ജന്മപ്രഭൃതി യത്പാപം സ്ത്രിയോ വാ പുരുഷസ്യ വാ । പുഷ്കരേ ഗതമാത്രസ്യ സര്വമേവ പ്രണശ്യതി
ജനനത്തോടെ സ്ത്രീയോ പുരുഷനോ ചെയ്ത എല്ലാ പാപങ്ങളും, പുഷ്കരത്തിൽ എത്തുന്നുമാത്രം എല്ലാം നശിച്ചുപോകുന്നു.
യഥാ സുരാണാം സര്വേഷാമാദിസ്തു മധുസൂദനഃ । തഥൈവ പുഷ്കരോ രാജന്തീര്ഥാനാമാദിരുച്യതേ
എങ്ങനെയാണെങ്കിൽ എല്ലാ ദേവന്മാരിലും മധുസൂദനൻ പ്രധാനം, അതുപോലെ തന്നെയാണ് രാജാവേ, എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിലും പുഷ്കരം പ്രധാനമെന്ന് പറയുന്നത്.
ഉഷ്ട്വാ ദ്വാദശവര്ഷാണി പുഷ്കരേ നിയതഃ ശുചിഃ । ക്രതൂന്സര്വാനവാപ്നോതി ബ്രഹ്മലോകം ച ഗച്ഛതി
പുഷ്കരത്തിൽ പതിനിരണ്ട് വർഷം നിയന്ത്രണത്തോടെയും ശുദ്ധിയോടെയും പാർത്താൽ, എല്ലാ യാഗങ്ങളുടെ ഫലവും ലഭിച്ച് ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ എത്തും.
യസ്തു വര്ഷശതം പൂര്ണമഗ്നിഹോത്രമുപാശ്നുതേ । കാര്തികീം വാ വസേദേകാം പുഷ്കരേ സമമേവ തത്
ഒരു മനുഷ്യൻ നൂറു വർഷം അഗ്നിഹോത്രം നടത്തുകയോ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു കാർത്തിക മാസമെങ്കിലും പുഷ്കരത്തിൽ പാർക്കുകയോ ചെയ്താൽ, രണ്ടിന്റെയും ഫലം ഒരുപോലെയാണ്.
ദുഷ്കരം പുഷ്കരേ ഗംതും ദുഷ്കരം പുഷ്കരേ തപഃ । ദുഷ്കരം പുഷ്കരേ ദാനം വസ്തും ചൈവ സുദുഷ്കരമ്
പുഷ്കരത്തിലേക്ക് പോകുന്നത് ദുഷ്കരമാണ്, അവിടെ തപസ്സ് ചെയ്യുന്നതും ദുഷ്കരമാണ്, അവിടെ ദാനം ചെയ്യുന്നതും ദുഷ്കരമാണ്, അവിടെ പാർക്കുന്നത് അതിലും ദുഷ്കരമാണ്.
ത്രീണി ശൃംഗാണി ശുഭ്രാണി ത്രീണി പ്രസ്രവണാനി ച । പുഷ്കരാണ്യാദി തീര്ഥാനി ന വിദ്മസ്തത്ര കാരണമ്
മൂന്ന് തിളങ്ങുന്ന കുന്നുകളും, മൂന്ന് ഉണരുന്ന ഉറവുകളും — ഇവയാണ് പുഷ്കരത്തിലെ ആദി തീർത്ഥങ്ങൾ; അതിന് കാരണം ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല.
ഉഷ്ട്വാ ദ്വാദശവര്ഷാണി നിയതോ നിയതാശനഃ । സ മുക്തഃ സര്വപാപേഭ്യോ സര്വക്രതുഫലം ലഭേത്
പതിനിരണ്ട് വർഷം നിയന്ത്രണത്തോടെയും നിയന്ത്രിതമായ ഭക്ഷണത്തോടെയും പുഷ്കരത്തിൽ പാർത്താൽ, എല്ലാപാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി, എല്ലാ യാഗഫലവും ലഭിക്കും.
