യത്ത്വയാ പൃച്ഛിതം വിപ്ര തത്തേ സര്വം പ്രകാശിതമ് । സ്ഥലജാച്ചോദകാത്സര്വം ബാഹ്യം മലം പ്രണശ്യതി
നീ ചോദിച്ചതെല്ലാം, ബ്രാഹ്മണാ, ഞാൻ വെളിപ്പെടുത്തി; മണ്ണിലും വെള്ളത്തിലും കഴുകുമ്പോൾ പുറം മലിനതകൾ എല്ലാം നശിക്കും.
ജന്മാംതരകൃതാന്പാപാന്ഗുരുതീര്ഥം പ്രണാശയേത് । സംസാരതാരണായൈവ ജംഗമം തീര്ഥമുത്തമമ്
ജന്മാന്തരങ്ങളിൽ ചെയ്ത പാപങ്ങൾ ഗുരുതീർത്ഥം നശിപ്പിക്കും; സംസാരത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ചലിക്കുന്ന തിര്ഥം ഗുരുവാണ്.
വിഷ്ണുരുവാച- ശുക ഏവം മഹാപ്രാജ്ഞശ്ച്യവനായ മഹാത്മനേ । തത്ത്വം പ്രകാശയിത്വാ തു വിരരാമ നൃപോത്തമ
വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ മഹാപണ്ഡിതനായ ശുകൻ മഹാത്മാവായ ച്യവനനോട് സത്യത്വം വെളിപ്പെടുത്തി, രാജാവേ, പിന്നെ മൗനം പാലിച്ചു.
ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം ജംഗമം തീര്ഥമുത്തമമ് । വരം വരയ ഭദ്രം തേ യത്തേ മനസി വര്ത്തതേ
ഇവയെല്ലാം, ഉത്തമമായ സഞ്ചരിക്കുന്ന തീർത്ഥങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു; മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്താണോ അതു ചോദിക്കൂ, നന്മ ഉണ്ടാകട്ടെ.
വേന ഉവാച- നാഹം രാജ്യസ്യ കാമാര്ഥീ നാന്യത്കിംചിത്പ്രകാമയേ । സദേഹോ ഗംതുമിച്ഛാമി തവ കായം ജനാര്ദന
വേനൻ പറഞ്ഞു: എനിക്ക് രാജ്യം വേണ്ട, മറ്റൊന്നും ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; ഈ ശരീരത്തിൽ തന്നെ നിന്നെ സാക്ഷാത്കരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ജനാർദ്ദനാ.
ഏവം വരമഹം മന്യേ യദി ദാതുമിഹേച്ഛസി । വിഷ്ണുരുവാച- യജ ത്വമശ്വമേധേന രാജസൂയേന ഭൂപതേ
ഇത്തരം ഒരു വരം നൽകാൻ നീ തയ്യാറാണെങ്കിൽ ഞാൻ അതു സ്വീകരിക്കുന്നു; വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: രാജാവേ, അശ്വമേധവും രാജസൂയയാഗവും നടത്തുക.
ഗോ ഭൂ സ്വര്ണാമ്ബുധാന്യാനാം കുരു ദാനം മഹാമതേ । ദാനാന്നശ്യതി വൈ പാപം ബ്രഹ്മവധ്യാദിഘോരകമ്
നല്ല ബുദ്ധിയുള്ളവനേ, പശുക്കൾ, ഭൂമി, പൊന്നും വെള്ളവും ദാനം ചെയ്യുക; ദാനം ചെയ്താൽ ബ്രാഹ്മണഹത്യ പോലുള്ള ഭയങ്കര പാപങ്ങൾ പോലും നശിക്കും.
