ഗര്ഭയോഗസമാരൂഢഃ പുനസ്തം ചിംതയാമ്യഹമ് । തേന മേ നിര്മലം ജ്ഞാനം ജാതം വൈ സര്വദര്ശകമ്
ഗർഭത്തിൽ ചേർന്നിരിക്കെ ഞാൻ വീണ്ടും അതെല്ലാം ചിന്തിച്ചു; അതിനാൽ എന്റെ ഉള്ളിൽ നിർമ്മലമായ, എല്ലാം കാണുന്ന ജ്ഞാനം ഉദിച്ചു.
ഗുരോസ്തസ്യ പ്രസാദാച്ച പ്രാപ്തം വൈ ജ്ഞാനമുത്തമമ് । തസ്യവാക്യോദകൈഃ സ്വച്ഛൈഃ കായസ്യ മലമേവ ച
ആ ഗുരുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞാൻ ഉത്തമമായ ജ്ഞാനം നേടി; അവന്റെ ശുദ്ധമായ വാക്കുകളുടെ ജലത്തിൽ എന്റെ ശരീരത്തിലെ മലിനതകൾ കഴുകി നീങ്ങി.
സബാഹ്യാഭ്യംതരം വിപ്ര ക്ഷാലിതം നിര്മലം കൃതമ് । തിര്യക്ത്വം ച മയാ പ്രാപ്തം ശുകജാതിസമുദ്ഭവമ്
പുറത്തും ഉള്ളിലും, ബ്രാഹ്മണാ, ഞാൻ ശുദ്ധിയും നിർമ്മലതയും നേടി; ഞാൻ പക്ഷികളിൽപ്പെട്ട ശുകവംശത്തിൽ ജനിച്ച ഒരു ജീവിയായി.
ശുകസ്യ ധ്യാനഭാവേന മരണേ സമുപസ്ഥിതേ । തസ്മിന്കാലേ മൃതോ വിപ്ര തദ്ഭാവേനാപി ഭാവിതഃ
ശുകന്റെ ധ്യാനഭാവത്തിൽ, മരണം അടുത്തപ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണാ, അപ്പോൾ ഞാൻ മരിച്ചു; അന്നത്തെ മനോഭാവം തന്നെയായിരുന്നു എന്റെ ഉള്ളിൽ.
താദൃശോഽസ്മി പുനര്ജാതഃ ശുകരൂപോ മഹീതലേ । മരണേ യാദൃശോ ഭാവഃ പ്രാണിനാം പരിജായതേ
അങ്ങനെ ഞാൻ ഭൂമിയിൽ വീണ്ടും ഒരു ശുകരൂപത്തിൽ ജനിച്ചു; മരിക്കുമ്പോൾ ജീവികൾക്ക് ഉള്ള ഭാവം എങ്ങനെയാണോ, അതുപോലെയാണ്.
താദൃശാഃ സ്യുസ്തു സത്വാസ്തേ തദ്രൂപാസ്തത്പരായണാഃ । തദ്ഗുണാസ്തത്സ്വരൂപാസ്തേ ഭാവഭൂതാ ഭവംതി ഹി
അങ്ങനെയുള്ള ഭാവം ഉള്ളവർ അങ്ങനെയുള്ള രൂപവും സ്വഭാവവും കൊണ്ടു ജീവിക്കുന്നു; അങ്ങനെയുള്ള ഗുണങ്ങളും സ്വഭാവവും അവർക്കുണ്ട്, ആ ഭാവത്തിന്റെ രൂപങ്ങൾ ആകുന്നു.
