ദേവതായതനേ ദുഃഖീ ഉപവിഷ്ടസ്ത്വഹം കദാ । മദ്ഭാഗ്യൈഃ പ്രേരിതഃ കശ്ചിത്സിദ്ധ ഏകഃ സമാഗതഃ
ഒരു ദിവസം ദേവാലയത്തിൽ ദു:ഖത്തോടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, എന്റെ ഭാഗ്യപ്രേരണയാൽ ഒരു സിദ്ധപുരുഷൻ എന്റെ അടുത്തെത്തി.
നിരാശ്രയോ ജിതാഹാരഃ സദാനംദസ്തു നിഃസ്പൃഹഃ । ഏകാംതമാസ്ഥിതോ വിപ്ര യോഗയുക്തോ ജിതേംദ്രിയഃ
അവൻ ആശ്രയമില്ലാത്തവൻ, ആഹാരം നിയന്ത്രിച്ചവൻ, എപ്പോഴും ആനന്ദത്തിൽ, ആഗ്രഹരഹിതൻ, ഒറ്റയ്ക്ക് ഇരിക്കുന്നവൻ, ബ്രാഹ്മണാ, യോഗത്തിൽ ലീനനായവൻ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ചവൻ.
പരബ്രഹ്മണി സംലീനോ ജ്ഞാനധ്യാനസമാധിമാന് । തമഹം സംശ്രിതോ വിപ്ര ജ്ഞാനരൂപം മഹാമതിമ്
അവൻ പരബ്രഹ്മത്തിൽ ലീനനായവൻ, ജ്ഞാനം, ധ്യാനം, സമാധി എന്നിവയിൽ സ്ഥിരനായവൻ. ഞാൻ ആ മഹാമനസ്സിനെ, ജ്ഞാനസ്വരൂപനെ, ബ്രാഹ്മണാ, ആശ്രയിച്ചു.
അഹം ശുദ്ധേന ഭാവേന ഭക്ത്യാ നമിതകംധരഃ । നമസ്കൃത്യ മഹാത്മാനം പുരതസ്തസ്യ സംസ്ഥിതഃ
ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, ഭക്തിയോടെ, തല വാഴ്ത്തി ഞാൻ ആ മഹാത്മാവിനെ വന്ദിച്ചു, അവന്റെ മുന്നിൽ നിന്നു.
ദീനരൂപോ ഹ്യഹം ജാതോ മംദഭാഗ്യസ്തഥാ പുനഃ । തേനാഹം പൃച്ഛിതോ വിപ്ര കസ്മാദ്ഭവാന്പ്രശോചതി
ഞാൻ ദു:ഖിതനും ദാരിദ്ര്യവും അനുഭവിക്കുന്നവനായി കണ്ടു. അപ്പോൾ അവൻ എന്നോട് ചോദിച്ചു, ബ്രാഹ്മണാ, 'നീ എന്തുകൊണ്ട് ദു:ഖിക്കുന്നു?'
കേനാഭിപ്രായഭാവേന ദുഃഖമേവ ഭുനക്തി വൈ । തേനേത്യുക്തോസ്മി വിപ്രേംദ്ര ജ്ഞാനിനാ യോഗിനാ തദാ
'ഏത് ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ നീ ഇത്രയും ദു:ഖം അനുഭവിക്കുന്നു?' അങ്ങനെ ആ ജ്ഞാനിയും യോഗിയും, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, എന്നോട് ചോദിച്ചു.
സുമൂഢേന മയാ തസ്യ പൂര്വവൃത്താംതമേവ ഹി । തമേവം ശ്രാവിതം സര്വം സര്വജ്ഞത്വം കഥം വ്രജേത്
ഞാൻ അജ്ഞാനിയായതുകൊണ്ട് എന്റെ പഴയ കഥ മുഴുവൻ അവനോട് പറഞ്ഞു; എല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞ്, എങ്ങനെ സർവ്വജ്ഞത ലഭിക്കുമോ എന്ന് ചോദിച്ചു.
