ദേവലോകച്യുതാഃ സര്വേ തഥാ വിരജസോ ദ്വിജാഃ । ത്രയോദശസഹസ്രാണി വര്ഷാണാം തേ ദ്വിജോത്തമാഃ
അവരൊക്കെയും ദേവലോകത്തിൽ നിന്ന് വീണവരും, അങ്ങനെ തന്നെ നിർമലരായ ബ്രാഹ്മണന്മാരുമാണ്; ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാർ പതിമൂന്നായിരം വർഷം ജീവിക്കുന്നു.
ആയുഃപ്രമാണം ജീവംതി നരാ ധാര്മികപുംഗവാഃ । ക്ഷീരോദസ്യ സമുദ്രസ്യ തഥൈവോത്തരതഃ പ്രഭുഃ
ആ ധാർമ്മികശ്രേഷ്ഠന്മാർ ആയുസ്സനുസരിച്ച് ജീവിക്കുന്നു; അതുപോലെ തന്നെ, പ്രഭുവേ, ക്ഷീരസമുദ്രത്തിന്റെ വടക്കുഭാഗത്തും.
ഹരിസ്തിഷ്ഠതി വൈകുംഠഃ ശകടേ കനകാമയേ । അഷ്ടചക്രം ഹി തദ്യാനം ഭൂതയുക്തം മനോജവമ്
ഹരി വൈകുണ്ഠത്തിൽ ഒരു പൊന്നുകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ രഥത്തിൽ നില്ക്കുന്നു. ആ രഥത്തിന് എട്ട് ചക്രങ്ങളുണ്ട്, അതിൽ വിവിധ ജീവികൾ സാന്നിധ്യമുണ്ട്, മനസ്സിന്റെ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
അഗ്നിവര്ണം മഹാതേജോ ജാംബൂനദവിഭൂഷിതമ് । സ പ്രഭുഃ സര്വഭൂതാനാം വിഭുശ്ച ദ്വിജസത്തമാഃ
അവൻ അഗ്നിയുടെ നിറത്തിൽ, അതിശയ പ്രകാശമുള്ളവൻ, പൊന്നുകൊണ്ടു അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവൻ. ആ പ്രഭു എല്ലാ ജീവികൾക്കും അധിപതിയും സകലത്തിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവനും ആകുന്നു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
സംക്ഷേപേ വിസ്തരേ ചൈവ കര്താ കാരയിതാ തഥാ । പൃഥിവ്യാപസ്തഥാകാശം വായുസ്തേജശ്ച സത്തമാഃ
ചുരുക്കത്തിലും വിശദമായും അവൻ സൃഷ്ടാവും സൃഷ്ടിക്ക് കാരണവുമാണ്. ഭൂമി, ജലം, ആകാശം, വായു, തീ എന്നിവയും അവനാണ്, മഹാന്മാരേ.
സ യജ്ഞഃ സര്വഭൂതാനാമാസ്യം തസ്യ ഹുതാശനഃ
അവൻ എല്ലാ ജീവികളുടെ യജ്ഞവും, അവന്റെ വായാണ് ഹോമത്തിനുള്ള അഗ്നിയും.
ഋഷയ ഊചുഃ-। യദിദം ഭാരതം വര്ഷം പുണ്യം പുണ്യവിധായകമ് । തത്സര്വം നഃ സമാചക്ഷ്വ ത്വം ഹി നോ ബുദ്ധിമാന്മതഃ
ഋഷിമാർ പറഞ്ഞു: ഭാരതം എന്ന ഈ ദേശം പുണ്യവും പുണ്യഫലദായകവുമാണ്. അതിന്റെ എല്ലാം ഞങ്ങൾക്കായി വിശദീകരിക്കണമേ, കാരണം നീ ഞങ്ങളുടെ ഇടയിൽ ജ്ഞാനിയാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
സൂത ഉവാച-। അത്ര തേ കീര്ത്തയിഷ്യാമി വര്ഷം ഭാരതമുത്തമമ് । പ്രിയ മിത്രസ്യ ദേവസ്യ മനോര്വൈവസ്വതസ്യ ച
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇവിടെ ഞാൻ ഭാരതം എന്ന ഉത്തമഭൂമിയെക്കുറിച്ച് പറയാം. ദൈവസ്വഭാവമുള്ള സുഹൃത്ത് മനുവിനും വൈവസ്വതപുത്രനുമായ മനുവിനും പ്രിയപ്പെട്ടതാണിത്.
