ബഹിര്ഗിര്യ്യോംഗമലദാ മഗധാ മാലവാര്ഘടാഃ । സത്ത്വതരാഃ പ്രാവൃഷേയാഃ ഭാര്ഗവാശ്ച ദ്വിജര്ഷഭാഃ
പർവ്വതത്തിനകത്തുള്ളവരല്ലാത്ത യോംഗമലദർ, മഗധർ, മാളവാർഘടർ, ഏറ്റവും സത്വമുള്ള പ്രാവൃഷേയർ, ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായ ഭാഗർവർ എന്നിവരും.
പുംഡ്രാ ഭാര്ഗാഃ കിരാതാശ്ച സുദേഷ്ണാ ഭാസുരാസ്തഥാ । ശകാ നിഷാദാ നിഷധാസ്തഥൈവാനര്ത നൈഋതാഃ
പുണ്ട്രർ, ഭാഗർ, കിരാതർ, സുദേഷ്ണർ, ഭാസുരർ, ശകർ, നിഷാദർ, നിഷധർ, അനർത്തർ, നായൃതർ എന്നിവരും.
പൂര്ണലാഃ പൂതിമത്സ്യാശ്ച കുംതലാ കുശകാസ്തഥാ । തരിഗ്രഹാശ്ശൂരസേനാ ഈജികാഃ കല്പകാരണാഃ
പൂർണലർ, പൂതിമത്സ്യർ, കുന്തലർ, കുശകർ, തരിഗ്രഹർ, ശൂരസേനർ, ഈജികർ, കല്പകാരണർ എന്നിവയും.
തിലഭാഗാമസാരാശ്ച മധുമത്താഃ കകുംദകാഃ । കാശ്മീരാഃ സിംധുസൌവീരാ ഗാംധാരാ ദര്ശകാസ്തഥാ
തിലഭാഗർ, മസാരർ, മധുമത്തർ, കകുന്ദകർ, കാശ്മീരർ, സിന്ധുസൗവീരർ, ഗന്ധാർവർ, ദർശകർ എന്നിവയും.
അഭീസാരാഃ കുദ്രുതാശ്ച സൌരിലാ ബാഹ്ലികാസ്തഥാ । ദര്വീ ച മാലവാ ദര്വാ വാതജാമരഥോരഗാഃ
അഭിസാരർ, കുട്രുതർ, സൌരിലർ, ബാഹ്ലികർ, ദർവി, മാളവർ, ദർവർ, വാതജാമരതോരഗർ എന്നിവയും.
ബലരട്ടാസ്തഥാ വിപ്രാഃ സുദാമാനഃ മുമല്ലികാഃ । ബംധാകരീകഷാശ്ചൈവ കുലിംദാ ഗംധികാസ്തഥാ
ബലരാജ്യവർ, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, സുദാമനർ, മുമല്ലികർ, ബന്ധകാരികഷർ, കുലിന്ദർ, ഗന്ധികർ എന്നിവയും.
