ഏവം ശ്രുത്വാ തതോ രാജാ ഭാര്യയാ സഹ വൈ പുനഃ । സ്വശരീരസ്യ വൈ മാംസം ഭക്ഷതേ പ്രിയയാ സഹ
ഇങ്ങനെ കേട്ടശേഷം രാജാവ് ഭാര്യയോടൊപ്പം വീണ്ടും തന്റെ ശരീരത്തിന്റെ മാംസം ഭാര്യയോടൊപ്പം ഭക്ഷിച്ചു.
നിത്യമേവ മഹാപ്രാജ്ഞ തദ്വത്പൂര്ണം ഭവേദ്വപുഃ । നിത്യം പ്രഭക്ഷതേ രാജാ രാജ്ഞീ തസ്യ ച പുത്രക
മഹാപണ്ഡിതനേ, അങ്ങനെ ചെയ്താലും അവന്റെ ശരീരം എല്ലായ്പ്പോഴും പഴയപോലെ മുഴുവൻ ആവുന്നു; രാജാവും രാജ്ഞിയും അതിനെ വീണ്ടും വീണ്ടും ഭക്ഷിച്ചു.
യഥായഥാ ച രാജാ ച ഭക്ഷതേ ച കലേവരമ് । ഹസേതേ വൈ സദാ നാര്യൌ തയോര്ഭാവം വദാമ്യഹമ്
രാജാവ് തന്റെ ശരീരം ഭക്ഷിക്കുമ്പോൾ ആ രണ്ട് സ്ത്രീകളും എല്ലായ്പ്പോഴും ചിരിച്ചു; അവർക്കു ചിരിക്കാൻ കാരണമെന്തെന്ന് ഞാൻ പറയാം.
പ്രജ്ഞാ സാര്ദ്ധം മഹാസാധ്വീ ചരിത്രം തസ്യ ഭൂപതേഃ । ഹാസ്യം ഹി കുരുതേ നിത്യം തസ്യ ശ്രദ്ധാനപായിനീ
പണ്ഡിതത്വം, മഹാസതീയായ ഭാര്യയും, രാജാവിന്റെ നല്ല സ്വഭാവവും—ഇവയെ അവന്റെ വിശ്വാസരഹിതയായ ഭാര്യ എല്ലായ്പ്പോഴും പരിഹസിക്കുമായിരുന്നു.
പ്രജ്ഞയാ പ്രേര്യമാണേന ന ദത്തം ശ്രദ്ധയാന്വിതമ് । ബ്രാഹ്മണേഭ്യഃ സുസംകല്പ്യ അന്നമുദ്ദിശ്യ വൈഷ്ണവേ
പണ്ഡിതത്വം ഉണർത്തിയെങ്കിലും വിശ്വാസം ഇല്ലാതെ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക്, ഉചിതമായ മനസ്സോടെ, വിഷ്ണുവിന് സമർപ്പിച്ച അന്നം അവൻ നൽകാതിരുന്നത്—
ഏവം സ ഭക്ഷതേ മാംസം സ്വസ്യ കായസ്യ നിത്യദാ । യോഷിദപ്യാത്മകായം ച രസൈശ്ചാമൃതസന്നിഭൈഃ
അങ്ങനെ അവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും സ്വന്തം ശരീരത്തിന്റെ മാംസം ഭക്ഷിച്ചു; ആ സ്ത്രീയും അമൃതംപോലെയുള്ള രസങ്ങളോടെ തന്റെ ശരീരം ഭക്ഷിച്ചു.
തതോ വര്ഷശതാംതേ തു വാമദേവം മഹാമുനിമ് । സ്മൃത്വാ സ ഗര്ഹയാമാസ ആത്മാനം പ്രതി സുവ്രത
അങ്ങനെ നൂറുവർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാമുനിയായ വാമദേവനെ ഓർത്ത്, അവൻ തന്റെ തന്നെ കുറ്റങ്ങൾക്കായി കുറ്റപ്പെടുത്തി, ധർമ്മനിഷ്ഠനായവനേ.