പൃഥോശ്ച പ്രാജ്ഞ വൈ ന്യസ്യ തഥൈക്ഷ്വാകോര്മഹാത്മനഃ । യയാതേരംബരീഷസ്യ മാംധാതുര്നഹുഷസ്യ ച
പൃഥു എന്ന ജ്ഞാനിയുടെയും, മഹാത്മാവായ ഇക്ഷ്വാകുവിന്റെയും, യയാതി, അംബരീഷ, മാന്ധാത, നഹുഷ എന്നിവരുടെയും കഥകളും പറയാം.
തഥൈവ മുചുകുംദസ്യ കുബേരോശീനരസ്യ ച । ഋഷഭസ്യ തഥൈലസ്യ നൃഗസ്യ നൃപതേസ്തഥാ
അതു പോലെ മുചുകുന്ദൻ, കുബേരൻ, ശീനിനി, ഋഷഭൻ, ഇല, നൃഗൻ, രാജാവായ മറ്റൊരാൾ എന്നിവരെയും കുറിച്ച് പറയാം.
കുശികസ്യൈവ രാജര്ഷേര്ഗാധേശ്ചൈവ മഹാത്മനഃ । സോമസ്യ ചൈവ രാജര്ഷേര്ദിലീപസ്യ തഥൈവ ച
കുശികൻ എന്ന രാജർഷിയും മഹാത്മാവായ ഗാധിയും, സോമൻ എന്ന രാജർഷിയും ദിലീപനും എന്നിവരെയും കുറിച്ച് പറയാം.
അന്യേഷാം ച മഹാഭാഗാഃ ക്ഷത്രിയാണാം ബലീയസാമ് । സര്വേഷാമേവ ഭൂതാനാം പ്രിയം ഭാരതമുത്തമമ്
മറ്റു മഹാഭാഗ്യശാലികളും ശക്തരായ ക്ഷത്രിയന്മാരെയും, എല്ലാ ജീവികൾക്കും പ്രിയപ്പെട്ട ഭാരതഭൂമിയെക്കുറിച്ചും പറയാം.
തതോ വര്ഷം പ്രവക്ഷ്യാമി യഥാശ്രുതമഹോ ദ്വിജാഃ । മഹേംദ്രോ മലയഃസഹ്യഃ ശുക്തിമാനൃക്ഷവാനപി
ഇനി ഞാൻ ഈ ദേശത്തെ, ഞാൻ കേട്ടതുപോലെ, മഹേന്ദ്ര, മലയം, സഹ്യ, ശുക്തിമാൻ, ഋക്ഷപർവതം എന്നിവയോടൊപ്പം വിശദീകരിക്കാം, ദ്വിജന്മാരേ.
വിംധ്യശ്ച പാരിയാത്രശ്ച സപ്തൈതേ കുലപര്വതാഃ । തേഷാം സഹസ്രശോ വിപ്രാ പര്വതാസ്തേ സമീപതഃ
വിന്ദ്യ, പരിയാത്ര എന്നീ ഏഴു പ്രധാനപർവതങ്ങൾ ഉണ്ട്. അവയുടെ അടുത്തായി, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ആയിരക്കണക്കിന് മറ്റു പർവതങ്ങളും ഉണ്ട്.
