യേ പൂതാഃ പരദാരാംശ്ച കര്മണാ മനസാ ഗിരാ । രമയംതി ന സത്വസ്ഥാസ്തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
ശുദ്ധരായവരും, പ്രവൃത്തിയിലും മനസ്സിലും വാക്കിലും മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യമാരിൽ ആസ്വാദനം കാണാത്തവരുമായ ധർമ്മനിഷ്ഠരാണ് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കു പോകുന്നവർ.
നിംദിതാനി ന കുര്വംതി കുര്വംതി വിഹിതാനി ച । ആത്മശക്തിം വിജാനംതി തേ നരാഃ സ്വര്ഗഗാമിനഃ
ദോഷകരമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യാതെ, നിർദ്ദേശിച്ച കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുകയും, സ്വന്തം ശേഷി അറിയുകയും ചെയ്യുന്നവരാണ് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കു പോകുന്നവർ.
ഏവം തേ കഥിതം സര്വം മയാ തത്ത്വേന പാര്ഥിവ । ദുര്ഗതിഃ സദ്ഗതിശ്ചൈവ പ്രാപ്യതേ കര്മഭിര്യഥാ
രാജാവേ, ഞാൻ സത്യമായി എല്ലാം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ ചെയ്യുന്നതുപോലെ ദുർഗതിയും സദ്ഗതിയും ലഭിക്കുന്നു.
നരഃ പരേഷാം പ്രതികൂലമാചരന്പ്രയാതി ഘോരം നരകം സുദാരുണമ് । സദാനുകൂലസ്യ നരസ്യ ജീവിനഃ സുഖാവഹാ മുക്തിരദൂരസംസ്ഥിതാ
മറ്റുള്ളവർക്കു വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവൻ ഭയങ്കരമായ നരകത്തിലേക്കു പോകുന്നു. എപ്പോഴും അനുകൂലമായി പെരുമാറുന്നവനു സന്തോഷവും മോക്ഷവും അടുത്താണ്.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേ വേനോപാഖ്യാനേ ഗുരുതീര്ഥമാഹാത്മ്യേ ച്യവനചരിത്രേ ഷണ്ണവതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിലെ വേനന്റെ കഥയിലെയും ഗുരുതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹിമയിലെയും ച്യവനന്റെ കഥയിലെയും അറുപത്താറാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
സപ്തനവതിതമോഽധ്യായഃ । കുംജല ഉവാച- ഏവമാകര്ണ്യ താം രാജാ മുനിനാ ഭാഷിതാം തദാ । ധര്മാധര്മഗതിം സര്വാം തം മുനിം സമഭാഷത
കുഞ്ചലൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ ആ മുനിയുടെ വാക്കുകൾ രാജാവു കേട്ടപ്പോൾ, സകല ധർമ്മാധർമ്മങ്ങളുടെ ഗതിയെക്കുറിച്ച് ആ മുനിയോട് ചോദിച്ചു.
സുബാഹുരുവാച- സോഹം ധര്മം കരിഷ്യാമി സോഹം പുണ്യം ദ്വിജോത്തമ । വാസുദേവം ജഗദ്യോനിം യജിഷ്യേ നിതരാം മുനേ
സുബാഹു പറഞ്ഞു: ഞാൻ ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കും, ഞാൻ പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യും, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, ഈ സകലത്തിനും അതിയായ ഭക്തിയോടെ ഞാൻ ജഗത്യോനിയായ വാസുദേവനെ ആരാധിക്കും, മുനിവരനേ.
ഹോമേന തു ജപേനൈവ പൂജയേന്മധുസൂദനമ് । യഷ്ട്വാ യജ്ഞം തപസ്തപ്ത്വാ വിഷ്ണുലോകം സ ഭൂപതിഃ
ഹോമവും ജപവും നടത്തി മധുസൂദനനെ ആരാധിക്കണം. യജ്ഞം നടത്തി തപസ്സു ചെയ്തതിന്റെ ഫലമായി ആ രാജാവ് വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിച്ചു.
പൂജിതഃ സര്വകാമൈശ്ച പ്രാപ്തവാന്സത്വരം മുദാ । ഗതേ തസ്മിന്മഹാലോകേ ദേവദേവം ന പശ്യതി
സകല ഇഷ്ടങ്ങൾക്കും യോഗം വരുത്തി, സന്തോഷത്തോടെ ആ മഹാലോകം പ്രാപിച്ചെങ്കിലും, ദേവദേവനെ അവൻ കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
ക്ഷുധാ ജാതാ മഹാതീവ്രാ തൃഷ്ണാ ചാതി പ്രവര്തതേ । തയോശ്ചാപി മഹാപ്രാജ്ഞ ജീവപീഡാകരാ ബഹു
വലിയ ഒരു വിശപ്പും അതിയായ ദാഹവും അവനെ പിടികൂടി; മഹാപണ്ഡിതനേ, ആ രണ്ടും അവന്റെ ജീവനെ ഏറെ വേദനിപ്പിച്ചു.
