പശ്യംതി നഹി ദുര്വൃത്തൈഃ ശക്യോ ദ്രഷ്ടും മഹേശ്വരഃ । തസ്യ ശൈലസ്യ ശിഖരാത്ക്ഷീരധാരാ ദ്വിജോത്തമാഃ
ദുഷ്ടപ്രവൃത്തിയുള്ളവർക്ക് മഹേശ്വരനെ കാണാൻ കഴിയില്ല. ആ പർവതത്തിന്റെ മുകളിലുനിന്ന്, മഹാനുഭവമുള്ള ദ്വിജന്മാരേ, പാൽപോലുള്ള ഒരു നീരുറവ് ഒഴുകുന്നു.
വിശ്വരൂപാത്പരമിതാ ഭീമനിര്ഘാതനിസ്വനാ । പുണ്യാപുണ്യതമൈര്ജുഷ്ടാ ഗംഗാ ഭാഗീരഥീ ശുഭാ
സകലരൂപവും അളവില്ലാത്തതും ഭയാനകമായ ഗർജ്ജനത്തോടെ മുഴങ്ങുന്നതുമായ ഗംഗ, ഭാഗീരതി, പുണ്യവും പാപവും കൂടിയവരാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
പ്ലവംതീ ച പ്രവേഗേന ഹ്രദേ ചംദ്രമസഃ ശുഭേ । തയാ ഹ്യുത്പാദിതഃ പുണ്യഃ സ ഹ്രദഃ സാഗരോപമഃ
അവൾ വേഗത്തിൽ ഒഴുകി ശുദ്ധമായ ചന്ദ്രസരോവരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. അവളുടെ കാരണമാണ് സമുദ്രത്തോട് തുല്യമായ ആ സരോവരം പുണ്യമയമായത്.
താം ധാരയാമാസ തദാ ദുര്ദ്ധരാം പര്വതൈരപി । ശതം വര്ഷസഹസ്രാണി ശിരസൈവ പിനാകധൃക്
അപ്പോൾ പിനാകധാരി, പർവതങ്ങൾക്കു പോലും താങ്ങാനാവാത്ത ഗംഗയെ, തന്റെ തലയിൽ നൂറായിരം വർഷം വഹിച്ചു.
മേരോസ്തു പശ്ചിമേ പാര്ശ്വേ കേതുമാലോ ദ്വിജോത്തമാഃ । ജംബൂഖംഡേ തു തത്രൈവ മഹാജനപദോ ദ്വിജാഃ
മേറുവിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് വശത്ത് കെതുമാലം എന്ന ദേശം ഉണ്ട്, മഹാനുഭവമുള്ള ദ്വിജന്മാരേ. ജംബൂദ്വീപിൽ അവിടെയാണ് വലിയ ജനപദം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
ആയുര്ദശസഹസ്രാണി വര്ഷാണാം തത്ര സത്തമാഃ । സുവര്ണവര്ണാശ്ച നരാ സ്ത്രിയശ്ചാപ്സരസാം സമാഃ
അവിടെ, മഹാനുഭവമുള്ളവരേ, ആയുസ്സ് പത്ത് ആയിരം വർഷമാണ്. പുരുഷന്മാർക്ക് പൊന്നിനിറവും സ്ത്രീകൾക്ക് അപ്സരസുകളെപ്പോലെയുള്ള ഭംഗിയും ഉണ്ട്.
അനാമയാ വീതശോകാ നിത്യം മുദിതമാനസാഃ । ജായംതേ മാനവാസ്തത്ര നിസ്തപ്തകനകപ്രഭാഃ
അവിടെ ജനിക്കുന്നവർ രോഗവും ദുഃഖവും ഇല്ലാതെ എപ്പോഴും സന്തോഷമുള്ള മനസ്സോടെ ജീവിക്കുന്നു. അവിടുത്തെ പുരുഷന്മാർ ഉരുക്കിയ പൊന്നുപോലുള്ള പ്രകാശം നിറഞ്ഞവരാണ്.
