൊന്നും ബന്ധമില്ലാതെ രുദ്രലോകം പ്രാപിക്കും.
നാരദ ഉവാച- ഉത്തരേ നര്മദാകൂലേ തീര്ഥം യോജനവിസ്തൃതമ് । പത്രേശ്വരേതി വിഖ്യാതം സര്വപാപഹരം പരമ്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: നർമദയുടെ വടക്കേ കരയിൽ, ഒരു യോജന വീതിയുള്ള പത്രേശ്വരം എന്ന മഹാക്ഷേത്രം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അതാണ് എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്ന ഉത്തമസ്ഥലം.
തത്ര സ്നാത്വാ നരോ രാജന്ദൈവതൈഃ സഹ മോദതേ । പംചവര്ഷസഹസ്രാണി ക്രീഡതേ കാമരൂപധൃക്
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ ദേവതകളോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ അഞ്ചായിരം വർഷം ഇഷ്ടരൂപത്തിൽ കളിച്ചു സന്തോഷിക്കും, രാജാവേ.
ഗര്ജനം തു തതോ ഗച്ഛേദ്യത്ര മേഘ ഉപസ്ഥിതഃ । ഇംദ്രജിന്നാമ സംപ്രാപ്തം തസ്യ തീര്ഥപ്രഭാവതഃ
അവിടെ നിന്ന് മേഘങ്ങൾ കൂടുന്ന ഗർജനക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോവണം. ആ തീർഥത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ഇന്ദ്രജിത്ത് അവിടെ എത്തിയിട്ടുണ്ട്.
മേഘരാവം തതോ ഗച്ഛേദ്യത്ര മേഘാഭിഗര്ജിതമ് । മേഘനാദോ ഗണസ്തത്ര വരസംപന്നതാം ഗതഃ
അതിനുശേഷം മേഘങ്ങളുടെ ഗർജനം മുഴങ്ങുന്ന മേഘരാവത്തിലേക്ക് പോകണം. അവിടെ മേഘനാദൻ എന്ന സംഘത്തിന് അത്യുത്തമമായ സ്ഥാനമുണ്ട്.
തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര ബ്രഹ്മാവര്തമിതി സ്മൃതമ് । തത്ര സംനിഹിതോ ബ്രഹ്മാ നിത്യമേവ യുധിഷ്ഠിര
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവർത്തം എന്ന പേരിലുള്ള സ്ഥലത്തിലേക്ക് പോവണം, രാജാവേ. അവിടെ ബ്രഹ്മാവ് എപ്പോഴും സന്നിഹിതനാണ്, യുദിഷ്ഠിരാ.
തത്ര സ്നാത്വാ തു രാജേംദ്ര ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ । തതോംഽഗാരേശ്വരേ തീര്ഥേ നിയതോ നിയമാശനഃ
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ മഹത്വം ലഭിക്കും, രാജാവേ. അതിനുശേഷം അങ്കാരേശ്വരക്ഷേത്രത്തിൽ നിയന്ത്രിതമായ ആഹാരം പാലിച്ച് വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം.
സര്വപാപവിശുദ്ധാത്മാ രുദ്രലോകം സ ഗച്ഛതി । തതോ ഗച്ഛേത രാജേംദ്ര കപിലാതീര്ഥമുത്തമമ്
എല്ലാ പാപങ്ങൾക്കുമപ്പുറം മനസ്സ് ശുദ്ധിയോടെ അവൻ രുദ്രലോകം പ്രാപിക്കും. അതിനുശേഷം കപിലാതീർഥം എന്ന ഉത്തമസ്ഥലത്തിലേക്ക് പോവണം, രാജാവേ.
തത്ര സ്നാത്വാ നരോ രാജന്ഗോപ്രദാനഫലം ലഭേത് । കാംചീതീര്ഥം തതോ ഗച്ഛേദ്ദേവര്ഷിഗണസേവിതമ്
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ, രാജാവേ, ഒരു പശു ദാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും. പിന്നെ ദേവർഷിമാർ സേവിക്കുന്ന കാഞ്ചീതീർഥത്തിലേക്ക് പോവണം.
തത്ര സ്നാത്വാ നരോ രാജന്ഗോലോകം സമവാപ്നുയാത് । തതോ ഗച്ഛേത്തു രാജേംദ്ര കുംഡലേശ്വരമുത്തമമ്
അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ ഗോലോകം പ്രാപിക്കും, രാജാവേ. അതിനുശേഷം ഉത്തമമായ കുണ്ടലേശ്വരത്തിലേക്ക് പോവണം.