രാജാപി പ്രിയയാ സാര്ദ്ധം ക്ഷുധാതൃഷ്ണാപ്രപീഡിതഃ । ന പശ്യതി ഹൃഷീകേശം ദുഃഖേന മഹതാന്വിതഃ
രാജാവ് തന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളോടൊപ്പം വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ട് പീഡിതനായി, വലിയ ദുഃഖത്തിൽ ആകുമ്പോൾ ഹൃഷീകേശനെ കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
സൂത ഉവാച- ഏവം സ ദുഃഖിതോ രാജാ പ്രിയയാ സഹ സത്തമ । ആകുല വ്യാകുലോ ജാതഃ പീഡിതഃ ക്ഷുധയാ ഭൃശമ്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ദുഃഖിതനായ രാജാവ് തന്റെ പ്രിയയോടൊപ്പം അതിയായ വിശപ്പിൽ പെട്ട് ഏറെ ആശങ്കയും വിഷമവും അനുഭവിച്ചു.
ഇതശ്ചേതശ്ച വേഗൈശ്ച ധാവതേ വസുധാധിപഃ । സര്വാഭരണശോഭാംഗോ വസ്ത്രചംദനഭൂഷിതഃ
ഇവിടെയും അവിടെയും വേഗത്തിൽ ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു ഭൂമിയുടെ അധിപൻ; സകലാഭരണങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, വസ്ത്രവും ചന്ദനവും ധരിച്ചവനായി.
പുഷ്പമാലാപ്രശോഭാംഗോ ഹാരകുംഡലകംകണൈഃ । രത്നദീപ്തിപ്രശോഭാംഗഃ പ്രയയൌ സ മഹീപതിഃ
പൂമാലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട്, ഹാരവും കുണ്ഡലവും കങ്കണവും ധരിച്ച്, രത്നങ്ങളുടെ പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന അവന്റെ ശരീരം, അങ്ങനെ ആ മഹാരാജാവ് മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
ഏവം ദുഃഖസമാചാരഃ സ്തൂയമാനശ്ച പാഠകൈഃ । ദുഃഖശോകസമാവിഷ്ടഃ സ്വപ്രിയാം വാക്യമബ്രവീത്
ഇങ്ങനെ ദുഃഖത്തിൽ മുക്കപ്പെട്ടിട്ടും, പാഠകർ അവനെ സ്തുതിച്ചിട്ടും, ദുഃഖവും ശോകവും നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ അവൻ തന്റെ പ്രിയയോട് പറഞ്ഞു.
വിഷ്ണുലോകമഹം പ്രാപ്തസ്ത്വയാ സഹ സുശോഭനേ । ഋഷിഭിഃ സ്തൂയമാനോപി വിമാനേനാപി ഭാമിനി
വിഷ്ണുലോകം ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം പ്രാപിച്ചു, സുന്ദരിയേ; ഋഷിമാരാൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുകയും, വിമാനത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടും, ഭാമിനി.
കര്മണാ കേന മേ ചേയം ക്ഷുധാതീവ പ്രവര്ദ്ധതേ । വിഷ്ണുലോകം ച സംപ്രാപ്യ ന ദൃഷ്ടോ മധുസൂദനഃ
എന്ത് കർമ്മം കൊണ്ടാണ് ഈ അതിയായ വിശപ്പ് എന്നിൽ ഉണർന്നത്? വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിച്ചിട്ടും മധുസൂദനനെ കാണാൻ കഴിയുന്നില്ല.
തത്കിം ഹി കാരണം ഭദ്രേ ന ഭുനജ്മി മഹത്ഫലമ് । കര്മണാഥ നിജേനാപി ഏതദ്ദുഃഖം പ്രവര്ത്തതേ
എന്താണ് കാരണം, സുമധുരവദനേ, ഞാൻ വലിയ ഫലം അനുഭവിക്കാതെ ഇരിക്കുന്നത്? അല്ലെങ്കിൽ എന്റെ തന്നെ കർമ്മം കൊണ്ടാണോ ഈ ദുഃഖം സംഭവിക്കുന്നത്?
സൈവം ശ്രുത്വാ ച തദ്വാക്യം രാജാനമിദമബ്രവീത്
അവളുടെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, രാജാവിനോട് അവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഭാര്യോവാച- സത്യമുക്തം ത്വയാ രാജന്നാസ്തി ധര്മസ്യ വൈ ഫലമ് । വേദശാസ്ത്രപുരാണേഷു യേ പഠംതി ച ബ്രാഹ്മണാഃ
ഭാര്യ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, നീ പറഞ്ഞത് സത്യമാണ്; ധർമ്മത്തിന് ഫലം ഇല്ല. വേദങ്ങളിലും ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പുരാണങ്ങളിലും ബ്രാഹ്മണർ പാരായണം ചെയ്യുന്നിടത്തും—
ദുഃഖശോകൌ വിധൂയേഹ സര്വദോഷൈഃ പ്രമുച്യതേ । നാമോച്ചാരേണ ദേവസ്യ വിഷ്ണോശ്ചൈവ സുചക്രിണഃ
ഇവിടെ ദുഃഖവും ശോകവും അകറ്റി, സകല ദോഷങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകുന്നു; ദൈവമായ വിഷ്ണുവിന്റെ നാമം ഉച്ചരിച്ചാൽ.
