ന ശേകുര്ദാനവാഃ സര്വേ ബാണവര്ഷം മഹാത്മനഃ । മൃതാഃ കേചിദ്ദ്രുതാഃ കേചിത്കേചിന്നഷ്ടാ മഹാഹവാത്
മഹാത്മാവിന്റെ അമ്പുകളുടെ മഴയെ ദാനവർ ആരും സഹിക്കാനായില്ല; ചിലർ കൊല്ലപ്പെട്ടു, ചിലർ വേഗത്തിൽ ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു, ചിലർ വലിയ യുദ്ധത്തിൽ കാണാതായി.
സൂത ഉവാച- മഹാതേജം മഹാപ്രാജ്ഞം മഹാദാനവനാശനമ് । ചുക്രോധ ഹുംഡോ ദുഷ്ടാത്മാ ദൃഷ്ട്വാ തം നൃപനംദനമ്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: മഹാതേജസ്സും മഹാപ്രജ്ഞയും മഹാദാനവനാശനശേഷിയും ഉള്ള ദുഷ്ടഹൃദയനായ ഹുണ്ടൻ ആ രാജകുമാരനെ കണ്ടപ്പോൾ അത്യന്തം കോപിച്ചു.
സ്ഥിതോ ഗത്വേദമാഭാഷ്യ തിഷ്ഠതിഷ്ഠേതി ചാഹവേ । ത്വാമദ്യ ച നയിഷ്യാമി ആയുപുത്ര യമാംതികമ്
അവൻ സമീപിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: 'നിൽക്കു, നിൽക്കു! ഇന്ന്, ആയുവിന്റെ മകനേ, ഞാൻ നിന്നെ യമലോകത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകും' എന്ന് പറഞ്ഞു യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഉറച്ചു നിന്നു.
നഹുഷ ഉവാച- സ്ഥിതോസ്മി സമരേ പശ്യ ത്വാമഹം ഹംതുമാഗതഃ । അഹം ത്വാം തു ഹനിഷ്യാമി ദാനവം പാപചേതനമ്
നഹുഷൻ പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നില്ക്കുന്നു; കാണു, നിന്നെ കൊല്ലാൻ ഞാൻ വന്നിരിക്കുന്നു. ദുഷ്ടചിത്തമുള്ള ദാനവനേ, ഞാൻ നിന്നെ കൊല്ലും.'
ഇത്യുക്ത്വാ ധനുരാദായ ബാണാനഗ്നിശിഖോപമാന് । ഛത്രേണ ധ്രിയമാണേന ശുശുഭേ സോഽപി സംയുഗേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അഗ്നിജ്വാലപോലെയുള്ള അമ്പുകളും വില്ലും എടുത്തു; മേൽക്കൂര പിടിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നപ്പോൾ, അവനും യുദ്ധത്തിൽ അതിയായി തിളങ്ങി.
ഇംദ്രസ്യ സാരഥിം ദിവ്യം മാതലിം വാക്യമബ്രവീത് । വാഹയതു രഥം മേഽദ്യ ഹുംഡസ്യ സമ്മുഖം ഭവാന്
അവൻ ഇന്ദ്രന്റെ ദിവ്യരഥസാരഥിയായ മാതലിയെ വിളിച്ചു: 'ഇന്ന് എന്റെ രഥം ഹുണ്ടന്റെ മുന്നിൽ നയിക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു.
ഇത്യുക്തസ്തേന വീരേണ മാതലിര്ലഘുവിക്രമഃ । തുരഗാംശ്ചോദയാമാസ മഹാവാതജവോപമാന്
ആ വീരന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട മാതലി, അതിവേഗം കുതിരകളെ, വലിയ കാറ്റിന്റെ വേഗത്തിൽ ഓടിച്ചു.
ഉത്പേതുശ്ച തതോ വാഹാ ഹംസാ ഇവ യഥാംബരേ । ഛത്രേണ ഇംദുവര്ണേന രഥേനാപി പതാകിനാ
അപ്പോൾ ആ കുതിരകൾ ആകാശത്ത് ഹംസകൾപോലെ പറന്നു; ചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മേൽക്കൂരയും പതാകകളാൽ അലങ്കരിച്ച രഥവും അവരോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.