തത്ര സംനിഹിതോ രുദ്രസ്തിഷ്ഠതേ ഉമയാ സഹ । തത്ര സ്നാത്വാ തു രാജേംദ്ര അവധ്യസ്ത്രിദശൈരപി
അവിടെ രുദ്രൻ ഉമയോടൊപ്പം സന്നിഹിതനാണ്. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ ദേവന്മാർക്കുപോലും അവനെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല, രാജാവേ.
പിപ്പലേശ്വരം തതോ ഗച്ഛേത്സര്വപാപപ്രണാശനമ് । തത്ര ഗത്വാ തു രാജേംദ്ര രുദ്രലോകേ മഹീയതേ
അതിനുശേഷം എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്ന പിപ്പലേശ്വരത്തിലേക്ക് പോവണം. അവിടെ എത്തിച്ചേരുമ്പോൾ രുദ്രലോകത്തിൽ മഹത്വം ലഭിക്കും, രാജാവേ.
തതോ ഗച്ഛേത്തു രാജേംദ്ര വിമലം വിമലേശ്വരമ് । തത്ര ദേവശിഖാ രമ്യാ ഈശ്വരേണ നിപാതിതാ
അതിനുശേഷം വിമലക്ഷേത്രത്തിലേക്ക്, വിമലേശ്വരനിലേക്കാണ് പോകേണ്ടത്, രാജാവേ. അവിടെ ദൈവത്തിന്റെ മനോഹരമായ ശിഖരം ഈശ്വരൻ അവിടേക്ക് വീഴ്ത്തിയതാണ്.
തത്ര പ്രാണാന്പരിത്യജ്യ രുദ്രലോകമവാപ്നുയാമ് । തതഃ പുഷ്കരിണീം ഗച്ഛേത്തത്ര സ്നാനം സമാചരേത്
അവിടെ ജീവൻ വിട്ടാൽ രുദ്രലോകം പ്രാപിക്കും. അതിനുശേഷം പുഷ്കരിണിയിലേക്ക് പോയി അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യണം.
സ്നാനമാത്രേ നരസ്തത്ര ഇംദ്രസ്യാര്ദ്ധാസനം ലഭേത് । നര്മദാ സരിതാം ശ്രേഷ്ഠാ രുദ്രദേഹാദ്വിനിഃസൃതാ
അവിടെയൊന്നു കുളിച്ചാൽ പോലും മനുഷ്യൻക്ക് ഇന്ദ്രന്റെ സിംഹാസനത്തിന്റെ പാതി ഭാഗം ലഭിക്കും. നർമ്മദാ നദികൾക്കിടയിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമാണ്, രുദ്രന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നാണ് അവൾ ഉദിച്ചത്.
താരയേത്സര്വഭൂതാനി സ്ഥാവരാണി ചരാണി ച । സര്വദേവാതിദേവേന ഈശ്വരേണ മഹാത്മനാ
അചഞ്ചലങ്ങളായതും ചലിക്കുന്നതുമായ എല്ലാ ജീവികളെയും സർവ്വദേവന്മാരുടെ പ്രഭുവായ മഹാത്മാവായ ഈശ്വരന്റെ കൃപയാൽ അവൾ രക്ഷിക്കുന്നു.
കഥിതാ ഋഷിസംഘേഭ്യോ ഹ്യസ്മാകം ച വിശേഷതഃ । മുനിഭിഃ സംസ്തുതാ ഹ്യേഷാ നര്മദാ പ്രവരാ നദീ
മഹർഷിമാരുടെ കൂട്ടത്തിനും പ്രത്യേകിച്ച് ഞങ്ങൾക്കുമാണ് ഈ ഉത്തമമായ നർമ്മദാ നദിയെ വിവരിച്ചത്; ഈ നദിയെ മുനിമാർ സ്തുതിച്ചിട്ടുണ്ട്.
രുദ്രദേഹാദ്വിനിഷ്ക്രാംതാ ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ । സര്വപാപഹരാ നിത്യം സര്വപ്രാണിനമസ്കൃതാ
ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി രുദ്രന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്ന നർമ്മദാ എല്ലായ്പോഴും എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്നു, എല്ലാ ജീവികളും അവളെ ആദരിക്കുന്നു.