ഏതദര്ഥം മഹാദുഃഖീ ഭവാന്മമ ഗതിഃ സദാ । സ ചോവാച മഹാത്മാ മേ സര്വം ജ്ഞാനസ്യ കാരണമ്
ഈ കാരണത്താലാണ് ഞാൻ വലിയ ദു:ഖത്തിൽ നിന്നു എന്നും നിന്നെ ആശ്രയിച്ചത്; അപ്പോൾ ആ മഹാത്മാവ് എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'ഇതെല്ലാം ജ്ഞാനത്തിന് കാരണമാണ്'.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേ വേനോപാഖ്യാനേ ഗുരുതീര്ഥമാഹാത്മ്യേ ച്യവനചരിത്രേ ദ്വാവിംശത്യധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ മഹാപുണ്യമായ പദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിലെ വേനന്റെ കഥയിലും ഗുരുതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വത്തിലും ച്യവനന്റെ കഥയിലും നൂറിരുപത്തിരണ്ടാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
സിദ്ധ ഉവാച- ശ്രൂയതാമഭിധാസ്യാമി ജ്ഞാനരൂപം തവാഗ്രതഃ । ജ്ഞാനസ്യ നാസ്തി വൈ ദേഹോ ഹസ്തൌ പാദൌ ച ചക്ഷുഷീ
സിദ്ധൻ പറഞ്ഞു: കേൾക്കൂ, ഞാൻ നിനക്ക് അറിവിന്റെ സ്വഭാവം വിശദീകരിക്കാം. അറിവിന് ശരീരമില്ല, കൈകളും കാലുകളും കണ്ണുകളും ഇല്ല.
നാസാകര്ണൌ ന ജ്ഞാനസ്യ നാസ്തി ചൈവാസ്ഥിസംഗ്രഹഃ । കേന ദൃഷ്ടം തു വൈ ജ്ഞാനം കാനി ലിംഗാനി തസ്യ വൈ
അറിവിന് മൂക്കും ചെവിയും ഇല്ല, അസ്ഥികളും ഒന്നുമില്ല. എന്നാൽ ആരാണ് ഈ അറിവിനെ കാണുന്നത്? അതിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ എന്താണ്?
ആകാരൈര്വര്ജിതം നിത്യം സര്വം വേത്തി സ സര്വവിത് । ദിവാപ്രകാശകഃ സൂര്യോ രാത്രൌ പ്രകാശയേച്ഛശീ
അറിവിന് രൂപമോ ആകൃതിയോ ഇല്ല, എങ്കിലും എല്ലാം അറിയുന്നു; അതാണ് സർവ്വജ്ഞൻ. പകൽ സൂര്യൻ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നു, രാത്രി ചന്ദ്രൻ പ്രകാശം നൽകുന്നു.
ഗൃഹം പ്രകാശയേദ്ദീപോ ലോകമധ്യേ സ്ഥിതാ അമീ । തത്പദം കേന വൈ ധാമ്നാ ദൃശ്യതേ ശൃണു സത്തമ
ഒരു വിളക്ക് വീട്ടിൽ പ്രകാശം പകരുന്നു; ഇവ ലോകത്തിൽ വെളിച്ചം നൽകുന്നു. എന്നാൽ ആ പരമപദം ഏത് പ്രകാശത്തിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്? അതു കേൾക്കൂ, മഹാനുഭാവാ.
ന വിംദംതി ഹി മൂഢാസ്തേ മോഹിതാ വിഷ്ണുമായയാ । കായമധ്യേ സ്ഥിതം ജ്ഞാനം ധ്യാനദീപ്തമനൌപമമ്
വിഷ്ണുവിന്റെ മായയിൽ മയങ്ങിയവർക്കു അത് കണ്ടെത്താൻ കഴിയില്ല; ധ്യാനത്തിന്റെ പ്രകാശംപോലെയുള്ള അതുല്യമായ അറിവ് ശരീരത്തിനുള്ളിലാണ് വസിക്കുന്നത്.
തത്പദം തേന ദൃശ്യേത ചംദ്രസൂര്യാദിഭിര്ന ച । ഹസ്തപാദൌ വിനാ ജ്ഞാനമചക്ഷുഃ കര്ണവര്ജിതമ്
ആ പരമപദം സൂര്യനും ചന്ദ്രനും മറ്റുള്ളവരും കാണാൻ കഴിയില്ല. അറിവിന് കൈകളും കാലുകളും കണ്ണുകളും ചെവികളും ഇല്ല.