വനായവോദശാഃ പാര്ശ്വരോമാണഃ കുശബിംദവഃ । കാച്ഛാ ഗോപാലകച്ഛാശ്ച ജാംഗലാഃ കുരുവര്ണകാഃ
വനായവന്മാർ, ഓദശന്മാർ, പാർശ്വന്മാർ, രോമാണന്മാർ, കുശബിന്ദവന്മാർ, കാച്ഛന്മാർ, ഗോപാലകാച്ഛന്മാർ, ജാംഗലന്മാർ, കുറുവർണകന്മാർ ഇവർ എല്ലാം—
കിരാതാബര്ബരാഃ സിദ്ധാ വൈദേഹാസ്താമ്രലിപ്തികാഃ । ഔഡ്രമ്ലേച്ഛാഃ സസൈരിംദ്രാഃ പാര്വതീയാശ്ച സത്തമാഃ
കിരാതന്മാർ, ബർബരന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, വൈദേഹന്മാർ, താമ്രലിപ്തികന്മാർ, ഔഡ്രന്മാർ, മ്ലേച്ഛന്മാർ, സൈരിന്ദ്രന്മാർ, ഉത്തമരായ പാർവതീയന്മാർ—
അഥാപരേ ജനപദാ ദക്ഷിണാ മുനിപുംഗവാഃ । ദ്രവിഡാഃ കേരലാഃ പ്രാച്യാ മൂഷികാ ബാലമൂഷികാഃ
മഹർഷേ, ദക്ഷിണഭാഗത്തുള്ള മറ്റ് ജനങ്ങൾ: ദ്രാവിഡന്മാർ, കേരളവർ, പ്രാച്യന്മാർ, മൂഷികന്മാർ, ബാലമൂഷികന്മാർ—
കര്ണാടകാ മാഹിഷകാ വികംധാ മൂഷികാസ്തഥാ । ഝല്ലികാഃ കുംതലാശ്ചൈവ സൌഹൃദാനലകാനനാഃ
കർണാടകന്മാർ, മാഹിഷകന്മാർ, വികന്ധന്മാർ, മൂഷികന്മാർ, ഝല്ലികന്മാർ, കുന്തലന്മാർ, സൗഹൃദന്മാർ, അലകാനനന്മാർ—
കൌക്കുടകാസ്തഥാ ബോലാഃ കോകണാ മണിവാലകാഃ । സമംഗാ കനകാശ്ചൈവ കുംകുരാംഗാരമാരിഷാഃ
കൗക്കുടകന്മാർ, ബോളന്മാർ, കോകനന്മാർ, മണിവാലകന്മാർ, സമംഗന്മാർ, കനകന്മാർ, കുങ്കുരാംഗരമാരിഷന്മാർ—
ധ്വജിന്യുത്സവസംകേതാസ്ത്രിവര്ഗാ മാല്യസേനയഃ । വ്യൂഢകാഃ കോരകാഃ പ്രോഷ്ടാഃ സംഗവേഗധരാസ്തഥാ
ധ്വജങ്ങൾ, ഉത്സവചിഹ്നങ്ങൾ, സങ്കേതങ്ങൾ ഉള്ളവർ, ത്രിവർഗന്മാർ, മാല്യന്മാർ, സേനയന്മാർ, വ്യൂഢകന്മാർ, കോരകന്മാർ, പ്രോഷ്ഥന്മാർ, സംഗവേഗധരന്മാർ—
തഥൈവ വിംദ്യരുലികാഃ പുലിംദാ ബല്വലൈഃ സഹ । മാലവാ മലരാശ്ചൈവ തഥൈവാപരവര്തകാഃ
അതു പോലെ തന്നെ, വിന്ധ്യരുലികന്മാർ, പുലിന്ദന്മാർ, ബാല്വലന്മാരോടൊപ്പം, മാലവന്മാർ, മലരന്മാർ, അപ്രവർത്തകന്മാർ—
കുലിംദാഃ കാലദാശ്ചൈവ ചംഡകാഃ കുരടാസ്തഥാ । മുശലാസ്തനവാലാശ്ച സതീര്ഥാ പൂതിസൃംജയാഃ
കുലിന്ദന്മാർ, കാലദന്മാർ, ചണ്ഡകന്മാർ, കുറടന്മാർ, മുശലന്മാർ, തനവാലന്മാർ, സതീർത്ഥന്മാർ, പൂതിസൃഞ്ജയന്മാർ—
