മഹാദേവ ഉവാച। ശൃണു ദേവി പ്രവക്ഷ്യാമി വ്രതം ത്രൈലോക്യദുര്ലഭമ് । യം ശ്രുത്വാ മുച്യതേ ലോകോ ബ്രഹ്മഹത്യാദിപാതകാത്
മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: ദേവിയേ, ഞാൻ മൂന്ന് ലോകത്തിലും ദുർലഭമായ ഒരു വ്രതത്തെക്കുറിച്ച് പറയാം. അതു കേട്ടാൽ, ലോകം ബ്രഹ്മഹത്യാദിപാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതമാകും.
ഉത്പതിഃ സ്വപ്രകാശസ്യ ഭക്താനാം സുഖഹേതവേ । തിഥിര്വാപി സമാസോ വൈ സംജാതഃ പുണ്യകാരകഃ
സ്വയം പ്രകാശിക്കുന്നവന്റെ ഉദയം ഭക്തന്മാരുടെ സന്തോഷത്തിനായി സംഭവിച്ചു. അതു ഒരു തിഥിയായാലും മാസമായാലും, പുണ്യഫലം നൽകുന്നതായാണ് ഉദിച്ചത്.
യസ്യ നാമ ഗൃണന്ദേവി മുക്തിം ലഭതി ശാശ്വതീമ് । സ ഏവ പരമാത്മാ ച കാരണാനാം ച കാരണമ്
ദേവിയേ, ആരെങ്കിലും അവന്റെ നാമം ഉച്ചരിച്ചാൽ, ശാശ്വതമായ മോക്ഷം ലഭിക്കും. അവൻ തന്നെയാണ് പരമാത്മാവും, എല്ലാറ്റിനും കാരണമാകുന്നവനും.
വിശ്വാത്മാ വിശ്വരൂപീ ച സര്വേഷാം ഭഗവാന്പ്രഭുഃ । ദ്വാദശാര്കാ ധൃതാ യേന നൃസിംഹേന മഹാത്മനാ । സ ഏവ പ്രകടീജാതോ ഭക്താനാം ശമഭീപ്സയാ
അവൻ സർവ്വലോകങ്ങളുടെ ആത്മാവും, സർവ്വരൂപനും, ഭഗവാനുമാണ്. മഹാത്മാവായ നരസിംഹൻ പന്ത്രണ്ടു സൂര്യന്മാരെ നിലനിർത്തി. ഭക്തന്മാരുടെ ശാന്തിക്കായി അവൻ വ്യക്തമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
പാര്വത്യുവാച। അവതാരാ ഹ്യസംഖ്യാതാഃ കഥിതാഃ സുരസത്തമ । നൃസിംഹാഖ്യം പരം ധാമ വദ വിശ്വേശ്വര പ്രഭോ । യേന വിജ്ഞാനമാത്രേണ സുഖ ലോകമവാപ്നുയാത്
പാർവതി പറഞ്ഞു: ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, അനവധി അവതാരങ്ങൾ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്. വിശ്വേശ്വരാ, നരസിംഹം എന്ന പരമധാമത്തെ കുറിച്ച് പറയൂ. അതു മനസ്സിലാക്കുന്നതു മാത്രം കൊണ്ട് ആരും സുഖമുള്ള ലോകം നേടുമല്ലോ.
മഹാദേവ ഉവാച। ഹിരണ്യകശിപും ഹത്വാ ദേവദേവം ജഗദ്ഗുരുമ് । സുഖാസീനം തദുത്സംഗേ സ്ഥിതോ വചനമബ്രവീത്
മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: ഹിരണ്യകശിപുവിനെ സംഹരിച്ച ശേഷം, ദേവദേവൻ, ലോകഗുരു, സന്തോഷത്തോടെ പ്രഹ്ലാദനെ തനിക്കു മടിയിൽ ഇരുത്തി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
പ്രഹ്ലാദോ ജ്ഞാനിനാം ശ്രേഷ്ഠഃ പിതൄഹംതാരമുത്തമമ്
പ്രഹ്ലാദൻ ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനും, തന്റെ പിതാവിനെ സംഹരിച്ചവനും ആയിരുന്നു.
