സ്ഥിതഃ സരിത്തടേ രമ്യേ ച്യവനസ്യോപപശ്യതഃ । ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം തേഷാം വൃത്തം മഹാത്മനാമ്
നദീതീരത്തിലെ ആ മനോഹരമായ സ്ഥലത്ത് ച്യവനന് ഇതെല്ലാം കണ്ടു; ഈ മഹാത്മാക്കളുടെയൊക്കെയും കഥകള് നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
വൈഷ്ണവാനാം മഹാരാജ അന്യത്കിം തേ വദാമ്യഹമ് । വേന ഉവാച- അമൃതം ശംഖപാത്രേണ പാനാര്ഥം മമ ചാര്പിതമ്
മഹാരാജാവേ, വൈഷ്ണവരുടെ കാര്യത്തില് ഇനി എന്താണ് ഞാന് പറയേണ്ടത്? വേനന് പറഞ്ഞു: ശംഖപാത്രത്തില് അമൃതം എനിക്ക് കുടിക്കാനായി നല്കി.
തസ്മാത്കസ്യ ന ച ശ്രദ്ധാ പാതും മര്ത്യസ്യ ഭൂതലേ । ഉത്തമം വൈഷ്ണവം ജ്ഞാനം പാനാനാമിഹ സര്വദാ
അതിനാല് ഭൂമിയില് ആരാണ് അതു വിശ്വസിച്ച് കുടിക്കാതിരിക്കുക? ഉത്തമമായ വൈഷ്ണവജ്ഞാനം എല്ലായ്പ്പോഴും ഇവിടെ ആസ്വദിക്കേണ്ടതാണ്.
ത്വയൈവം കഥ്യമാനസ്യ പാനേ തൃപ്തിര്ന ജായതേ । ശ്രോതും ഹി ദേവദേവേശ മമ ശ്രദ്ധാ വിവര്ദ്ധതേ
നീ ഇങ്ങനെ പറയുമ്പോള് എനിക്ക് കുടിക്കുന്നതില് തൃപ്തിയുണ്ടാകുന്നില്ല; ദേവദേവനായ പ്രഭുവേ, കേള്ക്കാനുള്ള എന്റെ വിശ്വാസം കൂടുന്നു.
കഥയസ്വ പ്രസാദാന്മേ കുംജലസ്യാപി ചേഷ്ടിതമ് । മഹാത്മനാ കിമുക്തം ച ചതുര്ഥം തനയം പ്രതി
ദയവായി, കുഞ്ചലന്റെ പ്രവൃത്തികളും മഹാത്മാവായ അവന് നാലാം മകനോട് പറഞ്ഞതും എനിക്ക് വിശദമായി പറയൂ.
തത്ത്വം സുവിസ്തരാദേവ കൃപയാ കഥയസ്വ മേ । ശ്രീഭഗവാനുവാച- ശ്രൂയതാമഭിധാസ്യാമി ചരിത്രം കുംജലസ്യ ച
സത്യം പൂര്ണമായി ദയയോടെ എനിക്ക് വിശദീകരിച്ചു പറയൂ. ശ്രീഭഗവാന് പറഞ്ഞു: കേള്ക്കൂ, കുഞ്ചലന്റെ കഥ ഞാന് പറയാം.
ബഹുശ്രേയഃ സമായുക്തം ചരിത്രം ച്യവനസ്യ ച । ഇദം പുണ്യം നരശ്രേഷ്ഠ ആഖ്യാനം പാപനാശനമ്
നരശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ച്യവനന്റെ ധാരാളം നല്ല ഗുണങ്ങളോടും ഉത്തമമായ പെരുമയോടും കൂടിയ ഈ കഥ പുണ്യമുള്ളതും പാപങ്ങൾ നീക്കുന്നതുമാണ്.
