തസ്യാ വാക്യം സമാകര്ണ്യ കാലകൃഷ്ടോ ബഭാഷ താമ് । രേ രേ ദുഷ്ട ദുരാചാര മമ കര്മപ്രദൂഷക
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടുകഴിഞ്ഞ് കാലകൃഷ്ടൻ അവളോടു പറഞ്ഞു: 'ദുഷ്ടനേ, ദുർവൃത്തനേ, എന്റെ കര്മ്മങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നവളേ—'
ഹന്മി ത്വാമിഹ ഖഡ്ഗേന അനേനാപി ന സംശയഃ । ഇത്യുക്ത്വാ ബ്രാഹ്മണം തം സ നിശിതം ഖഡ്ഗമാദദേ
'ഈ വാൾകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ ഇവിടെ കൊല്ലും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.' എന്നു പറഞ്ഞ്, ആ ബ്രാഹ്മണനെ കൊല്ലാൻ锋മായ വാൾ എടുത്തു.
ഹംതുകാമഃ സ ദുഷ്ടാത്മാ അഭ്യധാവത ദാനവഃ । സാ ദേവീ വിപ്രരൂപേണ സംക്രുദ്ധാ പരമേശ്വരീ
കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിച്ച ദുഷ്ടചിത്തനായ ദാനവൻ മുന്നോട്ട് ഓടി; എന്നാൽ ബ്രാഹ്മണ രൂപത്തിൽ പരമേശ്വരി, കോപത്തോടെ—
ഹന്മി ത്വാമിഹ ഖഡ്ഗേന അനേനാപി ന സംശയഃ । സ്വസ്ഥാനമാഗതം ദൃഷ്ട്വാ ഹുംകാരം വിസസര്ജ ഹ । തേന ഹുംകാരനാദേന പതിതോ ദാനവാധമഃ
'ഈ വാൾകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ ഇവിടെ കൊല്ലും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.' അവൻ തന്റെ സ്ഥലത്ത് എത്തിയതറിഞ്ഞ്, അവൾ ഒരു വലിയ ശബ്ദം പുറത്ത് വിട്ടു; ആ ശബ്ദം കേട്ട് ആ ദുഷ്ടദാനവൻ വീണുപോയി.
നിശ്ചേഷ്ടഃ കാമരൂപേണ വജ്രാഹത ഇവാചലഃ । പതിതേ ദാനവേ തസ്മിന്സര്വലോകവിനാശകേ
ഇഷ്ടമായ രൂപത്തിൽ, വജ്രം ബാധിച്ച പർവതംപോലെ, അവൻ അനങ്ങാതിരുന്നതായിരുന്നു—ലോകങ്ങളെ നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ദാനവൻ.
ലോകാഃ സ്വാസ്ഥ്യം ഗതാഃ സര്വേ ദുഃഖതാപവിവര്ജിതാഃ । ഏതസ്മാത്കാരണാദ്വത്സ സാ സ്ത്രീ വൈ പരിദേവതി
ആ ലോകവിറപ്പിച്ച ദാനവൻ വീണതോടെ, എല്ലാ ലോകങ്ങളും സന്തോഷത്തോടെ, ദുഃഖവും വേദനയും ഇല്ലാതെ ജീവിച്ചു. അതുകൊണ്ടാണ് ആ സ്ത്രീ ദുഃഖത്തോടെ വിലപിക്കുന്നത്, മകനേ.
ഗംഗാതീരേ വരാരോഹാ ദുഃഖവ്യാകുലമാനസാ । ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം യത്ത്വയാ പരിപൃച്ഛിതമ്
ഗംഗാതീരത്ത്, ആ സുന്ദരിയായ സ്ത്രീ, ദുഃഖത്തിൽ മുഴകിയ മനസ്സോടെ ഇരിക്കുന്നു. നീ ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു.
