ചതുര്വര്ഗഫലം ഭുക്ത്വാ തേ യാസ്യംതി ഹരിം പുനഃ । ദ്വാവിംശതിസഹസ്രാണി സംഹിതാപദ്മസംജ്ഞിതാ
നാല് ധര്മ്മലക്ഷ്യങ്ങളുടെ ഫലം അനുഭവിച്ചശേഷം, അവര് വീണ്ടും ഹരിയിലേക്കു പോകും; പദ്മസംഹിതയില് ഇരുപത്തിരണ്ടായിരം ശ്ലോകങ്ങളുണ്ട്.
ദ്വാപരേ കഥിതാ വിപ്ര ബ്രഹ്മണാ പരമാത്മനാ । ദ്വാദശൈവ സഹസ്രാണാം പദ്മാഖ്യാ സാ തു സംഹിതാ
ദ്വാപരയുഗത്തില്, ബ്രഹ്മാവായ പരമാത്മാവ് പറഞ്ഞതുപോലെ, പദ്മസംഹിതയില് പതിനിരുപതിനായിരം ശ്ലോകങ്ങള് മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ.
കലൌ യുഗേ പഠിഷ്യംതി മാനവാ വിഷ്ണുതത്പരാഃ । ഏകോര്ഥശ്ചൈകഭാവശ്ച ചതുര്ഷ്വപി പ്രവര്തിതഃ
കലിയുഗത്തില് വിഷ്ണുവില് ഭക്തിയുള്ള മനുഷ്യര് അതു വായിക്കും; നാലു യുഗങ്ങളിലും ഒരേ അര്ത്ഥവും ഒരേ സാരവും നിലനില്ക്കുന്നു.
സംഹിതാസ്വേവ വിപ്രേംദ്ര ശേഷാഖ്യാനപ്രവിസ്തരഃ । ദ്വാദശൈവ സഹസ്രാണി നാശം യാസ്യംതി സത്തമ
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, സംഹിതകളില് ശേഷിച്ച കഥകളുടെ വിശദീകരണം കാണാം; പതിനിരുപതിനായിരം മാത്രം ശേഷിക്കും, മഹാനുഭാവാ.
കലൌ യുഗേ തു സംപ്രാപ്തേ പ്രഥമം ഹി ഭവിഷ്യതി । ഭൂമിഖംഡം നരഃ ശ്രുത്വാസര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
കലിയുഗം എത്തിയാല്, ആദ്യം ഭൂമിഖണ്ഡം കേട്ടാല് മനുഷ്യന് എല്ലാ പാപങ്ങളില് നിന്നും മോചനം ലഭിക്കും.
മുച്യതേ സര്വദുഃഖേഭ്യഃ സര്വരോഗൈഃ പ്രമുച്യതേ । അന്യത്സര്വം പരിത്യജ്യ ജപം ദാനം തഥാ ശ്രുതമ്
അവന് എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളിലും നിന്നു മോചിതനാകും, എല്ലാ രോഗങ്ങളിലും നിന്നു വിടുതല് ലഭിക്കും; മറ്റെല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, ജപവും ദാനവും പഠനവും വിട്ട്,
ശ്രോതവ്യം ഹി പ്രയത്നേന പദ്മാഖ്യം പാപനാശനമ് । പ്രഥമം സൃഷ്ടിഖംഡം തു ദ്വിതീയം ഭൂമിഖംഡകമ്
പാപനാശിനിയായ പദ്മപുരാണം ശ്രദ്ധയോടെ കേള്ക്കണം; ആദ്യം സൃഷ്ടിഖണ്ഡവും, രണ്ടാം ഭൂമിഖണ്ഡവും.
തൃതീയം സ്വര്ഗഖംഡം ച പാതാലം തു ചതുര്ഥകമ് । പംചമം ചോത്തരം ഖംഡം സര്വപാപപ്രണാശനമ്
മൂന്നാമത് സ്വര്ഗ്ഖണ്ഡം, നാലാമത് പാതാളഖണ്ഡം, അഞ്ചാമത് ഉത്തരഖണ്ഡം — എല്ലാപാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നതാകുന്നു.