നഭസ്തലം തു സംപ്രാപ്യ യഥാ സൂര്യോ വിരാജതേ । ആയുപുത്രസ്തഥാ സംഖ്യേ തേജസാ വിക്രമേണ തു
ആകാശത്തേക്കു എത്തിയപ്പോൾ സൂര്യൻ എങ്ങനെ പ്രകാശിക്കുമോ, അതുപോലെ ആയുവിന്റെ മകനും യുദ്ധത്തിൽ തന്റെ തേജസ്സും വീരതയും കൊണ്ട് തിളങ്ങി.
അഥ ഹുംഡോ രഥസ്ഥോഽപി രാജമാനഃ സ്വതേജസാ । സര്വായുധൈശ്ച സംയുക്തസ്തദ്വദ്വീരവ്രതേ സ്ഥിതഃ
അപ്പോൾ ഹുണ്ടൻ രഥത്തിൽ നിന്നു, സ്വന്തം തേജസ്സിൽ തിളങ്ങി, എല്ലാ ആയുധങ്ങളുമായി, വീരവ്രതത്തിൽ ഉറച്ചു നിന്നു.
ഉഭയോര്വീരയോര്യുദ്ധം ദേവവിസ്മയകാരകമ് । തദാ ആസീന്മഹാപ്രാജ്ഞ ദാരുണം ഭീതിദായകമ്
രണ്ടു വീരന്മാരുടെ യുദ്ധം ദേവന്മാരെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തി; ആ സമയത്ത് ജ്ഞാനികൾക്ക് അത് ഭയപ്പെടുത്തുന്നതും ഭയാനകവുമായിരിന്നു.
സുബാണൈര്നിശിതൈസ്തീക്ഷ്ണൈഃ കംകപത്രൈഃ ശിലീമുഖൈഃ । ഹുംഡേന താഡിതോ രാജാ സുബാഹ്വോരംതരേ തദാ
കഴുതപ്പക്ഷിയുടെ പറകളും കല്ലുകൊണ്ടുള്ള അഗ്രങ്ങളും ഉള്ള കൂർത്ത അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ഹുണ്ടൻ രാജാവിനെ ശക്തമായ കൈകളുടെ ഇടയിൽ വെട്ടി പരിക്കേൽപ്പിച്ചു.
സുഭാലേ പംചഭിര്ബാണൈര്വിദ്ധഃ ക്രുദ്ധോഽഭവത്തദാ । സവിദ്ധസ്തു തദാ ബാണൈരധികം ശുശുഭേ നൃപഃ
പഞ്ച അമ്പുകൾ കൈയിൽ തട്ടി പരിക്കേറ്റപ്പോൾ രാജാവ് കോപിച്ചു; അമ്പുകൾ കൊണ്ടു വെട്ടപ്പെട്ടിട്ടും രാജാവ് അതിനേക്കാൾ കൂടുതൽ തിളങ്ങി.
സാരുണഃ കരമാലാഭിരുദയംശ്ച ദിവാകരഃ । രുധിരേണ തു ദിഗ്ധാംഗോ ഹേമബാണൈസ്തനുസ്ഥിതൈഃ
ചുവപ്പുനിറമുള്ള കിരണങ്ങളുമായി ഉദയിക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ, രക്തത്തിൽ മുക്കിയ ശരീരത്തിൽ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള അമ്പുകൾ പതിഞ്ഞ് രാജാവ് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
സൂര്യവച്ഛോഭതേ രാജാ പൂര്വകാലസ്യ ചാംബരേ । ദൃഷ്ട്വാ തു പൌരുഷം തസ്യ ദാനവം വാക്യമബ്രവീത്
പഴയകാലത്ത് ആകാശത്ത് സൂര്യനെപ്പോലെ രാജാവ് പ്രകാശിച്ചു. ആ ദാനവന്റെ വീര്യം കണ്ടราชാവ് അവനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
തിഷ്ഠതിഷ്ഠ ക്ഷണം ദൈത്യ പശ്യ മേ ലാഘവം പുനഃ । ഇത്യുക്ത്വാ തു രണേ ദൈത്യം ജഘാന ദശഭിഃ ശരൈഃ
"നിൽക്ക്, നിൽക്ക് ഒരു നിമിഷം ദാനവാ! എന്റെ വേഗം വീണ്ടും കാണു!" എന്ന് പറഞ്ഞ്, യുദ്ധത്തിൽ ആ ദാനവനെ പത്തു അമ്പുകൾകൊണ്ട് അടി ചെയ്തു.
