ധ്യാത്വാ നത്വാ ഹൃഷീകേശം സര്വക്ലേശവിനാശനമ് ।। സര്വശ്രേയഃ പ്രദാതാരം ഹരേഃ സ്തോത്രമുദീരിതമ്
ഹൃഷീകേശനെ ധ്യാനിച്ച് വന്ദിച്ച്, എല്ലാ കഷ്ടതകളും നീക്കുന്നവനെയും എല്ലാ മംഗളങ്ങൾ നൽകുന്നവനെയും സ്മരിച്ച്, ഹരിയുടെ സ്തോത്രം ഉച്ചരിക്കപ്പെട്ടു.
വാസുദേവാഭിധാനം തത്സര്വശ്രേയഃ പ്രദായകമ് ।। മോക്ഷദ്വാരം സുഖോപേതം ശാംതിദം പുഷ്ടിവര്ദ്ധനമ്
വാസുദേവന്റെ പേരിലുള്ള ആ സ്തോത്രം എല്ലാ മംഗളങ്ങളും നൽകുന്നു, മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള വാതിൽ തുറക്കുന്നു, സന്തോഷം നൽകുന്നു, ശാന്തിയും സമൃദ്ധിയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
സര്വകാമപ്രദാതാരം ജ്ഞാനദം ജ്ഞാനവര്ദ്ധനമ് ।। വാസുദേവസ്യ യത്സ്തോത്രം വിജ്വലായ പ്രകാശിതമ്
അത് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകുന്നു, ജ്ഞാനം നൽകുന്നു, ജ്ഞാനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു; ഈ വാസുദേവ സ്തോത്രം വിജയലനു വെളിപ്പെടുത്തിയതാണ്.
വാസുദേവാഭിധാനം ചാപ്രമേയം പുണ്യവര്ദ്ധനമ് ।। സോഽവഗമ്യ പിതുഃ സര്വം വിജ്വലഃ പക്ഷിണാംവരഃ
വാസുദേവന്റെ പേരിലുള്ള ഈ സ്തോത്രം അളവുകിട്ടാത്തതും പുണ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്; പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വിജയലൻ അച്ഛനിൽ നിന്ന് അതെല്ലാം പഠിച്ചു.
തത്രഗംതുംപ്രചക്രാമപിതുഃപൃഷ്ടംതദാനൃപ ।। ഏവം ഗംതും കൃതമതിം വിജ്വലം ജ്ഞാനപാരഗമ്
അപ്പോൾ അച്ഛനോടു ചോദിച്ചശേഷം, രാജാവ് അവിടെ പോകാൻ തയ്യാറായി; അങ്ങനെ വിജ്വലൻ, ജ്ഞാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ, പോകാൻ മനസ്സുറച്ചു.
ഉവാച പുത്രം ധര്മാത്മാ ഉപകാരസമുദ്യതമ്
ധർമ്മനിഷ്ഠനായ കുഞ്ചലൻ, ഉപകാരത്തിന് തയാറായവൻ, മകനോടു പറഞ്ഞു.
കുംജല ഉവാച- പുത്ര തസ്യ മഹജ്ജാനേ പാതകം ഭൂപതേഃ ശൃണു ।। യതോ ഗത്വാ പഠ സ്വത്വം സുബാഹോശ്ചോപശൃണ്വതഃ
കുഞ്ചലൻ പറഞ്ഞു: മകനേ, ആ രാജാവിന്റെ വലിയ പാപം കേൾക്കു; അവിടെ പോയി നീതാനെ അത് പാരായണം ചെയ്യൂ, സുബാഹുവും കേൾക്കട്ടെ.
യഥായഥാ ശ്രോഷ്യതി സ്തോത്രമുത്തമം തഥാ തഥാ ജ്ഞാനമയോ ഭവിഷ്യതി ।। ശ്രീവാസുദേവസ്യ ന സംശയോ വൈ തസ്യ പ്രസാദാത്സുശിവം മയോക്തമ്
യത്രയത്ര ഈ ഉത്തമ സ്തോത്രം കേൾക്കുന്നു, അത്രയത്ര ജ്ഞാനത്തിൽ നിറയുന്നു; ശ്രീ വാസുദേവന്റെ കൃപയാൽ, സംശയമില്ല, പരമമായ മംഗളം ലഭിക്കും, ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ.
