ജീവതേനാത്ര സംദേഹോ യശ്ച കര്മസഹായവാന് । തസ്മാദ്ധി ക്രിയതേ കര്മ ധര്മപുണ്യസമന്വിതമ്
ഇവൻ ജീവിക്കുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല; നല്ല പ്രവൃത്തികളോടൊപ്പം ഉള്ളവരും അതുപോലെ. അതുകൊണ്ടാണ് ധർമ്മവും പൂണ്യവും കൂടിയ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നത്.
ആയുഷ്മംതോ നരാസ്തേന പ്രവദംതി സുഖം തതഃ । താരകം പാലകം കര്മ രക്ഷതേ ജാഗ്രതേ ഹി തത്
അതുകൊണ്ടാണ് ദീർഘായുസുള്ളവർ സന്തോഷത്തോടെ സംസാരിക്കുന്നത്; രക്ഷയും സംരക്ഷണവും ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തി ജാഗ്രതയുള്ളവനെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കും.
മുക്തിദം ജായതേ നിത്യം മൈത്രസ്ഥാനപ്രദായകമ് । ദാനപുണ്യാന്വിതം കര്മ പ്രിയവാക്യസമന്വിതമ്
എല്ലായ്പോഴും മോക്ഷം നൽകുന്ന, സൗഹൃദം ലഭ്യമാക്കുന്ന, ദാനപുണ്യവും സ്നേഹപൂർവ്വമായ വാക്കുകളും ഉള്ള പ്രവൃത്തി ജനിക്കുന്നു.
ഉപകാരയുതം യശ്ച കരോതി ശുഭകൃത്തദാ । തമേവ രക്ഷതേ കര്മ സര്വദൈവ ന സംശയഃ
ഉപകാരമുള്ള നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നവനെ അതേ പ്രവൃത്തി എല്ലായ്പോഴും സംരക്ഷിക്കും; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
അന്യയോനിം പ്രയാതി സ്മ പ്രേരിതഃ സ്വേന കര്മണാ । കിം കരോതി പിതാ മാതാ അന്യേ സ്വജനബാന്ധവാഃ
സ്വന്തം പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലത്തിൽ ഒരാൾ മറ്റൊരു ജന്മം പ്രാപിക്കും; അപ്പനും അമ്മയും മറ്റു ബന്ധുക്കളും എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും?
കര്മണാ നിഹതോ യസ്തു ന സ്യുസ്തസ്യ ച രക്ഷണേ । സൂത ഉവാച- യേനൈവ കര്മണാ ചൈവ രക്ഷിതശ്ചായുനംദനഃ
സ്വന്തം പ്രവൃത്തിയിൽ 의해 നശിച്ചവനെ ആരും രക്ഷിക്കില്ല; പാചകക്കാരൻ പറഞ്ഞു: അതേ പ്രവൃത്തിയാൽ ആയുവിന്റെ മകൻ രക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.
തസ്മാത്കൃപാന്വിതോ ജാതഃ സൂദഃ കര്മവശാനുഗഃ । സൈരംധ്രീ ച തഥാ ജാതാ പ്രേരിതാ തസ്യ കര്മണാ
അതുകൊണ്ട്, പ്രവൃത്തി കൊണ്ടു പ്രേരിതനായി പാചകക്കാരന് ദയയുണ്ടായി; അതുപോലെ, സൈരന്ധ്രിക്കും അവന്റെ പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലമായി ദയ തോന്നി.
