ഇദം തു ഭാരതം വര്ഷം തതോ ഹൈമവതം പരമ് । ഹേമകൂടാത്പരം ചൈവ ഹരിവര്ഷം പ്രചക്ഷതേ
ഇതാണ് ഭാരതം എന്ന ദേശം; അതിന് അപ്പുറം ഹിമവത്ഭൂമി; ഹേമകൂടം കടന്നാൽ ഹരിവർഷം എന്ന് വിളിക്കുന്ന പ്രദേശം വരും.
ദക്ഷിണേന തു നീലസ്യ നിഷധസ്യോത്തരേണ ച । പ്രാഗായതോ മഹാഭാഗാ മാല്യവാന്നാമ പര്വതഃ
നീലപർവതത്തിന്റെ തെക്കിലും നിഷധപർവതത്തിന്റെ വടക്കിലും മഹാഭാഗ്യമുള്ള മാല്യവാൻ എന്ന വലിയ പർവതം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
തതഃ പരം മാല്യവതഃ പര്വതോ ഗംധമാദനഃ । പരിമംഡലസ്തയോര്മധ്യേ മേരുഃ കനകപര്വതഃ
അതിനുശേഷം മാല്യവത്പർവതത്തിന് വടക്കുഭാഗത്ത് ഗന്ധമാദനപർവതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഈ രണ്ടുപർവതങ്ങൾക്കിടയിൽ വട്ടംപോലെ കനകപർവതമായ മേരു നിലകൊള്ളുന്നു.
ആദിത്യതരുണാഭാസോ വിധൂമ ഇവ പാവകഃ । യോജനാനാം സഹസ്രാണി ചതുരശീതിരുച്ഛ്രിതഃ
അത് ഉദയസൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലെയും പുകരഹിതമായ അഗ്നിപോലെയും തിളങ്ങുന്നു; അതിന്റെ ഉയരം എൺപത്തിനാലായിരം യോജനമാണ്.
അധസ്താച്ചതുരശീതിര്യോജനാനാം ദ്വിജോത്തമാഃ । ഊര്ധ്വമധശ്ച തിര്യക്ച ലോകാനാവൃത്യ തിഷ്ഠതി
മുകളിലും താഴെയും എൺപത്തിനാലായിരം യോജനങ്ങൾ വ്യാപിച്ചാണ് അതു നിലകൊള്ളുന്നത്; മുകളിൽ, താഴെ, അറ്റങ്ങൾക്കിടയിലും ലോകങ്ങളെ ചുറ്റിപ്പറ്റി അതു നിലനിൽക്കുന്നു.
തസ്യ പാര്ശ്വേഷ്വമീ ദ്വീപാശ്ചത്വാരഃ സംസ്ഥിതാ ദ്വിജാഃ । ഭദ്രാശ്വഃ കേതുമാലശ്ച ജംബൂദ്വീപശ്ച സത്തമാഃ
അത് ചുറ്റിപ്പറ്റി ഭദ്രാശ്വം, കേതുമാലം, ജംബൂദ്വീപം എന്നിങ്ങനെ നാല് ഉത്തമദ്വീപുകൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ഉത്തരാശ്ചൈവ കുരുവഃ കൃതപുണ്യ പ്രതിശ്രയാഃ । വിഹംഗസുമുഖോ യസ്തു സുപാര്ശ്വസ്യാത്മജഃ കില
വടക്കുഭാഗത്ത്, പുണ്യജനം ആശ്രയിക്കുന്ന ഉത്തരകുരുക്കളും, സുപാർശ്വന്റെ പുത്രനായ വിഹംഗസുമുഖനും അവിടെയുണ്ട്.
സ വൈ വിചിംതയാമാസ സൌവര്ണാന്പ്രേക്ഷ്യ വായസാന് । മേരുരുത്തമമധ്യാനാമധമാനാം ച പക്ഷിണാമ്
അവൻ സ്വർണ്ണനിറമുള്ള കാക്കകളെ കണ്ടു, മേരു പർവതം പക്ഷികളിൽ ഉന്നതവും മധ്യവും താഴ്ന്നതുമാണെന്ന് ആലോചിച്ചു.