പ്രഹ്ലാദ ഉവാച। നമസ്തേ ഭഗവന്വിഷ്ണോ നൃസിംഹാദ്ഭുതരൂപിണേ । ത്വദ്ഭക്തോഹം സുരശ്രേഷ്ഠ ത്വാം പൃച്ഛാമി ച തത്വതഃ
പ്രഹ്ലാദൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവൻ വിഷ്ണുവേ, അത്ഭുതരൂപനായ നരസിംഹനേ, ഞാൻ നിനക്കു നമസ്കരിക്കുന്നു. ഞാൻ നിന്റെ ഭക്തനാണ്, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, സത്യമായി നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു.
സ്വാമിംസ്ത്വയി മമാഭിന്നാ ഭക്തിര്ജാതാ ഹ്യനേകധാ । കഥം തേഽഹം പ്രിയോ ജാതഃ കാരണം വദ മേ പ്രഭോ
സ്വാമിനേ, എനിക്ക് നിനക്കു പലവിധത്തിൽ ഭക്തി ജനിച്ചു. ഞാൻ നിനക്കു എങ്ങനെ പ്രിയനായെന്ന്, അതിന്റെ കാരണം എനിക്ക് പറയൂ, പ്രഭോ.
നൃസിംഹ ഉവാച। കഥയാമി മഹാപ്രാജ്ഞ ശൃണുഷ്വൈകാഗ്രമാനസഃ । ഭക്തേര്യത്കാരണം വത്സ പ്രിയത്വസ്യ ച യത്പുനഃ
നരസിംഹൻ പറഞ്ഞു: മഹാപണ്ഡിതനേ, ഞാൻ പറയാം. ഏകാഗ്രമായ മനസ്സോടെ കേൾക്കൂ. ഭക്തിയുടെ കാരണവും, പ്രിയത്വത്തിന്റെ കാരണവും ഞാൻ വിശദമായി പറയുന്നു.
പുരാ കസ്യ ദ്വിജസ്യാപി ജാതസ്ത്വം നാപ്യധീതവാന് । നാമ്നാ തു വസുദേവോ ഹി വേശ്യായാമതി ലംപടഃ
മുന്ജന്മത്തില് നീ ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ മകനായി ജനിച്ചില്ല, പഠനവും ചെയ്തിട്ടില്ല. വസുദേവന് എന്ന പേരില് നീ ഒരു വേശ്യയുടെ മകനായി, അത്യന്തം ലൈംഗികാസക്തനായവനായിരുന്നു.
തസ്മിന്ജന്മനി നൈവം ച ചകാര സുകൃതം കിയത് । ഭുക്ത്വാ മധു ഘൃതം ചൈവ വേശ്യാസംഗമലാലസഃ
ആ ജന്മത്തില് നീ ഒരു നല്ല പ്രവൃത്തിയും ചെയ്തില്ല. തേനും നെയ്യും ആസ്വദിച്ച്, വേശ്യകളുടെ സാന്നിധ്യത്തിനായി എപ്പോഴും ആഗ്രഹിച്ചവനായിരുന്നു.
മദ്വ്രതസ്യ പ്രഭാവേന ഭക്തിര്ജാതാ തവാനഘ । പ്രഹ്ലാദോവാച। വിസ്തരാദ്വദ ദേവേശ കസ്യ പുത്രസ്യ കിം വ്രതമ്
എന്റെ വ്രതത്തിന്റെ ശക്തിയാല് നിന്നില് ഭക്തി ഉദിച്ചുവന്നു, പാപരഹിതനേ. പ്രഹ്ലാദന് പറഞ്ഞു: ദേവാദിദേവനേ, ദയവായി വിശദമായി പറയൂ—ആര്ക്കാണ് മകനായി ജനിച്ചത്, ഏത് വ്രതമാണ് അതു?
വേശ്യായാം വര്തമാനേന കഥംചിദ്ധി കൃതം മയാ । മമോപരി കൃപാം കൃത്വാ സര്വം കഥയ സാംപ്രതമ്
വേശ്യയുടെ കൂടെ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോള് എങ്ങിനെയോ ഞാന് അതു ചെയ്തിരുന്നു. ദയവായി എന്നെ അനുകമ്പിച്ച് എല്ലാം ഇപ്പോള് പറഞ്ഞു തരണമേ.