സംസ്തുതാ ദേവഗംധര്വൈരപ്സരോഭിസ്തഥൈവ ച । നമഃ പുണ്യജലേ ആദ്യേ നമഃ സാഗരഗാമിനി
ദേവന്മാരും ഗാന്ധർവന്മാരും അപ്പ്സരസുകളും നർമ്മദയെ സ്തുതിക്കുന്നു. പുണ്യജലങ്ങളിലെ പ്രഥമയായവളേ, സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നവളേ, നമസ്കാരം.
നമോസ്തു തേ ഋഷിഗണൈഃ ശംകരദേഹനിഃസൃതേ । നമോസ്തു തേ ധര്മവൃതേ വരാനനേ നമോസ്തു തേ ദേവഗണൈകവംദിതേ
ശംകരന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്നു ഉദിച്ചവളേ, ഋഷിമാരാൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നവളേ, നമസ്കാരം. ധർമ്മം പാലിക്കുന്നവളേ, മനോഹരവദനിയായവളേ, ദേവഗണങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് വന്ദിക്കുന്നവളേ, നമസ്കാരം.
നമോസ്തു തേ സര്വപവിത്രപാവനേ നമോസ്തു തേ സര്വജഗത്സുപൂജിതേ । യശ്ചേദം പഠതേ സ്തോത്രം നിത്യം ശുദ്ധേന മാനവഃ
എല്ലാ വിശുദ്ധതയെയും വിശുദ്ധമാക്കുന്നവളേ, നമസ്കാരം. സർവ്വലോകവും വലിയ ആദരവോടെ പൂജിക്കുന്നവളേ, നമസ്കാരം. ഈ സ്തോത്രം ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ ആരെങ്കിലും ദിവസേന പാരായണം ചെയ്താൽ,
ബ്രാഹ്മണോ വേദമാപ്നോതി ക്ഷത്ത്രിയോ വിജയീ ഭവേത് । വൈശ്യസ്തു ലഭതേ ലാഭം ശൂദ്രശ്ചൈവ ശുഭാം ഗതിമ്
ബ്രാഹ്മണൻ വേദം പ്രാപിക്കും, ക്ഷത്രിയൻ വിജയിക്കും, വൈശ്യൻ ലാഭം നേടും, ശൂദ്രൻ നല്ല ഗതി പ്രാപിക്കും.
അന്നാര്ഥീ ലഭതേ ഹ്യന്നം സ്മരണാദേവ നിത്യശഃ । നര്മദാം സേവ്യതേ നിത്യം സ്വയം ദേവോ മഹേശ്വരഃ । തേന പുണ്യാ നദീ ജ്ഞേയാ ബ്രഹ്മഹത്യാപഹാരിണീ
അന്നം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ നിത്യമായി നർമ്മദയെ സ്മരിച്ചാൽ അന്നം ലഭിക്കും. മഹേശ്വരൻ തന്നെ നിത്യമായി നർമ്മദയെ സേവിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഈ നദി പുണ്യമുള്ളതും ബ്രഹ്മഹത്യ പാപം നീക്കുന്നതുമായവളായി അറിയണം.
നാരദ ഉവാച-। തദാപ്രഭൃതി ബ്രഹ്മാദ്യാ ഋഷയശ്ച തപോധനാഃ । സേവംതേ നര്മദാം രാജന്കാമക്രോധവിവര്ജിതാഃ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: അന്ന് മുതൽ ബ്രഹ്മാവും മറ്റു തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായ ഋഷിമാരും, ആസക്തിയും കോപവും ഇല്ലാതെ, രാജാവേ, നർമ്മദയെ സേവിക്കുന്നു.
തസ്മിന്നിപതി തം ദൃഷ്ട്വാ ശൂലം ദേവസ്യ ഭൂതലേ । തസ്യ പുണ്യം സമാഖ്യാതം ശംകരേണ മഹാത്മനാ
അവിടെ ഭൂമിയിൽ ദേവന്റെ ശൂലം വീണത് കണ്ടപ്പോൾ, അതിന്റെ മഹത്വം മഹാത്മാവായ ശംകരൻ വിശദീകരിച്ചു.
ശൂലഭേദേതി വിഖ്യാതം തീര്ഥം പുണ്യതമം മഹത് । തത്ര സ്നാത്വാര്ച്ചയേദ്ദേവം ഗോസഹസ്രഫലം ലഭേത്
ശൂലഭേദം എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധമായ അതി വിശുദ്ധമായ തീർഥം അവിടെയുണ്ട്. അവിടെ കുളിച്ച് ദേവനെ ആരാധിച്ചാൽ, ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലം ലഭിക്കും.