ഗോദാനം ഭൂമിദാനം തു അന്നോദകേ ച വൈ ത്വയാ । ജീവമാനേന രാജേംദ്ര ന ദത്തം ബ്രാഹ്മണായ വൈ
പശു ദാനം, ഭൂമി ദാനം, അപ്പം വെള്ളം ചേര്ത്ത് ദാനം—നീ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോള് ബ്രാഹ്മണന് നല്കിയില്ല, രാജാവേ.
മൃത്യുകാലേപി നോ ദത്തം തസ്മാത്ക്ഷുധാ പ്രവര്തതേ । ഏതത്തേ കാരണം പ്രോക്തം ജാതം കര്മവശാനുഗമ്
മരണസമയത്തും നീ നല്കിയില്ല; അതുകൊണ്ടാണ് വിശപ്പ് ഉണ്ടാകുന്നത്. നിന്റെ കര്മ്മത്തിന്റെ ഫലമായാണ് ഈ കാര്യം സംഭവിച്ചത് എന്ന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
യാദൃശം തു കൃതം കര്മ താദൃശം പരിഭുജ്യതേ । സുബാഹുരുവാച- കഥം ക്ഷുധാ പ്രശാംതിം മേ പ്രയാതി മുനിസത്തമ
എന്തുപോലെയുള്ള കര്മ്മം ചെയ്തുവോ, അതുപോലെയാണ് അനുഭവം. സുബാഹു ചോദിച്ചു: എങ്ങനെയാണ് എന്റെ വിശപ്പ് ശമിക്കാനാവുക, മഹാമുനിവരേ?
അനയാ ശോഷിതഃ കായോ ഹ്യതീവ പരിദൂയതേ । ക്ഷുധാം പ്രതി ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ പ്രായശ്ചിത്തം വദസ്വ നൌഃ
ഇതുകൊണ്ട് എന്റെ ശരീരം ഉണങ്ങിയുപോയി, അത്യന്തം വേദനിക്കുന്നു. വിശപ്പിന് പ്രായശ്ചിത്തം എന്താണെന്ന് ദയവായി പറയൂ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ.
കര്മണശ്ചാസ്യഘോരസ്യ യഥാ ശാംതിര്ഭവേന്മമ । വാമദേവ ഉവാച- പ്രായശ്ചിത്തം ന ചൈവാസ്തി ഋതേഭോഗാന്നൃപോത്തമ
എനിക്ക് ഈ ഭയങ്കരമായ കർമ്മത്തിൽ നിന്നു എങ്ങനെ ശാന്തി ലഭിക്കും? വാമദേവൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, അതിന്റെ ഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നതല്ലാതെ മറ്റൊരു പ്രായശ്ചിത്തമില്ല.
കര്മണോസ്യ ഫലം സര്വം ഭവാന്സ്വസ്ഥഃ പ്രഭോക്ഷ്യതി । യത്ര തേ പതിതഃ കായഃ പ്രിയായാശ്ചൈവ ഭൂപതേ
രാജാവേ, നീയും നിന്റെ പ്രിയയും എവിടെയായാലും, ഈ കർമ്മത്തിന്റെ മുഴുവൻ ഫലവും നീ സാക്ഷാൽ അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും.
യുവാഭ്യാം ഹി പ്രഗംതവ്യമിതശ്ചൈവ ന സംശയഃ । ഉഭാഭ്യാമപി ഭോക്തവ്യം കായമക്ഷയമേവ തത്
നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും ഇവിടെ നിന്ന് പോകേണ്ടതാണു, ഇതിൽ സംശയമില്ല; നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും അക്ഷയമായ ഈ ശരീരം അനുഭവിക്കേണ്ടതുമാണ്.
സ്വംസ്വം രാജന്ന സംദേഹസ്ത്വയാ വൈ പ്രിയയാ സഹ । രാജോവാച- കിയത്കാലം പ്രഭോക്തവ്യം മയൈവം പ്രിയയാ സഹ
രാജാവേ, നീയും നിന്റെ പ്രിയയും ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ഭാഗം അനുഭവിക്കേണ്ടതിൽ സംശയമില്ല. രാജാവ് ചോദിച്ചു: എത്രകാലം ഞാനും എന്റെ പ്രിയയും ഇങ്ങനെ അനുഭവിക്കണം?
