അശോകസുംദരീ തേപേ തപഃ പരമദുഷ്കരമ് । കദാ പശ്യതി സാ ദേവീ പുത്രമിംദുമതീ ശുഭാ
അശോകസുന്ദരി അത്യന്തം കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു. ആ ദൈവിയായ ഇന്ദുമതിക്ക് തന്റെ മകനെ കാണാൻ എപ്പോൾ സാധിക്കും?
നാഹുഷം നാമ ധര്മജ്ഞം ഹൃതം പൂര്വം തു ദാനവൈഃ । തപസ്തേപേ നിരാലംബാ ശിവസ്യ തനയാ വരാ
നഹുഷൻ എന്ന ധർമ്മജ്ഞൻ, മുമ്പ് ദാനവന്മാർ കൊണ്ടുപോയി. ശിവന്റെ പുത്രിയായ ആ മഹിള, ആരുടെയും സഹായമില്ലാതെ കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു.
അശോകസുംദരീ ബാലാ ആയുപുത്രസ്യ കാരണാത് । അനേനാപി കദാ സാ ഹി സംഗതാ തു ഭവിഷ്യതി
അശോകസുന്ദരി, ഇനിയും ബാല്യത്തിലിരിക്കുന്നവൾ, തന്റെ മകൻ ആയുവിനെക്കുറിച്ചാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്. ഇതുവഴി അവൾക്ക് മകനെ വീണ്ടും കാണാൻ എപ്പോൾ കഴിയുമോ?
ഏവം സാംസാരികം വാക്യം ദിവി ചാരണഭാഷിതമ് । ശുശ്രാവ സ ഹി ധര്മാത്മാ നഹുഷോ വിഭ്രമാന്വിതഃ
ഇങ്ങനെ സ്വർഗ്ഗീയ ഗായകർ പറഞ്ഞ ഈ ലോകീയമായ വാക്കുകൾ ആ ധർമ്മനിഷ്ഠനായ നഹുഷൻ അത്ഭുതത്തോടെ കേട്ടു.
സ ഗത്വാ വന്യമാദായ വശിഷ്ഠസ്യാശ്രമം പ്രതി । വന്യം നിവേദ്യ ധര്മാത്മാ വശിഷ്ഠായ മഹാത്മനേ
അവൻ കാട്ടിൽ പോയി, കാട്ടുവസ്തുക്കൾ ശേഖരിച്ചു, പിന്നെ വസിഷ്ഠന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. ആ കാട്ടുവസ്തുക്കൾ മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠന് സമർപ്പിച്ചു.
ബദ്ധാംജലിപുടോഭൂത്വാ ഭക്ത്യാ നമിതകംധരഃ । തമുവാച മഹാപ്രാജ്ഞം വശിഷ്ഠം തപതാം വരമ്
കൈകൂപ്പി, ഭക്തിയോടെ തലവാങ്ങി, അവൻ തപസ്സുകാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായ ബുദ്ധിമാനായ വസിഷ്ഠനോട് പറഞ്ഞു.
ഭഗവഞ്ഛ്രൂയതാം വാക്യമപൂര്വം ചാരണേരിതമ് । ഏഷ വൈ നഹുഷോ നാമ്നാ ആയുപുത്രോ വിയോജിതഃ
ഭഗവൻ, ദൈവഗായകർ പറഞ്ഞ ഈ അപൂർവമായ വാക്കുകൾ ദയവായി കേൾക്കണം. ഇതാണ് നഹുഷൻ എന്ന പേരിലുള്ള, ആയുവിന്റെ പുത്രൻ, അമ്മയിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടവൻ.
മാത്രാ സഹ സുദുഃഖൈസ്തു ഇംദുമത്യാ ഹി ദാനവൈഃ । ശിവസ്യ തനയാ ബാലാ തപസ്തേപേ സുദുശ്ചരമ്
അമ്മയായ ഇന്ദുമതിയോടൊപ്പം, ദാനവന്മാർ കാരണം അവൻ വലിയ ദുഃഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു. ശിവന്റെ പുത്രിയായ ബാലിക അത്യന്തം കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു.