വിഷ്ണുരുവാച- ഏവമുക്ത്വാ സുപുത്രം തം കുംജലോ അംഡജേശ്വരഃ । വിരരാമ മഹാപ്രാജ്ഞഃ കിഞ്ചിന്നോവാച ഭൂപതേ
വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, പക്ഷികളിലെ രാജാവായ കുഞ്ചലൻ, മഹാപണ്ഡിതൻ, മകനോട് സംസാരിച്ചുതീർന്നു, പിന്നെ ഒന്നും പറഞ്ഞു ഇല്ല.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേ വേനോപാഖ്യാനേ ഗുരുതീര്ഥമാഹാത്മ്യേ ച്യവനചരിത്രേ കാമോദാഖ്യാനേ ഏകവിംശത്യധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ, വേനന്റെ കഥയിൽ, ഗുരുതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വത്തിൽ, ച്യവനന്റെ കഥയിൽ, കാമോദയുടെ കഥയായ നൂറിരുപത്തൊന്നാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു.
വിഷ്ണുരുവാച- കുംജലോ ധര്മപക്ഷീ സ ഇത്യുക്ത്വാ താന്സുതാന്പ്രതി । വിരരാമ മഹാപ്രാജ്ഞഃ കിംചിന്നോവാച താന്പ്രതി
വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ധർമ്മപക്ഷക്കാരനായ കുഞ്ചലൻ തന്റെ മക്കളോട് സംസാരിച്ചുതീർന്നു, പിന്നെ ഒന്നും പറഞ്ഞു ഇല്ല.
വടാധഃസ്ഥോ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠസ്തമുവാച മഹാശുകമ് । കോ ഭവാന്ധര്മവക്താ ഹി പക്ഷിരൂപേണ വര്തതേ
വടവൃക്ഷത്തിൻ കീഴിൽ, ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണൻ മഹാശുകനോട് ചോദിച്ചു: 'നീ ആരാണ്, ധർമ്മം പ്രസംഗിക്കുന്നവൻ, പക്ഷിരൂപത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവൻ?'
കിം വാ ദേവോഽഥ ഗംധര്വഃ കിം വാ വിദ്യാധരോ ഭവാന് । കസ്യ ശാപാദിമാം പ്രാപ്തോ യോനിം കീരസ്യ പാതകീമ്
'നീ ദൈവമാണോ, ഗന്ധർവനാണോ, അല്ലെങ്കിൽ വിദ്യാധരനാണോ? ആരുടെ ശാപം കൊണ്ടാണ് നീ ഈ പാപമുള്ള കീരയെന്ന ജന്മം ലഭിച്ചത്?'
കസ്മാത്തേ ഈദൃശം ജ്ഞാനം വര്തതേഽതീദ്രിയം ശുക । സുപുണ്യസ്യ തു കസ്യാപി കസ്യ വൈ തപസഃ ഫലമ്
നിനക്കിങ്ങനൊരു അതിസൂക്ഷ്മമായ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ അതിക്രമിക്കുന്ന ജ്ഞാനം എങ്ങനെ ലഭിച്ചു, ശുക? ഏതു മഹത്തായ പുണ്യഫലമോ, കഠിനമായ തപസ്സോ ഇതിന് കാരണമാകാം?
കിം വാ ച്ഛന്നേന രൂപേണ അനേനാപി മഹാമതേ । കസ്ത്വം സിദ്ധോഽസി ദേവോ വാ തന്മേ കഥയ കാരണമ്
ഈ മറഞ്ഞ രൂപം എങ്ങനെ വേണ്ടിയാണു, മഹാമനസ്സേ? നീ ആരാണ് — സിദ്ധനോ, ദേവനോ? അതിന്റെ കാരണം ദയവായി എനിക്കു പറഞ്ഞുതരൂ.