ദ്വാഭ്യാമേവ സുതശ്ചായോ രക്ഷിതശ്ചാരുലക്ഷണഃ । രാത്രാവേവ പ്രണീതോഽസൌ തസ്മാദ്ഗേഹാന്മഹാശ്രമേ
ഈ രണ്ടുപേരും ചേർന്ന്, മനോഹരലക്ഷണങ്ങളുള്ള ആയുവിന്റെ മകനെ രക്ഷിച്ചു; രാത്രിയിൽ അവനെ ആ വീട്ടിൽ നിന്ന് വലിയ ആശ്രമത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
വശിഷ്ഠസ്യാശ്രമേ പുണ്യേ സൈരംധ്ര്യാ പുണ്യകര്മണാ । ശുഭേ പര്ണകുടീദ്വാരേ തസ്മിന്നേവ മഹാശ്രമേ
വശിഷ്ഠന്റെ പുണ്യമായ ആശ്രമത്തിൽ, സൈരന്ധ്രിയുടെ സത്കർമ്മങ്ങൾ കൊണ്ടു, അതിലെ മനോഹരമായ ഇലക്കുടിലിന്റെ വാതിലിന് സമീപം, ആ മഹത്തായ ആശ്രമത്തിൽ,
ഗതാ സാ സ്വഗൃഹം പശ്ചാന്നിക്ഷിപ്യ ബാലകോത്തമമ് । ഏണം നിപാത്യ സൂദേന പാചിതം മാംസമേവ ഹി
അവൾ പിന്നീട് സ്വന്തം വീട്ടിലേക്ക് പോയി, ആ ഉത്തമബാലനെ അവിടെ വച്ചിട്ട്; അപ്പൊഴ് പാചകക്കാരൻ ഒരു മാൻ കൊന്ന് അതിന്റെ മാംസം മാത്രം പാകം ചെയ്തു.
ഭോജയിത്വാ സുദൈത്യേംദ്രോ ഹുംഡോ ഹൃഷ്ടോഭവത്തദാ । ശാപമശോകസുംദര്യാ മോഘം മേനേ തദാസുരഃ
മാനിന്റെ മാംസം ഹുംഡന് ഭക്ഷണം നൽകി, അവൻ അതിനാൽ അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു; അശോകസുന്ദരിയുടെ ശാപം ഫലിക്കില്ലെന്ന് ആ അസുരൻ കരുതിച്ചു.
ഹര്ഷേണ മഹതാവിഷ്ടഃ സ ഹുംഡോ ദാനവേശ്വരഃ । കുംജല ഉവാച- പ്രഭാതേ വിമലേ ജാതേ വശിഷ്ഠോ മുനിസത്തമഃ
വലിയ സന്തോഷത്തോടെ ആ ദാനവാധിപൻ ഹുംഡൻ പറഞ്ഞു— കുഞ്ചലൻ പറഞ്ഞു: ശുദ്ധമായ പ്രഭാതം വന്നപ്പോൾ, മഹാനായ വശിഷ്ഠമുനി,
ബഹിര്ഗതോ ഹി ധര്മാത്മാ കുടീദ്വാരാത്പ്രപശ്യതി । സംപൂര്ണം ബാലകം ദൃഷ്ട്വാ ദിവ്യലക്ഷണസംയുതമ്
ആ ധാർമ്മികൻ ആയ വശിഷ്ഠൻ കുടിലിന്റെ വാതിലിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് പോയി; അവിടെ ദിവ്യലക്ഷണങ്ങളുള്ള, പൂർണ്ണമായ ഒരു ബാലനെ കണ്ടു.
സംപൂര്ണേംദുപ്രതീകാശം സുംദരം ചാരുലോചനമ് । വശിഷ്ഠ ഉവാച- പശ്യംതു മുനയഃ സര്വേ യൂയമാഗത്യ ബാലകമ്
പൂർണ്ണചന്ദ്രനെപ്പോലെയും, സുന്ദരനായി, മനോഹരമായ കണ്ണുകളോടെ ആ ബാലനെ കണ്ടു. വശിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: എല്ലാ മുനികളും വന്നു ഈ ബാലനെ കാണട്ടെ.
കസ്യ കേന സമാനീതം രാത്രൌ ദ്വാരാംഗണേ മമ । ദേവഗംധര്വഗര്ഭാഭം രാജലക്ഷണസംയുതമ്
ഇത് ആരുടെ ബാലനാണ്, ആരാണ് ഇത് രാത്രിയിൽ എന്റെ വാതിലിന് മുന്നിൽ കൊണ്ടുവന്നത്? ദേവന്മാരുടെയും ഗന്ധർവന്മാരുടെയും പുത്രനെപ്പോലെയും, രാജലക്ഷണങ്ങളോടെ.