ഗംധമാദനശൃംഗേഷു കുബേരഃ സഹ രാക്ഷസൈഃ । സംവൃതോപ്സരസാം സംഘൈര്മോദതേ ഗുഹ്യകാധിപഃ
ഗന്ധമാദനപർവതശൃംഗങ്ങളിൽ ഗുഹ്യകാധിപതിയായ കുബേരൻ, രാക്ഷസന്മാരോടും അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളോടും കൂടെ ആനന്ദിക്കുന്നു.
ഗംധമാദനപാര്ശ്വേ തു പരേ വിഗതപാതകാഃ । ഏകാദശസഹസ്രാണി വര്ഷാണാം പരമായുഷഃ
ഗന്ധമാദനത്തിന് സമീപം പാപരഹിതരായ മറ്റുള്ളവർ ഉണ്ട്. അവിടുത്തെ പരമായുസ്സ് പതിനൊന്ന് ആയിരം വർഷമാണ്.
തത്ര കൃഷ്ണാ നരാ വിപ്രാസ്തേജോയുക്താ മഹാബലാഃ । സ്ത്രിയശ്ചോത്പലപത്രാഭാഃ സര്വാഃ സുപ്രിയദര്ശനാഃ
അവിടെ, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, പുരുഷന്മാർ കറുത്ത നിറവും ശക്തിയും ധൈര്യവും ഉള്ളവരാണ്. സ്ത്രീകൾക്ക് ഉത്പലദളങ്ങൾപോലെയുള്ള ഭാവവും അത്യന്തം മനോഹരമായ രൂപവും ഉണ്ട്.
നീലോത്പലധരം ശ്വേതം ശ്വേതാദ്ധൈരണ്യകം വരമ് । വര്ഷമൈരാവതം വിപ്രാ നാനാജനപദാവൃതമ്
അവിടെ നീലോത്പലങ്ങൾ വളരുന്ന വെള്ള നിറമുള്ള ദേശവും, പൊൻ നിറമുള്ള പ്രദേശവും, എയരാവതം എന്ന പ്രദേശവും ഉണ്ട്, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, പല ജനപദങ്ങൾ അവിടെ വസിക്കുന്നു.
ധനുഖംഡേഃ മഹാഭാഗാ ദ്വേ വര്ഷേ ദക്ഷിണോത്തരേ । ഇലാവൃത്തം മധ്യഗം തു പംചവര്ഷാണി ചൈവ ഹി
ധനുഖണ്ഡത്തിൽ, മഹാഭാഗ്യശാലികളേ, തെക്കേയും വടക്കേയും രണ്ടു ദേശങ്ങൾ ഉണ്ട്. നടുവിൽ ഇലാവൃതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു, ആകെ അഞ്ചു ദേശങ്ങളാണ് അവിടെ.
ഉത്തരോത്തരമേതേഭ്യോ വര്ഷമുദ്രിച്യതേ ഗുണൈഃ । ആയുഃ പ്രമാണമാരോഗ്യം ധര്മതഃ കാമതോഽര്ഥതഃ
ഇവിടെയുള്ള ഓരോ ദേശവും മുന്നേ ഉള്ളതിനെക്കാൾ ഗുണങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠമാണ്—ആയുസ്സിലും വലിപ്പത്തിലും ആരോഗ്യത്തിലും, ധർമ്മത്തിലും, കാമത്തിലും, ധനത്തിലും.
സമന്വിതാനി ഭൂതാനി തേഷു സര്വേഷു സത്തമാഃ । ഏവമേഷാ മഹാഭാഗാഃ പര്വതൈഃ പൃഥിവീ ചിതാ
മഹാനുഭവമുള്ളവരേ, ഈ ദേശങ്ങളിലെ എല്ലാ ജീവികളും ഈ ഗുണങ്ങൾകൊണ്ട് സമ്പന്നരാണ്. ഇങ്ങനെ, മഹാഭാഗ്യശാലികളേ, ഭൂമി പർവതങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഹേമകൂടസ്തു സുമഹാന്കൈലാസോ നാമ പര്വതഃ । തത്ര വൈശ്രവണോ ദേവോ ഗുഹ്യകൈഃ സഹ മോദതേ
ഹേമകൂട്ടം എന്ന മഹാപർവതം കൈലാസം എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. അവിടെ, വൈശ്രവണദേവൻ ഗുഹ്യകരോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുന്നു.