തസ്യ സര്വത്ര ഗതിരസ്തി സര്വം ഗൃഹ്ണാതി പശ്യതി । സര്വമാഘ്രാതി വിപ്രേംദ്ര ശൃണോത്യേവം ന സംശയഃ
അത് എല്ലായിടത്തും സഞ്ചരിക്കുന്നു, എല്ലാം പിടിക്കുന്നു, എല്ലാം കാണുന്നു. അതാണ് എല്ലാം നക്കിയും ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണാ, എല്ലാം കേൾക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, സംശയമില്ല.
നാസ്തി ജ്ഞാനസമോ ദീപഃ സര്വാംധകാരനാശനേ । സ്വര്ഗേ ഭൂമൌ ച പാതാലേ സ്ഥാനേ സ്ഥാനേ ച ദൃശ്യതേ
എല്ലാ അന്ധകാരം നീക്കാൻ അറിവിനേക്കാൾ വലിയ വിളക്ക് ഇല്ല. സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലും പാതാളത്തിലും എല്ലായിടത്തും അത് കാണപ്പെടുന്നു.
കായമധ്യേ സ്ഥിതം ജ്ഞാനം ന വിംദംതി കുബുദ്ധയഃ । ജ്ഞാനസ്ഥാനം പ്രവക്ഷ്യാമി യസ്മാജ്ജ്ഞാനം പ്രജായതേ
ശരീരത്തിനുള്ളിലിരിക്കുന്ന അറിവ് ബുദ്ധിയില്ലാത്തവർ കണ്ടെത്തുന്നില്ല. അറിവ് എവിടെയാണ് ഉണ്ടാകുന്നത് എന്ന് ഞാൻ പറയുന്നു.
പ്രാണിനാം ഹൃദയേ നിത്യം നിഹിതം സര്വദാ ദ്വിജ । കാമാദീന്സുമഹാഭോഗാന്മഹാമോഹാദികാംസ്തഥാ
പ്രാണികളുടെ ഹൃദയത്തിൽ എല്ലായ്പ്പോഴും അറിവ് നിലകൊള്ളുന്നു, ദ്വിജാ. അതാണ് ആഗ്രഹം പോലുള്ള വലിയ ആസ്വാദനങ്ങളും മഹാമോഹവും കത്തിച്ച് നശിപ്പിക്കുന്നത്.
വിവേകവഹ്നിനാ സര്വാന്ദിധക്ഷതി സദൈവ യഃ । സര്വശാംതിമയോഭൂത്വാ ഇംദ്രിയാര്ഥം പ്രമര്ദ്ദയേത്
വിവേകത്തിന്റെ അഗ്നിയാൽ അവയെ എല്ലാം എപ്പോഴും കത്തിക്കുന്നവൻ, സമാധാനപൂർണ്ണനായി ഇന്ദ്രിയവിഷയങ്ങളെ ജയിക്കുന്നു.
തതസ്തു ജായതേ ജ്ഞാനം സര്വതത്ത്വാര്ഥദര്ശകമ് । തത്ത്വമൂലമിദം ജ്ഞാനം നിര്മലം സര്വദര്ശകമ്
അതിനുശേഷം, എല്ലാ തത്ത്വങ്ങളുടെ അർത്ഥം കാണുന്ന അറിവ് ഉദിക്കുന്നു. സത്യമൂലമായ ഈ അറിവ് നിർമ്മലവും സർവ്വം കാണുന്നതുമാണ്.
തസ്മാച്ഛാംതിം കുരുഷ്വ ത്വം സര്വസൌഖ്യപ്രവര്ദ്ധിനീമ് । സമഃ ശത്രൌ ച മിത്രേ ച യഥാത്മനി തഥാപരേ
അതിനാൽ, എല്ലാ സുഖവും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന സമാധാനം നീ വളർത്തുക. ശത്രുവിനോടും സുഹൃത്തിനോടും, സ്വയംപോലെയും മറ്റുള്ളവരോടും സമത്വം പുലർത്തുക.
ഭവ സ്വനിയതോ നിത്യം ജിതാഹാരോ ജിതേംദ്രിയഃ । മൈത്രം നൈവ പ്രകര്തവ്യം വൈരം ദൂരേ പരിത്യജേത്
എപ്പോഴും സ്വയംനിയന്ത്രിതനായി, അഹാരം മിതമായി, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവനായി ഇരിക്കുക. അനാവശ്യമായ സൗഹൃദം ഉണ്ടാക്കരുത്, വൈരം ദൂരെയാക്കി ഉപേക്ഷിക്കുക.