അനിദായാഃ ശിവാടാശ്ച തപനാഃ സൂതപാസ്തഥാ । ഋഷികാശ്ച വിദര്ഭാശ്ച സ്തംഗനാ പരതംഗകാഃ
അനിദായന്മാർ, ശിവാടന്മാർ, തപനന്മാർ, സൂതപന്മാർ, ഋഷികന്മാർ, വിദർഭന്മാർ, സ്ഥംഗനന്മാർ, പരതംഗകന്മാർ—
ഉത്തരാശ്ചാപരേമ്ലേച്ഛാ ജനാ ഹി മുനിപുംഗവാഃ । ജവനാശ്ച സകാംബോജാ ദാരുണാ മ്ലേച്ഛജാതയഃ
മഹർഷേ, വടക്കേ ഭാഗത്തുള്ള മറ്റ് മ്ലേച്ഛജനങ്ങൾ: ജവനന്മാർ, കാംബോജന്മാർ, ദാരുണന്മാർ, മറ്റു മ്ലേച്ഛജാതികൾ—
സകൃഘൃഹാഃ കുലട്യാശ്ച ഹൂണാ പാരസികൈഃ സഹ । തഥൈവ രമണാശ്ചാന്യാസ്തഥാ ച ദശമാലികാഃ
സകൃഘൃഹന്മാർ, കുലട്യന്മാർ, ഹൂണന്മാർ, പാർസികന്മാരോടൊപ്പം, അതുപോലെ രമണന്മാർ, ദശമാലികന്മാർ—
ക്ഷത്രിയോപനിവേശാശ്ച വൈശ്യശൂദ്ര കുലാനി ച । ശൂരാഭീരാശ്ച ദരദാഃ കാശ്മീരാഃ പശുഭിഃ സഹ
ക്ഷത്രിയരുടെ കുടിയിരിപ്പുകൾ, വൈശ്യരും ശൂദ്രരും ഉള്ള കുടുംബങ്ങൾ, ശൂരന്മാർ, അഭീരന്മാർ, ദരദന്മാർ, പശുക്കളോടൊപ്പം കാശ്മീരന്മാർ—
ഖാംഡീകാശ്ച തുഷാരാശ്ച പദ്മഗാ ഗിരിഗഹ്വരാഃ । ആദ്രേയാഃ സഭിരാദാജാസ്തഥൈവ സ്തനപോഷകാഃ
ഖാണ്ഡികന്മാർ, തുഷാരന്മാർ, പത്മഗന്മാർ, മലനിരകളിൽ താമസിക്കുന്നവർ, ആദ്രേയന്മാർ, സഭിരാദാജന്മാർ, അതുപോലെ സ്ഥനപോഷകന്മാർ—
ദ്രോഷകാശ്ച കലിംഗാശ്ച കിരാതാനാം ച ജാതയഃ । തോമരാ ഹന്യമാനാശ്ച തഥൈവ കരഭംജകാഃ
ദ്രോഷകന്മാർ, കലിംഗന്മാർ, കിരാതജാതികൾ, തോമരന്മാർ, ഹന്യമാനന്മാർ, അതുപോലെ കരഭംജകന്മാർ—
ഏതേ ചാന്യേ ജനപദാഃ പ്രാച്യോദീച്യാസ്തഥൈവ ച । ഉദ്ദേശമാത്രേണ മയാ ദേശാഃ സംകീര്തിതാ ദ്വിജാഃ । യഥാഗുണബലം ചാപി ത്രിവര്ഗസ്യ മഹാഫലമ്
ഇവയും മറ്റു പൂർവഭാഗത്തും വടക്കൻഭാഗത്തുമുള്ള ജനങ്ങളും ഞാൻ പേരുപറഞ്ഞു മാത്രം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ, അവരുടെ ഗുണവും ശക്തിയും അനുസരിച്ച് ത്രിവർഗ്ഗത്തിന്റെ മഹാഫലം ലഭിക്കും.
ഋഷയ ഊചുഃ-। ഭാരതസ്യാസ്യ വര്ഷസ്യ തഥാ ഹൈമവതസ്യ ച । പ്രമാണമായുഷഃ സൂത ബലം ചാപി ശുഭാശുഭമ്
ഋഷിമാർ ചോദിച്ചു: ഈ ഭാരതഭൂമിയുടെയും ഹിമവതിന്റെതുമായ ആയുസ്സിന്റെ അളവും, ബലവും, നല്ലതും ചീത്തയുമുള്ള സ്വഭാവവും, സുതാ, ഞങ്ങൾക്ക് വിശദമായി പറയൂ.