യഃ ശൃണോതി നരോ ഭക്ത്യാ ഗോസഹസ്രഫലം ലഭേത്
ആർക്കെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ ഈ കഥ കേൾക്കുമ്പോൾ, ആയിരം പശുക്കൾ ദാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കും.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേ വേനോപാഖ്യാനേ ഗുരുതീര്ഥമാഹാത്മ്യേ ച്യവനചരിത്രേ ശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ വേനന്റെ കഥയിൽ ഗുരുതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന ച്യവനന്റെ കഥയിലുള്ള നൂറാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു.
സൂത ഉവാച- ദേവദേവോ ഹൃഷീകേശസ്ത്വംഗപുത്രം നൃപോത്തമമ് । സമാചഷ്ട മഹാശ്രേയ ആഖ്യാനം പാപനാശനമ്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഹൃഷീകേശൻ, ത്വംഗന്റെ പുത്രനായ മഹാരാജാവിനോട് പാപങ്ങൾ നീക്കുന്ന മഹത്തായ ഒരു കഥ പറഞ്ഞു.
ശ്രൂയതാമഭിധാസ്യാമി ചരിത്രം ശ്രേയദായകമ് । ദ്വിജസ്യാപി ച വൃത്താംതം കുംജലസ്യ മഹാത്മനഃ
കേൾക്കൂ, ഞാൻ ഇപ്പോൾ പരമശ്രേയസ്സ് നൽകുന്ന ഒരു കഥയും മഹാത്മാവായ കുഞ്ജലൻ എന്ന ദ്വിജന്റെ സംഭവവും പറയാം.
വിഷ്ണുരുവാച- കുംജലശ്ചാപി ധര്മാത്മാ ചതുര്ഥം പുത്രമേവ ച । സമാഹൂയ മുദായുക്ത ഉവാചൈനം കപിംജലമ്
വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: ധർമ്മപരനായ കുഞ്ജലൻ തന്റെ നാലാമത്തെ മകനായ കപിഞ്ജലനെ സന്തോഷത്തോടെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു.
കിം നു പുത്ര ത്വയാ ദൃഷ്ടമപൂര്വം കഥയസ്വ മേ । ഭോജനാര്ഥം തു യാസി ത്വമിതഃ കസ്മിന്സുതോത്തമ
മകനേ, നീ പുതിയതായി എന്തെങ്കിലും കണ്ടോ? ഭക്ഷണം തേടി ഇവിടെ നിന്ന് നീ എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്, പ്രിയപുത്രാ, പറയൂ.
തദാചക്ഷ്വ മഹാഭാഗ യദി ദൃഷ്ടം സുപുണ്യദമ് । കപിംജല ഉവാച- യച്ച താത ത്വയാ പൃഷ്ടമപൂര്വം പ്രവദാമ്യഹമ്
മഹാഭാഗ്യശാലിയായ അച്ഛാ, നീ എന്തെങ്കിലും അത്യന്തം പുണ്യമുള്ളത് കണ്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ പറയൂ. കപിഞ്ജലൻ പറഞ്ഞു: അച്ഛാ, നീ ചോദിച്ച പുതിയ കാര്യങ്ങൾ ഞാൻ പറയും.
യന്ന ദൃഷ്ടം ശ്രുതം കേന കസ്മാന്നൈവ ശ്രുതം മയാ । തദിഹൈവ പ്രവക്ഷ്യാമി ശ്രൂയതാമധുനാ പിതഃ
എന്താണ് ഞാൻ കാണാത്തതോ കേൾക്കാത്തതോ, എന്തുകൊണ്ട് ഞാൻ കേൾക്കാത്തതോ, അതെല്ലാം ഞാൻ ഇപ്പോൾ ഇവിടെ തന്നെ പറയും. അച്ഛാ, ശ്രദ്ധിക്കൂ.
ശൃണ്വംതു ഭ്രാതരഃ സര്വേ മാതസ്ത്വം ശൃണു സാംപ്രതമ് । കൈലാസഃ പര്വതശ്രേഷ്ഠോ ധവലശ്ചംദ്ര സന്നിഭഃ
എന്റെ സഹോദരന്മാരെല്ലാവരും കേൾക്കട്ടെ, അമ്മയും ഇപ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കണം: കൈലാസം എന്ന പർവതശ്രേഷ്ഠം ചന്ദ്രനുപോലെ വെള്ളയാണു തിളങ്ങുന്നത്.
