കോടിഭിഃ സപ്തസംഖ്യാതൈഃ പൂജയസ്വ മഹേശ്വരമ് । തദര്ഥം പൂജയാമ്യേവ ഈശ്വരം ഫലദായകമ്
'ഏഴു കോടി അത്തരം പൂക്കൾ കൊണ്ട് മഹേശ്വരനെ പൂജിക്കണം; അതിനായി ഞാൻ ഫലം തരുന്ന ഈശ്വരനെ പൂജിക്കുന്നു.'
കാമോദസംഭവൈഃ പുഷ്പൈര്ദുര്ലഭൈര്ദേവദാനവൈഃ । ശ്രീദേവ്യുവാച- ക്വ തേ ഭാവഃ ക്വ തേ ധ്യാനം ക്വ തേ ജ്ഞാനം ദുരാത്മനഃ
'ദേവന്മാർക്കും ദാനവന്മാർക്കും കിട്ടാൻ പ്രയാസമുള്ള കാമസുഖത്തിൽ നിന്നുള്ള പൂക്കൾ കൊണ്ട്...' ശ്രീദേവി പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ഭക്തി എവിടെയാണ്, നിന്റെ ധ്യാനം എവിടെയാണ്, നിന്റെ ജ്ഞാനം എവിടെയാണ്, ദുഷ്ടനേ?'
ഈശ്വരസ്യാപി സംബംധോ നാസ്തി കിംചിത്ത്വയൈവ ഹി । കാമോദായാ വരം രൂപം കീദൃശം വദ സാംപ്രതമ്
'നിനക്ക് ഈശ്വരനുമായി യാതൊരു ബന്ധവും ഇല്ല; കാമത്തിൽ നിന്നുള്ള ആ വരത്തിന്റെ രൂപം ഇപ്പോൾ പറയൂ.'
ക്വ ലബ്ധാനി സുപുഷ്പാണി തസ്യാ ഹാസ്യോദ്ഭവാനി ച । വിഹുംഡ ഉവാച- ഭാവം ധ്യാനം ന ജാനാമി ന ദൃഷ്ടാ സാ മയാ കദാ
'നിനക്ക് ആ ഉത്തമപൂക്കൾ എവിടെ കിട്ടി? അവളുടെ ചിരിയിൽ നിന്നുള്ളവയും എവിടെ?' വിഹുണ്ടൻ പറഞ്ഞു: 'ഭക്തിയും ധ്യാനവും എനിക്കറിയില്ല; അവളെ ഞാൻ ഒരിക്കലും കണ്ടിട്ടില്ല.'
ഗംഗാതോയഗതാന്യേവ പരിഗൃഹ്ണാമി നിത്യശഃ । തൈരഹം പൂജയാമ്യേകം ശംകരം പ്രവദാമ്യഹമ്
ഞാൻ എപ്പോഴും ഗംഗാനദിയിലെ വെള്ളം തൊട്ട പുഷ്പങ്ങൾ മാത്രം എടുക്കുന്നു. അവ കൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഏകനായ ശങ്കരനെ ആരാധിക്കുകയും അവന്റെ മഹത്വം പാടുകയും ചെയ്യുന്നത്.
മമാഗ്രേ കഥിതം വിപ്ര ശുക്രേണാപി മഹാത്മനാ । വചനാത്തസ്യ ദേവേശമര്ചയാമി ദിനദിനേ
ബ്രാഹ്മണനേ, മഹാത്മാവായ ശുക്രൻ നേരിട്ട് എന്റെ മുമ്പിൽ പറഞ്ഞതുപോലെയാണ് ഞാൻ ദൈവങ്ങളുടെ ദൈവത്തെ ദിവസേന ആരാധിക്കുന്നത്.
ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം യച്ച പൃഷ്ടോസ്മി സാംപ്രതമ് । ശ്രീദേവ്യുവാച- കാമോദാരോദനാജ്ജാതൈഃ പുഷ്പൈസ്തൈര്ദുഃഖസംഭവൈഃ
നീ ഇപ്പോൾ ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു. ശ്രീദേവി പറഞ്ഞു: കാമോദാരവൃക്ഷത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച, ദുഃഖത്തിൽ നിന്നു ഉദിച്ച പുഷ്പങ്ങൾകൊണ്ടാണ്—
ലിംഗമര്ചയസേ ദുഷ്ട പ്രഭാതേ നിത്യമേവ ച । യാദൃശേനാപി ഭാവേന പുഷ്പൈശ്ച യാദൃശൈസ്ത്വയാ
ദുഷ്ടനേ, നീ പ്രഭാതത്തിൽ എല്ലാ ദിവസവും എങ്ങനെയോ ഉള്ള ഭാവത്തിലും, എങ്ങനെയോ ഉള്ള പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ടും ലിംഗത്തെ ആരാധിക്കുന്നു.