അസ്ത്യുത്തരേണ കൈലാസം മൈനാകം പര്വതം പ്രതി । ഹിരണ്യശൃംഗഃ സുമഹാന്ദിവ്യോ മണിമയോ ഗിരിഃ
കൈലാസത്തിന്റെ വടക്കേ ഭാഗത്ത്, മൈനാകപർവതത്തേക്ക്, ഹിരണ്യശൃംഗം എന്ന മഹത്തായ ദിവ്യമായ മണിമയപർവതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
തസ്യ പാര്ശ്വേ മഹദ്ദിവ്യം ശുഭ്രം കാംചനവാലുകമ് । രമ്യം വിഷ്ണുസരോ നാമ യത്ര രാജാ ഭഗീരഥഃ
അതിനരികിൽ വലിയ ദിവ്യവും ശുദ്ധവുമായ പൊൻ മണലുള്ള രമണീയമായ വിഷ്ണുസരോവരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു, അവിടെ രാജാവ് ഭഗീരഥൻ താമസിച്ചിരുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ ഭാഗീരഥീം ഗംഗാമുവാസ ബഹുലാഃ സമാഃ । യൂപാ മണിമയാസ്തത്ര ക്ഷേത്രാശ്ചാപി ഹിരണ്മയാഃ
ഭഗീരഥി ഗംഗയെ കണ്ട ശേഷം, രാജാവ് ഭഗീരഥൻ അവിടെ പല വർഷങ്ങൾ താമസിച്ചു. അവിടെ മണിമയമായ യൂപങ്ങളും പൊൻഭൂമികളും ഉണ്ട്.
തത്രേഷ്ട്വാ തു ഗതഃ സിദ്ധിം സഹസ്രാക്ഷോ മഹായശാഃ । സ്രഷ്ടാ ഭൂതിപതിര്യത്ര സര്വലോകൈഃ സനാതനഃ
അവിടെ യജ്ഞം നടത്തി സിദ്ധി നേടിയ മഹാപ്രശസ്തനായ ആയിരം കണ്ണുള്ളവൻ, എല്ലാ ലോകങ്ങളോടും കൂടിയുള്ള ശാശ്വതനായ സൃഷ്ടാവും ഐശ്വര്യത്തിന്റെ ഉടമയുമായവൻ വസിക്കുന്നിടത്തേക്ക് പോയി.
ഉപാസ്യതേ തിഗ്മതേജാ യത്ര ഭൂതഃ സമംതതഃ । നരനാരായണൌ ബ്രഹ്മാ മനുഃ സ്ഥാണുശ്ച പംചമഃ
അവിടെ അതിവിശേഷമായ പ്രകാശമുള്ളവൻ എല്ലായിടത്തും ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു; അവനോടൊപ്പം നരനും നാരായണനും ബ്രഹ്മാവും മനുവും അഞ്ചാമനായ സ്ഥാണുവും ഉണ്ടു.
തത്ര ദിവ്യാ ത്രിപഥഗാ പ്രഥമം തു പ്രതിഷ്ഠിതാ । ബ്രഹ്മലോകാദപാക്രാംതാ സപ്തധാ പ്രതിപദ്യതേ
അവിടെ ദിവ്യമായ മൂന്നു വഴികളുള്ള നദി ആദ്യം പ്രതിഷ്ഠിതമായി; ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട് ആ നദി ഏഴായി വിഭജിക്കുന്നു.
വടോദകാ സാ നലിനീ പാര്വതീ ച സരസ്വതീ । ജംബൂനദീ ച സീതാ ച ഗംഗാ സിംധുശ്ച സപ്തമീ
അവയാണ് വടോദക, നളിനി, പാർവതി, സരസ്വതി, ജംബുനദി, സീത, ഏഴാമത്തേത് ഗംഗാസിന്ധു.
അചിംത്യാ ദിവ്യസംജ്ഞാ സാ പ്രഭാവൈശ്ച സമന്വിതാ । ഉപാസ്യതേ യത്ര സത്രം സഹസ്രയുഗപര്യയേ
അവൾ അചിന്ത്യയും ദിവ്യമായ പേരും ശക്തിയും ഉള്ളവളും ആയിരം യുഗങ്ങൾ കഴിഞ്ഞ് നടക്കുന്ന മഹാസഭയിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.