അവിശേഷകരോ യസ്മാത്തസ്മാദേനം ത്യജാമ്യഹമ് । തമാദിത്യോനുപര്യേതി സതതം ജ്യോതിഷാം വരഃ
വ്യത്യാസം കാണിക്കാത്തതിനാൽ ഞാൻ അതിനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു; പ്രകാശങ്ങളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സൂര്യൻ എപ്പോഴും അതിനെ പിന്തുടരുന്നു.
ചംദ്രമാശ്ച സനക്ഷത്രോ വായുശ്ചൈവ പ്രദക്ഷിണഃ । സ പര്വതോ മഹാപ്രാജ്ഞാ ദിവ്യപുഷ്പസമന്വിതഃ
നക്ഷത്രങ്ങളോടുകൂടിയ ചന്ദ്രനും, വായുവും അതിനെ വലതുവശം ചുറ്റുന്നു; ദിവ്യപുഷ്പങ്ങൾകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട മഹാപർവതമാണത്.
ഭവനൈരാവൃതൈഃ സര്വൈഃ ര്ജാംബൂനദമയൈഃ ശുഭൈഃ । തത്ര ദേവഗണാ വിപ്രാ ഗംധര്വാസുരരാക്ഷസാഃ
ജംബൂസ്വർണ്ണത്തിൽ നിർമ്മിച്ച മനോഹരമായ ഭവനങ്ങൾ അതിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു; അവിടെയുണ്ട് ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, അസുരന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ എന്നിവരുടെ കൂട്ടങ്ങൾ.
അപ്സരോഗണസംയുക്താഃ ശൈലേ ക്രീഡംതി സര്വദാ । തത്ര ബ്രഹ്മാ ച രുദ്രശ്ച ശക്രശ്ചാപി സുരേശ്വരഃ
അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടം അവരോടൊപ്പം ചേർന്ന് പർവതത്തിൽ എപ്പോഴും വിനോദം ചെയ്യുന്നു; അവിടെ ബ്രഹ്മാവും രുദ്രനും ദേവാധിപനായ ഇന്ദ്രനും ഉണ്ട്.
സമേത്യ വിവിധൈര്യജ്ഞൈര്യജംതേഽനേക ദക്ഷിണൈഃ । തുംബുരുര്നാരദശ്ചൈവ വിശ്വാവസുര്ഹാഹാ ഹൂഹൂഃ
അവർ ഒത്തുചേർന്ന് വിവിധയജ്ഞങ്ങൾ അനേകം ദാനങ്ങളോടെ നടത്തുന്നു; തുംബുരു, നാരദൻ, വിശ്വാവസു, ഹാഹാ, ഹൂഹൂ എന്നിവരും അവിടെയുണ്ട്.
അഭിഗമ്യാമരശ്രേഷ്ഠം സ്തുവംതി വിവിധൈഃ സ്തവൈഃ । സപ്തര്ഷയോ മഹാത്മാനഃ കശ്യപശ്ച പ്രജാപതിഃ
അമരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനോടു സമീപിച്ച് അവർ വിവിധസ്തുതികളാൽ വാഴ്ത്തുന്നു; മഹാത്മാക്കളായ സപ്തർഷിമാർക്കും പ്രജാപതിയായ കശ്യപനും അവിടെയുണ്ട്.
തത്ര ഗച്ഛംതി ഭദ്രം വഃ സദാ പര്വണി പര്വണി । തസ്യൈവ മൂര്ദ്ധന്യുശനാ കാവ്യോ ദൈത്യൈര്മഹീയതേ
പർവണദിവസങ്ങളിൽ അവർ അവിടെ പോകുന്നു; അതിന്റെ മുകളിൽ ഉശനാ കാവ്യൻ ദൈത്യന്മാരാൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
തസ്യ ഹൈമാനി രത്നാനി തസ്യൈതേ രത്നപര്വതാഃ । തസ്മാത്കുബേരോ ഭഗവാംശ്ചതുര്ഥം ഭാഗമശ്നുതേ
അതിനുള്ള രത്നങ്ങൾ സ്വർണ്ണമാണ്; അവയാണ് രത്നപർവതങ്ങൾ; അതിനാൽ ഭാഗ്യശാലിയായ കുബേരൻ അവിടെ നാലിൽ ഒരു ഭാഗം അനുഭവിക്കുന്നു.