അര്ചിതോ ദേവദേവേശസ്താദൃശം ഫലമാപ്നുഹി । ദിവ്യപൂജാം വിനാശ്യൈവം ശോകപുഷ്പൈഃ പ്രപൂജസി
നീ ദേവദേവനെ എങ്ങനെയോ ആരാധിച്ചുവെങ്കിൽ അതിനനുസരിച്ച് ഫലം ലഭിക്കും. ദിവ്യമായ ആരാധന ഉപേക്ഷിച്ച്, ദുഃഖപുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ടാണ് നീ അവനെ പൂജിക്കുന്നത്.
അസൌ ദോഷസ്തവൈവാദ്യ സമുത്പന്നഃ സുദാരുണഃ । തസ്മാദ്ദണ്ഡം പ്രദാസ്യാമി ഭുംക്ഷ്വ സ്വകര്മജം ഫലമ്
ഇന്ന് നിന്നിൽ നിന്നു ഈ ഭയങ്കരമായ പാപം ഉദിച്ചു. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ ശിക്ഷിക്കും; നിന്റെ സ്വന്തം കര്മ്മഫലം അനുഭവിക്കൂ.
തസ്യാ വാക്യം സമാകര്ണ്യ കാലകൃഷ്ടോ ബഭാഷ താമ് । രേ രേ ദുഷ്ട ദുരാചാര മമ കര്മപ്രദൂഷക
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടുകഴിഞ്ഞ് കാലകൃഷ്ടൻ അവളോടു പറഞ്ഞു: 'ദുഷ്ടനേ, ദുർവൃത്തനേ, എന്റെ കര്മ്മങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നവളേ—'
ഹന്മി ത്വാമിഹ ഖഡ്ഗേന അനേനാപി ന സംശയഃ । ഇത്യുക്ത്വാ ബ്രാഹ്മണം തം സ നിശിതം ഖഡ്ഗമാദദേ
'ഈ വാൾകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ ഇവിടെ കൊല്ലും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.' എന്നു പറഞ്ഞ്, ആ ബ്രാഹ്മണനെ കൊല്ലാൻ锋മായ വാൾ എടുത്തു.
ഹംതുകാമഃ സ ദുഷ്ടാത്മാ അഭ്യധാവത ദാനവഃ । സാ ദേവീ വിപ്രരൂപേണ സംക്രുദ്ധാ പരമേശ്വരീ
കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിച്ച ദുഷ്ടചിത്തനായ ദാനവൻ മുന്നോട്ട് ഓടി; എന്നാൽ ബ്രാഹ്മണ രൂപത്തിൽ പരമേശ്വരി, കോപത്തോടെ—
ഹന്മി ത്വാമിഹ ഖഡ്ഗേന അനേനാപി ന സംശയഃ । സ്വസ്ഥാനമാഗതം ദൃഷ്ട്വാ ഹുംകാരം വിസസര്ജ ഹ । തേന ഹുംകാരനാദേന പതിതോ ദാനവാധമഃ
'ഈ വാൾകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നെ ഇവിടെ കൊല്ലും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.' അവൻ തന്റെ സ്ഥലത്ത് എത്തിയതറിഞ്ഞ്, അവൾ ഒരു വലിയ ശബ്ദം പുറത്ത് വിട്ടു; ആ ശബ്ദം കേട്ട് ആ ദുഷ്ടദാനവൻ വീണുപോയി.
നിശ്ചേഷ്ടഃ കാമരൂപേണ വജ്രാഹത ഇവാചലഃ । പതിതേ ദാനവേ തസ്മിന്സര്വലോകവിനാശകേ
ഇഷ്ടമായ രൂപത്തിൽ, വജ്രം ബാധിച്ച പർവതംപോലെ, അവൻ അനങ്ങാതിരുന്നതായിരുന്നു—ലോകങ്ങളെ നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ച ദാനവൻ.
