ഖഗാന്നാനാവിധാംശ്ചൈവ വിധ്വാ കാംശ്ചിത്പ്രപാതയേത് । പക്ഷിണോ ഘാതയന്ക്രുദ്ധോ ബര്ഹിണശ്ച വിശേഷതഃ
അവൻ പലവിധ പക്ഷികളെ കൊന്നിരുന്നു; കോപത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച് മയിൽപക്ഷികളെ കൂടുതൽ വേട്ടയാടി കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
ലുബ്ധകോ ഹി മഹാപാപോ ദുഷ്ടോ ദുഷ്ടജനപ്രിയഃ । ഭാര്യാ തഥാവിധാ തസ്യ പുംശ്ചലീ ച മഹാമയാ
ആ വേട്ടക്കാരൻ വലിയ പാപിയും ദുഷ്ടനും ദുഷ്ടന്മാർക്ക് ഇഷ്ടപ്പെട്ടവനുമായിരുന്നു; അവന്റെ ഭാര്യയും അതുപോലെ ചതിയുള്ള, കപടതയുള്ള സ്ത്രീയായിരുന്നു.
ഏവം വിഹരതസ്തസ്യ ബഹുകാലോ വ്യവര്ത്തത । ഏകദാ നിശി പാപീയാന്ശ്രീവൃക്ഷോപരി സംസ്ഥിതഃ
ഇങ്ങനെ അവൻ അലയുമ്പോൾ വളരെ കാലം കടന്നുപോയി; ഒരു രാത്രി, അതിലും കൂടുതൽ പാപിയായ ആ മനുഷ്യൻ ശ്രീവൃക്ഷത്തിന്റെ മുകളിൽ ഇരിക്കുകയായിരുന്നു.
കോലം ഹംതും ധനുഃപാണിഃ ശരം സംയോജ്യ കാര്മുകേ । ഏവം നിശാ ഗതാ തസ്യ ജാഗ്രതോ നിമിഷസ്യ ഹി । മാഘമാസേ സിതായാം വൈ ചതുര്ദശ്യാം നഗാത്മജേ
കൊല്ലാൻ കൊളയെ ലക്ഷ്യമാക്കി വില്ലിൽ അമ്പ് വെച്ച് കാത്തുനിൽക്കുമ്പോൾ, മാഘമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷം ചതുര്ദശി രാത്രിയിലൊക്കെ അവൻ കണ്ണടയ്ക്കാതെ ഉണർന്നുകൊണ്ടിരുന്നു, മലയുടെ പുത്രിയേ.
ശ്രീവൃക്ഷപത്രാണി ബഹൂനി തത്ര സംച്ഛേദയാമാസ രുഷാന്വിതോഽപി । ശ്രീവൃക്ഷമൂലേ പരിവര്ത്തമാനം ലിഗം ച തസ്യോപരിതാനി പേതുഃ
അവൻ കോപത്തോടെ ശ്രീവൃക്ഷത്തിൽ നിന്ന് പല ഇലകളും വെട്ടി എടുത്തു; അവ ഇലകൾ ശ്രീവൃക്ഷത്തിന്റെ അടിയിൽ കിടന്നിരുന്ന ലിംഗത്തിന്മേൽ വീണു.
ശ്രീവൃക്ഷപര്ണാനി ച ദൈവയോഗാത്ജാതം ച സര്വം ശിവപൂജനം തത്
ദൈവത്തിന്റെ ഇച്ഛയാൽ ആ ശ്രീവൃക്ഷത്തിന്റെ ഇലകൾ എല്ലാം ശിവനെ ആരാധിച്ചതായി മാറി.
ഗംഡൂഷകാരിണാ തേന സ്നപനം ച മഹത്കൃതമ് । അജ്ഞാനിനാ ച തേനൈവ പുഷ്കസേന ദുരാത്മനാ
അവൻ വായിൽ വെള്ളം നിറച്ച് വലിയ അഭിഷേകം നടത്തി; അജ്ഞാനിയായ ആ ദുഷ്ടൻ പുഷ്കസൻ അങ്ങനെ ചെയ്തു.
മാഘമാസേ സിതേ പക്ഷേ ചതുര്ദശ്യാം വിധൂദയേ । പുഷ്കസോ ഹി ദുരാചാരോ നിഷ്പന്നോ ഗതകല്മഷഃ
മാഘമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷം ചതുര്ദശി രാത്രിയിൽ, ചന്ദ്രൻ ഉദിക്കുന്ന സമയത്ത്, ആ ദുഷ്ടനായ പുഷ്കസൻ പാപരഹിതനായി.