കംദര്പകോടിസംകാശം പശ്യംതു മുനയോഽമലമ് । മഹാകൌതുകസംയുക്താ ഹൃഷ്ടാ ദ്വിജവരാസ്തതഃ
കോടി കാമദേവന്മാരെപ്പോലെയും പ്രകാശിക്കുന്ന ഈ നിർമലനായ ബാലനെ മുനികൾ കാണട്ടെ; അതിനുശേഷം മഹാ ആശ്ചര്യത്തോടെയും സന്തോഷത്തോടെയും ബ്രാഹ്മണന്മാർ,
സമപശ്യന്സുതം തേ തു ആയോശ്ചൈവ മഹാത്മനഃ । വശിഷ്ഠഃ സ തു ധര്മാത്മാ ജ്ഞാനേനാലോക്യ ബാലകമ്
അവർ ആ മഹാത്മാവായ ആയുവിന്റെ പുത്രനെ കണ്ടു; വശിഷ്ഠൻ ആ ധാർമ്മികൻ, ജ്ഞാനത്തോടെ ആ ബാലനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
ആയുപുത്രം സമാജ്ഞാതം ചരിത്രേണ സമന്വിതമ് । വൃത്താംതം തസ്യ ദുഷ്ടസ്യ ഹുണ്ഡസ്യാപി ദുരാത്മനഃ
അവൻ ആയുവിന്റെ പുത്രനാണെന്നും, നല്ല സ്വഭാവം ഉള്ളവനാണെന്നും തിരിച്ചറിഞ്ഞു; കൂടാതെ ആ ദുഷ്ടനായ ഹുണ്ടന്റെ ദുഷ്കൃത്യങ്ങളും അറിഞ്ഞു.
കൃപയാ ബ്രഹ്മപുത്രസ്തു സമുത്ഥായ സുബാലകമ് । കരാഭ്യാമഥ ഗൃഹ്ണാതി യാവദ്ദ്വിജോ വരോത്തമഃ
കരുണയോടെ ബ്രഹ്മാപുത്രൻ എഴുന്നേറ്റ്, ആ മനോഹരമായ ബാലനെ കൈകൊണ്ട് എടുത്തു, ആ ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണൻ.
താവത്പുഷ്പസുവൃഷ്ടിം ച ചക്രുര്ദേവാഃ സുതോപരി । ലലിതം സുസ്വരം ഗീതം ജഗുര്ഗംധര്വകിന്നരാഃ
അപ്പോൾ ദേവന്മാർ ആ ബാലന്റെ മേൽ പുഷ്പവൃഷ്ടി നടത്തി; ഗന്ധർവരും കിന്നരന്മാരും മനോഹരവും മധുരവുമായ ഗാനങ്ങൾ പാടി.
ഋഷയോ വേദമംത്രൈസ്തു സ്തുവംതി നൃപനംദനമ് । വശിഷ്ഠസ്തം സമാലോക്യ വരം വൈ ദത്തവാംസ്തദാ
മുനികൾ വേദമന്ത്രങ്ങളാൽ രാജകുമാരനെ സ്തുതിച്ചു; വശിഷ്ഠൻ അവനെ കണ്ടു, അപ്പോൾ ഒരു വരം നൽകി.
നഹുഷേത്യേവ തേ നാമ ഖ്യാതം ലോകേ ഭവിഷ്യതി । ഹുഷിതോ നൈവ തേനാപി ബാലഭാവൈര്നരാധിപ
നഹുഷൻ എന്നതായിരിക്കും നിന്റെ പേര് ലോകത്ത് പ്രസിദ്ധമാകുക; മനുഷ്യരിൽ രാജാവേ, അവൻ നിന്നെ ബാല്യത്തിലും ദോഷം ചെയ്യില്ല.