ചതുര്വര്ഗസ്തു ദാനേന സിദ്ധ്യത്യേവ ന സംശയഃ । തസ്മാദ്ദാനം പ്രകര്തവ്യം മാമുദ്ദിശ്യ ച ഭൂപതേ
ജീവിതത്തിലെ നാലു ലക്ഷ്യങ്ങളും ദാനത്തിലൂടെ തന്നെ നേടാം, ഇതിൽ സംശയമില്ല; അതിനാൽ, രാജാവേ, എന്നെ ഉദ്ദേശിച്ച് ദാനം ചെയ്യണം.
യാദൃശേനാപി ഭാവേന മാമുദ്ദിശ്യ ദദാതി യഃ । താദൃശം തസ്യ വൈ ഭാവം സത്യമേവം കരോമ്യഹമ്
ആർക്കും എന്നെ ഉദ്ദേശിച്ച് എങ്ങനെയൊക്കെ ഭാവത്തോടെ ദാനം ചെയ്യുകയാണോ, അതേ ഭാവത്തിൽ ഞാൻ അവനു അതു സത്യമായി നൽകും.
ഋഷീണാം ദര്ശനാത്സ്പര്ശാദ്ഭ്രഷ്ടസ്തേ പാപസംചയഃ । ആഗമിഷ്യസി യജ്ഞാംതേ മമ ദേഹം ന സംശയഃ
മഹർഷിമാരെ കാണുകയും സ്പർശിക്കുകയും ചെയ്താൽ പാപസഞ്ചയം നശിക്കും; യാഗം കഴിഞ്ഞ് നീ എന്റെ ശരീരത്തിൽ എത്തും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ഏവമാഭാഷ്യ തം വേനമംതര്ദ്ധാനം ഗതോ ഹരിഃ
ഇങ്ങനെ വെനനോട് പറഞ്ഞ് ഹരി അപ്രത്യക്ഷനായി.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേ വേനോപാഖ്യാനേ ഗുരുതീര്ഥമാഹാത്മ്യസംപൂര്തിവര്ണനേ। ച്യവനചരിത്രസമാപ്തൌ ച ത്രയോവിംശത്യധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ വെനന്റെ കഥയിലും ഗുരുതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം പൂർത്തിയായതിന്റെ വിവരണത്തിലും ച്യവനന്റെ ചരിതം അവസാനിക്കുന്ന നൂറിരുപത്തിമൂന്നാം അധ്യായം.
സൂത ഉവാച- അംതര്ദ്ധാനം ഗതേ വിഷ്ണൌ വേനോ രാജാ മഹാമതിഃ । ക്വ ഗതോ ദേവദേവേശ ഇതി ചിംതാപരോഽഭവത്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: വിഷ്ണു അപ്രത്യക്ഷനായപ്പോൾ മഹാബുദ്ധിമാനായ രാജാവായ വേനൻ, ദേവദേവേശ്വരൻ എവിടേയ്ക്ക് പോയി എന്ന് ആലോചിച്ച് ദുഃഖിച്ചു.
ഹര്ഷേണ മഹതാവിഷ്ടശ്ചിംതയിത്വാ നൃപോത്തമഃ । സമാഹൂയ നൃപശ്രേഷ്ഠം തം പൃഥും മധുരാക്ഷരൈഃ
വലിയ സന്തോഷത്തോടെ ആ മഹാരാജാവ് ആലോചിച്ച്, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പൃഥുവിനെ മധുരമായ വാക്കുകളിൽ വിളിച്ചു.
തമുവാച മഹാത്മാനം ഹര്ഷേണ മഹതാ തദാ । ത്വയാ പുത്രേണ ഭൂര്ലോകേ താരിതോസ്മി സുപാതകാത്
അപ്പോൾ വലിയ സന്തോഷത്തോടെ, ആ മഹാത്മാവിനോട് പറഞ്ഞു: മകനായ നീയിലൂടെ ഞാൻ ഭൂമിയിൽ വലിയ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി.