മൃത്യകാലസ്യ വിപ്രേംദ്ര ഭാവേനാപി ന സംശയഃ । അതുലം പ്രാപ്തവാഞ്ജ്ഞാനമഹമത്ര മഹാമതേ
മരണസമയത്ത്, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, അങ്ങനെയുള്ള ഭാവം കൊണ്ടു ഞാൻ അതുല്യമായ ജ്ഞാനം നേടി, മഹാമതിയുള്ളവനേ, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
തേന സര്വം വിപശ്യാമി യദ്ഭൂതം യദ്ഭവിഷ്യതി । വര്തമാനം മഹാപ്രാജ്ഞ ജ്ഞാനേനാപി മഹാമതേ
അതിനാൽ, മഹാപണ്ഡിതാ, ഞാൻ എല്ലാം കാണുന്നു—മുന്പുണ്ടായതും വരാനിരിക്കുന്നതും ഇപ്പോഴുള്ളതും—ജ്ഞാനത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ.
സര്വം വിദാമ്യഹം ഹ്യത്ര സംസ്ഥിതോപി ന സംശയഃ । താരണായ മനുഷ്യാണാം സംസാരേ പരിവര്തതാമ്
ഇവിടെ ഞാൻ ഇരിക്കുമ്പോഴും, സംശയമില്ലാതെ എല്ലാം അറിയുന്നു; ഈ സംസാരത്തിൽ ചുറ്റിപ്പറ്റുന്ന മനുഷ്യരെ രക്ഷിക്കാനാണ് അതെല്ലാം.
നാസ്തി തീര്ഥം ഗുരുസമം ബംധച്ഛേദകരം ദ്വിജ । ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം ശൃണു ഭാര്ഗവനംദന
ബന്ധങ്ങൾ മുറിക്കുന്നതിൽ ഗുരുവിനോട് തുല്യമായ തിര്ഥം ഒന്നുമില്ല, ബ്രാഹ്മണാ; ഇതെല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു—ഭൃഗുവംശജാ, നീ കേൾക്കൂ.
യത്ത്വയാ പൃച്ഛിതം വിപ്ര തത്തേ സര്വം പ്രകാശിതമ് । സ്ഥലജാച്ചോദകാത്സര്വം ബാഹ്യം മലം പ്രണശ്യതി
നീ ചോദിച്ചതെല്ലാം, ബ്രാഹ്മണാ, ഞാൻ വെളിപ്പെടുത്തി; മണ്ണിലും വെള്ളത്തിലും കഴുകുമ്പോൾ പുറം മലിനതകൾ എല്ലാം നശിക്കും.
ജന്മാംതരകൃതാന്പാപാന്ഗുരുതീര്ഥം പ്രണാശയേത് । സംസാരതാരണായൈവ ജംഗമം തീര്ഥമുത്തമമ്
ജന്മാന്തരങ്ങളിൽ ചെയ്ത പാപങ്ങൾ ഗുരുതീർത്ഥം നശിപ്പിക്കും; സംസാരത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ചലിക്കുന്ന തിര്ഥം ഗുരുവാണ്.
വിഷ്ണുരുവാച- ശുക ഏവം മഹാപ്രാജ്ഞശ്ച്യവനായ മഹാത്മനേ । തത്ത്വം പ്രകാശയിത്വാ തു വിരരാമ നൃപോത്തമ
വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ മഹാപണ്ഡിതനായ ശുകൻ മഹാത്മാവായ ച്യവനനോട് സത്യത്വം വെളിപ്പെടുത്തി, രാജാവേ, പിന്നെ മൗനം പാലിച്ചു.
ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം ജംഗമം തീര്ഥമുത്തമമ് । വരം വരയ ഭദ്രം തേ യത്തേ മനസി വര്ത്തതേ
ഇവയെല്ലാം, ഉത്തമമായ സഞ്ചരിക്കുന്ന തീർത്ഥങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു; മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെന്താണോ അതു ചോദിക്കൂ, നന്മ ഉണ്ടാകട്ടെ.
വേന ഉവാച- നാഹം രാജ്യസ്യ കാമാര്ഥീ നാന്യത്കിംചിത്പ്രകാമയേ । സദേഹോ ഗംതുമിച്ഛാമി തവ കായം ജനാര്ദന
വേനൻ പറഞ്ഞു: എനിക്ക് രാജ്യം വേണ്ട, മറ്റൊന്നും ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; ഈ ശരീരത്തിൽ തന്നെ നിന്നെ സാക്ഷാത്കരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ജനാർദ്ദനാ.
