ഭര്തുര്വാക്യം നിശമ്യൈവം രാജ്ഞീ ഇംദുമതീ തതഃ । ഹര്ഷേണാപി സമാവിഷ്ടാ പുത്രസ്യാഗമനം പ്രതി
ഭർത്താവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജ്ഞി ഇന്ദുമതിക്ക് മകന്റെ വരവിനായി വലിയ സന്തോഷം നിറഞ്ഞു.
യഥോക്തം ദേവഋഷിണാ തത്തഥൈവ ഭവിഷ്യതി । ദത്താത്രേയേണ മേ ദത്തസ്തനപോ ഹ്യജരാമരഃ
ദേവർഷി പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെ സംഭവിക്കും; ദത്താത്രേയൻ എന്നെ അനുഗ്രഹിച്ച് നൽകിയ മകൻ വൃദ്ധിപോലും മരണമില്ലാത്തവനാണ്.
ഭവിഷ്യതി ന സംദേഹഃ പ്രതിഭാത്യേനമേവ ഹി । ഇത്യേവം ചിംതയിത്വാ തു നനാമ ദ്വിജപുംഗവമ്
എന്ത് സംഭവിക്കുമെന്നതിൽ എനിക്ക് സംശയം ഇല്ല, അതെങ്ങനെ ഉണ്ടാകുമെന്ന് എനിക്ക് വ്യക്തമായി തോന്നുന്നു. ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച ശേഷം, അവൻ ആ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനോട് വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു.
നമോസ്തു തസ്മൈ പരിസിദ്ധിദായ അത്രേഃ സുപുത്രായ മഹാത്മനേ ച । യസ്യ പ്രസാദേന മയാ സുപുത്രഃ പ്രാപ്തഃ സുധീരഃ സുഗുണഃ സുപുണ്യഃ
പരമസിദ്ധി നൽകുന്നവനും, അത്രിയുടെ മഹാനായ പുത്രനും, മഹാത്മാവുമായ ആ മഹാനുഭാവനോട് ഞാൻ നമസ്കരിക്കുന്നു. അവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ തന്നെ ഞാൻ ധൈര്യശാലിയും, നല്ല ഗുണങ്ങളുള്ളവനും, പുണ്യവാനുമായ നല്ല പുത്രനെ ലഭിച്ചു.
ഏവമുക്ത്വാ തു സാ ദേവീ വിരരാമ സുദുഃഖിതാ । ആഗമിഷ്യംതമാജ്ഞായ നഹുഷം തനയം പുനഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ആ ദേവി അതീവ ദുഃഖത്തോടെ മൌനമായി. തന്റെ മകൻ നഹുഷൻ വീണ്ടും വരുമെന്ന് അറിഞ്ഞു.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേ വേനോപാഖ്യാനേ ഗുരുതീര്ഥമാഹാത്മ്യേ ച്യവനചരിത്രേ നാഹുഷാഖ്യാനേ സപ്തോത്തരശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ, വേനന്റെ കഥയിലും ഗുരുതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വത്തിലും, ച്യവനന്റെ ചരിത്രത്തിലും, നഹുഷന്റെ കഥയിലും, എഴുന്നൂറ് പതിനേഴാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
കുംജല ഉവാച- ബ്രഹ്മപുത്രോ മഹാതേജാ വശിഷ്ഠസ്തപതാം വരഃ । നഹുഷം തം സമാഹൂയ ഇദം വചനമബ്രവീത്
കുഞ്ചലൻ പറഞ്ഞു: ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനും, അതീവ തേജസ്സുള്ളവനും, തപസ്സുകാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായ വസിഷ്ഠൻ, നഹുഷനെ വിളിച്ചു വരുത്തി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വനം ഗച്ഛ സ്വശീഘ്രേണ വന്യമാനയ പുഷ്കലമ് । സമാകര്ണ്യ മുനേര്വാക്യം നഹുഷോ വനമായയൌ
നീ വേഗത്തിൽ കാടിലേക്ക് പോയി, അവിടെ നിന്ന് ധാരാളം കാട്ടുവസ്തുക്കൾ കൊണ്ടുവാ. മുനിയുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട നഹുഷൻ കാടിലേക്ക് പോയി.