യഃ ശൃണോതി നരോ ഭക്ത്യാ പംചഖംഡാന്യനുക്രമാത് । ഗോപ്രദാനസഹസ്രസ്യ മാനവോ ലഭതേ ഫലമ്
ആയിരം പശുക്കള് ദാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലം, ഭക്തിയോടെ ഈ അഞ്ചു ഖണ്ഡങ്ങള് ക്രമത്തില് കേള്ക്കുന്നവന് ലഭിക്കും.
മഹാഭാഗ്യേന ലഭ്യംതേ പംചഖംഡാനി ഭൂസുരാഃ । ശ്രുതാനി മോക്ഷദാനി സ്യുഃ സത്യം സത്യം ന സംശയഃ
മഹാഭാഗ്യത്തോടെ മാത്രമേ ഈ അഞ്ചു ഖണ്ഡങ്ങള് ലഭിക്കൂ, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ; കേട്ടാല് മോക്ഷം ലഭിക്കും — സത്യമാണ്, സംശയമില്ല.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേ പംചപംചാശത്സഹസ്രസംഹിതായാം വേനോപാഖ്യാനേ പംചവിംശത്യധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ പദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിലെ വെനോപ്പാഖ്യാനത്തില് അഞ്ഞൂറിരുപത്തഞ്ചാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
നമാമി ഗോവിന്ദപദാരവിംദം സദേംദിരാവംദിതമുത്തമാഢ്യമ് । ജഗജ്ജനാനാം ഹൃദി സംനിവിഷ്ടം മഹാജനൈകായനമുത്തമോത്തമമ്
ഇന്ദ്രയും ഉത്തമന്മാരും വന്ദിക്കുന്ന, ലോകജനങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തില് വസിക്കുന്ന, മഹാന്മാരുടെ ഏകാശ്രയമായ, ഉത്തമന്മാരില് ഉത്തമനായ ഗോവിന്ദന്റെ കമലപാദങ്ങളെ ഞാന് നമസ്കരിക്കുന്നു.
ഏകദാ മുനയഃ സര്വേ ജ്വലജ്ജ്വലനസന്നിഭാഃ । ഹിമവദ്വാസിനഃ സര്വേ മുനയോ വേദപാരഗാഃ
ഒരു ദിവസം, ഹിമാലയത്തിൽ താമസിക്കുന്ന, അഗ്നിയെപ്പോലെ ജ്വലിക്കുന്ന, എല്ലാ വേദങ്ങളിലും നിപുണരായ മുനികൾ ഒരുമിച്ചു കൂടി.
ത്രികാലജ്ഞാ മഹാത്മാനോ നാനാപുണ്യസമാശ്രയാഃ । മഹേംദ്രാദ്രിരതാ യേ ച യേ ച വിംധ്യനിവാസിനഃ
മുനികൾക്ക് മൂന്നു കാലവും അറിയാം, മഹാന്മാരായ അവർ വിവിധ പുണ്യങ്ങളിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവർ, മഹേന്ദ്രപർവ്വതത്തിൽ ഭക്തിയോടെ കഴിയുന്നവരും, വിന്ധ്യപർവ്വതത്തിൽ താമസിക്കുന്നവരുമാണ്.
യേഽര്ബുദാരണ്യനിരതാഃ പുഷ്കരാരണ്യവാസിനഃ । ശ്രീശൈലനിരതാ യേ ച കുരുക്ഷേത്രനിവാസിനഃ
അർബുദാ വനത്തിൽ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവരും, പുഷ്കരവനത്തിൽ താമസിക്കുന്നവരും, ശ്രീശൈലത്തിൽ ഭക്തിയോടെ കഴിയുന്നവരും, കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ താമസിക്കുന്നവരുമാണ്.