തദാദിശ മഹാഭാഗ പ്രമാണം തദ്വചോ മമ । വാമദേവ ഉവാച- വാസുദേവ മഹാസ്തോത്രം മഹാപാതകനാശനമ്
മഹാഭാഗവ, അതിന്റെ കാലപരിധി എത്രയാണെന്ന് ദയവായി പറഞ്ഞുതരൂ; നിങ്ങളുടെ വാക്ക് എനിക്ക് ആധികാരികമായിരിക്കും. വാമദേവൻ പറഞ്ഞു: വാസുദേവനെ സ്തുതിക്കുന്ന മഹാസ്തോത്രം വലിയ പാപങ്ങൾ പോലും നശിപ്പിക്കും.
യദാ ത്വം ശ്രോഷ്യസേ പുണ്യം തദാ മോക്ഷം പ്രയാസ്യസി । ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം ഗച്ഛ രാജന്പ്രഭുംക്ഷ്വഹി
നീ ആ പുണ്യമായ സ്തോത്രം കേൾക്കുമ്പോൾ മോക്ഷം നേടും. ഇതെല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു; രാജാവേ, ഇനി നീ പോയി അനുഭവിച്ചു തുടങ്ങൂ.
ഏവം ശ്രുത്വാ തതോ രാജാ ഭാര്യയാ സഹ വൈ പുനഃ । സ്വശരീരസ്യ വൈ മാംസം ഭക്ഷതേ പ്രിയയാ സഹ
ഇങ്ങനെ കേട്ടശേഷം രാജാവ് ഭാര്യയോടൊപ്പം വീണ്ടും തന്റെ ശരീരത്തിന്റെ മാംസം ഭാര്യയോടൊപ്പം ഭക്ഷിച്ചു.
നിത്യമേവ മഹാപ്രാജ്ഞ തദ്വത്പൂര്ണം ഭവേദ്വപുഃ । നിത്യം പ്രഭക്ഷതേ രാജാ രാജ്ഞീ തസ്യ ച പുത്രക
മഹാപണ്ഡിതനേ, അങ്ങനെ ചെയ്താലും അവന്റെ ശരീരം എല്ലായ്പ്പോഴും പഴയപോലെ മുഴുവൻ ആവുന്നു; രാജാവും രാജ്ഞിയും അതിനെ വീണ്ടും വീണ്ടും ഭക്ഷിച്ചു.
യഥായഥാ ച രാജാ ച ഭക്ഷതേ ച കലേവരമ് । ഹസേതേ വൈ സദാ നാര്യൌ തയോര്ഭാവം വദാമ്യഹമ്
രാജാവ് തന്റെ ശരീരം ഭക്ഷിക്കുമ്പോൾ ആ രണ്ട് സ്ത്രീകളും എല്ലായ്പ്പോഴും ചിരിച്ചു; അവർക്കു ചിരിക്കാൻ കാരണമെന്തെന്ന് ഞാൻ പറയാം.
പ്രജ്ഞാ സാര്ദ്ധം മഹാസാധ്വീ ചരിത്രം തസ്യ ഭൂപതേഃ । ഹാസ്യം ഹി കുരുതേ നിത്യം തസ്യ ശ്രദ്ധാനപായിനീ
പണ്ഡിതത്വം, മഹാസതീയായ ഭാര്യയും, രാജാവിന്റെ നല്ല സ്വഭാവവും—ഇവയെ അവന്റെ വിശ്വാസരഹിതയായ ഭാര്യ എല്ലായ്പ്പോഴും പരിഹസിക്കുമായിരുന്നു.