നീത ഉജ്ജ്വലതാം വത്സ വംശോ മേ സാംപ്രതം പൃഥോ । മയാ വിനാശിതോ ദോഷൈസ്ത്വയാ ഗുണൈഃ പ്രകാശിതഃ
പൃഥുവേ, എന്റെ വംശം ഇപ്പോൾ ഉജ്ജ്വലമായിരിക്കുന്നു; എന്റെ പിഴവുകൾകൊണ്ട് അത് നശിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും, നിന്റെ ഗുണങ്ങൾകൊണ്ട് അത് പ്രസിദ്ധമായിരിക്കുന്നു.
യജേഹമശ്വമേധേന ദാസ്യേ ദാനാന്യനേകശഃ । വിഷ്ണുലോകം വ്രജാമ്യദ്യ സകായസ്തേ പ്രസാദതഃ
ഞാൻ അശ്വമേധയാഗം നടത്തും, അനേകം ദാനങ്ങൾ നൽകും; നിന്റെ കൃപയാൽ ഇന്ന് ഞാൻ ശരീരത്തോടെ വിഷ്ണുലോകത്തിൽ പോകും.
സംഭരസ്വ മഹാഭാഗ സംഭാരാംസ്ത്വം നൃപോത്തമ । ആമംത്രയ മഹാഭാഗ ബ്രാഹ്മണാന്വേദപാരഗാന്
മഹാഭാഗനേ, യാഗസാമഗ്രികൾ ഒരുക്കുക; മഹാഭാഗന്മാരായ വേദപാരായണ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ക്ഷണിക്കുക.
ഏവം പൃഥുഃ സമാദിഷ്ടോ വേനേനാപി മഹാത്മനാ । പ്രത്യുവാച മഹാത്മാ സ വേനം പിതരമാദരാത്
ഇങ്ങനെ മഹാത്മാവായ വേനൻ പൃഥുവിനെ നിർദ്ദേശിച്ചപ്പോൾ, മഹാത്മാവായ പൃഥു ആദരത്തോടെ പിതാവായ വേനനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
കുരു രാജ്യം മഹാരാജ ഭുംക്ഷ്വ ഭോഗാന്മനോനുഗാന് । ദിവ്യാന്വാ മാനുഷാന്പുണ്യാന്യജ്ഞൈര്യജ ജനാര്ദനമ്
മഹാരാജാവേ, രാജ്യം ഭരിക്കൂ, മനസ്സിനിഷ്ടമായ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കൂ; ദൈവികവും മാനുഷികവുമായ പുണ്യയാഗങ്ങൾ നടത്തി ജനാർദ്ദനനെ ആരാധിക്കൂ.
ഏവമുക്ത്വാ പ്രണമ്യൈവ പിതരം ജ്ഞാനതത്പരമ് । ധനുരാദായ പൃഥ്വീശഃ സബാണം യത്നപൂര്വകമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ജ്ഞാനത്തിൽ ആഴമായിരുന്ന അച്ഛനോടു വണങ്ങി, ഭൂമിയുടെ രാജാവായ അദ്ദേഹം വലിയ ശ്രമത്തോടെ വില്ലും അമ്പുകളും എടുത്തു.
ആദിദേശ ഭടാന്സര്വാന്ഘോഷധ്വം ഭൂതലേ മമ । പാപമേവ ന കര്തവ്യം കര്മണാ ത്രിവിധേന വൈ
അവൻ എല്ലാ സൈനികരോടും പറഞ്ഞു: 'എന്റെ ആജ്ഞ ഭൂമിയിൽ എല്ലായിടത്തും അറിയിക്കൂ. ആരും മൂന്ന് രീതിയിലുമുള്ള പാപം ചെയ്യരുത്.'
