ദേവാഃ പ്രഹര്ഷമാജഗ്മുര്ഗംധര്വാഃ സിദ്ധചാരണാഃ । ഹതേ തസ്മിന്മഹാപാപേ നഹുഷേണ മഹാത്മനാ
നobleനായ നഹുഷൻ ആ മഹാപാപിയെ കൊല്ലുമ്പോൾ, ദേവന്മാർക്കും ഗാന്ധർവന്മാർക്കും സിദ്ധന്മാർക്കും ചാരണന്മാർക്കും വലിയ സന്തോഷം ഉണ്ടായി.
തസ്മിന്ഹതേ ദൈത്യവരേ മഹാഹവേ ദേവാശ്ച സര്വേ പ്രമുദം പ്രലേഭിരേ । താം ദേവരൂപാം തപസാ പ്രവര്ദ്ധിതാം സ ആയുപുത്രഃ പ്രതിലഭ്യ ഹര്ഷിതഃ
ആ മഹാസമരത്തിൽ ആ പ്രധാന ദാനവൻ കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, എല്ലാ ദേവന്മാർക്കും വലിയ സന്തോഷം നിറഞ്ഞു; തപസ്സിലൂടെ വർദ്ധിച്ച ദൈവീക രൂപം വീണ്ടും പ്രാപിച്ച നഹുഷനും തന്റെ മകനോടൊപ്പം സന്തോഷിച്ചു.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേ വേനോപാഖ്യാനേ ഗുരുതീര്ഥമാഹാത്മ്യേ ച്യവനചരിത്രേ നഹുഷാഖ്യാനേ പംചദശാധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ, വേനോപ്പാഖ്യാനത്തിൽ ഗുരുതീർത്ഥമാഹാത്മ്യത്തിൽ, ച്യവനചരിത്രത്തിൽ, നഹുഷന്റെ കഥയിലെ പതിനഞ്ചാം ശതകാധ്യായം സമാപിച്ചു.
കുംജല ഉവാച- അശോകസുംദരീ പുണ്യാ രംഭയാ സഹ ഹര്ഷിതാ । നഹുഷം പ്രാപ്യ വിക്രാംതം തമുവാച തപസ്വിനീ
കുഞ്ചലൻ പറഞ്ഞു: അശോകസുന്ദരി, രംഭയോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ, ധൈര്യശാലിയായ നഹുഷനെ സമീപിച്ചു; തപസ്സിൽ നിലകൊണ്ട അവൾ അവനോട് പറഞ്ഞു.
അഹം തേ ധര്മതഃ പത്നീ ദേവൈര്ദിഷ്ടാ തപസ്വിനീ । ഉദ്വാഹയസ്വ മാം വീര യദി ധര്മമിഹേച്ഛസി
"ഞാൻ ദേവന്മാർ നിർദ്ദേശിച്ച, നിന്റെ ധർമ്മപത്നിയാണ്, തപസ്സിൽ നിലകൊണ്ടവളാണ്; വീരാ, നീ ഇവിടെ ധർമ്മം ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ എന്നെ വിവാഹം കഴിക്കൂ."
സദൈവ ചിംത്യമാനാ ച ത്വാമഹം തപസി സ്ഥിതാ । ഭവാന്ധര്മപ്രസാദേന മയാ പ്രാപ്തോ നൃപോത്തമ
"എപ്പോഴും ഞാൻ തപസ്സിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ നിന്നെ ചിന്തിച്ചിരിക്കുന്നു; ധർമ്മത്തിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, നീ എന്നെ പ്രാപിച്ചു."
നഹുഷ ഉവാച- മദര്ഥേ നിയതാ ഭദ്രേ യദി ത്വം തപസി സ്ഥിതാ । ഗുരോര്വാക്യാന്മുഹൂര്തേന തവ ഭര്താ ഭവാമ്യഹമ്
നഹുഷൻ പറഞ്ഞു: "സൗഭാഗ്യവതിയായവളേ, നീ എന്റെ പേരിൽ തപസ്സിൽ നിലകൊണ്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഗുരുവിന്റെ വചനപ്രകാരം ഞാൻ ഉടൻ നിന്റെ ഭർത്താവാകാം."
അനയാ രംഭയാ സാര്ദ്ധമാവാം ഗച്ഛാവ ഭാമിനി । സമാരോപ്യ രഥേ താം തു താം രംഭാം തു മനോരമാമ്
"ഈ രംഭയോടൊപ്പം നാം ഇരുവരും പോകാം, മനോഹരിയായവളേ; ആ രംഭയെ രഥത്തിൽ ഇരുത്തി."
തേനൈവ രഥവര്യേണ വശിഷ്ഠസ്യാശ്രമം പ്രതി । ജഗാമ ലഘുവേഗേന താഭ്യാം സഹ മഹായശാഃ
അത് തന്നെയുള്ള ഉത്തമരഥത്തിൽ, മഹാശ്രീയുള്ളവൻ അവളുമൊപ്പവും രംഭയുമൊപ്പവും വേഗത്തിൽ വശിഷ്ഠന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.