ഏവം വരമഹം മന്യേ യദി ദാതുമിഹേച്ഛസി । വിഷ്ണുരുവാച- യജ ത്വമശ്വമേധേന രാജസൂയേന ഭൂപതേ
ഇത്തരം ഒരു വരം നൽകാൻ നീ തയ്യാറാണെങ്കിൽ ഞാൻ അതു സ്വീകരിക്കുന്നു; വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: രാജാവേ, അശ്വമേധവും രാജസൂയയാഗവും നടത്തുക.
ഗോ ഭൂ സ്വര്ണാമ്ബുധാന്യാനാം കുരു ദാനം മഹാമതേ । ദാനാന്നശ്യതി വൈ പാപം ബ്രഹ്മവധ്യാദിഘോരകമ്
നല്ല ബുദ്ധിയുള്ളവനേ, പശുക്കൾ, ഭൂമി, പൊന്നും വെള്ളവും ദാനം ചെയ്യുക; ദാനം ചെയ്താൽ ബ്രാഹ്മണഹത്യ പോലുള്ള ഭയങ്കര പാപങ്ങൾ പോലും നശിക്കും.
ചതുര്വര്ഗസ്തു ദാനേന സിദ്ധ്യത്യേവ ന സംശയഃ । തസ്മാദ്ദാനം പ്രകര്തവ്യം മാമുദ്ദിശ്യ ച ഭൂപതേ
ജീവിതത്തിലെ നാലു ലക്ഷ്യങ്ങളും ദാനത്തിലൂടെ തന്നെ നേടാം, ഇതിൽ സംശയമില്ല; അതിനാൽ, രാജാവേ, എന്നെ ഉദ്ദേശിച്ച് ദാനം ചെയ്യണം.
യാദൃശേനാപി ഭാവേന മാമുദ്ദിശ്യ ദദാതി യഃ । താദൃശം തസ്യ വൈ ഭാവം സത്യമേവം കരോമ്യഹമ്
ആർക്കും എന്നെ ഉദ്ദേശിച്ച് എങ്ങനെയൊക്കെ ഭാവത്തോടെ ദാനം ചെയ്യുകയാണോ, അതേ ഭാവത്തിൽ ഞാൻ അവനു അതു സത്യമായി നൽകും.
ഋഷീണാം ദര്ശനാത്സ്പര്ശാദ്ഭ്രഷ്ടസ്തേ പാപസംചയഃ । ആഗമിഷ്യസി യജ്ഞാംതേ മമ ദേഹം ന സംശയഃ
മഹർഷിമാരെ കാണുകയും സ്പർശിക്കുകയും ചെയ്താൽ പാപസഞ്ചയം നശിക്കും; യാഗം കഴിഞ്ഞ് നീ എന്റെ ശരീരത്തിൽ എത്തും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ഏവമാഭാഷ്യ തം വേനമംതര്ദ്ധാനം ഗതോ ഹരിഃ
ഇങ്ങനെ വെനനോട് പറഞ്ഞ് ഹരി അപ്രത്യക്ഷനായി.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേ വേനോപാഖ്യാനേ ഗുരുതീര്ഥമാഹാത്മ്യസംപൂര്തിവര്ണനേ। ച്യവനചരിത്രസമാപ്തൌ ച ത്രയോവിംശത്യധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ വെനന്റെ കഥയിലും ഗുരുതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം പൂർത്തിയായതിന്റെ വിവരണത്തിലും ച്യവനന്റെ ചരിതം അവസാനിക്കുന്ന നൂറിരുപത്തിമൂന്നാം അധ്യായം.