കരിഷ്യംതി ച യത്പാപം ആജ്ഞാം വേനസ്യ ഭൂപതേഃ । ഉല്ലംഘ്യ വധ്യതാം സോ ഹി യാസ്യതേ നാത്ര സംശയഃ
വേനൻ എന്ന രാജാവിന്റെ ആജ്ഞ അവഗണിച്ച് ആരെങ്കിലും പാപം ചെയ്താൽ, അവൻ നിർബന്ധമായി ശിക്ഷിക്കപ്പെടും — ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ദാനമേവ പ്രദാതവ്യം യജ്ഞൈശ്ചൈവ ജനാര്ദനമ് । യജധ്വം മാനവാഃ സര്വേ തന്മനസ്കാ വിമത്സരാഃ
ദാനം മാത്രം നൽകണം, യജ്ഞങ്ങൾകൊണ്ടു ജനാർദ്ദനനെ ആരാധിക്കണം. എല്ലാവരും മനസ്സിൽ ശുദ്ധിയും അസൂയയില്ലാതെയും യജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്യണം.
ഏവം ശിക്ഷാം പ്രദത്വാസൌ രാജ്യം ഭൃത്യേഷു വേനജഃ । നിഃക്ഷിപ്യ ച ഗതോ വിപ്രാസ്തപസോര്ഥേ തപോവനമ്
ഇങ്ങനെ ഉപദേശം നൽകി, വേനന്റെ മകൻ രാജ്യം ഭൃത്യന്മാരുടെ കൈയിൽ ഏൽപ്പിച്ച്, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, തപസ്സിനായി വനത്തിലേക്ക് പോയി.
സര്വാന്ദോഷാന്പരിത്യജ്യ സംയമ്യ വിഷയേന്ദ്രിയാന് । ശതവര്ഷപ്രമാണം വൈ നിരാഹാരോ ബഭൂവ ഹ
എല്ലാ ദോഷങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച്, നൂറ് വർഷം ഭക്ഷണം കഴിക്കാതെ അവൻ തപസ്സിൽ നിലകൊണ്ടു.
തപസാ തസ്യ വൈ തുഷ്ടോ ബ്രഹ്മാ പൃഥുമുവാച ഹ । തപസ്തപസി കസ്മാത്ത്വം തന്മേ ത്വം കാരണം വദ
അവന്റെ തപസ്സിൽ സന്തോഷംകൊണ്ടു ബ്രഹ്മാവ് പൃഥുവിനോട് പറഞ്ഞു: 'നീ തപസ്സിന്മേൽ തപസ്സ് ചെയ്യുന്നതെന്തിന്? അതിന്റെ കാരണം പറയു.'
പൃഥുരുവാച- വേന ഏഷ മഹാപ്രാജ്ഞഃ പിതാ മേ കീര്തിവര്ദ്ധനഃ । സമാചരതി യഃ പാപമസ്യ രാജ്യേ നരാധമഃ
പൃഥു പറഞ്ഞു: 'വേനൻ എന്ന എന്റെ അച്ഛൻ മഹാപണ്ഡിതനും പ്രശസ്തനും ആണു. അവന്റെ രാജ്യത്ത് ആരെങ്കിലും പാപം ചെയ്താൽ, അവൻ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവനാണ്.'
ശിരശ്ഛേത്താ ഭവത്വേഷ തസ്യ ദേവോ ജനാര്ദനഃ । അദൃഷ്ടൈശ്ച മഹാചക്രൈര്ഹരിഃ ശാസ്താ ഭവേത്സ്വയമ്
'അവന്റെ തല വെട്ടുന്നത് ജനാർദ്ദനൻ തന്നെയാകട്ടെ. ഹരിയ് അദൃശ്യമായ മഹാചക്രംകൊണ്ട് അവരെ ശിക്ഷിക്കട്ടെ.'
മനസാ കര്മണാ വാചാ കര്തും വാംഛതി പാതകമ് । തേഷാം ശിരാംസി ത്രുട്യംതു ഫലം പക്വം യഥാ ദ്രുമാത്
'മനസ്സിൽ, വാക്കിൽ, പ്രവർത്തിയിൽ പാപം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവരുടെ തലകൾ, വൃക്ഷത്തിൽ നിന്ന് പാകമായ പഴം വീഴുന്നതുപോലെ വീഴട്ടെ.'