നിമിത്തമസ്യ ധീരസ്യ നഹുഷസ്യേതി വൈ ഗുരോ । ഏവമാഭാഷിതം തൈസ്തു തത്സര്വം ഹി മയാ ശ്രുതമ്
ഗുരുവേ, ഈ ധൈര്യശാലിയായ നഹുഷനാണ് ഇതിന്റെ കാരണം. അവർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു, അതെല്ലാം ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
കോസാവായുഃ സ ധര്മാത്മാ കാസാ ത്വിംദുമതീ ശുഭാ । അശോകസുംദരീ കാസാ നഹുഷേതി ക ഉച്യതേ
ആയു എന്ന ധർമ്മനിഷ്ഠൻ ആരാണ്? ഈ ശുഭയായ ഇന്ദുമതി ആരാണ്? അശോകസുന്ദരി ആരാണ്? നഹുഷൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത് ആരാണ്?
ഏതന്മേ സംശയം ജാതം തദ്ഭവാംശ്ഛേത്തുമര്ഹതി । അന്യഃ കോപി മഹാപ്രാജ്ഞഃ കുത്രാസൌ നഹുഷേതി ച
എനിക്ക് ഒരു സംശയം ഉണ്ട്. അതു നീ തന്നെ തീർക്കണം. മഹാപണ്ഡിതനായ നീയല്ലാതെ, ഈ നഹുഷൻ ആരാണ്, എവിടെയാണ് എന്നു മറ്റാരും അറിയില്ലല്ലോ.
തത്സര്വം താത മേ ബ്രൂഹി കാരണാംതരമേവ ഹി । വശിഷ്ഠ ഉവാച- ആയു രാജാ സ ധര്മാത്മാ സപ്തദ്വീപാധിപോ ബലീ
അത് എല്ലാം നീ പറഞ്ഞുതരിക, അച്ഛാ, വേറെ കാരണങ്ങളുമുണ്ടെങ്കിൽ അതും പറയണം. വശിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: അയു എന്ന രാജാവാണ് അവൻ, ധർമ്മനിഷ്ഠനും ശക്തനും, ഏഴു ദ്വീപുകളുടെയും അധിപനുമായിരുന്നു.
ഭാര്യാ ഇംദുമതീ തസ്യ സത്യരൂപാ യശസ്വിനീ । തസ്യാമുത്പാദിതഃ പുത്രോ ഭവാന്വൈ ഗുണമംദിരമ്
അവന്റെ ഭാര്യയായിരുന്നു ഇന്ദുമതി, സത്യസന്ധതയിലും കീർത്തിയിലും പ്രശസ്തയായവൾ. അവളിൽ നിന്നാണ് നീ, എല്ലാ ഗുണങ്ങളുടെയും ആലയം, ജനിച്ചത്.
ആയുനാ രാജരാജേന സോമവംശസ്യ ഭൂഷണമ് । ഹരസ്യ കന്യാ സുശ്രോണീ ഗുണരൂപൈരലംകൃതാ
രാജാധിരാജനായ അയുവിന്റെ മകനായി നീ ചന്ദ്രവംശത്തിന്റെ അലങ്കാരമായി ജനിച്ചു. ഹരന്റെ മകൾ, മനോഹരമായ നടിയും ഗുണസമ്പന്നതയും കൊണ്ടു അലങ്കൃതയുമായവൾ—
അശോകസുംദരീ നാമ്നാ സുഭഗാ ചാരുഹാസിനീ । തസ്യ ഹേതോസ്തപസ്തേപേ നിരാലംബാ തപോവനേ
അശോകസുന്ദരി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന, ഭാഗ്യശാലിയും മനോഹരമായ പുഞ്ചിരിയുമുള്ളവളാണ് അവൾ. നിന്റെ കാരണത്താൽ, ആരുടെയും സഹായമില്ലാതെ, അവൾ തപോവനത്തിൽ കഠിനതപസ്സു ചെയ്തു.