നാനാധാതുസമാകീര്ണോ നാനാവൃക്ഷോപശോഭിതഃ । ഗംഗാജലൈഃ ശുഭൈഃ പുണ്യൈഃ ക്ഷാലിതഃ സര്വതഃ പിതഃ
അത് പലവിധ ധാതുക്കളാൽ നിറഞ്ഞതും, പലതരം വൃക്ഷങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമാണ്. പിതാവേ, ഗംഗയുടെ വിശുദ്ധവും പുണ്യവുമായ വെള്ളം എല്ലായിടത്തും അതിനെ കഴുകുന്നു.
നദീനാം തു സഹസ്രാണി ദിവ്യാനി വിവിധാനി ച । യസ്മാത്താത പ്രസൂതാനി ജലാനി വിവിധാനി ച
അവിടെനിന്ന് ആയിരക്കണക്കിന് ദിവ്യമായും വിവിധതരത്തിലുള്ളതുമായ നദികളും, പലവിധ ജലസ്രോതസ്സുകളും ഉത്ഭവിക്കുന്നു, അച്ഛാ.
തഡാഗാനി സഹസ്രാണി സോദകാനി മഹാഗിരൌ । നദ്യഃ സംതി വിശാലിന്യോ ഹംസസാരസസേവിതാഃ
ആ മഹാപർവതത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് വെള്ളമുള്ള തടാകങ്ങളും, ഹംസകളും സാരസകളും നിറഞ്ഞ വിശാലമായ നദികളും ഉണ്ട്.
തസ്മിഞ്ഛിഖരിണാം ശ്രേഷ്ഠേ പുണ്യദാഃ പാപനാശനാഃ । വനാനി വിവിധാന്യേവ പുഷ്പിതാനി ഫലാനി ച
ആ പർവതശിഖരത്തിൽ വിവിധതരം പൂക്കളും പഴങ്ങളും കായ്ക്കുന്ന വനങ്ങൾ ഉണ്ട്. അവ പുണ്യം നൽകുകയും പാപങ്ങൾ നീക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
നാനാവൃക്ഷോപയുക്താനി ഹരിതാനി ശുഭാനി ച । കിന്നരാണാം ഗണൈര്യുക്തശ്ചാപ്സരോഭിഃ സമാകുലഃ
പലതരം വൃക്ഷങ്ങൾ കൊണ്ട് നിറഞ്ഞതും പച്ചയും പുണ്യകരവുമാണ് അവ. കിന്നരരുടെ കൂട്ടങ്ങളും അപ്സരസുകളുടെ തിരക്കുമാണ് അവിടെ.
ഗംധര്വചാരണൈഃ സിദ്ധൈര്ദേവവൃംദൈഃ സുശോഭിതഃ । ദിവ്യവൃക്ഷവനോപേതോ ദിവ്യഭാവൈഃ സമാകുലഃ
ഗന്ധർവന്മാരും ചാരണന്മാരും സിദ്ധന്മാരും ദേവസംഘങ്ങളും അവിടം അലങ്കരിക്കുന്നു. ദിവ്യവൃക്ഷവനങ്ങളും ദിവ്യഭാവികളാൽ നിറഞ്ഞതുമാണ് അവിടം.
ദിവ്യഗംധൈഃ സുശോഭാഢ്യൈര്നാനാരത്നസമന്വിതഃ । ശിലാഭിഃ സ്ഫടികസ്യാപി ശുക്ലാഭിസ്തു സുശോഭനഃ
ദിവ്യസുഗന്ധികളും അപാരമായ ഭംഗിയും വിവിധ രത്നങ്ങളും അവിടം അലങ്കരിക്കുന്നു. വെള്ളയുള്ള സ്ഫടികക്കല്ലുകൾ കൊണ്ടും അതു തിളങ്ങുന്നു.