നൃസിംഹ ഉവാച। സൃഷ്ട്യര്ഥം തു പുരാ ബ്രഹ്മാ ചക്രേ ഹ്യേതദനുത്തമമ് । മദ്വ്രതസ്യ പ്രഭാവേന നിര്മിതം സചരാചരമ്
നരസിംഹന് പറഞ്ഞു: സൃഷ്ടിക്കായി ബ്രഹ്മാവ് മുന്പ് ഈ ഉത്തമ വ്രതം സൃഷ്ടിച്ചു. എന്റെ വ്രതത്തിന്റെ ശക്തിയാല് സഞ്ചരിക്കുന്നവരും അചഞ്ചലമായവരും എല്ലാം ഉണ്ടായി.
ഈശ്വരേണ വ്രതം ചീര്ണം വധാര്ഥം ത്രിപുരസ്യച । വ്രതസ്യാസ്യപ്രഭാവേന ത്രിപുരസ്തു നിപാതിതഃ
ഇശ്വരന് ഈ വ്രതം ത്രിപുരനെ നശിപ്പിക്കാന് ആചരിച്ചു. ഈ വ്രതത്തിന്റെ ശക്തിയാല് ത്രിപുരന് കീഴ്പ്പെടുത്തപ്പെട്ടു.
അന്യൈശ്ച ബഹുഭിര്ദേവൈരൃഷിഭിശ്ച പുരാതനൈഃ । രാജഭിശ്ച മഹാപ്രാജ്ഞൈര്വിഹിതം വ്രതമുത്തമമ്
പല പുരാതന ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും മഹാപണ്ഡിതരായ രാജാക്കന്മാരും ഈ ഉത്തമ വ്രതം ആചരിച്ചിരുന്നു.
വ്രതസ്യാസ്യ പ്രഭാവേന സര്വേ സിദ്ധിമവാപ്നുയുഃ । മമ തേ വൈ പ്രിയാ ജാതാ ദിവി ഭോഗാനനേകശഃ
ഈ വ്രതത്തിന്റെ ശക്തിയാല് എല്ലാവരും വിജയത്തെ നേടുന്നു. സ്വര്ഗത്തില് അനേകം ഭോഗങ്ങള് നിന്നെ പ്രിയപ്പെട്ടവയാക്കി, എന്റെ വഴി നിന്നില് ലഭിച്ചു.
ഭുക്ത്വാ മയി വിലീനാസ്തു പ്രഹ്ലാദ ത്വം വിശസ്വ മാമ് । കാര്യാര്ഥമവതാരസ്തേ മച്ഛരീരത്പൃഥഗ്യതഃ
അവയെ അനുഭവിച്ച ശേഷം അവയെല്ലാം എന്നിലേക്കു ലയിക്കുന്നു. പ്രഹ്ലാദാ, നീ എന്നിലേക്കു പ്രവേശിക്കണം. കര്ത്തവ്യത്തിനായി, നിന്റെ അവതാരം എന്റെ ശരീരത്തില് നിന്ന് വേറെയാണ്.
ന തേഷാം പുനരാവൃത്തിര്മഹാകല്പശതൈരപി । ദരിദ്രോ ലഭതേ ലക്ഷ്മീം ധനദസ്യ ച യാദൃശീ
അവര്ക്ക് വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകില്ല, വലിയ കാലഘട്ടങ്ങള് കഴിഞ്ഞാലും പോലും. ദരിദ്രന്ക്ക് കുബേരനു സമമായ സമ്പത്ത് ലഭിക്കും.
തതഃ കാമീ ലഭേത്കാമം രാജ്യാര്ഥീ രാജ്യമുത്തമമ് । ആയുഷ്കാമോ ലഭേദായുര്യാദൃശം ച ശിവസ്യ ഹി
ഇതിനുശേഷം, കാമം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് കാമം ലഭിക്കും, രാജ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് ഉത്തമമായ രാജ്യം ലഭിക്കും, ദീര്ഘായുസ്സ് ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് ശിവന് പോലെയുള്ള ആയുസ്സ് ലഭിക്കും.
അവൈധവ്യകരം സ്ത്രീണാം പുത്രദം ഭാഗ്യദം തഥാ । ധനധാന്യകരം ചൈവ തഥാശോകവിനാശനമ്
സ്ത്രീകള്ക്ക് വിധവാവസ്ഥ ഇല്ലാതാക്കാനും, പുത്രന് ലഭിക്കാനും, ഭാഗ്യവും സമ്പത്തും ധാന്യവും ലഭിക്കാനും, ദുഃഖം അകറ്റാനും ഈ വ്രതം സഹായിക്കുന്നു.