ലോകാഃ സ്വാസ്ഥ്യം ഗതാഃ സര്വേ ദുഃഖതാപവിവര്ജിതാഃ । ഏതസ്മാത്കാരണാദ്വത്സ സാ സ്ത്രീ വൈ പരിദേവതി
ആ ലോകവിറപ്പിച്ച ദാനവൻ വീണതോടെ, എല്ലാ ലോകങ്ങളും സന്തോഷത്തോടെ, ദുഃഖവും വേദനയും ഇല്ലാതെ ജീവിച്ചു. അതുകൊണ്ടാണ് ആ സ്ത്രീ ദുഃഖത്തോടെ വിലപിക്കുന്നത്, മകനേ.
ഗംഗാതീരേ വരാരോഹാ ദുഃഖവ്യാകുലമാനസാ । ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം യത്ത്വയാ പരിപൃച്ഛിതമ്
ഗംഗാതീരത്ത്, ആ സുന്ദരിയായ സ്ത്രീ, ദുഃഖത്തിൽ മുഴകിയ മനസ്സോടെ ഇരിക്കുന്നു. നീ ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു.
വിഷ്ണുരുവാച- ഏവമുക്ത്വാ സുപുത്രം തം കുംജലോ അംഡജേശ്വരഃ । വിരരാമ മഹാപ്രാജ്ഞഃ കിഞ്ചിന്നോവാച ഭൂപതേ
വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, പക്ഷികളിലെ രാജാവായ കുഞ്ചലൻ, മഹാപണ്ഡിതൻ, മകനോട് സംസാരിച്ചുതീർന്നു, പിന്നെ ഒന്നും പറഞ്ഞു ഇല്ല.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേ വേനോപാഖ്യാനേ ഗുരുതീര്ഥമാഹാത്മ്യേ ച്യവനചരിത്രേ കാമോദാഖ്യാനേ ഏകവിംശത്യധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ, വേനന്റെ കഥയിൽ, ഗുരുതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വത്തിൽ, ച്യവനന്റെ കഥയിൽ, കാമോദയുടെ കഥയായ നൂറിരുപത്തൊന്നാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു.
വിഷ്ണുരുവാച- കുംജലോ ധര്മപക്ഷീ സ ഇത്യുക്ത്വാ താന്സുതാന്പ്രതി । വിരരാമ മഹാപ്രാജ്ഞഃ കിംചിന്നോവാച താന്പ്രതി
വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ധർമ്മപക്ഷക്കാരനായ കുഞ്ചലൻ തന്റെ മക്കളോട് സംസാരിച്ചുതീർന്നു, പിന്നെ ഒന്നും പറഞ്ഞു ഇല്ല.
വടാധഃസ്ഥോ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠസ്തമുവാച മഹാശുകമ് । കോ ഭവാന്ധര്മവക്താ ഹി പക്ഷിരൂപേണ വര്തതേ
വടവൃക്ഷത്തിൻ കീഴിൽ, ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണൻ മഹാശുകനോട് ചോദിച്ചു: 'നീ ആരാണ്, ധർമ്മം പ്രസംഗിക്കുന്നവൻ, പക്ഷിരൂപത്തിൽ ജീവിക്കുന്നവൻ?'
കിം വാ ദേവോഽഥ ഗംധര്വഃ കിം വാ വിദ്യാധരോ ഭവാന് । കസ്യ ശാപാദിമാം പ്രാപ്തോ യോനിം കീരസ്യ പാതകീമ്
'നീ ദൈവമാണോ, ഗന്ധർവനാണോ, അല്ലെങ്കിൽ വിദ്യാധരനാണോ? ആരുടെ ശാപം കൊണ്ടാണ് നീ ഈ പാപമുള്ള കീരയെന്ന ജന്മം ലഭിച്ചത്?'
കസ്മാത്തേ ഈദൃശം ജ്ഞാനം വര്തതേഽതീദ്രിയം ശുക । സുപുണ്യസ്യ തു കസ്യാപി കസ്യ വൈ തപസഃ ഫലമ്
നിനക്കിങ്ങനൊരു അതിസൂക്ഷ്മമായ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ അതിക്രമിക്കുന്ന ജ്ഞാനം എങ്ങനെ ലഭിച്ചു, ശുക? ഏതു മഹത്തായ പുണ്യഫലമോ, കഠിനമായ തപസ്സോ ഇതിന് കാരണമാകാം?