ധര്മ്മാരണ്യരതാ യേ ച ദംഡകാരണ്യവാസിനഃ । ജംബൂമാര്ഗരതാ യേ ച യേ ച സത്യനിവാസിനഃ
ധർമ്മവനത്തിൽ ഭക്തിയോടെ കഴിയുന്നവരും, ദണ്ഡകവനത്തിൽ താമസിക്കുന്നവരും, ജംബൂമാർഗത്തിൽ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നവരും, സത്യനഗരത്തിൽ താമസിക്കുന്നവരുമാണ്.
ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവഃ സശിഷ്യാ മുനയോഽമലാഃ । നൈമിഷം സമുപായാതാഃ ശൌനകം ദ്രഷ്ടുമുത്സുകാഃ
ഇവരും, മറ്റു അനേകം ശിഷ്യന്മാരോടൊപ്പം ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ള മുനികളും, ശൗണകനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, നൈമിഷാരണ്യത്തിലേക്ക് എത്തിയിരിക്കുന്നു.
തം പൂജയിത്വാ വിധിവത്തേന തേ ച സുപൂജിതാഃ । ആസനേഷു വിചിത്രേഷു ബൃസ്യാദിഷു യഥാക്രമമ്
അവർ ശൗണകനെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ചു; ശൗണകനും അവരെ യഥാക്രമം ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു. അതിനുശേഷം, എല്ലാവരും മനോഹരമായ ഇരിപ്പിടങ്ങളിലും ദർഭാസനങ്ങളിലും ക്രമമായി ഇരുന്നു.
ശൌനകേന പ്രദത്തേഷു ആസീനാസ്തേ തപോധനാഃ । കൃഷ്ണാശ്രിതാഃ കഥാഃ പുണ്യാഃ പരസ്പരമഥാബ്രുവന്
ശൗണകൻ ഒരുക്കിയ ഇരിപ്പിടങ്ങളിൽ ഇരുന്ന്, തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന ആ മുനികൾ പരസ്പരം കൃഷ്ണനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പുണ്യകഥകൾ സംസാരിച്ചു.
കഥാംതേഷു തതസ്തേഷാം മുനീനാം ഭാവിതാത്മനാമ് । ആജഗാമ മഹാതേജാഃ സൂതസ്തത്ര മഹാദ്യുതിഃ
അവരുടെ കഥകൾ അവസാനിച്ചപ്പോൾ, ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ള ആ മുനികളിൽ, മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള സൂതൻ അവിടെ എത്തി.
വ്യാസശിഷ്യഃ പുരാണജ്ഞോ രോമഹര്ഷണസംജ്ഞകഃ । താന്പ്രണമ്യ യഥാന്യായം സ തൈശ്ചൈവാഭിപൂജിതഃ
വ്യാസന്റെ ശിഷ്യനും, പുരാണവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും, രോമഹർഷണൻ എന്ന പേരിലുള്ളവനും, അവരെ യഥാവിധി നമസ്കരിച്ചു; അവർ അവനെയും ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു.
ഉപവിഷ്ടം യഥായോഗ്യം ശൌനകാദ്യാ മഹര്ഷയഃ । വ്യാസശിഷ്യം സുഖാസീനം സൂതം വൈ രോമഹര്ഷണമ്
ശൗണകനെയും മറ്റു മഹർഷിമാരെയും മുന്നിൽ വെച്ച്, വ്യാസന്റെ ശിഷ്യനായ സൂതനും രോമഹർഷണനും യോജിച്ചിരിപ്പിടത്തിൽ സുഖമായി ഇരുത്തി.
തം പപ്രച്ഛുര്മഹാഭാഗാഃ ശൌനകാദ്യാസ്തപോധനാഃ । ഋഷയ ഊചുഃ-। പൌരാണിക മഹാബുദ്ധേ രോമഹര്ഷണ സുവ്രത
ശൗണകനെയും മറ്റു തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായ ഭാഗ്യശാലികളായ മുനികളും രോമഹർഷണനോടു ചോദിച്ചു: 'പുരാണങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവാ, മഹാബുദ്ധിയുള്ളവാ, വ്രതനിഷ്ഠനായ രോമഹർഷണാ...'
