പൂര്വമാചരിതം ഘോരം പതികാമനയാ തപഃ। തവ നാശാര്ഥമിച്ഛംതീ ചരിഷ്യേ ദാരുണം പുനഃ
നിന്റെ ഭര്ത്താവിന്റെ നാശത്തിനായി മുമ്പ് ചെയ്ത ഭയാനകമായ തപസ്സ്, ഇപ്പോള് നിന്റെ നാശത്തിനായി വീണ്ടും ചെയ്യാന് ഞാന് തയ്യാറാണ്.
യദാ ത്വാം നിഹതം ദുഷ്ടം നഹുഷേണ മഹാത്മനാ। നിിിിിശിതൈര്വജ്രസങ്കാശൈര്ബാണൈരാശീവിഷോപമൈഃ।൯൧ രണേ നിപതിതം പാപ മുക്തകേശം സലോഹിതമ് । ഗതാസും ച പ്രപശ്യാമി തദാ യാസ്യാമ്യഹം പതിമ്
നഹുഷന് എന്ന മഹാത്മാവ് കിടിലംപോലെയുള്ള, പാമ്പുപോലെയുള്ള അസ്ത്രങ്ങളാല് നിന്നെ യുദ്ധത്തില് കൊല്ലുമ്പോള്, നീ രക്തംകൊഴിച്ചും മുടികുലുക്കിയും കിടക്കുന്ന ദൃശ്യം ഞാന് കാണുമ്പോള്, അപ്പോള് ഞാന് എന്റെ ഭര്ത്താവിന്റെ അടുക്കലേക്ക് പോകും.
ഏവം സുനിയമം കൃത്വാ ഗംഗാതീരമനുത്തമമ്। സംസ്ഥിതാ ഹുംഡനാശായ നിശ്ചലാ ശിവനംദിനീ
ഇങ്ങനെ ഉറച്ച പ്രതിജ്ഞയോടെ, ശിവഭക്തയായ അവള് ഗംഗയുടെ ഉത്തമമായ തീരത്ത് ഹുണ്ഡന്റെ നാശത്തിനായി അചഞ്ചലമായി നിലകൊണ്ടു.
വഹ്നേര്യഥാദീപ്തിമതീ ശിഖോജ്ജ്വലാ തേജോഭിയുക്താ പ്രദഹേത്സുലോകാന്। ക്രോധേന ദീപ്താ വിബുധേശപുത്രീ ഗങ്ഗാതടേ ദുശ്ചരമാചരത്തപഃ
എങ്ങനെ തീയുടെ ജ്വലിച്ച ശിഖകള് ലോകങ്ങളെ കത്തിക്കളയുമോ, അതുപോലെ ദേവതാധിപന്റെ മകള് ക്രോധത്തില് കത്തിയ്ക്കൊണ്ട് ഗംഗയുടെ തീരത്ത് കഠിനമായ തപസ്സ് ചെയ്തു.
"കുഞ്ജല ഉവാച- ഏവമുക്താ മഹാഭാഗ ശിവസ്യ തനയാ ഗതാ । ഗങ്ഗാംഭസി തതഃ സ്നാത്വാ സ്വപുരേ കാഞ്ചനാഹ്വയേ
"കുഞ്ചലന് പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, മഹാഭാഗ്യവതിയായ ശിവന്റെ മകള് ഗംഗയില് കുളിച്ച്, തന്റെ സ്വപ്നഗൃഹമായ കാഞ്ചനപുരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
തപശ്ചചാര തന്വങ്ഗീ ഹുണ്ഡസ്യ വധഹേതവേ । അശോകസുന്ദരീ ബാലാ സത്യേന ച സമന്വിതാ
സത്യസന്ധയായ അശോകസുന്ദരി എന്ന സുന്ദരിയായ ബാലിക ഹുണ്ഡന്റെ നാശത്തിനായി തപസ്സ് ചെയ്തു.
ഹുണ്ഡോപി ദുഃഖിതോഭൂതഃ ശാപദഗ്ധേന ചേതസാ। ചിംതയാമാസ സന്തപ്ത അതീവ വചനാനലൈഃ
ഹുണ്ഡനും ശാപത്തിന്റെ തീയില് മനസ്സു കത്തിയ ദുഃഖിതനായി, അവളുടെ വാക്കുകള് തീപോലെ കത്തിച്ചുകൊണ്ട് അതിനെക്കുറിച്ച് ആലോചിച്ചു.