സൂത ഉവാച- അംതര്ദ്ധാനം ഗതേ വിഷ്ണൌ വേനോ രാജാ മഹാമതിഃ । ക്വ ഗതോ ദേവദേവേശ ഇതി ചിംതാപരോഽഭവത്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: വിഷ്ണു അപ്രത്യക്ഷനായപ്പോൾ മഹാബുദ്ധിമാനായ രാജാവായ വേനൻ, ദേവദേവേശ്വരൻ എവിടേയ്ക്ക് പോയി എന്ന് ആലോചിച്ച് ദുഃഖിച്ചു.
ഹര്ഷേണ മഹതാവിഷ്ടശ്ചിംതയിത്വാ നൃപോത്തമഃ । സമാഹൂയ നൃപശ്രേഷ്ഠം തം പൃഥും മധുരാക്ഷരൈഃ
വലിയ സന്തോഷത്തോടെ ആ മഹാരാജാവ് ആലോചിച്ച്, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പൃഥുവിനെ മധുരമായ വാക്കുകളിൽ വിളിച്ചു.
തമുവാച മഹാത്മാനം ഹര്ഷേണ മഹതാ തദാ । ത്വയാ പുത്രേണ ഭൂര്ലോകേ താരിതോസ്മി സുപാതകാത്
അപ്പോൾ വലിയ സന്തോഷത്തോടെ, ആ മഹാത്മാവിനോട് പറഞ്ഞു: മകനായ നീയിലൂടെ ഞാൻ ഭൂമിയിൽ വലിയ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി.
നീത ഉജ്ജ്വലതാം വത്സ വംശോ മേ സാംപ്രതം പൃഥോ । മയാ വിനാശിതോ ദോഷൈസ്ത്വയാ ഗുണൈഃ പ്രകാശിതഃ
പൃഥുവേ, എന്റെ വംശം ഇപ്പോൾ ഉജ്ജ്വലമായിരിക്കുന്നു; എന്റെ പിഴവുകൾകൊണ്ട് അത് നശിച്ചിരുന്നുവെങ്കിലും, നിന്റെ ഗുണങ്ങൾകൊണ്ട് അത് പ്രസിദ്ധമായിരിക്കുന്നു.
യജേഹമശ്വമേധേന ദാസ്യേ ദാനാന്യനേകശഃ । വിഷ്ണുലോകം വ്രജാമ്യദ്യ സകായസ്തേ പ്രസാദതഃ
ഞാൻ അശ്വമേധയാഗം നടത്തും, അനേകം ദാനങ്ങൾ നൽകും; നിന്റെ കൃപയാൽ ഇന്ന് ഞാൻ ശരീരത്തോടെ വിഷ്ണുലോകത്തിൽ പോകും.
സംഭരസ്വ മഹാഭാഗ സംഭാരാംസ്ത്വം നൃപോത്തമ । ആമംത്രയ മഹാഭാഗ ബ്രാഹ്മണാന്വേദപാരഗാന്
മഹാഭാഗനേ, യാഗസാമഗ്രികൾ ഒരുക്കുക; മഹാഭാഗന്മാരായ വേദപാരായണ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ക്ഷണിക്കുക.
ഏവം പൃഥുഃ സമാദിഷ്ടോ വേനേനാപി മഹാത്മനാ । പ്രത്യുവാച മഹാത്മാ സ വേനം പിതരമാദരാത്
ഇങ്ങനെ മഹാത്മാവായ വേനൻ പൃഥുവിനെ നിർദ്ദേശിച്ചപ്പോൾ, മഹാത്മാവായ പൃഥു ആദരത്തോടെ പിതാവായ വേനനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
കുരു രാജ്യം മഹാരാജ ഭുംക്ഷ്വ ഭോഗാന്മനോനുഗാന് । ദിവ്യാന്വാ മാനുഷാന്പുണ്യാന്യജ്ഞൈര്യജ ജനാര്ദനമ്
മഹാരാജാവേ, രാജ്യം ഭരിക്കൂ, മനസ്സിനിഷ്ടമായ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കൂ; ദൈവികവും മാനുഷികവുമായ പുണ്യയാഗങ്ങൾ നടത്തി ജനാർദ്ദനനെ ആരാധിക്കൂ.