നിഃസംഗോ നിഃസ്പൃഹോ ഭൂത്വാ ഏകാംതസ്ഥാനമാശ്രിതഃ । സര്വപ്രകാശകോ ജ്ഞാനീ സര്വദര്ശീ ഭവിഷ്യസി
ബന്ധങ്ങളും ആഗ്രഹങ്ങളും ഇല്ലാതെ, ഏകാന്തമായ സ്ഥലത്ത് ആശ്രയം തേടുക. അങ്ങിനെ ചെയ്താൽ നീ എല്ലാം പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നവനും സർവ്വം കാണുന്നവനും ആകും.
ഏകസ്ഥാനസ്ഥിതോ വത്സ ത്രൈലോക്യേ യദ്ഭവിഷ്യതി । വൃത്താംതം വേത്സ്യസി ത്വം തു മത്പ്രസാദാന്ന സംശയഃ
ഒരു സ്ഥലത്ത് ഇരുന്നുകൊണ്ടു തന്നെ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും എന്ത് സംഭവിച്ചാലും, എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ നീ അതറിയും, സംശയമില്ല.
കുംജല ഉവാച- സിദ്ധേന തേന മേ വിപ്ര ജ്ഞാനരൂപം പ്രകാശിതമ് । തസ്യ വാക്യേ സ്ഥിതോ നിത്യം തദ്ഭാവേനാപി ഭാവിതഃ
കുഞ്ചലൻ പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണാ, ആ സിദ്ധൻ എന്നെ അറിവിന്റെ സ്വഭാവം അറിയിച്ചു. അവന്റെ വാക്കുകളിൽ എപ്പോഴും നിലകൊണ്ടു, അവന്റെ ഭാവത്തിൽ ഞാൻ ലയിച്ചു.
ത്രൈലോക്യേ വര്ത്തതേ യദ്യദേകസ്ഥാനേ സ്ഥിതോ ഹ്യഹമ് । തത്തദേവ പ്രജാനാമി പ്രസാദാത്തസ്യ സദ്ഗുരോഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും എന്ത് ഉണ്ടോ, ഞാൻ ഒരിടത്ത് ഇരുന്നാലും അതെല്ലാം ഞാൻ അറിയുന്നു, ആ സത്ഗുരുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ.
ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതമാത്മവൃത്താംതമേവ ഹി । അന്യത്കിം തേ പ്രവക്ഷ്യാമി തദ്ബ്രൂഹി ദ്വിജസത്തമ
എന്റെ കഥ ഞാൻ മുഴുവനും പറഞ്ഞുതന്നു. ഇനി ഞാൻ നിനക്ക് എന്ത് പറയണം? മഹാനായ ദ്വിജനേ, നീ പറയൂ.
ച്യവന ഉവാച- കീരയോനിം കഥം പ്രാപ്തോ ഭവാഞ്ജ്ഞാനവതാം വരഃ । തന്മേ ത്വം കാരണം ബ്രൂഹി സര്വസംദേഹനാശനമ്
ച്യവനൻ പറഞ്ഞു: ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നീ എങ്ങനെ പക്ഷിയുടെ ഗർഭത്തിൽ ജനിച്ചു? അതിന്റെ കാരണം, എല്ലാ സംശയങ്ങളും നീക്കുന്നതായത്, ദയവായി എനിക്കു പറയൂ.
കുംജല ഉവാച- സംസര്ഗാജ്ജായതേ പാപം സംസര്ഗാത്പുണ്യമേവ ഹി । തസ്മാദ്വിവര്ജയേച്ഛുദ്ധോ ഭവ്യം വിരുദ്ധമേവ ച
കുഞ്ചലൻ പറഞ്ഞു: കൂട്ടായ്മകൊണ്ടാണ് പാപവും, കൂട്ടായ്മകൊണ്ടാണ് പുണ്യവും ഉണ്ടാകുന്നത്. അതിനാൽ ശുദ്ധന്മാർക്ക് അനാവശ്യമായതും വിരുദ്ധമായതും ഒഴിവാക്കണം.