പുണ്യാത്മാനോ മഹാഭാഗാ ധ്യായമാനാ ജനാര്ദനമ് । ത്വയൈവാരാധിതോ ദേവഃ ശംഖചക്രഗദാധരഃ
പുണ്യാത്മാക്കളും മഹാഭാഗ്യശാലികളും ജനാർദ്ദനനെ ധ്യാനിക്കുന്നവർ; ശംഖം, ചക്രം, ഗദ എന്നിവ കൈവശമുള്ള ദൈവത്തെ നീ തന്നെ ആരാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.
അന്നാദിദാനം വിപ്രേഭ്യോ ന പ്രദത്തം ദ്വിജോദിതമ് । ഫലം തസ്യ പ്രജാനാമി ന ദൃഷ്ടോ മധുസൂദനഃ
ഭക്ഷ്യാദികൾ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക്, വിധിപ്രകാരം, ഞാൻ നൽകാത്തതുകൊണ്ടാണ് ഫലം ഇങ്ങനെ വന്നത്. അതിനാൽ മധുസൂദനനെ ഞാൻ കാണാൻ സാധിച്ചില്ലെന്ന് എനിക്ക് അറിയാം.
ക്ഷുധാ മേ ബാധതേ രാജംസ്തൃഷ്ണാ ചൈവ പ്രശോഷയേത് । കുംജല ഉവാച- ഏവമുക്തസ്തു പ്രിയയാ രാജാ ചിംതാകുലേംദ്രിയഃ
രാജാവേ, വിശപ്പും ദാഹവും എന്നെ ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുന്നു. കുഞ്ചലൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പ്രിയപ്പെട്ടവളാൽ അഭിസംബോധന ചെയ്യപ്പെട്ട രാജാവ്, വലിയ ചിന്തയിൽ ആകുലനായി,
തതോ ദൃഷ്ട്വാ മഹാപുണ്യമാശ്രമം ശ്രമനാശനമ് । ദിവ്യവൃക്ഷസമാകീര്ണം തഡാഗൈരുപശോഭിതമ്
പിന്നീട്, മഹാപുണ്യമുള്ള, ക്ഷീണം അകറ്റുന്ന, ദൈവിക വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, തടാകങ്ങൾ അലങ്കരിച്ച ഒരു ആശ്രമം അവൻ കണ്ടു.
വാപീകുംഡതഡാഗൈശ്ച പുണ്യതോയപ്രപൂരിതൈഃ । ഹംസകാരംഡവാകീര്ണം കഹ്ലാരൈരുപശോഭിതമ്
പുണ്യജലത്തിൽ നിറഞ്ഞ കിണറുകളും കുളങ്ങളും തടാകങ്ങളും, ഹംസകളും കുരുവികളും നിറഞ്ഞ, കമലപൂക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ആശ്രമഃ ശോഭതേ പുത്ര മുനിഭിസ്തത്ത്വവേദിഭിഃ । ദിവ്യവൃക്ഷസമാകീര്ണം മൃഗവ്രാതൈശ്ച ശോഭിതമ്
മകനേ, ആ ആശ്രമം സത്യത്തെ അറിയുന്ന മുനിമാരാൽ ഭംഗിയായി, ദൈവിക വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും മൃഗസംഘങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചതുമാണ്.
നാനാപുഷ്പസമാകീര്ണം ഹൃദ്യഗംധസമാകുലമ് । ദ്വിജസിദ്ധൈഃ സമാകീര്ണമൃഷിശിഷ്യൈഃ സമാകുലമ്
നാനാഭാവത്തിലുള്ള പൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞതും മനോഹരമായ സുഗന്ധം പരന്നതും, ദ്വിജന്മാരും അവരുടെ ശിഷ്യന്മാരും നിറഞ്ഞതുമായ സ്ഥലമായിരുന്നു.
യോഗിയോഗേംദ്ര സംഘുഷ്ടം ദേവവൃംദൈരലംകൃതമ് । കദലീവനസംബാധൈഃ സുഫലൈഃ പരിശോഭിതമ്
യോഗികളും മഹായോഗികളും കൂട്ടമായി ഉണ്ടായിരുന്നു, ദേവതകളുടെ സംഘം അവിടെ അലങ്കാരമായി, നല്ല പഴങ്ങൾ കനിഞ്ഞ കദളിവനങ്ങൾ കൊണ്ട് മനോഹരമായിരുന്നു.
നാനാവൃക്ഷസമാകീര്ണം സര്വകാമസമന്വിതമ് । ശ്രീഖംഡൈശ്ചാരുഗംധൈശ്ച സുഫലൈഃ ശോഭിതം സദാ
നാനാതരം വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്നതും, സുഖസുഗന്ധമുള്ള ചന്ദനവൃക്ഷങ്ങളും നല്ല പഴങ്ങളും എല്ലായ്പ്പോഴും അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.