അനാഗതമതിക്രാംതം വര്തമാനം ച സത്തമ । ആചക്ഷ്വ നോ വിസ്തരേണ ഹരിവര്ഷം തഥൈവ ച
മഹാനുഭാവാ, കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതും ഇപ്പോഴുള്ളതും, ഹരിവർഷത്തെ കുറിച്ചും, ഞങ്ങൾക്കായി വിശദമായി പറയണം.
സൂത ഉവാച-। ചത്വാരി ഭാരതേ വര്ഷേ യുഗാനി മുനിപുംഗവാഃ । കൃതം ത്രേതാ ദ്വാപരം ച തിഷ്യം ച ദ്വിജസത്തമാഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: മഹർഷിമാരേ, ഭാരതഭൂമിയിൽ നാല് യുഗങ്ങളുണ്ട്: കൃതയുഗം, ത്രേതായുഗം, ദ്വാപരയുഗം, തിഷ്യയുഗം, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
പൂര്വേ കൃതയുഗം നാമ തതസ്ത്രേതായുഗം ദ്വിജാഃ । തത്പശ്ചാദ്ദ്വാപരം ചാഥ തതസ്തിഷ്യഃ പ്രവര്തതേ
ആദ്യം കൃതയുഗം എന്ന കാലം ആയിരുന്നു, അതിന് ശേഷം ത്രേതായുഗവും, പിന്നെ ദ്വാപരയുഗവും, അതിനുശേഷം തിഷ്യയുഗവും ആരംഭിക്കുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ.
ചത്വാരി തു സഹസ്രാണി വര്ഷാണാം മുനിപുംഗവാഃ । ആയുഃ സംഖ്യാ കൃതയുഗേ സംഖ്യാതാ ഹി തപോധനാഃ
മഹർഷിമാരേ, കൃതയുഗത്തിൽ ആയുസ്സ് നാലായിരം വർഷം ആണെന്ന് തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായവർ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
തഥാ ത്രീണി സഹസ്രാണി ത്രേതായാമായുഷോ വിദുഃ । ദ്വേ സഹസ്രേ ദ്വാപരേ തു ഭുവി തിഷ്ഠംതി സാംപ്രതമ്
അങ്ങനെ തന്നെ, ത്രേതായുഗത്തിൽ ആയുസ്സ് മൂവായിരം വർഷം ആണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. ദ്വാപരയുഗത്തിൽ ഭൂമിയിൽ ഇപ്പോൾ ഇരുവായിരം വർഷം ആയുസ്സ് ഉണ്ട്.
തത്പ്രമാണസ്ഥിതിര്ഹ്യസ്തി തിഷ്യേ തു മുനിപുംഗവാഃ । ഗര്ഭസ്ഥാശ്ച മ്രിയംതേഽത്ര തഥാ ജാതാ മ്രിയംതി ച
തിഷ്യയുഗത്തിലും അതേ രീതിയിലാണ് ജീവന്റെ ദൈർഘ്യം, മഹർഷിമാരേ. ഇവിടെ ഗർഭത്തിൽ തന്നെ ചിലർ മരിക്കുന്നു, പിറന്നവരും അങ്ങനെ തന്നെ മരിക്കുന്നു.
മഹാബലാ മഹാസത്ത്വാഃ പ്രജ്ഞാഗുണസമന്വിതാഃ । പ്രജായംതേ ച ജാതാശ്ച ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ
ജനിക്കുന്നവർക്ക് വലിയ ശക്തിയും, വലിയ ഉത്സാഹവും, ജ്ഞാനഗുണങ്ങളും ഉണ്ടാകും. അവർ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും ജനിക്കുന്നു.
ദ്വിജാഃ കൃതയുഗേ വിപ്രാ ബലിനഃ പ്രിയദര്ശനാഃ । പ്രജായംതേ ച ജാതാശ്ച മുനയോ വൈ തപോധനാഃ
ദ്വിജന്മാരേ, കൃതയുഗത്തിൽ ബ്രാഹ്മണന്മാർ ശക്തിയും മനോഹരമായ രൂപവും ഉള്ളവരാണ്. തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായ മഹർഷിമാരും ജനിക്കുന്നു.