തതഃ കലാംശം വിത്തസ്യ മനുഷ്യേഭ്യഃ പ്രയച്ഛതി । പര്വതസ്യാംതരേ ദിവ്യം സര്വര്തുകുസുമൈശ്ചിതമ്
അവിടെ നിന്ന് കുബേരൻ മനുഷ്യർക്കായി ധനത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം നൽകുന്നു; പർവതത്തിനുള്ളിൽ എല്ലാ കാലത്തെയും പുഷ്പങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ദിവ്യവനം ഉണ്ട്.
കര്ണികാരവനം രമ്യം ശിലാജാലസമുച്ഛ്രിതമ് । തത്ര സാക്ഷാത്പശുപതിര്ദിവ്യഭൂതൈഃ സമാവൃതഃ
അവിടെ കർണികാരവൃക്ഷങ്ങളുടെ മനോഹരമായ ഒരു വനമുണ്ട്, പാറക്കൂട്ടങ്ങൾ ഉയർന്നുകിടക്കുന്നു; അവിടെയാണു ദൈവികഭൂതങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് പശുപതി നേരിട്ട് വസിക്കുന്നത്.
ഉമാസഹായോഭഗവാന്രമതേ ഭൂതഭാവനഃ । കര്ണികാരമയീം മാലാം ബിഭ്രദാപാദലംബിനീമ്
ഉമയോടൊപ്പം ഭഗവാൻ, സകലഭൂതങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവ്, അവിടെ വിനോദം ചെയ്യുന്നു; കർണികാരപൂക്കളാൽ നിർമ്മിച്ച കാലു വരെ തൂങ്ങുന്ന മാല ധരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ത്രിഭിര്നേത്രൈഃ കൃതോദ്ദ്യോതസ്ത്രിഭിഃ സൂര്യൈരിവോദിതൈഃ । തമുഗ്രതപസഃ സിദ്ധാഃ സുവ്രതാഃ സത്യവാദിനഃ
മൂന്നു കണ്ണുകൾ കൊണ്ട് മൂന്നു സൂര്യന്മാരെപ്പോലെ പ്രകാശം പകരുന്നു; അതീവതപസ്സുള്ള, നല്ല വ്രതമുള്ള, സത്യവാദികളായ സിദ്ധന്മാർ അവനെ സമീപിക്കുന്നു.
പശ്യംതി നഹി ദുര്വൃത്തൈഃ ശക്യോ ദ്രഷ്ടും മഹേശ്വരഃ । തസ്യ ശൈലസ്യ ശിഖരാത്ക്ഷീരധാരാ ദ്വിജോത്തമാഃ
ദുഷ്ടപ്രവൃത്തിയുള്ളവർക്ക് മഹേശ്വരനെ കാണാൻ കഴിയില്ല. ആ പർവതത്തിന്റെ മുകളിലുനിന്ന്, മഹാനുഭവമുള്ള ദ്വിജന്മാരേ, പാൽപോലുള്ള ഒരു നീരുറവ് ഒഴുകുന്നു.
വിശ്വരൂപാത്പരമിതാ ഭീമനിര്ഘാതനിസ്വനാ । പുണ്യാപുണ്യതമൈര്ജുഷ്ടാ ഗംഗാ ഭാഗീരഥീ ശുഭാ
സകലരൂപവും അളവില്ലാത്തതും ഭയാനകമായ ഗർജ്ജനത്തോടെ മുഴങ്ങുന്നതുമായ ഗംഗ, ഭാഗീരതി, പുണ്യവും പാപവും കൂടിയവരാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
പ്ലവംതീ ച പ്രവേഗേന ഹ്രദേ ചംദ്രമസഃ ശുഭേ । തയാ ഹ്യുത്പാദിതഃ പുണ്യഃ സ ഹ്രദഃ സാഗരോപമഃ
അവൾ വേഗത്തിൽ ഒഴുകി ശുദ്ധമായ ചന്ദ്രസരോവരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു. അവളുടെ കാരണമാണ് സമുദ്രത്തോട് തുല്യമായ ആ സരോവരം പുണ്യമയമായത്.