സമാഹൂയ അമാത്യം തം കമ്പനാഖ്യമഥാബ്രവീത് । സമാചഷ്ട സ വൃത്താന്തം തസ്യാഃ ശാപോദ്ഭവം മഹത്
തന്റെ മന്ത്രിയായ കംപനനെ വിളിച്ച് അവന് അവളുടേയും ശാപത്തിന്റെ ഉത്ഭവവും മുഴുവന് കഥയും പറഞ്ഞു.
ശപ്തോസ്മ്യശോകസുംദര്യാ ശിവസ്യാപി സുകന്യയാ। നഹുഷസ്യാപി മേ ഭര്ത്തുസ്ത്വം തു ഹസ്താന്മരിഷ്യസി
"ശിവന്റെ സദാചാരമുള്ള മകളായ അശോകസുന്ദരിയും എന്റെ ഭര്ത്താവായ നഹുഷനും എന്നെ ശപിച്ചിരിക്കുന്നു; നീ അവന്റെ കൈകളില് മരിക്കും."
നൈവ ജാതസ്ത്വസൌ ഗര്ഭ ആയോര്ഭാര്യാ ച ഗുര്വിണീ। യഥാ സത്യാദ്വ്യലീകസ്തു തസ്യാഃ ശാപസ്തഥാ കുരു
അവന് ഇനിയും ജനിച്ചിട്ടില്ല, ആയുവിന്റെ ഭാര്യ ഗര്ഭിണിയാണ്; അവളുടെ ശാപം സത്യമായതിനാല് അതു പൂര്ത്തിയാകട്ടെ.
കമ്പന ഉവാച- അപഹൃത്യ പ്രിയാം തസ്യ ആയോശ്ചാപി സമാനയ । അനേനാപി പ്രകാരേണ തവ ശത്രുര്ന ജായതേ
കമ്പനൻ പറഞ്ഞു: അവന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളെയും അവന്റെ ജീവനും നീ അകറ്റി കൊണ്ടുവരിക. ഇതുപോലുള്ള വഴിയിലൂടെ പോലും നിന്റെ ശത്രുവിനെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല.
നോ വാ പ്രപാതയസ്വ ത്വം ഗര്ഭം തസ്യാഃ പ്രഭീഷണൈഃ । അനേനാപി പ്രകാരേണ തവ ശത്രുര്ന ജായതേ
അല്ലെങ്കിൽ, ഭയപ്പെടുത്തുന്ന വഴികളിലൂടെ അവളെ ഗർഭച്യുതിയാക്കാമെന്നു നോക്കൂ. ഇതുപോലും നിന്റെ ശത്രുവിനെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല.
ജന്മകാലം പ്രതീക്ഷസ്വ നഹുഷസ്യ ദുരാത്മനഃ । അപഹൃത്യ സമാനീയ ജഹി ത്വം പാപചേതനമ്
നഹുഷൻ എന്ന ദുഷ്ടന്റെ ജനനകാലം കാത്തിരിക്കുക. അവനെ പിടിച്ച് കൊണ്ടുവന്ന്, നീ ആ പാപചിന്തയുള്ളവനെ കൊല്ലണം.
ഏവം സമംത്ര്യ തേനാപി കംപനേന സ ദാനവഃ । അഭൂത്സ ഉദ്യമോപേതോ നഹുഷസ്യ പ്രണാശനേ
ഇങ്ങനെ കമ്പനനുമായി ആലോചിച്ച ശേഷം ആ ദാനവൻ നഹുഷനെ നശിപ്പിക്കാൻ ഉറച്ച മനസ്സോടെ തയ്യാറായി.
'വിഷ്ണുരുവാച- ഏലപുത്രോ മഹാഭാഗ ആയുര്നാമ ക്ഷിതീശ്വരഃ। സാര്വഭൌമഃ സ ധര്മാത്മാ സത്യവ്രതപരായണഃ
വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: ഏലയുടെ ഭാഗ്യശാലിയായ മകനായ ആയുർ എന്ന രാജാവു സർവ്വഭൗമനായിരുന്നു; ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവനും സത്യവ്രതനുമായിരുന്നു.
