തഥാ ന ധാവതേ ഭദ്രേ പുംസമന്യം ന മന്യതേ । ഏനം ഗംതവ്യമാവാഭ്യാം സഖീഭിര്ഗൃഹമേവ ഹി
അങ്ങനെ തന്നെ, ഭദ്രയേ, അവൾ മറ്റൊരു പുരുഷനിലേക്കു ഓടുന്നില്ല, മറ്റൊരാളെ മനസ്സിൽ വയ്ക്കുന്നുമില്ല; നമുക്ക് സഖികളോടൊപ്പം അവന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോകണം.
ഏവമാഭാഷ്യ സാ രംഭാ ഗമനായോപചക്രമേ । ഗമനായോത്സുകാം ജ്ഞാത്വാ നഹുഷസ്യാംതികം പ്രതി
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം രംഭാ യാത്രയ്ക്ക് തയ്യാറായി; അവളുടെ യാത്രാഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി, അവൾ നഹുഷന്റെ അടുക്കൽ പോകാൻ തുടങ്ങി.
താമുവാച തതോ രംഭാ കസ്മാദ്ദേവി ന ഗമ്യതേ । സൂത ഉവാച- സഖ്യാ ച രംഭയാ സാര്ദ്ധം നഹുഷം വീരലക്ഷണമ്
അപ്പോൾ രംഭാ അവളോടു ചോദിച്ചു: 'ദേവി, നീ എന്തുകൊണ്ട് പോവുന്നില്ല?' സാരഥി പറഞ്ഞു: രംഭ എന്ന സ്നേഹിതയോടൊപ്പം, വീരതയുടെ അടയാളങ്ങളുള്ള നഹുഷനിലേക്കാണ് അവൾ പോയത്.
തസ്യാംതികം സുസംപ്രാപ്യ പ്രേഷയാമാസ താം സഖീമ് । ഏനം ഗച്ഛ മഹാഭാഗേ നഹുഷം ദേവരൂപിണമ്
അവളുടെ അടുത്തെത്തിയ ശേഷം, അവൾ തന്റെ സ്നേഹിതയെ അയച്ചു: 'നീ ദൈവസദൃശനായ മഹാഭാഗ്യശാലിയായ നഹുഷനിലേക്കു പോവു.' എന്നു പറഞ്ഞു.
കഥയസ്വ കഥാമേതാം തവാര്ഥേ ആഗതാ യതഃ । രംഭോവാച-। ഏവം സഖി കരിഷ്യാമി സുപ്രിയം തവ സുവ്രതേ
'നിന്റെ കാര്യത്തിനായി നീ വന്നതുകൊണ്ടു, ഈ കഥ അവനോട് പറയണം.' രംഭ പറഞ്ഞു: 'സഖി, ഞാൻ നിന്റെ സന്തോഷത്തിനായി ഇതു ചെയ്യും, നീ നല്ലവളല്ലോ.'
ഏവമുക്ത്വാ ഗതാ രംഭാ നഹുഷം രാജനംദനമ് । ചാപബാണധരം വീരം ദ്വിതീയമിവ വാസവമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം രംഭാ രാജകുമാരനായ, വില്ലും അമ്പും കൈവശമുള്ള വീരനായ, രണ്ടാമത്തെ ഇന്ദ്രനെന്നപോലെയുള്ള നഹുഷനിലേക്കു പോയി.
പ്രത്യുവാച ഗതാ രംഭാ സഖ്യാ വചനമുത്തമമ് । ആയുപുത്ര മഹാഭാഗ രംഭാഹംസമുപാഗതാ
രംഭ അവിടെ എത്തി, സ്നേഹിതയുടെ നല്ല വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: 'ആയു പുത്രാ, മഹാഭാഗ്യശാലിയായവനേ, രംഭ നിന്നെ കാണാനാണ് വന്നത്.'