തസ്മാന്നഹുഷ തേ നാമ ദേവപൂജ്യോ ഭവിഷ്യസി। ജാതകര്മാദികം കര്മ തസ്യ ചക്രേ ദ്വിജോത്തമഃ
അതുകൊണ്ട് നിന്റെ പേര് നഹുഷൻ ആയിരിക്കും, നീ ദേവന്മാരാൽ ആരാധിക്കപ്പെടും; ജനനസംസ്കാരവും മറ്റു കർമ്മങ്ങളും ആ ശ്രേഷ്ഠബ്രാഹ്മണൻ നിർവഹിച്ചു.
വ്രതദാനം വിസര്ഗം ച ഗുരുശിഷ്യാദിലക്ഷണമ്। വേദം ചാധീത്യ സംപൂര്ണം ഷഡംഗം സപദക്രമമ്
വ്രതം, ദാനം, ഉപനയനം, ഗുരു-ശിഷ്യരുടെ ലക്ഷണങ്ങൾ എന്നിവയും ചെയ്തു; വേദം മുഴുവനും ആറു അങ്കങ്ങളോടെയും പദക്രമത്തോടെയും പഠിച്ചു.
സര്വാണ്യേവ ച ശാസ്ത്രാണി അധീത്യ ദ്വിജസത്തമാത്। വശിഷ്ഠാച്ച ധനുര്വേദം സരഹസ്യം മഹാമതിഃ
സകല ശാസ്ത്രങ്ങളും ആ ശ്രേഷ്ഠബ്രാഹ്മണനിൽ നിന്ന് പഠിച്ചു; വശിഷ്ഠനിൽ നിന്ന് ധനുര്വേദവും അതിന്റെ രഹസ്യങ്ങളും, മഹത്തായ ബുദ്ധിയോടെ അറിഞ്ഞു.
ശസ്ത്രാണ്യസ്ത്രാണി ദിവ്യാനി ഗ്രാഹമോക്ഷയുതാനി ച। ജ്ഞാനശാസ്ത്രാദികം ന്യായ രാജനീതിഗുണാദികാന്
ദിവ്യായുധങ്ങളും, പിടിക്കുകയും വിടുകയും ചെയ്യുന്ന ആയുധങ്ങളും; ജ്ഞാനശാസ്ത്രം, തർക്കം, രാജനീതി, മറ്റു ഗുണങ്ങൾ എന്നിവയും പഠിച്ചു.
വശിഷ്ഠാദായുപുത്രശ്ച ശിഷ്യരൂപേണ ഭക്തിമാന്। ഏവം സ സര്വനിഷ്പന്നോ നാഹുഷശ്ചാതിസുംദരഃ
വശിഷ്ഠന്റെ ശിഷ്യനായി, ഭക്തിയോടെ ആയുവിന്റെ മകനായ നാഹുഷൻ എല്ലാറ്റിലും നിപുണനായി, അത്യന്തം സുന്ദരനായി.
വശിഷ്ഠസ്യ പ്രസാദാച്ച ചാപബാണധരോഭവത്
വശിഷ്ഠന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, അവൻ വില്ലും അമ്പും കൈവശമുള്ളവനായി.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേ വേനോപാഖ്യാനേ ഗുരുതീര്ഥമാഹാത്മ്യേ ച്യവനചരിത്രേ പംചോത്തരശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ വേനു കഥയിൽ ഗുരുതീർത്ഥ മഹാത്മ്യത്തിൽ ച്യവനൻ്റെ കഥയിൽ അഞ്ചു നൂറത്തി അഞ്ചാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു.
കുംജല ഉവാച- ആയുഭാര്യാ മഹാഭാഗാ സ്വര്ഭാനോസ്തനയാ സുതമ് । അപശ്യംതീ സുബാലം തം ദേവോപമമനൌപമമ്
കുഞ്ചലൻ പറഞ്ഞു: ആയുവിന്റെ മഹാഭാഗ്യശാലിയായ ഭാര്യ, സ്വർഭാനുവിന്റെ മകൾ, ദൈവസദൃശനും ഉപമയില്ലാത്തവനുമായ തന്റെ ബാല്യത്തിലിരിക്കുന്ന മകനെ കണ്ടു.