പ്രജ്ഞയാ പ്രേര്യമാണേന ന ദത്തം ശ്രദ്ധയാന്വിതമ് । ബ്രാഹ്മണേഭ്യഃ സുസംകല്പ്യ അന്നമുദ്ദിശ്യ വൈഷ്ണവേ
പണ്ഡിതത്വം ഉണർത്തിയെങ്കിലും വിശ്വാസം ഇല്ലാതെ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക്, ഉചിതമായ മനസ്സോടെ, വിഷ്ണുവിന് സമർപ്പിച്ച അന്നം അവൻ നൽകാതിരുന്നത്—
ഏവം സ ഭക്ഷതേ മാംസം സ്വസ്യ കായസ്യ നിത്യദാ । യോഷിദപ്യാത്മകായം ച രസൈശ്ചാമൃതസന്നിഭൈഃ
അങ്ങനെ അവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും സ്വന്തം ശരീരത്തിന്റെ മാംസം ഭക്ഷിച്ചു; ആ സ്ത്രീയും അമൃതംപോലെയുള്ള രസങ്ങളോടെ തന്റെ ശരീരം ഭക്ഷിച്ചു.
തതോ വര്ഷശതാംതേ തു വാമദേവം മഹാമുനിമ് । സ്മൃത്വാ സ ഗര്ഹയാമാസ ആത്മാനം പ്രതി സുവ്രത
അങ്ങനെ നൂറുവർഷം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാമുനിയായ വാമദേവനെ ഓർത്ത്, അവൻ തന്റെ തന്നെ കുറ്റങ്ങൾക്കായി കുറ്റപ്പെടുത്തി, ധർമ്മനിഷ്ഠനായവനേ.
ന ദത്തം പിതൃദേവേഭ്യോ ബ്രാഹ്മണേഭ്യഃ കദാ മയാ । ന ദത്തമതിഥിഭ്യോ ഹി വൃദ്ധേഭ്യശ്ച വിശേഷതഃ
പിതൃകൾക്കും ദേവന്മാർക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും ഞാൻ ഒരിക്കലും ഒന്നും നൽകിയിട്ടില്ല; അതിഥികൾക്കും പ്രത്യേകിച്ച് വയോധികർക്കും ഞാൻ ഒന്നും നൽകിയിട്ടില്ല.
ദീനേഭ്യോ ഹി ന ദത്തം ച കൃപയാ ചാതുരായ ച । ഏവം സ ഭുംക്തേ സ്വം മാംസം ഗര്ഹയന്സ്വീയ കര്മ ച
ദയയാലോ കപടത്വത്താലോ ദരിദ്രർക്കും ഞാൻ ഒന്നും നൽകിയിട്ടില്ല; അങ്ങനെ അവൻ തന്റെ തന്നെ മാംസം ഭക്ഷിച്ചു, തന്റെ കർമ്മങ്ങൾക്കു തന്നെ കുറ്റപ്പെടുത്തി.
ഏവം സ്വമാംസം ഭുംജാനം സുബാഹും പ്രിയയാ സഹ । ഹസേതേ ച തദാ ദൃഷ്ട്വാ പ്രജ്ഞാ ശ്രദ്ധാ ച ദ്വേ സ്ത്രിയൌ
അങ്ങനെ സുബാഹു തന്റെ പ്രിയയോടൊപ്പം സ്വന്തം മാംസം ഭക്ഷിക്കുമ്പോൾ, പണ്ഡിതത്വവും വിശ്വാസവും ആ രണ്ട് സ്ത്രീകളും അവനെ നോക്കി ചിരിച്ചു.
തസ്യ കര്മവിപാകസ്യ ശുഭാത്മാ ഹസതേ നൃപ । മമ സംഗപ്രസംഗേന ന ദത്തം പാപചേതന
അവന്റെ കർമ്മഫലത്താൽ, അവന്റെ ശുദ്ധാത്മാവ് ചിരിക്കുന്നു, രാജാവേ; ദുഷ്ടചിന്തകളുള്ളവനേ, എന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഒന്നും നൽകപ്പെട്ടില്ല.
പ്രജ്ഞാ ച വചനൈസ്തൈസ്തു രാജാനം ഹസതേ പുനഃ । ക്വഗതോസൌ മഹാമോഹോ യേന ത്വം മോഹിതോ നൃപ
പണ്ഡിതത്വം ആ വാക്കുകളോടെ വീണ്ടും രാജാവിനെ പരിഹസിക്കുന്നു: രാജാവേ, നിന്നെ ഭ്രമിപ്പിച്ച ആ വലിയ മായ എവിടെയായി പോയി?