കുംജല ഉവാച- ഭോഃ സിദ്ധ ത്വാമഹം ജാനേ കുലം തേ ഗോത്രമുത്തമമ് । വിദ്യാം തപഃപ്രഭാവം ച യസ്മാദ്ഭ്രമസി മേദിനീമ്
കുഞ്ചലൻ പറഞ്ഞു: ഭോ സിദ്ധനേ, ഞാൻ നിന്നെ അറിയുന്നു; നിന്റെ കുടുംബവും ഉന്നത വംശവും, നിന്റെ ജ്ഞാനവും തപസ്സിന്റെ ശക്തിയും, അതുകൊണ്ടു നീ ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
സര്വം വിപ്ര പ്രവക്ഷ്യാമി സ്വാഗതം തവ സുവ്രത । ഉപവിശ്യാസനേ പുണ്യേ ഛായാമാശ്രയശീതലാമ്
എല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറയും, സുവ്രതനായ ബ്രാഹ്മണേ; നിനക്ക് സ്വാഗതം. ഈ പുണ്യമായ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുന്നു തണുത്ത നിഴലിൽ വിശ്രമിക്കൂ.
അവ്യക്തപ്രഭവോ ബ്രഹ്മാ തസ്മാജ്ജജ്ഞേ പ്രജാപതിഃ । ബ്രാഹ്മണസ്തു ഗുണൈര്യുക്തോ ഭൃഗുര്ബ്രഹ്മസമോ ദ്വിജഃ
അവ്യക്തമായ ഉത്ഭവമുള്ള ബ്രഹ്മാവ് ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് പ്രജാപതി ഉല്പത്തി നേടി. ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നനായ ബ്രാഹ്മണൻ ഭൃഗു, ബ്രഹ്മാവിനോട് തുല്യനായ ദ്വിജനാണ്.
ഭാര്ഗവോ നാമ തസ്യാസീത്സര്വധര്മാര്ഥതത്വവിത് । തസ്യാന്വയേ ഭവാന്വിപ്ര ച്യവനഃ ഖ്യാതിമാന്ഭുവി
അവന്റെ സന്തതിയിൽ ഭാർഗവൻ എന്നൊരു മഹാൻ ഉണ്ടായിരുന്നു, എല്ലാ ധർമ്മവും സത്യവും അറിയുന്നവൻ. ആ വംശത്തിൽ നിന്നാണ് ഭൂമിയിൽ പ്രശസ്തനായ ച്യവനൻ എന്ന നീ, ബ്രാഹ്മണനേ.
നാഹം ദേവോ ന ഗംധര്വോ നാഹം വിദ്യാധരഃ പുനഃ । യോഹം വിപ്ര പ്രവക്ഷ്യാമി തന്മേ നിഗദതഃ ശൃണു
ഞാൻ ദേവനല്ല, ഗന്ധർവനല്ല, വീണ്ടും വിദ്യാധരനും അല്ല. ഞാൻ ആരാണെന്ന് ഞാൻ തന്നെ പറയാം, ബ്രാഹ്മണനേ; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
കശ്യപസ്യ കുലേ ജാതഃ കശ്ചിദ്ബ്രാഹ്മണസത്തമഃ । വേദവേദാംഗതത്ത്വജ്ഞഃ സര്വകര്മപ്രകാശകഃ
കശ്യപന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ച ഒരു ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണൻ, വേദങ്ങളും അതിന്റെ ഉപാംഗങ്ങളും നന്നായി അറിയുന്നവൻ, എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നവൻ.
വിദ്യാധരേതി വിഖ്യാതഃ കുലശീലഗുണൈര്യുതഃ । രാജമാനഃ ശ്രിയാ വിപ്ര ആചാരൈസ്തപസാ തദാ
കുലവും ശീലവും ഗുണങ്ങളും നിറഞ്ഞവൻ, വിദ്യാധരൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായിരുന്നു; ആചാരത്തിലും തപസ്സിലും തിളങ്ങുന്നവൻ, ബ്രാഹ്മണനേ.
സംബഭൂവുഃ സുതാസ്തസ്യ വിദ്യാധരസ്യ തേ ത്രയഃ । വസുശര്മാ നാമശര്മാ ധര്മശര്മാ ച തേ ത്രയഃ
ആ വിദ്യാധരന് മൂന്ന് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: വസുശർമ, നാമശർമ, ധർമ്മശർമ — ഇവരാണ് ആ മൂവരും.