ആമംത്ര്യ സ ഗുരും പശ്ചാദുഡ്ഡീയ ലഘുവിക്രമഃ ।। ആനംദകാനനം പുണ്യം സംപ്രാപ്തോ വിജ്വലസ്തദാ
ഗുരുവിനെ ആദരപൂർവ്വം വിടപറഞ്ഞ്, വേഗത്തിൽ പറക്കുന്ന വിജ്വലൻ ആനന്ദം നിറഞ്ഞ പുണ്യവനത്തിലേക്ക് എത്തി.
വൃക്ഷച്ഛായാം സമാശ്രിത്യ ഉപവിഷ്ടോ മുദാന്വിതഃ । സമാലോക്യ സ രാജാനം വിമാനേനാഗതം പുനഃ
ഒരു വൃക്ഷത്തിന്റെ തണലിൽ ഇരുന്ന് സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, വിജ്വലൻ വീണ്ടും ദിവ്യവിമാനത്തിൽ വന്ന രാജാവിനെ കണ്ടു.
ഏഷ്യത്യസൌ കദാ രാജാ സുബാഹുഃ പ്രിയയാ സഹ ।। പാതകാന്മോചയിഷ്യാമി സ്തോത്രേണാനേന വൈ കദാ
സുബാഹു രാജാവും അവന്റെ പ്രിയയും ഒരുമിച്ച് ഇവിടെ വരും ദിവസം എപ്പോഴാകും? ഈ സ്തോത്രം ഉപയോഗിച്ച് അവനെ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കാൻ എപ്പോഴാകും കഴിയുക?
താവദ്വിമാനഃ സംപ്രാപ്തഃ കിംകിണീജാലമംഡിതഃ ।। ഘംടാരവസമാകീര്ണോ വീണാവേണുസമന്വിതഃ
അപ്പോൾ തന്നെ മണിക്കൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച, ഘണ്ടാരവം നിറഞ്ഞ, വീണയും കുഴലും കൂടിയ ഒരു ആകാശരഥം അവിടെ എത്തി.
ഗംധര്വസ്വരസംഘുഷ്ടശ്ചാപ്സരോഭിഃ സമന്വിതഃ ।। സര്വകാമസമൃദ്ധസ്തു അന്നോദകവിവര്ജിതഃ
ഗന്ധർവരുടെ സംഗീതം മുഴങ്ങുന്ന, അപ്സരസുകൾ കൂടെ ഉള്ള, എല്ലായിനം സുഖങ്ങളും നിറഞ്ഞ, പക്ഷേ അന്നജലങ്ങൾ ഇല്ലാത്ത ഒരു രഥമായിരുന്നു അത്.
തസ്മിന്യാനേ സ്ഥിതോ രാജാ സുബാഹുഃ പ്രിയയാ സഹ ।। സമുത്തീര്ണോ വിമാനാത്സ സുതാര്ക്ഷ്യ പ്രിയയാ സഹ
ആ രഥത്തിൽ സുബാഹു രാജാവും അവന്റെ പ്രിയയും ഇരുന്നു. പിന്നെ അവർ ആ രഥത്തിൽ നിന്ന് ഇറങ്ങി, ഒരുമിച്ച് നില്ക്കുകയായിരുന്നു.
ശസ്ത്രമാദായ തീക്ഷ്ണം തു യാവത്കൃംതതി തച്ഛവമ് ।। താവദ്ധി വിജ്വലേനാപി സമാഹ്വാനം കൃതം തദാ
അവൻ മൂർച്ചയുള്ള ആയുധം എടുത്ത് ആ ശവം മുറിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ, അതേ സമയം ഒരു പ്രകാശമുള്ള രൂപം അവനെ വിളിച്ചു.