ന ദത്തം പിതൃദേവേഭ്യോ ബ്രാഹ്മണേഭ്യഃ കദാ മയാ । ന ദത്തമതിഥിഭ്യോ ഹി വൃദ്ധേഭ്യശ്ച വിശേഷതഃ
പിതൃകൾക്കും ദേവന്മാർക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും ഞാൻ ഒരിക്കലും ഒന്നും നൽകിയിട്ടില്ല; അതിഥികൾക്കും പ്രത്യേകിച്ച് വയോധികർക്കും ഞാൻ ഒന്നും നൽകിയിട്ടില്ല.
ദീനേഭ്യോ ഹി ന ദത്തം ച കൃപയാ ചാതുരായ ച । ഏവം സ ഭുംക്തേ സ്വം മാംസം ഗര്ഹയന്സ്വീയ കര്മ ച
ദയയാലോ കപടത്വത്താലോ ദരിദ്രർക്കും ഞാൻ ഒന്നും നൽകിയിട്ടില്ല; അങ്ങനെ അവൻ തന്റെ തന്നെ മാംസം ഭക്ഷിച്ചു, തന്റെ കർമ്മങ്ങൾക്കു തന്നെ കുറ്റപ്പെടുത്തി.
ഏവം സ്വമാംസം ഭുംജാനം സുബാഹും പ്രിയയാ സഹ । ഹസേതേ ച തദാ ദൃഷ്ട്വാ പ്രജ്ഞാ ശ്രദ്ധാ ച ദ്വേ സ്ത്രിയൌ
അങ്ങനെ സുബാഹു തന്റെ പ്രിയയോടൊപ്പം സ്വന്തം മാംസം ഭക്ഷിക്കുമ്പോൾ, പണ്ഡിതത്വവും വിശ്വാസവും ആ രണ്ട് സ്ത്രീകളും അവനെ നോക്കി ചിരിച്ചു.
തസ്യ കര്മവിപാകസ്യ ശുഭാത്മാ ഹസതേ നൃപ । മമ സംഗപ്രസംഗേന ന ദത്തം പാപചേതന
അവന്റെ കർമ്മഫലത്താൽ, അവന്റെ ശുദ്ധാത്മാവ് ചിരിക്കുന്നു, രാജാവേ; ദുഷ്ടചിന്തകളുള്ളവനേ, എന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഒന്നും നൽകപ്പെട്ടില്ല.
പ്രജ്ഞാ ച വചനൈസ്തൈസ്തു രാജാനം ഹസതേ പുനഃ । ക്വഗതോസൌ മഹാമോഹോ യേന ത്വം മോഹിതോ നൃപ
പണ്ഡിതത്വം ആ വാക്കുകളോടെ വീണ്ടും രാജാവിനെ പരിഹസിക്കുന്നു: രാജാവേ, നിന്നെ ഭ്രമിപ്പിച്ച ആ വലിയ മായ എവിടെയായി പോയി?
ലോഭേന മോഹയുക്തേന തമോഗര്തേ നിപാത്യതേ । തത്രാപതിത്വാ മാമൈവ പതിതം ദുഃഖസംകടേ
ലോഭവും മായയും കൊണ്ട് ഒരാൾ ഇരുണ്ട കുഴിയിലേക്കു വീഴുന്നു; അവിടെ വീണശേഷം, താൻ മാത്രം ദു:ഖത്തിലും കഷ്ടത്തിലും വീണുപോയതായി കാണുന്നു.
ദാനമാര്ഗം പരിത്യജ്യ ലോഭമാര്ഗം ഗതോ നൃപ । ഭാര്യയാ സഹ ഭുംക്ഷ്വ ത്വം വ്യാപിതഃ ക്ഷുധയാ ഭൃശമ്
ദാനം വഴിവിട്ടു, രാജാവു ഇപ്പോൾ ലോഭത്തിന്റെ വഴിയിലാണ്; അതിനാൽ, ഭാര്യയോടൊപ്പം നീ കടുത്ത വിശപ്പിന്റെ വേദന അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും.