തമാശ്രമഗതം വിപ്രം സമാലോക്യ പ്രണമ്യ ച । തയാ സാര്ദ്ധം മഹാതേജാ ഹര്ഷേണ മഹതാന്വിതഃ
ആശ്രമത്തിലെത്തിയ മഹർഷിയെ കണ്ടു, അവനോട് വന്ദനം ചെയ്ത്, മഹാതേജസ്വിയായ നഹുഷൻ വലിയ സന്തോഷത്തോടെ അവളോടൊപ്പം അവിടെ നിന്നു.
യഥാ യുദ്ധം രണേ ജാതം നിഹതോ ദാനവാധമഃ । നിവേദയാമാസ സര്വം വശിഷ്ഠായ മഹാത്മനേ
പോരിൽ യുദ്ധം ആരംഭിച്ച് ദുഷ്ടനായ ദാനവൻ കൊല്ലപ്പെട്ട വിവരം മുഴുവൻ മഹാത്മാവായ വശിഷ്ഠനോട് അറിയിച്ചു.
വശിഷ്ഠോഽപി സമാകര്ണ്യ നഹുഷസ്യ വിചേഷ്ടിതമ് । ഹര്ഷേണ മഹതാവിഷ്ട ആശീര്ഭിരഭിനംദ്യ തമ്
നഹുഷന്റെ പ്രവർത്തികൾ കേട്ടു വശിഷ്ഠൻ വലിയ സന്തോഷത്തോടെ അവനെ അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകി ആശീർവദിച്ചു.
തിഥൌ ലഗ്നേ ശുഭേ പ്രാപ്തേ തയോസ്തു മുനിപുംഗവഃ । വിവാഹം കാരയാമാസ അഗ്നിബ്രാഹ്മണസന്നിധൌ
ശുഭമായ തിഥിയും സമയവും എത്തിയപ്പോൾ, മഹർഷിമാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ അഗ്നിയും ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ അവരുടെ വിവാഹം നടത്തി.
ആശീര്ഭിരഭിനംദ്യൈവ മിഥുനം പ്രേഷിതം പുനഃ । മാതരം പിതരം പശ്യ ദ്രുതം ഗത്വാ മഹാമതേ
ആ ദമ്പതികളെ അനുഗ്രഹിച്ച്, 'നിങ്ങളുടെ അമ്മയെയും അച്ഛനെയും വേഗത്തിൽ പോയി കാണൂ,' എന്ന് പറഞ്ഞ് വീണ്ടും അയച്ചു.
ത്വാം ച ദൃഷ്ട്വാ ഹി തേ മാതാ പിതാസൌ തവ സുവ്രത । ഹര്ഷേണ വൃദ്ധിമാപ്നോതു പര്വണീവ തു സാഗരഃ
നിനക്കെന്ത് കാണുമ്പോൾ, ഭക്തനായവളേ, നിന്റെ അമ്മയും അച്ഛനും പൂർണചന്ദ്രനിൽ കടൽ നിറയുന്നതുപോലെ സന്തോഷത്തിൽ നിറയും.
ഏവം സംപ്രേഷിതോ വീരോ മുനിനാ ബ്രഹ്മസൂനുനാ । തേനൈവ രഥവര്യേണ ജഗാമ ലഘുവിക്രമഃ
ബ്രഹ്മപുത്രനായ മഹർഷി അയച്ചതുപോലെ, വീരനായവൻ അതേ ഉത്തമരഥത്തിൽ വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.
നമസ്കൃത്യ ദ്വിജേംദ്രം തം ഗതോ മാതലിനാ തദാ । സ്വപുരം പിതരം ദ്രഷ്ടും തഥൈവ ച സ്വമാതരമ്
ആ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനോട് വന്ദനം ചെയ്ത്, മാതലിയോടൊപ്പം സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്ക് അച്ഛനെയും അമ്മയെയും കാണാൻ പോയി.
സൂത ഉവാച- അപ്സരാ മേനികാ നാമ പ്രേഷിതാ ദൈവതൈസ്തതഃ । ആയോര്ഭാര്യാ സുദുഃഖേന പതിതാ ശോകസാഗരേ
സാരഥി പറഞ്ഞു: ദേവന്മാർ അയച്ച അപ്സരസ്സായ മേനികാ, ആയുവിന്റെ ഭാര്യയെ, ദു:ഖസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയവളെ, സമീപിച്ചു.
താമുവാച മഹാഭാഗാം ദേവീമിംദുമതീം പ്രതി । മുംച ശോകം മഹാഭാഗേ തനയം പശ്യ സസ്നുഷമ്
അവൾ ഭാഗ്യശാലിയായ രാജ്ഞി ഇന്ദുമതിയോട് പറഞ്ഞു: 'മഹാഭാഗ്യവതിയേ, ദു:ഖം വിട്ടുകളയൂ; മകനെയും മരുമകളെയും കാണൂ.'