തത്ര കിംചിത്സുവൃത്താംതം ശുശ്രാവ നഹുഷോ ബലഃ । അയമേഷ സ ധര്മാത്മാ നഹുഷോ നാമ വീര്യവാന്
അവിടെ, നഹുഷൻ ഒരു അതിശയകരമായ കഥ കേട്ടു: 'ഇവൻ തന്നെയാണ് നഹുഷൻ എന്ന ധർമ്മനിഷ്ഠനും, ശക്തനും.'
ആയോഃ പുത്രോ മഹാപ്രാജ്ഞോ ബാല്യാന്മാത്രാ വിയോജിതഃ । അസ്യൈവാതിവിയോഗേന ആയുഭാര്യാ പ്രരോദിതി
ആയുവിന്റെ പുത്രൻ, വളരെ ബുദ്ധിശാലിയായവൻ, ബാല്യത്തിൽ തന്നെ അമ്മയില നിന്ന് വേർപെട്ടു. ഈ വലിയ വേർപാടിനെത്തുടർന്ന് ആയുവിന്റെ ഭാര്യ ദുഃഖത്തിൽ കരയുന്നു.
അശോകസുംദരീ തേപേ തപഃ പരമദുഷ്കരമ് । കദാ പശ്യതി സാ ദേവീ പുത്രമിംദുമതീ ശുഭാ
അശോകസുന്ദരി അത്യന്തം കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു. ആ ദൈവിയായ ഇന്ദുമതിക്ക് തന്റെ മകനെ കാണാൻ എപ്പോൾ സാധിക്കും?
നാഹുഷം നാമ ധര്മജ്ഞം ഹൃതം പൂര്വം തു ദാനവൈഃ । തപസ്തേപേ നിരാലംബാ ശിവസ്യ തനയാ വരാ
നഹുഷൻ എന്ന ധർമ്മജ്ഞൻ, മുമ്പ് ദാനവന്മാർ കൊണ്ടുപോയി. ശിവന്റെ പുത്രിയായ ആ മഹിള, ആരുടെയും സഹായമില്ലാതെ കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു.
അശോകസുംദരീ ബാലാ ആയുപുത്രസ്യ കാരണാത് । അനേനാപി കദാ സാ ഹി സംഗതാ തു ഭവിഷ്യതി
അശോകസുന്ദരി, ഇനിയും ബാല്യത്തിലിരിക്കുന്നവൾ, തന്റെ മകൻ ആയുവിനെക്കുറിച്ചാണ് ദുഃഖിക്കുന്നത്. ഇതുവഴി അവൾക്ക് മകനെ വീണ്ടും കാണാൻ എപ്പോൾ കഴിയുമോ?
ഏവം സാംസാരികം വാക്യം ദിവി ചാരണഭാഷിതമ് । ശുശ്രാവ സ ഹി ധര്മാത്മാ നഹുഷോ വിഭ്രമാന്വിതഃ
ഇങ്ങനെ സ്വർഗ്ഗീയ ഗായകർ പറഞ്ഞ ഈ ലോകീയമായ വാക്കുകൾ ആ ധർമ്മനിഷ്ഠനായ നഹുഷൻ അത്ഭുതത്തോടെ കേട്ടു.
സ ഗത്വാ വന്യമാദായ വശിഷ്ഠസ്യാശ്രമം പ്രതി । വന്യം നിവേദ്യ ധര്മാത്മാ വശിഷ്ഠായ മഹാത്മനേ
അവൻ കാട്ടിൽ പോയി, കാട്ടുവസ്തുക്കൾ ശേഖരിച്ചു, പിന്നെ വസിഷ്ഠന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി. ആ കാട്ടുവസ്തുക്കൾ മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠന് സമർപ്പിച്ചു.
ബദ്ധാംജലിപുടോഭൂത്വാ ഭക്ത്യാ നമിതകംധരഃ । തമുവാച മഹാപ്രാജ്ഞം വശിഷ്ഠം തപതാം വരമ്
കൈകൂപ്പി, ഭക്തിയോടെ തലവാങ്ങി, അവൻ തപസ്സുകാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനുമായ ബുദ്ധിമാനായ വസിഷ്ഠനോട് പറഞ്ഞു.