ഭോ ഭോഃ പുരുഷശാര്ദൂല ദേവോപമ ഭവാനിദമ് ।। കരോതി നിര്ഘൃണം കര്മ നൃശംസൈര്ന ച ശക്യതേ
"മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ദേവന്മാരെപ്പോലെയുള്ളവനേ, നീ ചെയ്യുന്നത് അത്യന്തം ക്രൂരമായ പ്രവൃത്തിയാണ്; ദുഷ്ടന്മാർക്കും ഇങ്ങനെ ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല."
കര്തും പുരുഷശാര്ദൂല കോഽയം വിധിവിപര്യയഃ ।। ദുഷ്കൃതം സാഹസം കര്മ നിംദ്യം ലോകേഷു സര്വദാ
"മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഇതെന്താണ് ശരിയായ മാർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് മാറിയ പ്രവൃത്തി? ഈ പാപകരമായ ധൈര്യപ്രവൃത്തി എല്ലായിടത്തും നിന്ദിക്കപ്പെടുന്നതാണ്."
വേദാചാരവിഹീനം തു കസ്മാത്പ്രാരബ്ധവാനി ഹ ।। തന്മേ ത്വം കാരണം സര്വം കഥയസ്വ യഥാ തഥാ
"വേദാചാരങ്ങൾ ഇല്ലാതെ നീ ഇതെന്തിന് ആരംഭിച്ചു? അതിന്റെ മുഴുവൻ കാരണവും എങ്ങനെ ഉണ്ടെന്നു എന്നോട് പറയണം."
ഇത്യേവം ഭാഷിതം തസ്യ വിജ്വലസ്യ മഹാത്മനഃ ।। സമാകര്ണ്യ മഹാരാജഃ സ്വപ്രിയാം വാക്യമബ്രവീത്
പ്രകാശമുള്ള മഹാത്മാവായ വിജയലൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, രാജാവ് ആ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിച്ചു, തന്റെ പ്രിയയോടു പറഞ്ഞു.
പ്രിയേ വര്ഷശതം ഭുക്തം മയേദം പാപകര്മണാ ।। കദാ ന ഭാഷിതം കേന യഥായം പരിഭാഷതേ
"പ്രിയേ, നൂറു വർഷം ഞാൻ ഈ പാപഫലമായ കഷ്ടം അനുഭവിച്ചു; ഇതുവരെ ആരും ഇങ്ങനെ എന്നോട് സംസാരിച്ചിട്ടില്ല, ഇപ്പൊഴാണ് ഇങ്ങനെ ചോദിക്കുന്നത്."
മമൈവം പീഡ്യമാനസ്യ ക്ഷുധയാ ഹൃദയം പ്രിയേ ।। നിര്ഗതം ചോത്സുകം കാംതേ ശാംതിശ്ചിത്തേ പ്രവര്തതേ
"പ്രിയേ, വിശപ്പുകൊണ്ട് എന്റെ ഹൃദയം വലഞ്ഞു, അതിനാൽ മനസ്സ് ഉത്സുകതയോടെ നിറഞ്ഞു; ഇപ്പോൾ മനസ്സിൽ ശാന്തി അനുഭവപ്പെടുന്നു."
യാവദസ്യ ശ്രുതം വാക്യം സര്വദുഃഖസ്യ ശാംതിദമ് ।। താവച്ചിത്തേ സമാഹ്ലാദോ വര്തതേ ചാരുഹാസിനി
"ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടതുമുതൽ, എല്ലാദുഃഖത്തിനും ശാന്തി നൽകുന്ന ഈ വാക്കുകൾ മനസ്സിൽ ആനന്ദം പകരുന്നു, മനോഹരമായ പുഞ്ചിരിയുള്ളവളേ."
കോയം ദേവോ നു ഗംധര്വഃ സഹസ്രാക്ഷോ ഭവിഷ്യതി ।। മുനീനാം സ്യാദ്വചഃ സത്യം യദുക്തം മുനിനാ പുരാ
"ഇവൻ ആരാണ്? ദേവനോ, ഗന്ധർവനോ, അല്ലെങ്കിൽ ഇന്ദ്രനാവുമോ? പുരാതനകാലത്ത് മുനി പറഞ്ഞത് സത്യമാകാം."