അവിജ്ഞാതാഃ സാരവംതോ വിപുലാശ്ചിത്രസാനവഃ । അന്യേ തു യേ പരിജ്ഞാതാ ഹ്രസ്വാ ഹ്രസ്വോപജീവിനഃ
ചില പർവതങ്ങൾ അറിയപ്പെടാത്തവയും, സാരമുള്ളവയും, വിശാലവുമാണ്, വിവിധ ശിഖരങ്ങളോടുകൂടിയവയും. അറിയപ്പെടുന്ന മറ്റു പർവതങ്ങൾ ചെറുതും ചെറുതെ ജീവിക്കുന്നവർക്കുള്ളതുമാണ്.
ആര്യമ്ലേച്ഛസധര്മാണസ്തേ മിശ്രാഃ പുരുഷാ ദ്വിജാഃ । നദീം പിബംതി വിമലാം ഗംഗാം സിംധുംസരസ്വതീമ്
അവിടെ, ദ്വിജന്മാരേ, ആര്യരുടെയും മ്ലേച്ഛരുടെയും ആചാരങ്ങൾ പാലിക്കുന്ന, തമ്മിൽ കലർന്നിരിക്കുന്ന ആളുകൾ വസിക്കുന്നു. അവർ ഗംഗ, സിന്ധു, സരസ്വതി എന്നീ വിശുദ്ധനദികളുടെ വെള്ളം കുടിക്കുന്നു.
ഗോദാവരീം നര്മദാം ച ബഹൂദാം ച മഹാനദീമ് । ശതദ്രും ചംദ്രഭാഗാം ച യമുനാം ച മഹാനദീമ്
അവിടെയും ഗോദാവരി, നർമദ, ബഹുദ എന്ന മഹാനദി, ശതദ്രു, ചന്ദ്രഭാഗ, യമുന എന്ന മഹാനദി എന്നിവയും ഉണ്ട്.
ദൃഷദ്വതീം വിതസ്താം ച വിപാപാം സ്വച്ഛവാലുകാമ് । നദീം വേത്രവതീം ചൈവ കൃഷ്ണാം വേണീം ച നിമ്നഗാമ്
ദൃശ്യദ്വതി, വിതസ്ത, പാപരഹിതവും സുതാരമായ മണലുള്ളവയും, വേദ്രവതി, കൃഷ്ണ, വേണി എന്ന ഒഴുകുന്ന നദി എന്നിവയും ഉണ്ട്.
ഇരാവതീം വിതസ്താം ച പയോഷ്ണീം ദേവികാമപി । വേദസ്മൃതിം വേദശിരാം ത്രിദിവാം സിംധുലാ കൃമിമ്
ഇരാവതി, വിതസ്ത, പയോഷ്ണി, ദേവിക, വേദസ്മൃതി, വേദശിര, ത്രിദിവ, സിന്ധുല, കൃമി എന്നീ നദികളും ഉണ്ട്.
കരീഷിണീം ചിത്രവഹാം ത്രിസേനാം ചൈവ നിമ്നഗാമ് । ഗോമതീം ധൂതപാപാം ച ചംദനാം ച മഹാനദീമ്
കരീഷിണി, ചിത്രവഹ, ത്രിസേന എന്ന ഒഴുകുന്ന നദി, ഗോമതി, ധൂതപാപ, ചന്ദന എന്ന മഹാനദി എന്നിവയും അവിടെ ഉണ്ട്.
കൌശികീം ത്രിദിവാം ഹൃദ്യാം നാചിതാം രോഹിതാരണീമ് । രഹസ്യാം ശതകുംഭാം ച സരയൂം ച ദ്വിജോത്തമാഃ
കൗശികി, സ്വർഗത്തിൽ മനോഹരമായ, ആരും വിളിക്കാതെ ഒഴുകുന്ന രോഹിതാരണി, രഹസ്യമായ നദി, ശതകുംഭാ, സരയു ഇവയും, മഹാന്മാരായ ദ്വിജന്മാരേ.