വസിഷ്ഠ ഉവാച- പ്രദക്ഷിണമുപാവൃത്തോ ജംബൂമാര്ഗേ സമാവിശേത് । ജംബൂമാര്ഗം സമാവിശ്യ പിതൃദേവര്ഷിപൂജിതമ്
വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: പ്രദക്ഷിണം കഴിഞ്ഞ് ജംബുമാർഗത്തിൽ പ്രവേശിക്കണം; ജംബുമാർഗത്തിൽ കടക്കുമ്പോൾ പിതാക്കന്മാരുടെയും ഋഷിമാരുടെയും അനുഗ്രഹം ലഭിക്കും.
അശ്വമേധമവാപ്നോതി വിഷ്ണുലോകം ച ഗച്ഛതി । തത്രോഷ്യ രജനീഃ പംച ഷഷ്ഠകാലേശ്നുവന്നരഃ
അവിടെ അഞ്ചു രാത്രികൾ പാർത്തി, ആറാമത്തെ കാലം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ, അശ്വമേധയാഗഫലവും വിഷ്ണുലോകവും ലഭിക്കും.
ന ദുര്ഗതിമവാപ്നോതി സിദ്ധിം ചാപ്നോത്യനുത്തമാമ് । ജംബുമാര്ഗാദുപാവൃത്തോ ഗച്ഛേത്തു ദുലികാശ്രമമ്
അവൻ ദുരിതം അനുഭവിക്കുകയില്ല, ഉത്തമമായ സിദ്ധി നേടും; ജംബുമാർഗം വിട്ട് ദുലികാശ്രമത്തിലേക്ക് പോകണം.
ന ദുര്ഗതിമവാപ്നോതി സ്വര്ഗലോകേ ച പൂജ്യതേ । അഗസ്ത്യാശ്രമമാസാദ്യ പിതൃദേവാര്ചനേ രതഃ
അവൻ ദുരിതം അനുഭവിക്കുകയില്ല, സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും; അഗസ്ത്യാശ്രമം എത്തി, പിതാക്കന്മാരെയും ദേവന്മാരെയും ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചാൽ.
ത്രിരാത്രോപോഷിതോ രാജന്നഗ്നിഷ്ടോമഫലം ലഭേത് । ശാകവൃത്തിഃ ഫലൈര്വാപി കൌമാരം വിംദതേ പരമ്
മൂന്ന് രാത്രികൾ ഉപവാസം ചെയ്താൽ, രാജാവേ, അഗ്നിഷ്ടോമയാഗഫലം ലഭിക്കും; പച്ചക്കറികളോ പഴങ്ങളോ മാത്രം ഭക്ഷിച്ച് ജീവിച്ചാൽ, ഉത്തമമായ യൗവനം നേടും.
കന്യാശ്രമം സമാസാദ്യ ശ്രീപുഷ്ടം ലോകപൂജിതമ് । ധര്മാരണ്യം ഹി തത്പുണ്യമാദ്യം ച പാര്ഥിവര്ഷഭ
കന്യാശ്രമം എത്തുമ്പോൾ, അതു ഭംഗിയുള്ളതും ലോകം ആദരിക്കുന്നതുമാണ്; അതു ധർമ്മത്തിന്റെ വനവും, പുണ്യവും, ഏറ്റവും പ്രധാനവുമാണ്, രാജാവേ.
യത്ര പ്രവിഷ്ടമാത്രോ വൈ പാപേഭ്യോ വിപ്രമുച്യതേ । അര്ചയിത്വാ പിതൄന്ദേവാന്പ്രയതോ നിയതാശനഃ
അവിടെ കയറുന്നുമാത്രം പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും; പിതാക്കന്മാരെയും ദേവന്മാരെയും ശുദ്ധിയോടെ, നിയന്ത്രിതഭക്ഷണത്തോടെയും ആരാധിച്ചാൽ.