കിം വാ ച്ഛന്നേന രൂപേണ അനേനാപി മഹാമതേ । കസ്ത്വം സിദ്ധോഽസി ദേവോ വാ തന്മേ കഥയ കാരണമ്
ഈ മറഞ്ഞ രൂപം എങ്ങനെ വേണ്ടിയാണു, മഹാമനസ്സേ? നീ ആരാണ് — സിദ്ധനോ, ദേവനോ? അതിന്റെ കാരണം ദയവായി എനിക്കു പറഞ്ഞുതരൂ.
കുംജല ഉവാച- ഭോഃ സിദ്ധ ത്വാമഹം ജാനേ കുലം തേ ഗോത്രമുത്തമമ് । വിദ്യാം തപഃപ്രഭാവം ച യസ്മാദ്ഭ്രമസി മേദിനീമ്
കുഞ്ചലൻ പറഞ്ഞു: ഭോ സിദ്ധനേ, ഞാൻ നിന്നെ അറിയുന്നു; നിന്റെ കുടുംബവും ഉന്നത വംശവും, നിന്റെ ജ്ഞാനവും തപസ്സിന്റെ ശക്തിയും, അതുകൊണ്ടു നീ ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
സര്വം വിപ്ര പ്രവക്ഷ്യാമി സ്വാഗതം തവ സുവ്രത । ഉപവിശ്യാസനേ പുണ്യേ ഛായാമാശ്രയശീതലാമ്
എല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറയും, സുവ്രതനായ ബ്രാഹ്മണേ; നിനക്ക് സ്വാഗതം. ഈ പുണ്യമായ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുന്നു തണുത്ത നിഴലിൽ വിശ്രമിക്കൂ.
അവ്യക്തപ്രഭവോ ബ്രഹ്മാ തസ്മാജ്ജജ്ഞേ പ്രജാപതിഃ । ബ്രാഹ്മണസ്തു ഗുണൈര്യുക്തോ ഭൃഗുര്ബ്രഹ്മസമോ ദ്വിജഃ
അവ്യക്തമായ ഉത്ഭവമുള്ള ബ്രഹ്മാവ് ജനിച്ചു; അവനിൽ നിന്ന് പ്രജാപതി ഉല്പത്തി നേടി. ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നനായ ബ്രാഹ്മണൻ ഭൃഗു, ബ്രഹ്മാവിനോട് തുല്യനായ ദ്വിജനാണ്.
ഭാര്ഗവോ നാമ തസ്യാസീത്സര്വധര്മാര്ഥതത്വവിത് । തസ്യാന്വയേ ഭവാന്വിപ്ര ച്യവനഃ ഖ്യാതിമാന്ഭുവി
അവന്റെ സന്തതിയിൽ ഭാർഗവൻ എന്നൊരു മഹാൻ ഉണ്ടായിരുന്നു, എല്ലാ ധർമ്മവും സത്യവും അറിയുന്നവൻ. ആ വംശത്തിൽ നിന്നാണ് ഭൂമിയിൽ പ്രശസ്തനായ ച്യവനൻ എന്ന നീ, ബ്രാഹ്മണനേ.
നാഹം ദേവോ ന ഗംധര്വോ നാഹം വിദ്യാധരഃ പുനഃ । യോഹം വിപ്ര പ്രവക്ഷ്യാമി തന്മേ നിഗദതഃ ശൃണു
ഞാൻ ദേവനല്ല, ഗന്ധർവനല്ല, വീണ്ടും വിദ്യാധരനും അല്ല. ഞാൻ ആരാണെന്ന് ഞാൻ തന്നെ പറയാം, ബ്രാഹ്മണനേ; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
കശ്യപസ്യ കുലേ ജാതഃ കശ്ചിദ്ബ്രാഹ്മണസത്തമഃ । വേദവേദാംഗതത്ത്വജ്ഞഃ സര്വകര്മപ്രകാശകഃ
കശ്യപന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ച ഒരു ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണൻ, വേദങ്ങളും അതിന്റെ ഉപാംഗങ്ങളും നന്നായി അറിയുന്നവൻ, എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്നവൻ.