ഇന്ദ്രോപേന്ദ്രസമോ രാജാ തപസാ യശസാ ബലൈഃ। ദാനയജ്ഞൈഃ സുപുണ്യൈശ്ച സത്യേന നിയമേന ച
ആ രാജാവ് തപസ്സിലും കീർത്തിയിലും ശക്തിയിലും ഇന്ദ്രനോടും ഉപേന്ദ്രനോടും തുല്യനായിരുന്നു; ദാനത്തിലും യജ്ഞങ്ങളിലും മഹാപുണ്യങ്ങളിലും സത്യത്തിലും നിയന്ത്രണത്തിലും അതിക്രമിച്ചു.
ഏകച്ഛത്രേണ വൈ രാജ്യം ചക്രേ ഭൂപതിസത്തമഃ। പൃഥിവ്യാം സര്വധര്മജ്ഞഃ സോമവംശസ്യ ഭൂഷണമ്
ഭൂമിയിലെ എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും അറിയുന്ന ആ മഹാരാജാവ് ഏകഛത്രാധിപതിയായി രാജ്യം ഭരിച്ചു; സോമവംശത്തിന്റെ ആഭരണമായിരുന്നു.
പുത്രം ന വിംദതേ രാജാ തേന ദുഃഖീ വ്യജായത। ചിംതയാമാസ ധര്മാത്മാ കഥം മേ ജായതേ സുതഃ
ആ രാജാവിന് ഒരു മകനും ഉണ്ടായില്ല; അതുകൊണ്ട് ദു:ഖിതനായി. 'എനിക്ക് എങ്ങനെ ഒരു മകൻ ജനിക്കും?' എന്ന ചിന്തയിൽ ആ ധർമ്മാത്മാവു മുങ്ങി.
ഇതി ചിന്താം സമാപേദേ ആയുശ്ച പൃഥിവീപതിഃ। പുത്രാര്ഥം പരമം യത്നമകരോത്സുസമാഹിതഃ
അങ്ങനെ ഭൂമിയുടെ അധിപനായ ആയുർ മകന്റെ ആശയോടെ ആഴമായ ചിന്തയിൽ ഏർപ്പെട്ടു; മകനുവേണ്ടി പരമമായ പരിശ്രമം മനസ്സോടെ നടത്തി.
അത്രിപുത്രോ മഹാത്മാ വൈ ദത്താത്രേയോ മഹാമുനിഃ। ക്രീഡമാനഃ സ്ത്രിയാ സാര്ദ്ധം മദിരാരുണലോചനഃ
അത്രിയുടെ മഹാത്മാവായ മകനും മഹാമുനിയുമായ ദത്താത്രേയൻ ഒരു സ്ത്രീയോടൊപ്പം കളിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു; മദിരപാനം ചെയ്തതുകൊണ്ട് കണ്ണുകൾ ചുവപ്പായിരുന്നു.
വാരുണ്യാ മത്ത ധര്മാത്മാ സ്ത്രീവൃന്ദൈശ്ച സമാവൃതഃ। അങ്കേ യുവതിമാധായ സര്വയോഷിദ്വരാം ശുഭാമ്
വാരുണിയെ കുടിച്ചു മദംപിടിച്ച ആ ധർമ്മാത്മാവ് സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു; ഏറ്റവും മനോഹരിയായ യുവതിയെ മടിയിൽ ഇരുത്തിയിരുന്നു.
ഗായതേ നൃത്യതേ വിപ്രഃ സുരാം ച പിബതേ ഭൃശമ്। വിനാ യജ്ഞോപവീതേന മഹായോഗീശ്വരോത്തമഃ
ആ ബ്രാഹ്മണൻ പാട്ടുപാടി, നൃത്തം ചെയ്തു, മദ്യം ധാരാളം കുടിച്ചു; യജ്ഞോപവീതം ഇല്ലാതിരുന്നുവെങ്കിലും മഹായോഗികളുടെ പ്രധാനനായവനായിരുന്നു.