സൂര്യതേജോമയോ രാജംസ്തേജോഭിസ്തു സമാകുലഃ । ചംദനൈശ്ചാരുഗംധൈശ്ച ബകുലൈര്നീലപുഷ്പകൈഃ
രാജാവേ, സൂര്യന്റെ പ്രകാശം പോലെ അവിടം തിളങ്ങുന്നു; അത്ഭുതകരമായ തേജസ്സും, സുഗന്ധമുള്ള ചന്ദനവും ബകുലവൃക്ഷങ്ങളും നീലപൂക്കളും അവിടം അലങ്കരിക്കുന്നു.
നാനാപുഷ്പമയൈര്വൃക്ഷൈഃ സര്വത്ര സമലംകൃതഃ । പക്ഷിണാം സുനിനാദൈശ്ച ദിവ്യാനാം മധുരായതേ
എല്ലായിടത്തും പലതരം പുഷ്പങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ദിവ്യമായ പക്ഷികളുടെ മധുരമായ കുരലുകൾ കൊണ്ട് ആ സ്ഥലം അത്യന്തം മനോഹരമായി തോന്നുന്നു.
ഷട്പദാനാം നിനാദൈശ്ച വൃക്ഷൌഘൈര്മധുരായതേ । രുതൈശ്ച കോകിലാനാം തു ശോഭതേ സ വനോ ഗിരിഃ
തേനീച്ചകളുടെ മധുരമായ ഗൂഢഗാനങ്ങൾക്കും, വൃക്ഷങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങൾക്കും, കുയിലുകളുടെ രസകരമായ പാട്ടുകൾക്കും ഇടയിൽ ആ കാടും മലയും അതിമനോഹരമായി ദൃശ്യമാണ്.
ഗണകോടിസമാകീര്ണം തത്രാസ്തി ശിവമംദിരമ് । അംശുഭിര്ധവലം പുണ്യം പുണ്യരാശിശിലോച്ചയമ്
അവിടെ അനേകം ജനങ്ങൾ നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന ശിവക്ഷേത്രം ഉണ്ട്. അതു പ്രകാശം ചൊരിയുന്ന വെളുത്ത കല്ലുകളിൽ നിർമ്മിതമായ, പുണ്യത്തിന്റെ ഉന്നതശിഖരങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ഒരു വിശുദ്ധ ക്ഷേത്രമാണ്.
സിംഹൈശ്ച ഗര്ജമാനൈശ്ച സൈരിഭൈഃ കുംജരൈസ്തതഃ । ദിഗ്ഗജാനാം സുഘോഷൈശ്ച ശബ്ദിതം ച സമംതതഃ
ചുറ്റും സിംഹങ്ങളുടെ ഗർജ്ജനവും, കാട്ടുപന്നികളുടെ കൂക്കളും, ആനകളുടെ ഗംഭീരമായ ഉരുള്പ്പാടുകളും, ദിശകളെ കാത്തുനിൽക്കുന്ന മഹാ ആനകളുടെ മുഴക്കവും മുഴങ്ങുന്നു.
നാനാമൃഗൈഃ സമാകീര്ണം ശാഖാമൃഗഗണാകുലമ് । മയൂരകേകാഘോഷൈശ്ച ഗുഹാസു ച വിനാദിതമ്
പലതരം മൃഗങ്ങൾക്കും, കുരങ്ങുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾക്കും ആ സ്ഥലം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഗുഹകളിൽ മയിലുകളുടെ കുരലുകൾ മുഴങ്ങുന്നു.
കംദരൈര്ലേപനൈഃ കൂടൈഃ സാനുഭിശ്ച വിരാജിതമ് । നാനാപ്രസ്രവണോപേതമോഷധീഭിര്വിരാജിതമ്
കണ്ടറുകൾ, പാറകൾ, കുന്നുകൾ, മലശിഖരങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ടും, പലതരം ഉണരുന്ന നീരുറവുകളും ഔഷധികൾകൊണ്ടും ആ മല മനോഹരമായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.