ലോഭേന മോഹയുക്തേന തമോഗര്തേ നിപാത്യതേ । തത്രാപതിത്വാ മാമൈവ പതിതം ദുഃഖസംകടേ
ലോഭവും മായയും കൊണ്ട് ഒരാൾ ഇരുണ്ട കുഴിയിലേക്കു വീഴുന്നു; അവിടെ വീണശേഷം, താൻ മാത്രം ദു:ഖത്തിലും കഷ്ടത്തിലും വീണുപോയതായി കാണുന്നു.
ദാനമാര്ഗം പരിത്യജ്യ ലോഭമാര്ഗം ഗതോ നൃപ । ഭാര്യയാ സഹ ഭുംക്ഷ്വ ത്വം വ്യാപിതഃ ക്ഷുധയാ ഭൃശമ്
ദാനം വഴിവിട്ടു, രാജാവു ഇപ്പോൾ ലോഭത്തിന്റെ വഴിയിലാണ്; അതിനാൽ, ഭാര്യയോടൊപ്പം നീ കടുത്ത വിശപ്പിന്റെ വേദന അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും.
ഏവം തം ഹസതേ പ്രജ്ഞാ സുബാഹും പ്രിയയാന്വിതമ് । ഏതദ്ധി കാരണം സര്വം തയോര്ഹാസസ്യ പുത്രക
അങ്ങനെ പ്രജ്ഞാ, പ്രിയപ്പെട്ടവളോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്ന സുബാഹുവിനെ നോക്കി ചിരിച്ചു; മകനേ, ഇവരുടെ ചിരിയുടെ മുഴുവൻ കാരണവും ഇതാണ്.
ഭക്ഷ്യമാണസ്യ ഭൂപസ്യ ദേഹം സ്വം ദുഃഖിതേ തദാ । ഊചതുര്ദേഹിദേഹീതി യാച്യമാനഃ സദൈവ ഹി
ദു:ഖത്തിൽ ആയിരുന്ന രാജാവിന്റെ ശരീരം തിന്നാൻ പോകുമ്പോൾ, അവർ വീണ്ടും വീണ്ടും 'നിന്റെ ശരീരം തരിക' എന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടു.
ക്ഷുധാതൃഷ്ണാമഹാപ്രാജ്ഞ ഭീമരൂപേ ഭയാനകേ । പയസാ മിശ്രിതം ഭക്ഷം യാചേതേ നൃപതീശ്വരമ്
ഭയപ്പെടുത്തുന്ന രൂപത്തിലുള്ള വലിയ വിശപ്പും ദാഹവും, രാജാവിനോട് വെള്ളം കലർത്തിയ ഭക്ഷണം ചോദിച്ചു.
ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം യത്ത്വയാ പരിപൃച്ഛിതമ് । അന്യത്കിം തേ പ്രവക്ഷ്യാമി തദ്വദസ്വ മഹാമതേ
നീ ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു; ഇനി എന്താണ് ഞാൻ പറയേണ്ടത്? മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, നീ പറയൂ.
വിജ്വല ഉവാച- വാസുദേവാഭിധാനം തത്സ്തോത്രം കഥയ മേ പിതഃ । യേന മോക്ഷം വ്രജേദ്രാജാ തദ്വിഷ്ണോഃ പരമം പദമ്
വിജ്വലൻ പറഞ്ഞു: അച്ഛാ, വാസുദേവന്റെ പേരിലുള്ള ആ സ്തോത്രം എന്നെക്കായി പറയൂ; അതിനാൽ ഒരു രാജാവിന് മോക്ഷം ലഭിക്കാം, വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം പ്രാപിക്കാം.
സൂത ഉവാച- ഏവമുക്തേ ശുഭേ വാക്യേ വിജ്വലേന മഹാത്മനാ ।। കുംജലോ വദതാം ശ്രേഷ്ഠഃ സ്തോത്രം പുണ്യമുദൈരയത്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: മഹാത്മാവായ വിജയലൻ ഈ ശുഭവാക്യം പറഞ്ഞപ്പോൾ, വാക്കുകളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കുഞ്ചലൻ ആ പുണ്യമായ സ്തോത്രം ഉച്ചരിക്കാൻ തുടങ്ങി.