തേഷാമഹം ധര്മശര്മാ കനിഷ്ഠോ ഗുണവര്ജിതഃ । വസുശര്മാ മമ ഭ്രാതാ വേദശാസ്ത്രാര്ഥകോവിദഃ
അവരിൽ ഞാൻ തന്നെയാണ് ധർമ്മശർമ, ഏറ്റവും ചെറുപ്പവൻ, ഗുണങ്ങളില്ലാത്തവൻ. എന്റെ സഹോദരൻ വസുശർമ വേദങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളുമെല്ലാം നന്നായി അറിയുന്നവനാണ്.
ആചാരേണ സുസംപന്നോ വിദ്യാദിസുഗുണൈഃ പുനഃ । നാമശര്മാ മഹാപ്രാജ്ഞസ്തദ്വച്ചാസീദ്ഗുണാധികഃ
നല്ല ആചാരവും നിരവധി ഗുണങ്ങളും ഉള്ളവൻ, നാമശർമ വളരെ ജ്ഞാനിയായിരുന്നു; അവനും ഗുണങ്ങളിൽ അതിക്രമം കാണിച്ചിരുന്നു.
അഹമേകോ മഹാമൂര്ഖഃ സംജാതഃ ശൃണു സത്തമ । വിദ്യാനാമുത്തമം വിപ്ര ഭാവമര്ഥം ശുഭം കദാ
ഞാനൊന്നാണ് വലിയ മണ്ടൻ ആയി മാറിയത്, ഉത്തമനേ, കേൾക്കൂ. എപ്പോഴാണ് ഞാൻ ഉത്തമമായ ജ്ഞാനവും അതിന്റെ അർത്ഥവും ശുഭതയും നേടുക, ബ്രാഹ്മണനേ?
ന ശൃണോമി ന വൈ യാമി ഗുരുഗേഹമനുത്തമമ് । തതസ്തു ജനകോ മേ തു മാമേവം പരിചിംതയേത്
ഞാൻ കേൾക്കാറുമില്ല, അതുപോലെ ഗുരുവിന്റെ ഉത്തമമായ വീട്ടിലേക്കും പോകാറില്ല. അതുകൊണ്ട് എന്റെ അച്ഛൻ എന്നെ ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചു.
ധര്മശര്മേതി പുത്രസ്യ നാമാസ്യ തു നിരര്ഥകമ് । സംജാതഃ ക്ഷിതിമധ്യേ തു ന വിദ്വാന്മേ ഗുണാകരഃ
പുത്രന്റെ പേര് ധർമ്മശർമ എന്നത് അർത്ഥശൂന്യമായിപ്പോയി; ഭൂമിയിൽ ജനിച്ച ഞാൻ neither വിദ്യയുള്ളവ nor ഗുണസമ്പന്നനുമായിരുന്നു.
ഇതി സംചിംത്യ ധര്മാത്മാ മാമുവാച സുദുഃഖിതഃ । വ്രജ പുത്ര ഗുരോര്ഗേഹം വിദ്യാര്ഥം പരിസാധയ
ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച ധാർമ്മികനായ അച്ഛൻ വളരെ ദുഃഖത്തോടെ എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'മകനേ, ഗുരുവിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി വിദ്യ നേടുക.'
ഏവമാകര്ണ്യ തത്തസ്യ പിതുര്വാക്യം മയാശുഭമ് । നാഹം താത ഗമിഷ്യാമി ഗുരോര്ഗേഹം സുദുഃഖദമ്
അച്ഛന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ഞാൻ പ്രതികരിച്ചു: 'അച്ഛാ, ഞാൻ ഗുരുവിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോകില്ല; അതു എനിക്ക് വലിയ ദുഃഖം മാത്രമാണ്.'
യത്ര വൈ താഡനം നിത്യം ഭ്രൂഭംഗാദി ച ക്രോശനമ് । അന്നം ന ദൃശ്യതേ തത്ര കര്മണാ ശൃണുസത്തമ
അവിടെ എപ്പോഴും അടിയുമുണ്ട്, ഭ്രൂഭംഗവും കുരച്ചലും ഉണ്ടാകും; അവിടെ ഭക്ഷണം പോലും കാണാറില്ല — അങ്ങനെയാണ് ആ ജോലി, ഉത്തമനേ, കേൾക്കൂ.