ഭഗവഞ്ഛ്രൂയതാം വാക്യമപൂര്വം ചാരണേരിതമ് । ഏഷ വൈ നഹുഷോ നാമ്നാ ആയുപുത്രോ വിയോജിതഃ
ഭഗവൻ, ദൈവഗായകർ പറഞ്ഞ ഈ അപൂർവമായ വാക്കുകൾ ദയവായി കേൾക്കണം. ഇതാണ് നഹുഷൻ എന്ന പേരിലുള്ള, ആയുവിന്റെ പുത്രൻ, അമ്മയിൽ നിന്ന് വേർപെട്ടവൻ.
മാത്രാ സഹ സുദുഃഖൈസ്തു ഇംദുമത്യാ ഹി ദാനവൈഃ । ശിവസ്യ തനയാ ബാലാ തപസ്തേപേ സുദുശ്ചരമ്
അമ്മയായ ഇന്ദുമതിയോടൊപ്പം, ദാനവന്മാർ കാരണം അവൻ വലിയ ദുഃഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു. ശിവന്റെ പുത്രിയായ ബാലിക അത്യന്തം കഠിനമായ തപസ്സു ചെയ്തു.
നിമിത്തമസ്യ ധീരസ്യ നഹുഷസ്യേതി വൈ ഗുരോ । ഏവമാഭാഷിതം തൈസ്തു തത്സര്വം ഹി മയാ ശ്രുതമ്
ഗുരുവേ, ഈ ധൈര്യശാലിയായ നഹുഷനാണ് ഇതിന്റെ കാരണം. അവർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു, അതെല്ലാം ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
കോസാവായുഃ സ ധര്മാത്മാ കാസാ ത്വിംദുമതീ ശുഭാ । അശോകസുംദരീ കാസാ നഹുഷേതി ക ഉച്യതേ
ആയു എന്ന ധർമ്മനിഷ്ഠൻ ആരാണ്? ഈ ശുഭയായ ഇന്ദുമതി ആരാണ്? അശോകസുന്ദരി ആരാണ്? നഹുഷൻ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത് ആരാണ്?
ഏതന്മേ സംശയം ജാതം തദ്ഭവാംശ്ഛേത്തുമര്ഹതി । അന്യഃ കോപി മഹാപ്രാജ്ഞഃ കുത്രാസൌ നഹുഷേതി ച
എനിക്ക് ഒരു സംശയം ഉണ്ട്. അതു നീ തന്നെ തീർക്കണം. മഹാപണ്ഡിതനായ നീയല്ലാതെ, ഈ നഹുഷൻ ആരാണ്, എവിടെയാണ് എന്നു മറ്റാരും അറിയില്ലല്ലോ.
തത്സര്വം താത മേ ബ്രൂഹി കാരണാംതരമേവ ഹി । വശിഷ്ഠ ഉവാച- ആയു രാജാ സ ധര്മാത്മാ സപ്തദ്വീപാധിപോ ബലീ
അത് എല്ലാം നീ പറഞ്ഞുതരിക, അച്ഛാ, വേറെ കാരണങ്ങളുമുണ്ടെങ്കിൽ അതും പറയണം. വശിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: അയു എന്ന രാജാവാണ് അവൻ, ധർമ്മനിഷ്ഠനും ശക്തനും, ഏഴു ദ്വീപുകളുടെയും അധിപനുമായിരുന്നു.
ഭാര്യാ ഇംദുമതീ തസ്യ സത്യരൂപാ യശസ്വിനീ । തസ്യാമുത്പാദിതഃ പുത്രോ ഭവാന്വൈ ഗുണമംദിരമ്
അവന്റെ ഭാര്യയായിരുന്നു ഇന്ദുമതി, സത്യസന്ധതയിലും കീർത്തിയിലും പ്രശസ്തയായവൾ. അവളിൽ നിന്നാണ് നീ, എല്ലാ ഗുണങ്ങളുടെയും ആലയം, ജനിച്ചത്.