നിഹത്യ ദാനവം പാപം തവ പുത്രാപഹാരകമ് । സമായാംതം സഭായാം ച വീരശ്രിയാസമന്വിതമ്
'നിന്റെ മകനെ അപഹരിച്ച പാപിയായ ദാനവനെ വധിച്ച്, വീരശ്രീയോടെ അവൻ സഭയിലേക്ക് തിരിച്ചുവരുന്നു.'
സുവൃത്തം സംഗരേ തസ്യ നഹുഷേണ യഥാ കൃതമ് । തസ്യൈ നിവേദയാമാസ ഇംദുമത്യൈ ച മേനികാ
യുദ്ധത്തിൽ നഹുഷൻ എങ്ങനെ ധർമ്മപാലനത്തോടെ പ്രവർത്തിച്ചുവെന്ന് മേനികാ ഇന്ദുമതിക്ക് വിശദമായി പറഞ്ഞു.
മേനികായാ വചഃ ശ്രുത്വാ ഹര്ഷേണ മഹതാന്വിതാ । സഖി സത്യം ബ്രവീഷി ത്വമിത്യുവാച സഗദ്ഗദമ്
മേനികയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, അവൾ വലിയ സന്തോഷത്തിൽ, കണ്ണീരോടെ, 'സഖി, നീ സത്യം പറയുന്നു,' എന്ന് പറഞ്ഞു.
സാമൃതം സുപ്രിയം പ്രോക്തം മനഃപ്രോത്സാഹകാരകമ് । ജീവാദികം മയാ ദേയം ത്വയി സര്വസ്വമേവ ഹി
'നീ പറഞ്ഞത് അമൃതംപോലും മധുരവും ഹൃദയത്തെ ഉണർത്തുന്നതുമാണ്; എന്റെ ജീവനും എല്ലാം നിനക്കാണ്.'
ഏവമാഭാഷ്യ താം ദേവീ രാജാനമിദമബ്രവീത് । തവ പുത്രോ മഹാബാഹുഃ സമായാതോ ഹി സാംപ്രതമ്
അങ്ങനെ അവളോട് പറഞ്ഞ് രാജ്ഞി രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ വീരനായ മകൻ ഇപ്പോൾ തിരിച്ചു വന്നു.'
ആഖ്യാതി ച മഹാരാജ ഏഷാ മേ വൈ വരാപ്സരാഃ । ഭര്താരമേവമാഭാഷ്യ വിരരാമ സുഹര്ഷിതാ
'മഹാരാജാവേ, ഇവൾ എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട അപ്സരസ്സാണ്' എന്ന് ഭർത്താവിനോട് പറഞ്ഞ് അവൾ അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ മൗനമായി.
സമാകര്ണ്യ നൃപേംദ്രസ്തു താമുവാച പ്രിയാം പ്രതി । പുരാ പ്രോക്തം മഹാഭാഗേ മുനിനാ നാരദേന ഹി
അത് കേട്ട് രാജാധിരാജൻ പ്രിയപ്പെട്ടവളോട് പറഞ്ഞു: 'മഹാഭാഗ്യവതിയേ, മുമ്പ് മഹർഷി നാരദൻ ഇതൊക്കെ പ്രവചിച്ചിരുന്നു.'
പുത്രം പ്രതി ന കര്തവ്യം ദുഃഖം രാജംസ്ത്വയാ കദാ । തം നിഹത്യ സുവീര്യേണ ദാനവം ചൈഷ്യതേ സുതഃ
'രാജാവേ, മകനെക്കുറിച്ച് നീ ഒരിക്കലും ദു:ഖിക്കേണ്ട; മഹാവീര്യത്തോടെ ദാനവനെ വധിച്ച് നിന്റെ മകൻ തിരിച്ചു വരും.'
സംജാതം സത്യമേവം വൈ മുനിനാ ഭാഷിതം പുരാ । അന്യഥാ വചനം തസ്യ കഥം ദേവി ഭവിഷ്യതി
'മഹർഷി മുമ്പ് പറഞ്ഞത് സത്യമായിത്തന്നെ നടന്നു; രാജ്ഞിയേ, അവന്റെ വാക്ക് എങ്ങനെ വ്യത്യസ്തമാകും?'
ദത്താത്രേയോ മുനിശ്രേഷ്ഠഃ സാക്ഷാദ്ദേവോ ഭവിഷ്യതി । ശുശ്രൂഷിതസ്ത്വയാ ദേവി മയാ ച തപസാ പുരാ
ദത്താത്രേയൻ, മഹർഷിമാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠൻ, നേരെ ദൈവസ്വരൂപമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടും. ദേവി, മുമ്പ് ഞാനും നീയും കഠിനതപസ്സിലൂടെ അവനെ സേവിച്ചിരുന്നു.
പുത്രരത്നം തേന ദത്തം വൈഷ്ണവാംശപ്രധാരകമ് । സദാ ഹനിഷ്യതി പരം ദാനവം പാപചേതനമ്
അവൻ തന്ന ആ മകനെന്ന രത്നം, വൈഷ്ണവവംശത്തെ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കും; അവൻ എപ്പോഴും ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള അസുരനെ നശിപ്പിക്കും.