ശിവസ്യ കന്യയാ വീര തയാഹം പരിപ്രേഷിതാ । തവാര്ഥം ദേവദേവേന ദേവ്യാ ദേവേന വൈ പുരാ
'ശിവന്റെ മകളായ ദേവിയാൽ ഞാൻ നിന്നെ കാണാൻ അയക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ദേവതകളും ദേവിയും, പുരാതനകാലത്ത് തന്നെ, നിന്റെ കാര്യത്തിനായി എന്നെ അയച്ചതാണ്.'
ഭാര്യാരൂപം വരം ശ്രേഷ്ഠം സൃഷ്ടം ലോകേഷു ദുര്ലഭമ് । ദുഷ്പ്രാപ്യം തു നരശ്രേഷ്ഠൈര്ദേവൈ സേംദ്രൈസ്തപോധനൈഃ
'ഭാര്യ എന്ന ഉത്തമമായ വരം ലോകങ്ങളിൽ അപൂർവമാണ്; അതിനെ മികച്ച പുരുഷന്മാർക്കും, ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ദേവന്മാർക്കും, തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായവർക്കും പോലും ലഭിക്കാൻ വളരെ പ്രയാസമാണ്.'
ഗംധര്വൈഃ പന്നഗൈഃ സിദ്ധൈശ്ചാരണൈഃ പുണ്യലക്ഷണൈഃ । സ്വയമേവ സമായാതം തവാര്ഥേ ശൃണു സാംപ്രതമ്
'ഗന്ധർവന്മാർക്കും, പന്നഗന്മാർക്കും, സിദ്ധന്മാർക്കും, ധർമ്മഗുണമുള്ള ചാരണന്മാർക്കും പോലും, അവൾ സ്വയം നിന്റെ കാര്യത്തിനായി എത്തിയിരിക്കുന്നു; ഇപ്പോൾ കേൾക്കു.'
സ്ത്രീരത്നം തന്മഹാപ്രാജ്ഞ സംപൂര്ണം പുണ്യനിര്മിതമ് । അശോകസുംദരീ നാമ തവാര്ഥം തപസി സ്ഥിതാ
'മഹാപണ്ഡിതനേ, ഈ സ്ത്രീരത്നം മുഴുവനും പുണ്യഫലമായാണ് സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടത്; അശോകസുന്ദരി എന്ന പേരിൽ, അവൾ നിന്റെ കാര്യത്തിനായി തപസ്സിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.'
അത്യര്ഥം തു തപസ്തപ്തം ഭവംതമിച്ഛതേ സദാ । ഏവം ജ്ഞാത്വാ മഹാഭാഗ ഭജമാനാം ഭജസ്വ ഹി
'അവൾ അത്യന്തം കഠിനമായ തപസ്സ് നടത്തി, എല്ലായ്പോഴും നിന്നെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; മഹാഭാഗ്യശാലിയായവനേ, ഇതു മനസ്സിലാക്കി, നിന്നെ പ്രാർത്ഥിക്കുന്ന അവളെ സ്വീകരിക്കണം.'
ത്വാമൃതേ സാ വരാരോഹാ പുരുഷം നൈവ യാചതേ । നഹുഷേണ തയോക്തം തു ശ്രുത്വാവധാരിതം വചഃ
'നിനക്ക് ഒഴികെ, ആ സുന്ദരിയായവൾ മറ്റൊരു പുരുഷനെയും ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; രംഭയിലൂടെ ഇത് കേട്ട നഹുഷൻ അവളുടെ വാക്കുകൾ മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ചു.'
പ്രത്യുത്തരം ദദൌ ചാഥ രംഭേ മേ ശ്രൂയതാം വചഃ । തത്തു സര്വം വിജാനാമി യത്ത്വയോക്തം മമാഗ്രതഃ
അതിനുശേഷം അവൻ മറുപടി നൽകി: 'രംഭേ, എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കു; നീ എന്റെ മുമ്പിൽ പറഞ്ഞതൊക്കെയും ഞാൻ അറിയുന്നു.'