തസ്യാ ഭര്താ ഭവാന്സൃഷ്ടോ ധാത്രാ യോഗേന നിശ്ചിതഃ । ഗംഗായാസ്തീരമാശ്രിത്യ ധ്യാനയോഗ സമാശ്രിതാ
സൃഷ്ടികർത്താവിന്റെ യോഗശക്തിയാൽ അവളുടെ ഭർത്താവായി നിന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു. ഗംഗയുടെ തീരത്ത് താമസിച്ച് അവൾ ധ്യാനയോഗത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
ഹുംഡശ്ച ദാനവേംദ്രോ യോ ദൃഷ്ട്വാ ചൈകാകിനീം സതീമ് । തപസാ പ്രജ്വലംതീം ച സുഭഗാം കമലേക്ഷണാമ്
അവിടെ, ദാനവരാജാവായ ഹുണ്ടൻ, അവളെ ഒറ്റയ്ക്കും, സത്യനിഷ്ഠയുമായി, തപസ്സിന്റെ ജ്വാലയിൽ ദഹിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതും, കമലപോലെയുള്ള കണ്ണുകളുമുള്ളതുമായ ഭാഗ്യശാലിയുമായ അവളെ കണ്ടു—
രൂപൌദാര്യഗുണോപേതാം കാമബാണൈഃ പ്രപീഡിതഃ । താം ബഭാഷേഽന്തികം ഗത്വാ മമ ഭാര്യാ ഭവേതി ച
സൗന്ദര്യവും ഉദാരതയും ഗുണങ്ങളും നിറഞ്ഞ അവളെ കണ്ട ഹുണ്ടൻ, കാമബാണങ്ങളിൽ പെടപെട്ട് അവളോടു സമീപിച്ചു: 'നീ എന്റെ ഭാര്യയാവണം' എന്നു പറഞ്ഞു.
ഏവം സാ തദ്വചഃ ശ്രുത്വാ തമുവാച തപസ്വിനീ । മാ ഹുംഡ സാഹസം കാര്ഷീര്മാ ജല്പസ്വ പുനഃ പുനഃ
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടതോടെ, ആ തപസ്വിനി അവനോട് പറഞ്ഞു: 'ഹുണ്ടാ, നീ ദുഷ്കൃത്യം ചെയ്യരുത്; ഇങ്ങനെ വീണ്ടും വീണ്ടും പറയരുത്.'
അപ്രാപ്യാഹം ത്വയാ വീര പരഭാര്യാ വിശേഷതഃ । ദൈവേന മേ പുരാ സൃഷ്ട ആയുപുത്രോ മഹാബലഃ
'വീരാ, നീ എന്നെ നേടാൻ കഴിയില്ല, പ്രത്യേകിച്ച് ഞാൻ മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയായതിനാൽ. ദൈവവിധിയാൽ, അയുവിന്റെ മഹാബലശാലിയായ മകനാണ് എനിക്ക് നിർണ്ണയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.'
നഹുഷോ നാമ മേധാവീ ഭവിഷ്യതി ന സംശയഃ । ദേവദത്തോ മഹാതേജാ അന്യഥാ ത്വം കരിഷ്യസി
'നഹുഷൻ എന്ന ബുദ്ധിമാനായ മകൻ നിർബന്ധമായും ജനിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ദേവന്മാർ തന്ന മഹാശക്തിയുള്ളവനാണ് അവൻ; അല്ലെങ്കിൽ നീ വേറെ രീതിയിൽ പെരുമാറും.'