ആയുനാ രാജരാജേന സോമവംശസ്യ ഭൂഷണമ് । ഹരസ്യ കന്യാ സുശ്രോണീ ഗുണരൂപൈരലംകൃതാ
രാജാധിരാജനായ അയുവിന്റെ മകനായി നീ ചന്ദ്രവംശത്തിന്റെ അലങ്കാരമായി ജനിച്ചു. ഹരന്റെ മകൾ, മനോഹരമായ നടിയും ഗുണസമ്പന്നതയും കൊണ്ടു അലങ്കൃതയുമായവൾ—
അശോകസുംദരീ നാമ്നാ സുഭഗാ ചാരുഹാസിനീ । തസ്യ ഹേതോസ്തപസ്തേപേ നിരാലംബാ തപോവനേ
അശോകസുന്ദരി എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന, ഭാഗ്യശാലിയും മനോഹരമായ പുഞ്ചിരിയുമുള്ളവളാണ് അവൾ. നിന്റെ കാരണത്താൽ, ആരുടെയും സഹായമില്ലാതെ, അവൾ തപോവനത്തിൽ കഠിനതപസ്സു ചെയ്തു.
തസ്യാ ഭര്താ ഭവാന്സൃഷ്ടോ ധാത്രാ യോഗേന നിശ്ചിതഃ । ഗംഗായാസ്തീരമാശ്രിത്യ ധ്യാനയോഗ സമാശ്രിതാ
സൃഷ്ടികർത്താവിന്റെ യോഗശക്തിയാൽ അവളുടെ ഭർത്താവായി നിന്നെ സൃഷ്ടിച്ചു. ഗംഗയുടെ തീരത്ത് താമസിച്ച് അവൾ ധ്യാനയോഗത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
ഹുംഡശ്ച ദാനവേംദ്രോ യോ ദൃഷ്ട്വാ ചൈകാകിനീം സതീമ് । തപസാ പ്രജ്വലംതീം ച സുഭഗാം കമലേക്ഷണാമ്
അവിടെ, ദാനവരാജാവായ ഹുണ്ടൻ, അവളെ ഒറ്റയ്ക്കും, സത്യനിഷ്ഠയുമായി, തപസ്സിന്റെ ജ്വാലയിൽ ദഹിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതും, കമലപോലെയുള്ള കണ്ണുകളുമുള്ളതുമായ ഭാഗ്യശാലിയുമായ അവളെ കണ്ടു—
രൂപൌദാര്യഗുണോപേതാം കാമബാണൈഃ പ്രപീഡിതഃ । താം ബഭാഷേഽന്തികം ഗത്വാ മമ ഭാര്യാ ഭവേതി ച
സൗന്ദര്യവും ഉദാരതയും ഗുണങ്ങളും നിറഞ്ഞ അവളെ കണ്ട ഹുണ്ടൻ, കാമബാണങ്ങളിൽ പെടപെട്ട് അവളോടു സമീപിച്ചു: 'നീ എന്റെ ഭാര്യയാവണം' എന്നു പറഞ്ഞു.
ഏവം സാ തദ്വചഃ ശ്രുത്വാ തമുവാച തപസ്വിനീ । മാ ഹുംഡ സാഹസം കാര്ഷീര്മാ ജല്പസ്വ പുനഃ പുനഃ
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടതോടെ, ആ തപസ്വിനി അവനോട് പറഞ്ഞു: 'ഹുണ്ടാ, നീ ദുഷ്കൃത്യം ചെയ്യരുത്; ഇങ്ങനെ വീണ്ടും വീണ്ടും പറയരുത്.'
അപ്രാപ്യാഹം ത്വയാ വീര പരഭാര്യാ വിശേഷതഃ । ദൈവേന മേ പുരാ സൃഷ്ട ആയുപുത്രോ മഹാബലഃ
'വീരാ, നീ എന്നെ നേടാൻ കഴിയില്ല, പ്രത്യേകിച്ച് ഞാൻ മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയായതിനാൽ. ദൈവവിധിയാൽ, അയുവിന്റെ മഹാബലശാലിയായ മകനാണ് എനിക്ക് നിർണ്ണയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.'