ഏവം തം ഹസതേ പ്രജ്ഞാ സുബാഹും പ്രിയയാന്വിതമ് । ഏതദ്ധി കാരണം സര്വം തയോര്ഹാസസ്യ പുത്രക
അങ്ങനെ പ്രജ്ഞാ, പ്രിയപ്പെട്ടവളോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്ന സുബാഹുവിനെ നോക്കി ചിരിച്ചു; മകനേ, ഇവരുടെ ചിരിയുടെ മുഴുവൻ കാരണവും ഇതാണ്.
ഭക്ഷ്യമാണസ്യ ഭൂപസ്യ ദേഹം സ്വം ദുഃഖിതേ തദാ । ഊചതുര്ദേഹിദേഹീതി യാച്യമാനഃ സദൈവ ഹി
ദു:ഖത്തിൽ ആയിരുന്ന രാജാവിന്റെ ശരീരം തിന്നാൻ പോകുമ്പോൾ, അവർ വീണ്ടും വീണ്ടും 'നിന്റെ ശരീരം തരിക' എന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു.
ക്ഷുധാതൃഷ്ണാമഹാപ്രാജ്ഞ ഭീമരൂപേ ഭയാനകേ । പയസാ മിശ്രിതം ഭക്ഷം യാചേതേ നൃപതീശ്വരമ്
ഭയപ്പെടുത്തുന്ന രൂപത്തിലുള്ള വലിയ വിശപ്പും ദാഹവും, രാജാവിനോട് വെള്ളം കലർത്തിയ ഭക്ഷണം ചോദിച്ചു.
ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം യത്ത്വയാ പരിപൃച്ഛിതമ് । അന്യത്കിം തേ പ്രവക്ഷ്യാമി തദ്വദസ്വ മഹാമതേ
നീ ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു; ഇനി എന്താണ് ഞാൻ പറയേണ്ടത്? മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, നീ പറയൂ.
വിജ്വല ഉവാച- വാസുദേവാഭിധാനം തത്സ്തോത്രം കഥയ മേ പിതഃ । യേന മോക്ഷം വ്രജേദ്രാജാ തദ്വിഷ്ണോഃ പരമം പദമ്
വിജ്വലൻ പറഞ്ഞു: അച്ഛാ, വാസുദേവന്റെ പേരിലുള്ള ആ സ്തോത്രം എന്നെക്കായി പറയൂ; അതിനാൽ ഒരു രാജാവിന് മോക്ഷം ലഭിക്കാം, വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം പ്രാപിക്കാം.
സൂത ഉവാച- ഏവമുക്തേ ശുഭേ വാക്യേ വിജ്വലേന മഹാത്മനാ ।। കുംജലോ വദതാം ശ്രേഷ്ഠഃ സ്തോത്രം പുണ്യമുദൈരയത്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: മഹാത്മാവായ വിജയലൻ ഈ ശുഭവാക്യം പറഞ്ഞപ്പോൾ, വാക്കുകളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കുഞ്ചലൻ ആ പുണ്യമായ സ്തോത്രം ഉച്ചരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ധ്യാത്വാ നത്വാ ഹൃഷീകേശം സര്വക്ലേശവിനാശനമ് ।। സര്വശ്രേയഃ പ്രദാതാരം ഹരേഃ സ്തോത്രമുദീരിതമ്
ഹൃഷീകേശനെ ധ്യാനിച്ച് വന്ദിച്ച്, എല്ലാ കഷ്ടതകളും നീക്കുന്നവനെയും എല്ലാ മംഗളങ്ങൾ നൽകുന്നവനെയും സ്മരിച്ച്, ഹരിയുടെ സ്തോത്രം ഉച്ചരിക്കപ്പെട്ടു.
വാസുദേവാഭിധാനം തത്സര്വശ്രേയഃ പ്രദായകമ് ।। മോക്ഷദ്വാരം സുഖോപേതം ശാംതിദം പുഷ്ടിവര്ദ്ധനമ്
വാസുദേവന്റെ പേരിലുള്ള ആ സ്തോത്രം എല്ലാ മംഗളങ്ങളും നൽകുന്നു, മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള വാതിൽ തുറക്കുന്നു, സന്തോഷം നൽകുന്നു, ശാന്തിയും സമൃദ്ധിയും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
സര്വകാമപ്രദാതാരം ജ്ഞാനദം ജ്ഞാനവര്ദ്ധനമ് ।। വാസുദേവസ്യ യത്സ്തോത്രം വിജ്വലായ പ്രകാശിതമ്
അത് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകുന്നു, ജ്ഞാനം നൽകുന്നു, ജ്ഞാനം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു; ഈ വാസുദേവ സ്തോത്രം വിജയലനു വെളിപ്പെടുത്തിയതാണ്.