തതഃ ശാപ്രം പദാസ്യാമി യേന ഭസ്മീ ഭവിഷ്യസി । ഏവമാകര്ണ്യ തദ്വാക്യം കാമബാണൈഃ പ്രപീഡിതഃ
'അപ്പോൾ ഞാൻ ശാപം ഉച്ചരിക്കും; അതിലൂടെ നീ ചിതയാകും.' അവളുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, കാമബാണങ്ങളിൽ പെടപെട്ട്—
വ്യാജേനാപി ഹൃതാ തേന പ്രണീതാ നിജമംദിരേ । ജ്ഞാത്വാ തയാ മഹാഭാഗ ശപ്തോഽസൌ ദാനവാധമഃ
ഹുണ്ടൻ അവളെ വഞ്ചനയിലൂടെ കൊണ്ടുപോയി, തന്റെ ഭവനത്തിൽ എത്തിച്ചു. ഈ കാര്യം അറിഞ്ഞതോടെ, ഭാഗ്യശാലിയായ അവൾ ആ ദുഷ്ട ദാനവനെ ശപിച്ചു.
നഹുഷസ്യൈവ ഹസ്തേന തവ മൃത്യുര്ഭവിഷ്യതി । അജാതേ ത്വയി സംജാതാ വദസേ ത്വം യഥൈവ തത്
'നഹുഷന്റെ കൈകൊണ്ടു മാത്രമേ നിന്റെ മരണമുണ്ടാകൂ. നീ ജനിക്കുമുമ്പേ തന്നെ ഇത് അറിയിപ്പെട്ടിരുന്നു, ഇപ്പോൾ നീ കേട്ടതുപോലെ.'
സ ത്വമായുസുതോ വീര ഹൃതോ ഹുംഡേന പാപിനാ । സൂദേന രക്ഷിതോ ദാസ്യാ പ്രേഷിതോ മമ ചാശ്രമമ്
അയുവിന്റെ വീരപുത്രനായ നീ, പാപിയായ ഹുണ്ടൻ കൊണ്ടു അപഹരിക്കപ്പെട്ടു. ഒരു പാചകക്കാരനും ദാസിയും നിന്നെ സംരക്ഷിച്ച് എന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് അയച്ചു.
ഭവംതം വനമധ്യേ ച ദൃഷ്ട്വാ ചാരണകിന്നരൈഃ । യത്തു വൈ ശ്രാവിതം വത്സ മയാ തേ കഥിതം പുനഃ
വനത്തിന്റെ നടുവിൽ നിന്നെ ചാരണന്മാരും കിന്നരന്മാരും കണ്ടപ്പോൾ, അവിടെ കേട്ടതെല്ലാം, പ്രിയമകനേ, ഞാൻ ഇപ്പൊഴിതാ വീണ്ടും പറഞ്ഞുതരുന്നു.
ജഹി തം പാപകര്താരം ഹുംഡാഖ്യം ദാനവാധമമ് । നേത്രാഭ്യാം ഹി പ്രമുംചംതീമശ്രൂണി പരിമാര്ജയ
ഹുണ്ട എന്ന ദുഷ്ട ദാനവനെ നീ കൊല്ലണം. കണ്ണുകളിൽ നിന്നു ഒഴുകുന്ന കണ്ണുനീർ നീ തുടച്ചു കളയണം.
ഇതോ ഗത്വാ പ്രപശ്യ ത്വം ഗംഗാതീരം മഹാബലമ് । നിപാത്യ ദാനവേംദ്രം തം കാരാഗൃഹാത്സമാനയ
ഇവിടെ നിന്ന് പോയി നീ ഗംഗാതീരത്ത് മഹാബലശാലിയെയെ കാണുക. ആ ദാനവരാജാവിനെ തോൽപ്പിച്ച്, അവനെ തടവുശാലയിൽ നിന്ന് കൊണ്ടുവരണം.
അശോകസുംദരീ യാഹി തസ്യാ ഭര്താ ഭവസ്വ ഹി । ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം പ്രശ്നസ്യാസ്യ ഹി കാരണമ്
അശോകസുന്ദരി, നീ പോകൂ; അവന്റെ ഭാര്യയായി ജീവിക്കൂ. നീ ചോദിച്ച കാരണവും എല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു.
ആഭാഷ്യ നഹുഷം വിപ്രോ വിരരാമ മഹാമതിഃ
നഹുഷനോടു സംസാരിച്ച ശേഷം ആ ജ്ഞാനി ബ്രാഹ്മണൻ മൗനമായി.