മുഖേ ഭാലേ ഹതസ്തേന മൂര്ച്ഛിതോ നിപപാത ഹ । പശ്യാമാനൈഃ സുരൈര്ദിവ്യൈ രഥോപരി മഹാബലഃ
മുഖത്തും നെറ്റിയിലും അടി കിട്ടി, ആ മഹാബലവാൻ ബോധംകെട്ട് രഥത്തിൽ വീണു. ദേവന്മാർ അതെല്ലാം ദിവ്യദൃഷ്ടിയാൽ നോക്കി നിന്നു.
ദേവൈശ്ച ചാരണൈഃ സിദ്ധൈഃ കൃതഃ ശബ്ദഃ സുഹര്ഷജഃ । ജയജയേതി രാജേംദ്ര ശംഖാന്ദധ്മുഃ പുനഃ പുനഃ
ദേവന്മാരും ചാരണന്മാരും സിദ്ധന്മാരും സന്തോഷത്തോടെ വലിയ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി. "ജയം, ജയം രാജേന്ദ്രാ!" എന്ന് വിളിച്ച് അവർ വീണ്ടും വീണ്ടും ശംഖം ഊതി.
സകോലാഹലശബ്ദസ്തു തുമലോ ദേവതേരിതഃ । കര്ണരംധ്രമാവിവേശ ഹുംഡസ്യ മൂര്ഛിതസ്യ ച
ദേവന്മാർ ഉണ്ടാക്കിയ ആ വലിയ കലഹശബ്ദം ഹൂണ്ടൻ ബോധംകെട്ട് കിടക്കുമ്പോൾ അവന്റെ ചെവിയിൽ കടന്നു.
ശ്രുത്വാ സധനുരാദായ ബാണമാശീവിഷോപമമ് । സ്ഥീയതാം സ്ഥീയതാം യുദ്ധേ ന മൃതോസ്മി ത്വയാ ഹതഃ
അത് കേട്ടതോടെ, അവൻ വില്ലും പാമ്പുപോലെയുള്ള ഒരു അമ്പും എടുത്തു, "നിൽക്കു, നില്ക്കു യുദ്ധത്തിൽ! ഞാൻ മരിച്ചിട്ടില്ല, നീ എന്നെ കൊല്ലിയിട്ടില്ല!" എന്നു പറഞ്ഞു.
ഇത്യുക്ത്വാ പുനരുത്ഥായ ലാഘവേന സമന്വിതഃ । ഏകവിംശതിഭിര്ബാണൈര്നഹുഷം ചാഹനത്പുനഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, വേഗതയോടെ വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റു, ഇരുപത്തൊന്ന് അമ്പുകൾകൊണ്ട് നവുഷനെ വീണ്ടും അടി ചെയ്തു.
ഏകേന മുഷ്ടിമധ്യേ തു ചതുര്ഭിര്ബാഹുമധ്യതഃ । ചതുര്ഭിശ്ച മഹാശ്വാംശ്ച ഛത്രമേകേന തേന വൈ
ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് മുഷ്ടിയുടെ മധ്യഭാഗത്തെയും, നാലു അമ്പുകൾകൊണ്ട് കൈയുടെ മധ്യഭാഗത്തെയും, മറ്റൊരു നാലു അമ്പുകൾകൊണ്ട് വലിയ കുതിരകളെയും, ഒന്ന് കൊണ്ടു കുടയെയും അടി ചെയ്തു.