വാസുദേവാഭിധാനം ചാപ്രമേയം പുണ്യവര്ദ്ധനമ് ।। സോഽവഗമ്യ പിതുഃ സര്വം വിജ്വലഃ പക്ഷിണാംവരഃ
വാസുദേവന്റെ പേരിലുള്ള ഈ സ്തോത്രം അളവുകിട്ടാത്തതും പുണ്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്; പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ വിജയലൻ അച്ഛനിൽ നിന്ന് അതെല്ലാം പഠിച്ചു.
തത്രഗംതുംപ്രചക്രാമപിതുഃപൃഷ്ടംതദാനൃപ ।। ഏവം ഗംതും കൃതമതിം വിജ്വലം ജ്ഞാനപാരഗമ്
അപ്പോൾ അച്ഛനോടു ചോദിച്ചശേഷം, രാജാവ് അവിടെ പോകാൻ തയ്യാറായി; അങ്ങനെ വിജ്വലൻ, ജ്ഞാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ, പോകാൻ മനസ്സുറച്ചു.
ഉവാച പുത്രം ധര്മാത്മാ ഉപകാരസമുദ്യതമ്
ധർമ്മനിഷ്ഠനായ കുഞ്ചലൻ, ഉപകാരത്തിന് തയാറായവൻ, മകനോടു പറഞ്ഞു.
കുംജല ഉവാച- പുത്ര തസ്യ മഹജ്ജാനേ പാതകം ഭൂപതേഃ ശൃണു ।। യതോ ഗത്വാ പഠ സ്വത്വം സുബാഹോശ്ചോപശൃണ്വതഃ
കുഞ്ചലൻ പറഞ്ഞു: മകനേ, ആ രാജാവിന്റെ വലിയ പാപം കേൾക്കു; അവിടെ പോയി നീതാനെ അത് പാരായണം ചെയ്യൂ, സുബാഹുവും കേൾക്കട്ടെ.
യഥായഥാ ശ്രോഷ്യതി സ്തോത്രമുത്തമം തഥാ തഥാ ജ്ഞാനമയോ ഭവിഷ്യതി ।। ശ്രീവാസുദേവസ്യ ന സംശയോ വൈ തസ്യ പ്രസാദാത്സുശിവം മയോക്തമ്
യത്രയത്ര ഈ ഉത്തമ സ്തോത്രം കേൾക്കുന്നു, അത്രയത്ര ജ്ഞാനത്തിൽ നിറയുന്നു; ശ്രീ വാസുദേവന്റെ കൃപയാൽ, സംശയമില്ല, പരമമായ മംഗളം ലഭിക്കും, ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ.
ആമംത്ര്യ സ ഗുരും പശ്ചാദുഡ്ഡീയ ലഘുവിക്രമഃ ।। ആനംദകാനനം പുണ്യം സംപ്രാപ്തോ വിജ്വലസ്തദാ
ഗുരുവിനെ ആദരപൂർവ്വം വിടപറഞ്ഞ്, വേഗത്തിൽ പറക്കുന്ന വിജ്വലൻ ആനന്ദം നിറഞ്ഞ പുണ്യവനത്തിലേക്ക് എത്തി.
വൃക്ഷച്ഛായാം സമാശ്രിത്യ ഉപവിഷ്ടോ മുദാന്വിതഃ । സമാലോക്യ സ രാജാനം വിമാനേനാഗതം പുനഃ
ഒരു വൃക്ഷത്തിന്റെ തണലിൽ ഇരുന്ന് സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, വിജ്വലൻ വീണ്ടും ദിവ്യവിമാനത്തിൽ വന്ന രാജാവിനെ കണ്ടു.