ത്വത്തഃ ശ്രുതാ മഹാപുണ്യാഃ പുരാ പൌരാണികീഃ കഥാഃ । സാംപ്രതം ച പ്രവൃത്താഃ സ്മ കഥായാം സക്ഷണാ ഹരേഃ
'നിന്നിൽനിന്ന് മുമ്പ് ഞങ്ങൾ മഹാപുണ്യമുള്ള പുരാതനകഥകൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; ഇപ്പോൾ ഹരിയുടെ ലീലകൾ പറയുന്നതിൽ ഞങ്ങൾ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.'
സ വൈ പുംസാം പരോധര്മോ യതോ ഭക്തിരധോക്ഷജേ । പുനഃ പുരാണമാചക്ഷ്വ ഹരിവാര്താ സമന്വിതമ്
'മനുഷ്യരുടെ പരമധർമ്മം അതാണ് — അതിൽ നിന്നാണ് അദ്ഭുതനായവനോടുള്ള ഭക്തി ഉരുത്തിരിയുന്നത്. അതുകൊണ്ട്, ഹരിയുടെ കഥകളാൽ സമ്പന്നമായ പുരാണം വീണ്ടും പറയണം.'
ഹരേരന്യാ കഥാ സൂത ശ്മശാനസദൃശീ സ്മൃതാ । ഹരിസ്തീര്ഥസ്വരൂപേണ സ്വയം തിഷ്ഠതി തച്ഛ്രുതമ്
'ഹരിയെക്കുറിച്ചല്ലാത്ത കഥകൾ ശ്മശാനത്തോട് സമാനമാണ് എന്ന് പറയുന്നു; ഹരി തന്നെയാണ് തീർത്ഥങ്ങളുടെ രൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നത്, ഇതാണ് ഞങ്ങൾ കേട്ടത്.'
തീര്ഥാനാം പുണ്യദാതൄണാം നാമാനി കില കീര്തയ । കുത ഏതത്സമുത്പന്നം കേന വാ പരിപാല്യതേ
'പുണ്യം നൽകുന്ന ആ തീർത്ഥങ്ങളുടെ പേരുകൾ പറയണം; അവ എവിടെ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്, ആരാണ് അവയെ സംരക്ഷിക്കുന്നത്?'
കസ്മിന്വിലയമഭ്യേതി ജഗദേതച്ചരാചരമ് । ക്ഷേത്രാണി കാനി പുണ്യാനി കേ ച പൂജ്യാഃ ശിലോച്ചയാഃ
'ഈ ചലനവും അചലനവുമായ ലോകം എല്ലാം എവിടെയാണ് ലയിക്കുന്നത്? ഏത് സ്ഥലങ്ങളാണ് ഏറ്റവും പുണ്യമുള്ളത്, ഏത് ശിലാസമൂഹങ്ങളാണ് ആരാധനാർഹം?'
നദ്യശ്ച കാഃ പരാഃ പുണ്യാ നൃണാം പാപഹരാഃ ശുഭാഃ । ഏതത്സര്വം മഹാഭാഗ കഥയസ്വ യഥാക്രമമ്
'ഏത് നദികളാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമവും, പുണ്യവും, മനുഷ്യരുടെ പാപങ്ങൾ നീക്കം ചെയ്യുന്നവയും, ശുഭഫലദായകവുമാണ്? മഹാഭാഗവ, ഇതെല്ലാം യഥാക്രമം പറയണം.'
സൂത ഉവാച-। സാധുസാധു മഹാഭാഗാഃ സാധുപൃഷ്ടം തപോധനാഃ । തം പ്രണമ്യ പ്രവക്ഷ്യാമി പുരാണം പദ്മസംജ്ഞകമ്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: 'മഹാഭാഗവന്മാരേ, നിങ്ങൾ വളരെ നല്ലതും ഉചിതവുമായ ചോദ്യമാണ് ചോദിച്ചത്. ഞാൻ നിങ്ങളെ നമസ്കരിച്ച്, പദ്മപുരാണം വിശദമായി പറയുന്നു.'