സര്വകാമസമൃദ്ധസ്യ യജ്ഞസ്യ ഫലമശ്നുതേ । പ്രാദക്ഷിണ്യം തതഃ കൃത്വാ യയാതിപതനം വ്രജേത്
അവൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്ന യാഗഫലം നേടും; അവിടെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തശേഷം, യയാതിയുടെ പതനത്തിലേക്ക് പോകണം.
ഹയമേധസ്യ യജ്ഞസ്യ ഫലമാപ്നോതി തത്ര വൈ । മഹാകാലമതോ ഗച്ഛേന്നിയതോ നിയതാശനഃ
അവിടെ ഹയമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും; അതിനുശേഷം, നിയന്ത്രണത്തോടെയും നിയന്ത്രിതഭക്ഷണത്തോടെയും മഹാകാലത്തിലേക്ക് പോകണം.
കോടിതീര്ഥമുപസ്പൃശ്യ ഹയമേധഫലം ലഭേത് । തതോ ഗച്ഛേത ധര്മജ്ഞ സ്ഥാനം തീര്ഥമുമാപതേഃ
കൊടിതീർത്ഥത്തിലെ വെള്ളത്തിൽ സ്പർശിച്ചാൽ, അശ്വമേധയാഗഫലം ലഭിക്കും. അതിനുശേഷം, ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, ഉമാപതിയുടെ തിരുത്തലിലേക്കുള്ള സ്ഥലം സന്ദർശിക്കണം.
നാമ്നാ ഭദ്രവടം നാമ ത്രിഷു ലോകേഷു വിശ്രുതമ് । തത്രാഭിഗമ്യ ചേശാനം ഗോസഹസ്രഫലം ലഭേത്
ഭദ്രവടം എന്ന പേരിൽ മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ ഈ സ്ഥലം ഉണ്ട്. അവിടെ ഈശാനനെ സമീപിച്ചാൽ, ആയിരം പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.
മഹാദേവപ്രസാദാച്ച ഗാണപത്യമവാപ്നുയാത് । സമൃദ്ധമസപത്നം തു ശ്രിയായുക്തം നരോത്തമ
മഹാദേവന്റെ കൃപയാൽ, ഗണപതിയുടെ സ്ഥാനവും സമൃദ്ധിയും എതിരാളികളില്ലാത്ത ഐശ്വര്യവും ലഭിക്കും, മാന്യനായ മനുഷ്യനേ.
നര്മദാം തു സമാസാദ്യ നദീം ത്രൈലോക്യവിശ്രുതാമ് । തര്പയിത്വാ പിതൄന്ദേവാനഗ്നിഷ്ടോമഫലം ലഭേത്
മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ നർമദാനദിയെ എത്തി, പിതാക്കന്മാർക്കും ദേവന്മാർക്കും തൃപ്തി നൽകുന്ന അർപ്പണങ്ങൾ ചെയ്താൽ, അഗ്നിഷ്ടോമയാഗഫലം ലഭിക്കും.
യുധിഷ്ഠിര ഉവാച- വസിഷ്ഠേന ദിലീപായ കഥിതം തീര്ഥമുത്തമമ് । നര്മദേതി ച വിഖ്യാതം പാപപര്വതദാരണമ്
യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു: വസിഷ്ഠൻ ദിലീപനോടു വിശുദ്ധമായ നർമദാ തീർത്ഥത്തെക്കുറിച്ച് വിവരിച്ചു; പാപങ്ങളുടെ പർവ്വതം നശിപ്പിക്കുന്നതിൽ പ്രശസ്തമാണ് നർമദാ.
ഭൂയശ്ച ശ്രോതുമിച്ഛാമി തന്മേ കഥയ നാരദ । നര്മദായാശ്ച മാഹാത്മ്യം വസിഷ്ഠോക്തം ദ്വിജോത്തമ
നാരദാ, ഞാൻ ഇതിൽ കൂടുതൽ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞ നർമദയുടെ മഹത്വം ദയവായി എനിക്ക് പറയൂ, മഹാനായ ദ്വിജനേ.