ഏവമാഭാഷിതം ശ്രുത്വാ പ്രിയസ്യാനംതരം പ്രിയാ ।। രാജാനം പ്രത്യുവാചാഥ ഭാര്യാ പതിപരായണാ
പ്രിയൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞത് കേട്ട ശേഷം, ഭർത്താവിനോടു അർപ്പിതയായ ഭാര്യ രാജാവിനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
സത്യമുക്തം ത്വയാ നാഥ ഇദമാശ്ചര്യമുത്തമമ് ।। യഥാ തേ വര്തതേ കാംത മമ ചിത്തേ തഥാ പുനഃ
"നാഥാ, നീ പറഞ്ഞത് സത്യമാണു; ഇതൊരു അത്ഭുതമാണ്. നിന്നെപ്പോലെ തന്നെ, പ്രിയനേ, എന്റെ മനസ്സിലും അങ്ങനെ തന്നെ അനുഭവപ്പെടുന്നു."
പക്ഷിരൂപധരഃ കോഽയം പൃച്ഛതേ ഹിതകാരിവത് ।। ഏവമാഭാഷിതം ശ്രുത്വാ പ്രിയായാഃ പൃഥിവീപതിഃ
"പക്ഷിരൂപം ധരിച്ചിരിക്കുന്ന ഈയാൾ ആരാണ്, നമുക്ക് ഉപകാരത്തിനായി ചോദിക്കുന്നതല്ലേ?" ഇങ്ങനെ പ്രിയ പറഞ്ഞു, രാജാവ്
ബദ്ധാംജലിപുടോഭൂത്വാ പക്ഷിണം വാക്യമബ്രവീത് ।। സുബാഹുരുവാച- സ്വാഗതം തേ മഹാപ്രാജ്ഞ പക്ഷിരൂപധരഃ പ്രഭോ
കൈകൂപ്പി, ആ പക്ഷിയോട് പറഞ്ഞു: സുബാഹു പറഞ്ഞു: "മഹാപണ്ഡിതനായ പ്രഭുവേ, പക്ഷിരൂപം ധരിച്ചവനേ, നിനക്ക് സ്വാഗതം."
ശിരസാ ഭാര്യയാ സാര്ദ്ധം തവ പാദാംബുജദ്വയമ് ।। നമസ്കരോമ്യഹം പുണ്യമസ്തു നസ്ത്വത്പ്രസാദതഃ
"എന്റെ ഭാര്യയോടൊപ്പം ഞാൻ തലകൂപ്പി നിന്റെ രണ്ട് കമലപാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിക്കുന്നു. നിന്റെ കൃപയാൽ ഞങ്ങൾക്ക് പുണ്യം ലഭിക്കട്ടെ."
ഭവാന്കഃ പക്ഷിരൂപേണ പുണ്യമേവം പ്രഭാഷതേ ।। യാദൃശം ക്രിയതേകര്മ പൂര്വദേഹേന സത്തമ
ഭവാങ്കാ, നീ പക്ഷിരൂപത്തിൽ പുണ്യം കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു. നല്ലവണ്ണം, മുൻ ജന്മത്തിൽ ചെയ്ത പ്രവൃത്തികൾ എങ്ങനെയുണ്ടോ, അതുപോലെ ഫലവും ലഭിക്കും.
സുകൃതം ദുഷ്കൃതം വാപി തദിഹൈവ പ്രഭുജ്യതേ ।। അഥ തേനാത്മകം വൃത്തം തസ്യാഗ്രേ ച നിവേദിതമ്
നല്ലതോ, ചീത്തയോ ആയ പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലം ഈ ജന്മത്തിലും അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും. അതുപോലെ, ആ ആത്മാവിന്റെ സ്വഭാവം മുമ്പിൽ വെളിപ്പെടുത്തപ്പെടുന്നു.