സ്ത്രിയോ വാ പുരുഷാ വാപി കുര്വംതി വ്രതമുത്തമമ് । തേഭ്യോ ദദാമ്യഹം സൌഖ്യം ഭുക്തി മുക്തി ഫലം തഥാ
സ്ത്രീകള് ആയാലും പുരുഷന്മാര് ആയാലും ഈ ഉത്തമ വ്രതം ആചരിച്ചാല് ഞാന് അവര്ക്ക് സന്തോഷവും, ഭോഗവും മോക്ഷഫലവും നല്കുന്നു.
ബഹുനോക്തേന കിം വത്സ വ്രതസ്യാസ്യ ഫലസ്യ ഹി । മദ്വ്രതസ്യ ഫലം വക്തും നാഹം ശക്തോ ന ശംകരഃ
കൂടുതല് പറഞ്ഞ് എന്ത് പ്രയോജനം, പ്രിയനേ? ഈ വ്രതത്തിന്റെ ഫലം ഞാനും ശങ്കരനും പോലും പൂര്ണമായി വിവരിക്കാന് കഴിയില്ല.
പ്രഹ്ലാദ ഉവാച। ഭഗവംസ്ത്വത്പ്രസാദേന ശ്രുതം വ്രതമനുത്തമമ് । വ്രതസ്യാസ്യ ഫലം ശ്രോതും ത്വയി മേ ഭക്തി കാരണമ്
പ്രഹ്ലാദന് പറഞ്ഞു: ഭഗവനെ, നിങ്ങളുടെ കൃപയാല് ഈ ഉത്തമ വ്രതത്തെക്കുറിച്ച് ഞാന് കേട്ടു. ഈ വ്രതത്തിന്റെ ഫലം അറിയാന് എന്നെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത് നിങ്ങളുടെ ഭക്തിയാണ്.
അധുനാ ശ്രോതുമിച്ഛാമി വ്രതസ്യാസ്യ വിധിം പരമ് । കസ്മിന്മാസേ ഭവേദേവ കസ്മിംശ്ചിദ്വാസരേ പ്രഭോ
ഇപ്പോള് ഈ വ്രതത്തിന്റെ ഉത്തമ രീതിയെക്കുറിച്ച് അറിയാന് ഞാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഏത് മാസത്തില്, ഏത് ദിവസം ഈ വ്രതം ആചരിക്കണം, പ്രഭോ?
ഏതദ്വിസ്തരതോ ദേവ വക്തുമര്ഹസി സാംപ്രതമ് । വിധിനാ യേന വൈ സ്വാമിന്സമഗ്രഫലഭാഗ്ഭവേത്
ദേവാ, ഇതിന്റെ വിശദമായ വിധി ഇപ്പോള് പറയണം. ഏത് രീതിയില് ആചരിച്ചാല് പൂര്ണ ഫലം ലഭിക്കും എന്ന് ദയവായി വിശദീകരിക്കണം.
നൃസിംഹ ഉവാച। പ്രഹ്ലാദ വത്സ ഭദ്രം തേ ശൃണുഷ്വൈകമനാ വ്രതമ് । വൈശാഖേസിത പക്ഷേ തു ചതുര്ദശ്യാം സമാചരേത്
നരസിംഹന് പറഞ്ഞു: പ്രഹ്ലാദാ, മകനേ, നിനക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ. ഏകാഗ്രതയോടെ ഈ വ്രതം കേള്ക്കു. വൈശാഖമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ പതിനാലാം ദിവസം ഈ വ്രതം ആചരിക്കണം.
മമാവിര്ഭാവസംയുക്തം മമ സംതുഷ്ടികാരണമ് । ശൃണു പുത്ര മമോത്പത്തിം ഭക്താനാം സുഖഹേതവേ
എന്റെ അവതാരവും, എനിക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്ന കാരണവും കേൾക്കു മകനേ. ഭക്തന്മാർക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്ന എന്റെ ജനനകഥ നീ കേൾക്കു.
പശ്ചിമായാം ദിശായാം ച സംജാതം കാരണാംതരാത് । മൌലിസ്താനമിദം ക്ഷേത്രം പവിത്രം പാപനാശനമ്
പശ്ചിമദിശയിൽ, മറ്റൊരു കാരണത്താൽ, ഈ മൗളിസ്ഥലം ഉദിച്ചുവന്നു. ഇത് വിശുദ്ധവും പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.