മമാഗ്രേ കഥിതം പൂര്വം വശിഷ്ഠേന മഹാത്മനാ । സര്വമേവ വിജാനാമി അസ്യാസ്തു തപ ഉത്തമമ്
'മഹാത്മാവായ വശിഷ്ഠൻ മുമ്പ് എനിക്ക് ഇതൊക്കെയും പറഞ്ഞിരുന്നു; ഞാൻ എല്ലാം അറിയുന്നു, അവളുടെ തപസ്സും അത്യുത്തമമാണ്.'
ശ്രൂയതാം കാരണം ഭദ്രേ യഥാസൌഖ്യം ഭവിഷ്യതി । അഹത്വാ ദാനവം ഹുംഡം ന ഗച്ഛാമി വരാംഗനാമ്
'സൗമ്യയേ, കാരണം കേൾക്കു, എങ്ങനെ സന്തോഷം ഉണ്ടാകും എന്ന്: ഹുണ്ട എന്ന ദാനവനെ കൊല്ലാതെ ഞാൻ ആ ഉത്തമസ്ത്രീയിലേക്കു പോകില്ല.'
സര്വമേതത്സുവൃത്താംതമഹം ജാനേ തഥൈവ ഹി । മമാര്ഥേ തവ സംഭൂതിസ്തപശ്ച ചരിതം ത്വയാ
'ഇതൊക്കെയും നല്ല രീതിയിൽ നടന്നതാണെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു; എന്റെ കാര്യത്തിനായി നിന്റെ ജനനവും, നീ നടത്തിയ തപസ്സും.'
മമ ഭാര്യാ ന സംദേഹോ ഭവതീ വിധിനാ കൃതാ । മമാര്ഥേ നിശ്ചയം കൃത്വാ തപ ആചരിതം ത്വയാ
'നീ എന്റെ ഭാര്യയാണെന്നതിൽ യാതൊരു സംശയവും ഇല്ല, വിധിയാൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവളാണ് നീ; എന്റെ കാര്യത്തിനായി ഉറച്ച മനസ്സോടെ നീ തപസ്സു ചെയ്തു.'
ഹൃതാ തസ്മാത്സുപാപേന ഭവതീ നിയമാന്വിതാ । സൂതിഗൃഹാദഹം തേന ദാനവേനാധമേന വൈ
'അതിനാൽ, നീ ശുദ്ധമായ ആചാരത്തോടെ സൂപാപനാൽ അപഹരിക്കപ്പെട്ടു; ജനനഗൃഹത്തിൽ നിന്ന് ആ ദുഷ്ടനായ ദാനവൻ നിന്നെ കൊണ്ടുപോയി.'
ബാലഭാവസ്ഥിതോ ദേവി പിതൃമാതൃവിനാ കൃതഃ । തസ്മാത്തം തു ഹനിഷ്യാമി ഹുംഡം വൈ ദാനവാധമമ്
'ദേവി, ബാല്യത്തിൽ ഞാൻ പിതാവിനെയും മാതാവിനെയും നഷ്ടപ്പെട്ടവനായിരുന്നു; അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ആ ഹുണ്ട എന്ന ദുഷ്ടദാനവനെ ഞാൻ കൊല്ലും.'
പശ്ചാത്ത്വാമുപനേഷ്യേഽഹം വശിഷ്ഠസ്യാശ്രമം പ്രതി । ഏവം കഥയ ഭദ്രം തേ രംഭേ മത്പ്രിയകാരിണീമ്
പിന്നീട് ഞാൻ നിന്നെ വശിഷ്ഠന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാം. അതുകൊണ്ട്, എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട രംഭേ, ഈ വാക്കുകൾ പറയൂ, നിനക്ക് എല്ലാ മംഗളവും ഉണ്ടാകട്ടെ.
ഏവം വിസര്ജിതാ തേന സത്വരം സാ ഗതാ പുനഃ । അശോകസുംദരീം ദേവീം കഥയാമാസ തസ്യ ച
അവനാൽ വിടവിട്ട രംഭാ ഉടൻ തന്നെ പോയി, ആശോകസുന്ദരിയെ കണ്ടു എല്ലാം പറഞ്ഞു.