പംചഭിര്മാതലിം വിദ്ധ്വാ രഥനീഡം തു സപ്തഭിഃ । ധ്വജദംഡം ത്രിഭിസ്തീക്ഷ്ണൈര്ദാനവഃ ശിഖിപത്രിഭിഃ
അഞ്ച് അമ്പുകൾകൊണ്ട് മാതലിയെ, ഏഴു അമ്പുകൾകൊണ്ട് രഥത്തിന്റെ നിലയെയും, മൂന്നു തീവ്രമായ മയില്പക്ഷിക്കൊമ്പുകൾകൊണ്ടുള്ള അമ്പുകൾകൊണ്ട് പതാകത്തണ്ടിനെയും ദാനവൻ അടി ചെയ്തു.
ആദാനം തു നിദാനം തു ലക്ഷമോക്ഷം ദുരാത്മനഃ । ലാഘവം തസ്യ സംദൃഷ്ട്വാ ദേവതാ വിസ്മയംഗതാഃ
വില്ലെടുക്കൽ, ലക്ഷ്യം കാണൽ, അമ്പ് വിടൽ എന്നിവയിൽ ആ ദുഷ്ടന്റെ വേഗത കണ്ടു ദേവന്മാർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
തസ്യ പൌരുഷമാപശ്യ സ രാജാ ദാനവോത്തമമ് । ശൂരോസി കൃതവിദ്യോസി ധീരോസി രണപംഡിതഃ
ആ ദാനവശ്രേഷ്ഠന്റെ വീര്യം കണ്ട രാജാവ് പറഞ്ഞു: "നീ ധൈര്യശാലിയും, വിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യവാനുമാണ്, മനസ്സുറപ്പുള്ളവനും യുദ്ധവിദ്യയിൽ നിപുണനുമാണ്."
ഇത്യുക്വാ ദാനവം തം തു ധനുര്വിസ്ഫാര്യ ഭൂപതിഃ । മാര്ഗണൈര്ദശഭിസ്തം തു വിവ്യാധ ലഘുവിക്രമഃ
അങ്ങനെ ദാനവനോട് പറഞ്ഞ്, രാജാവ് വില്ല് വലിച്ചു, വേഗത്തിൽ പത്തു അമ്പുകൾകൊണ്ട് അവനെ തുളച്ചു.
ത്രിഭിര്ധ്വജം പ്രചിച്ഛേദ സ പപാത ധരാതലേ । തുരഗാന്പാതയാമാസ ചതുര്ഭിസ്തസ്യ സായകൈഃ
മൂന്നു അമ്പുകൾകൊണ്ട് പതാകയെ വെട്ടി നിലത്ത് വീഴ്ത്തി, നാലു അമ്പുകൾകൊണ്ട് കുതിരകളെയും വീഴ്ത്തി.
ഏകേന ഛത്രം തസ്യാപി ചകര്ത ലഘുവിക്രമഃ । ദശഭിഃ സാരഥിസ്തസ്യ പ്രേഷിതോ യമമംദിരമ്
വേഗത്തിൽ ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് കുടയും, പത്തു അമ്പുകൾകൊണ്ട് സാരഥിയെയും യമലോകത്തിലേക്ക് അയച്ചു.
ദംശനം ദശഭിശ്ഛിത്ത്വാ ശരൈശ്ച വിദലീകൃതഃ । സര്വാംഗേഷു ച ത്രിംശദ്ഭിര്വിവ്യാധ ദനുജേശ്വരമ്
പത്തു അമ്പുകൾകൊണ്ട് കുതിരത്തിന്റെ വായ്പിടിയും തകർത്തു, മുപ്പതു അമ്പുകൾകൊണ്ട് ദാനവരാജാവിന്റെ ശരീരത്തിലെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും തുളച്ചു.
ഹതാശ്വോ വിരഥോ ജാതോ ബാണപാണിര്ധനുര്ധരഃ । അഭ്യധാവത്സ വേഗേന വര്ഷയന്നിശിതൈഃ ശരൈഃ
കുതിരകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു, രഥം തകർന്ന്, വില്ല് കൈയിൽ പിടിച്ച് അർച്ചർ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് ഓടി, മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ മഴപോലെ വാരിവിട്ടു.