ദൃശ്യാദൃശ്യാ ച ഭവതി തത്രതത്ര സരസ്വതീ । ഏതാ ദിവ്യാഃ സപ്തഗംഗാസ്ത്രിഷുലോകേഷു വിശ്രുതാഃ
സരസ്വതി ചിലിടങ്ങളിൽ കാണപ്പെടുകയും ചിലിടങ്ങളിൽ കാണാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; ഈ ഏഴു ദിവ്യഗംഗകളും മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമാണ്.
രക്ഷാംസി വൈ ഹിമവതീ ഹേമകൂടേ ച ഗുഹ്യകാഃ । സര്പാ നാഗാശ്ച നിഷധേ ഗോകര്ണം ച തപോവനമ്
ഹിമവാനിൽ രാക്ഷസന്മാരും, ഹേമകൂറ്റിൽ ഗുഹ്യകന്മാരും, നിഷധപർവതത്തിൽ പാമ്പുകളും നാഗങ്ങളും വസിക്കുന്നു; ഗോകർണം ഒരു തപോവനമാണ്.
ദേവാസുരാണാം സര്വേഷാം ശ്വേതഃ പര്വതമുച്യതേ । ഗംധര്വാ നിഷധേ നിത്യം നീലേ ബ്രഹ്മര്ഷയസ്തഥാ
ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും പർവതം ശ്വേതപർവതം എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്; ഗന്ധർവന്മാർ നിഷധയിൽ എന്നും, ബ്രഹ്മർഷിമാർ നീലപർവതത്തിൽ വസിക്കുന്നു.
ശൃംഗവാംസ്തു മഹാഭാഗാ ദേവാനാം പ്രതിസംചരഃ । ഇത്യേതാനി മഹാഭാഗാഃ സപ്തവര്ഷാണി ഭാഗശഃ
ശൃംഗവാൻ എന്ന മഹാഭാഗ്യശാലിയായ പർവതം ദേവന്മാരുടെ വിശ്രമസ്ഥലമാണ്; ഇങ്ങനെ ഈ ഏഴ് പ്രദേശങ്ങളും ഓരോന്നും തങ്ങളുടെ ഭാഗ്യത്തോടെ ഉന്നതമാണ്.
ഭൂതാന്യുപനിവിഷ്ടാനി ഗതിമംതി ധ്രുവാണി ച । തേഷാമൃദ്ധിര്ബഹുവിധാ ദൃശ്യതേ ദേവമാനുഷാ
അവിടങ്ങളിൽ ചലനമുള്ളതും അചലമായതുമായ ജീവികൾ വസിക്കുന്നു; അവിടുത്തെ ഐശ്വര്യം ദൈവികവും മാനുഷികവുമായ പല രൂപങ്ങളിലും കാണാം.
അശക്യം പരിസംഖ്യാതും ശ്രദ്ധേ യാ തു വിഭൂഷിതാ । യാം തു പൃച്ഛഥ മാം വിപ്രാ ദിവ്യമേനാം ശശാകൃതിമ്
ശ്രദ്ധയുള്ളവരേ, ആ ഭംഗിയായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതിന്റെ എണ്ണം കണക്കാക്കാൻ കഴിയില്ല; എന്നാൽ ഈ ചന്ദ്രാകൃതിയായ ദിവ്യപ്രദേശത്തെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾ എന്നോടു ചോദിക്കുന്നു.
പാര്ശ്വേ ശശസ്യ ദ്വേ വര്ഷേ ഉക്തേ യേ ദക്ഷിണോത്തരേ । കര്ണേ തു നാഗദ്വീപശ്ച കാശ്യപദ്വീപ ഏവ ച
ആ ശശിയുടെ അരികിൽ ദക്ഷിണവും ഉത്തരവുമായ രണ്ട് പ്രദേശങ്ങൾ ഉണ്ട്; കാതിനടുത്ത് നാഗദ്വീപും കാശ്യപദ്വീപും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.