ചര്മണ്വതീം വേത്രവതീം ഹസ്തിസോമാം ദിശം തഥാ । ശരാവതീം പയോഷ്ണീം ച ഭീമാം ഭീമരഥീമപി
ചർമണ്വതി, വേത്രവതി, ഹസ്തിസോമാ, ദിശാ, ശരാവതി, പയോഷ്ണി, ഭീമാ, ഭീമരഥി ഇവയും.
കാവേരീം ചുലുകാം ചാപി താപീം ശതമലാമപി । നീവാരാം മഹിതാം ചാപി സുപ്രയോഗാം തഥാ നദീമ്
കാവേരി, ചുലുകാ, താപി, ശതമലാ, മഹത്വമുള്ള നീവാരാ, സുഖകരമായ ഉപകാരമുള്ള നദി സൂപ്രയോഗാ ഇവയും.
പവിത്രാം കൃഷ്ണലാം സിംധും വാജിനീം പുരമാലിനീമ് । പൂര്വാഭിരാമാം വീരാം ച ഭീമാം മാലാവതീം തഥാ
പവിത്രമായ കൃഷ്ണലാ, സിന്ധു, വാജിനി, പുരമാലിനി, കിഴക്കോട്ട് ആകർഷകമായ വീരനദി, ഭീമാ, മാലാവതി ഇവയും.
പലാശിനീം പാപഹരാം മഹേംദ്രാം പടലാവതീമ് । കരീഷിണീമസിക്നീം ച കുശചീരീം മഹാനദീമ്
പലാശിനി, പാപങ്ങൾ നീക്കുന്നവൾ, മഹേന്ദ്രാ, പട്ടലാവതി, കരീഷിണി, അസിക്നി, കുശചീരി, മഹാനദി ഇവയും.
മരുതാം പ്രവരാം മേനാം ഹേമാം ഘൃതവതീം തഥാ । അനാവതീമനുഷ്ണാം ച സേവ്യാം കാപീം ച സത്തമാഃ
മരുതുകളുടെ ശ്രേഷ്ഠയായ മേനാ, ഹേമാ, ഘൃതവതി, അനാവതി, അനുഷ്ണാ, സേവ്യമായ കാപി ഇവയും മഹാന്മാരേ.
സദാവീരാമധൃഷ്യാം ച കുശചീരാം മഹാനദീമ് । രഥചിത്രാം ജ്യോതിരഥാം വിശ്വാമിത്രാം കപിംജലാമ്
എപ്പോഴും വീരമായ, ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത, കുശചീരാ, മഹാനദി, രഥചിത്രാ, ജ്യോതിരഥാ, വിശ്വാമിത്രാ, കപിഞ്ചലാ ഇവയും.
ചംദ്രാവഹഫലദ്യം ചൈവ കുചീരാമംബുവാഹിനീമ് । വൈനദീം പിംഗലാം വേണാം തുംഗവേഗാം മഹാനദീമ്
ചന്ദ്രാവഹ, ഫലദ്യ, കുചീരാ, അംബുവാഹിനി, വൈനദി, പിംഗലാ, വേണാ, തുങ്ഗവേഗാ എന്ന മഹാനദി ഇവയും.
വിദിശാം കൃഷ്ണവേണാം ച താമ്രാം ച കപിലാമപി । ധേനും സകാമാം വേദസ്വാം ഹവിഃസ്രാവാം മഹാപഥാമ്
വിദിശാ, കൃഷ്ണവേണാ, താമ്രാ, കപിലാ, ധേനു, സകാമാ, വേദസ്വാ, ഹവിഃസ്രാവാ, മഹാപഥാ ഇവയും.
ശിപ്രാം ച പിച്ഛലാം ചൈവ ഭാരദ്വാജീം ച നിമ്നഗാമ് । കൌര്ണികീം നിമ്നഗാം ശോണാം ബാഹുദാമഥ ചംദ്രമാമ്
ശിപ്രാ, പിച്ചലാ, ഭാരദ്വാജി, ഒഴുകുന്ന നദി, കൗർണികി, ഒഴുകുന്ന ശോണാ, ബാഹുദാ, ചന്ദ്രമാ ഇവയും.