താം ധാരയാമാസ തദാ ദുര്ദ്ധരാം പര്വതൈരപി । ശതം വര്ഷസഹസ്രാണി ശിരസൈവ പിനാകധൃക്
അപ്പോൾ പിനാകധാരി, പർവതങ്ങൾക്കു പോലും താങ്ങാനാവാത്ത ഗംഗയെ, തന്റെ തലയിൽ നൂറായിരം വർഷം വഹിച്ചു.
മേരോസ്തു പശ്ചിമേ പാര്ശ്വേ കേതുമാലോ ദ്വിജോത്തമാഃ । ജംബൂഖംഡേ തു തത്രൈവ മഹാജനപദോ ദ്വിജാഃ
മേറുവിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് വശത്ത് കെതുമാലം എന്ന ദേശം ഉണ്ട്, മഹാനുഭവമുള്ള ദ്വിജന്മാരേ. ജംബൂദ്വീപിൽ അവിടെയാണ് വലിയ ജനപദം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
ആയുര്ദശസഹസ്രാണി വര്ഷാണാം തത്ര സത്തമാഃ । സുവര്ണവര്ണാശ്ച നരാ സ്ത്രിയശ്ചാപ്സരസാം സമാഃ
അവിടെ, മഹാനുഭവമുള്ളവരേ, ആയുസ്സ് പത്ത് ആയിരം വർഷമാണ്. പുരുഷന്മാർക്ക് പൊന്നിനിറവും സ്ത്രീകൾക്ക് അപ്സരസുകളെപ്പോലെയുള്ള ഭംഗിയും ഉണ്ട്.
അനാമയാ വീതശോകാ നിത്യം മുദിതമാനസാഃ । ജായംതേ മാനവാസ്തത്ര നിസ്തപ്തകനകപ്രഭാഃ
അവിടെ ജനിക്കുന്നവർ രോഗവും ദുഃഖവും ഇല്ലാതെ എപ്പോഴും സന്തോഷമുള്ള മനസ്സോടെ ജീവിക്കുന്നു. അവിടുത്തെ പുരുഷന്മാർ ഉരുക്കിയ പൊന്നുപോലുള്ള പ്രകാശം നിറഞ്ഞവരാണ്.
ഗംധമാദനശൃംഗേഷു കുബേരഃ സഹ രാക്ഷസൈഃ । സംവൃതോപ്സരസാം സംഘൈര്മോദതേ ഗുഹ്യകാധിപഃ
ഗന്ധമാദനപർവതശൃംഗങ്ങളിൽ ഗുഹ്യകാധിപതിയായ കുബേരൻ, രാക്ഷസന്മാരോടും അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളോടും കൂടെ ആനന്ദിക്കുന്നു.
ഗംധമാദനപാര്ശ്വേ തു പരേ വിഗതപാതകാഃ । ഏകാദശസഹസ്രാണി വര്ഷാണാം പരമായുഷഃ
ഗന്ധമാദനത്തിന് സമീപം പാപരഹിതരായ മറ്റുള്ളവർ ഉണ്ട്. അവിടുത്തെ പരമായുസ്സ് പതിനൊന്ന് ആയിരം വർഷമാണ്.
തത്ര കൃഷ്ണാ നരാ വിപ്രാസ്തേജോയുക്താ മഹാബലാഃ । സ്ത്രിയശ്ചോത്പലപത്രാഭാഃ സര്വാഃ സുപ്രിയദര്ശനാഃ
അവിടെ, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, പുരുഷന്മാർ കറുത്ത നിറവും ശക്തിയും ധൈര്യവും ഉള്ളവരാണ്. സ്ത്രീകൾക്ക് ഉത്പലദളങ്ങൾപോലെയുള്ള ഭാവവും അത്യന്തം മനോഹരമായ രൂപവും ഉണ്ട്.