കഥമേഷാ മഹാപുണ്യാ നദീ സര്വത്ര വിശ്രുതാ । നര്മദാനാമ വിഖ്യാതാ തന്മമ ബ്രൂഹിനാരദ
ഈ മഹാപുണ്യമുള്ള നദി എങ്ങനെ എല്ലായിടത്തും പ്രശസ്തമായി? നർമദ എന്ന പേര് എങ്ങനെ പ്രശസ്തമായി എന്നത് എനിക്ക് പറയൂ, നാരദാ.
നാരദ ഉവാച-। നര്മദാ സരിതാം ശ്രേഷ്ഠാ സര്വപാപപ്രണാശിനീ । താരയേത്സര്വഭൂതാനി സ്ഥാവരാണി ചരാണി ച
നാരദൻ പറഞ്ഞു: നദികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമാണ് നർമദാ; എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നവളാണ് അവൾ. നിലനിൽക്കുന്നവരെയും ചലിക്കുന്നവരെയും അവൾ രക്ഷിക്കുന്നു.
നര്മദായാസ്തു മാഹാത്മ്യം വസിഷ്ഠോക്തം മയാ ശ്രുതമ് । തദേതദ്ധി മഹാരാജ സര്വം ഹി കഥയാമി തേ
വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞ നർമദയുടെ മഹത്വം ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; മഹാരാജാവേ, അതെല്ലാം ഞാൻ നിനക്കു വിശദമായി പറയും.
പുണ്യാ കനഖലേ ഗങ്ഗാ കുരുക്ഷേത്രേ സരസ്വതീ । ഗ്രാമേ വാ യദി വാരണ്യേ പുണ്യാ സര്വത്ര നര്മ്മദാ
കനഖലയിൽ ഗംഗയാണ് വിശുദ്ധം, കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ സരസ്വതിയാണ് വിശുദ്ധം; ഗ്രാമത്തിലോ കാടിലോ എവിടെയായാലും നർമദാ എല്ലായിടത്തും വിശുദ്ധമാണ്.
ത്രിഭിഃ സാരസ്വതം തോയം സപ്താഹേന തു യാമുനമ് । സദ്യഃ പുനാതി ഗാംഗേയം ദര്ശനാദേവ നാര്മദമ്
സരസ്വതീയുടെ വെള്ളം മൂന്നു ദിവസത്തിൽ ശുദ്ധിയാക്കുന്നു, യമുനയുടെ വെള്ളം ഏഴു ദിവസത്തിൽ; ഗംഗയുടെ വെള്ളം കണ്ട് ഉടൻ തന്നെ ശുദ്ധിയാകും, നർമദയെ കാണുന്നവൻ മാത്രം ശുദ്ധനാകും.
കലിംഗ ദേശേ പശ്ചാര്ദ്ധേ പര്വതേഽമരകംടകേ । പുണ്യാ ച ത്രിഷു ലോകേഷു രമണീയാ മനോരമാ
കലിംഗദേശത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള അമരകാണ്ടകപർവ്വതത്തിൽ, അവൾ മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും വിശുദ്ധയും ആകർഷകവുമാണ്.
സദേവാസുരഗംധര്വാ ഋഷയശ്ച തപോധനാഃ । തപസ്തപ്ത്വാ മഹാരാജ സിദ്ധിം ച പരമാം ഗതാഃ
ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായ ഋഷിമാരും അവിടെ തപസ്സു ചെയ്തു, മഹാരാജാവേ, പരമസിദ്ധി നേടി.
തത്ര സ്നാത്വാ മഹാരാജ നിയമസ്ഥോ ജിതേംദ്രിയഃ । ഉപോഷ്യ രജനീമേകാം കുലാനാം താരയേച്ഛതമ്
അവിടെ, മഹാരാജാവേ, കുളിച്ച്, നിയന്ത്രണത്തിൽ നിന്ന്, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ച്, ഒരു രാത്രി ഉപവാസം ചെയ്താൽ, നൂറു കുടുംബങ്ങളെ രക്ഷിക്കാം.