സമാസേന തഥാ സര്വം രംഭാ സാ ദ്വിജസത്തമ । അശോകസുംദരീ സാ തു അവധാര്യ സുഭാഷിതമ്
രംഭാ അവിടെ സംഭവിച്ചതു് എല്ലാം സംക്ഷേപത്തിൽ പറഞ്ഞു. ആശോകസുന്ദരിയും അവളുടെ മനോഹരമായ വാക്കുകൾ മനസ്സിലാക്കി.
നഹുഷസ്യ സുവീരസ്യ ഹര്ഷേണ ച സമന്വിതാ । തസ്ഥൌ തത്ര തയാ സാര്ദ്ധം സുസഖ്യാ രംഭയാ തദാ
വീരനായ നഹുഷനു വേണ്ടി സന്തോഷത്തോടെ, ആശോകസുന്ദരി തന്റെ പ്രിയ സുഹൃത്ത് രംഭയോടൊപ്പം അവിടെ തന്നെ ഉണ്ടായി.
ഭര്തുശ്ച കീദൃശം വീര്യമിതി പശ്യാമി വൈ സദാ
എന്റെ ഭർത്താവിന്റെ വീര്യം എങ്ങനെയാണെന്ന് ഞാൻ എപ്പോഴും കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേ വേനോപാഖ്യാനേ ഗുരുതീര്ഥമാഹാത്മ്യേ ച്യവനചരിത്രേ നഹുഷാഖ്യാനേ ത്രയോദശാധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ മഹത്വമുള്ള ഗുരുതീർത്ഥത്തിലെ ച്യവനന്റെ കഥയിലും, വേനന്റെ ഉപാഖ്യാനത്തിലും, ഭൂമിഖണ്ഡത്തിലുമുള്ള ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ നഹുഷന്റെ കഥയുടെ നൂറ് പതിമൂന്നാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
കുംജല ഉവാച- അഥ തേ ദാനവാഃ സര്വേ ഹുംഡസ്യ പരിചാരകാഃ । നഹുഷസ്യാപി സംവാദം രംഭയാ തു യഥാശ്രുതമ്
കുഞ്ചലൻ പറഞ്ഞു: പിന്നെ ഹുണ്ടന്റെ സേവകരായ എല്ലാ ദാനവന്മാരും, നഹുഷനും രംഭയും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണം അവർ കേട്ടതുപോലെ തന്നെ പറഞ്ഞു.
ആചചക്ഷുശ്ച ദൈത്യേംദ്രം ഹുംഡം സര്വം സുഭാഷിതമ് । തമാകര്ണ്യ സ ചുക്രോധ ദൂതം വാക്യമഥാബ്രവീത്
അവർ എല്ലാം മനോഹരമായി ഹുണ്ടൻ എന്ന ദാനവാധിപനോട് പറഞ്ഞു. അതു കേട്ട ഹുണ്ടൻ കോപിച്ചു, ദൂതനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഗച്ഛ വീര മമാദേശാജ്ജാനീഹി പുരുഷം ഹി തമ് । സംഭാഷതേ തയാ സാര്ദ്ധം പുരുഷഃ ശിവകന്യയാ
എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം നീ പോവുക, വീരാ, ആ പുരുഷൻ ആരാണെന്നും, ശിവയുടെ മകളോടൊപ്പം സംസാരിക്കുന്നവൻ ആരാണെന്നും അറിയുക.
സ്വാമിനിര്ദേശമാകര്ണ്യ ജഗാമ ലഘുദാനവഃ । വിവിക്തേ നഹുഷം വീരമിദം വചനമബ്രവീത്
സ്വാമിയുടെ കല്പന കേട്ട ഉടൻ ആ ദാനവൻ വേഗത്തിൽ പോയി, ഒറ്റയ്ക്ക് നിന്ന നഹുഷനെ കണ്ടു, അവനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.