പുഷ്പമാലാഭിര്ദിവ്യാഭിര്മുക്താഹാരപരിച്ഛദൈഃ । ചംദനാഗുരുദിഗ്ധാംഗോ രാജമാനോ മുനീശ്വരഃ
ദിവ്യമായ പുഷ്പമാലകളും മുത്തുമാലകളും അലങ്കാരങ്ങളും ധരിച്ച്, ചന്ദനവും അഗരുവും പുരട്ടിയ ശരീരത്തിൽ ആ മുനിശ്രേഷ്ഠൻ രാജാവിനെപ്പോലെ തിളങ്ങി.
തസ്യാശ്രമം നൃപോ ഗത്വാ തം ദൃഷ്ട്വാ ദ്വിജസത്തമമ് । പ്രണാമമകരോന്മൂര്ധ്നാ ദണ്ഡവത്സുസമാഹിതഃ
ആ രാജാവ് അവന്റെ ആശ്രമത്തിൽ ചെന്നു, ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനെ കണ്ടപ്പോൾ, തലകുനിച്ച് ദണ്ഡവത്പ്രണാമം ചെയ്തു, മനസ്സോടെ ആദരവോടെ.
അത്രിപുത്രഃ സ ധര്മാത്മാ സമാലോക്യ നൃപോത്തമമ്। ആഗതം പുരതോ ഭക്ത്യാ അഥ ധ്യാനം സമാസ്ഥിതഃ
അത്രിയുടെ ധർമ്മാത്മാവായ മകൻ ഭക്തിയോടെ തന്റെ മുന്നിൽ വന്ന മഹാരാജാവിനെ കണ്ടു; പിന്നെ ധ്യാനത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
ഏവം വര്ഷശതം പ്രാപ്തം തസ്യ ഭൂപസ്യ സത്തമ। നിശ്ചലം ശാന്തിമാപന്നം മാനസം ഭക്തിതത്പരമ്
ഇങ്ങനെ നൂറു വർഷം ആ മഹാരാജാവിന് അചഞ്ചലമായ ശാന്തിയും ഭക്തിയിൽ ലീനമായ മനസ്സും ലഭിച്ചു.
സമാഹൂയ ഉവാചേദം കിമര്ഥം ക്ലിശ്യസേ നൃപ। ബ്രഹ്മാചാരേണ ഹീനോസ്മി ബ്രഹ്മത്വം നാസ്തി മേ കദാ
അവനെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, നീ എന്തിനാണ് ഇങ്ങനെ കഷ്ടപ്പെടുന്നത്? എനിക്ക് ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ കുറവാണ്; എനിക്ക് ഒരിക്കലും ബ്രഹ്മത്വം ലഭിച്ചിട്ടില്ല.'
സുരാമാംസപ്രലുബ്ധോഽസ്മി സ്ത്രിയാസക്തഃ സദൈവ ഹി । വരദാനേ ന മേ ശക്തിരന്യം ശുശ്രൂഷ ബ്രാഹ്മണമ്
ഞാൻ എപ്പോഴും മദ്യം, മാംസം എന്നിവയ്ക്ക് ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും സ്ത്രീകളോട് ആസക്തനുമാണ്; വരം നൽകാൻ എനിക്ക് ശക്തിയില്ല—നീ മറ്റൊരു ബ്രാഹ്മണനെ സേവിക്കൂ.
"ആയുരുവാച- ഭവാദൃശോ മഹാഭാഗ നാസ്തി ബ്രാഹ്മണസത്തമഃ। സര്വകാമപ്രദാതാ വൈ ത്രൈലോക്യേ പരമേശ്വരഃ
ആയു പറഞ്ഞു: ഭാഗ്യശാലിയായോ, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നല്കുന്ന പരമേശ്വരനായി നിന്നെപ്പോലൊരു ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണൻ മറ്റൊരുവനും ഇല്ല.
അത്രിവംശേ മഹാഭാഗ ഗോവിംദഃ പരമേശ്വരഃ। ബ്രാഹ്മണസ്യ സ്വരൂപേണ ഭവാന്വൈ ഗരുഡധ്വജഃ
അത്രിവംശത്തിൽ ജനിച്ച ഭാഗ്യശാലിയായോ, പരമേശ്വരനായ ഗോവിന്ദൻ, നീ തന്നെയാണ് ബ്രാഹ്മണരൂപത്തിൽ, ഗരുഡധ്വജനായ മഹാത്മാവേ.