തസ്യ ഭാര്യാ പ്രചംഡാ ച ആഗതാ തസ്യ സന്നിധൌ । നിരാശാ ച നിരാഹാരാ യത്രാസൌ പുഷ്കസഃ സ്ഥിതഃ
അവന്റെ ക്രൂരമായ ഭാര്യ അവന്റെ സമീപത്തേക്ക് വന്നു; അവൾ നിരാശയോടെയും വിശപ്പോടെയും അവൻ താമസിച്ചിരുന്ന സ്ഥലത്ത് എത്തി.
ന പ്രാപ്തഃ ശൂകരസ്തേന മൃഗോഽപി മഹിഷോഽപി വാ । അശനാര്ഥം ച തസ്യൈവ അന്നമാദായ ഭാമിനീ
അവൻ കാട്ടുപന്നിയെയും മാൻമരിയെയും കാളയെയും ഒന്നും പിടിച്ചില്ല; അതിനാൽ അവന്റെ ഭാവനയുള്ള ഭാര്യ അവനു ഭക്ഷണം കൊണ്ടുവന്നു.
തേന ദൃഷ്ടാ പ്രചംഡാ സാ ആയാംതീ ക്രൂരലോചനാ । സാ തസ്യ ഭാര്യാ നദ്യാം വൈ ജലമധ്യേ പപാത ഹ
ക്രൂരദൃഷ്ടിയുള്ള ആ ഭാര്യ അവന്റെ മുന്നിൽ എത്തുന്നുണ്ടെന്ന് അവൻ കണ്ടു; അവൾ, അവന്റെ ഭാര്യ, നദിയിലെ വെള്ളത്തിലേക്ക് വീണു.
താവത്തയോക്തശ്ചംഡാത്മാ ഏഹി ശീഘ്രം ച ഭക്ഷയ । സമാനീതം ത്വദര്ഥം ച മത്സ്യമാംസം മയാധുനാ
അപ്പോൾ ആ ക്രൂരഹൃദയയുള്ള സ്ത്രീ പറഞ്ഞു: 'വേഗം വന്നു ഭക്ഷിക്കൂ; നിന്റെ വേണ്ടി ഞാൻ ഇപ്പോൾ തന്നെ മീനും ഇറച്ചിയും കൊണ്ടുവന്നിരിക്കുന്നു.'
കൃതം കിം മൂഢ പൂര്വേദ്യുര്മാംസം പാര്ശ്വേ ന ദൃശ്യതേ । നാശിതം ച ത്വയാ മൂഢ കുടുംബം ലംഘതേ തവ
'നീ എന്താണ് ചെയ്തതെ, മണ്ടാ? ഞാൻ ഇന്നലെ കൊണ്ടുവന്ന ഇറച്ചി എവിടെയും കാണുന്നില്ല; നീ അതു കഴിച്ചു, മണ്ടാ, കുടുംബത്തെ അവഗണിക്കുകയാണ്.'
ഏതച്ഛ്രുത്വാ തു വചനം ചംഡായാശ്ചംഡരൂപവാന് । ശിവരാത്ര്യുപവാസേന രാത്രൌ ജാഗരണേന ച
ആ ക്രൂരസ്ത്രിയുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ആ ക്രൂരസ്വഭാവിയുള്ള പുരുഷൻ ശിവരാത്രിയിൽ ഉപവാസവും രാത്രി ഉണർന്നിരിപ്പും നടത്തി,
ശുദ്ധാംതഃകരണോ ജാതഃ സ്നാതും നദ്യാം ശുചിവ്രതഃ । യാവത്സ്നാതി സ ദുഷ്ടാത്മാ താവത്ശ്വാ തത്ര ചാഗതഃ
അവൻ മനസ്സിൽ ശുദ്ധിയുള്ളവനായി, ശുദ്ധമായ വ്രതം പാലിച്ച് നദിയിൽ കുളിക്കാനായി; അങ്ങനെ ആ ദുഷ്ടൻ കുളിക്കുമ്പോൾ അവിടെ ഒരു നായ എത്തി.
ശുനാ തദാ ഭക്ഷിതം ച സര്വം മാംസം സുരേശ്വരി । ചംഡാ പ്രകുപിതാ തം ച ശ്വാനം ഹംതുമുപസ്ഥിതാ
അപ്പോൾ, ദേവതകളുടെ രാജ്ഞേ, ആ നായ മുഴുവൻ ഇറച്ചിയും കഴിച്ചു; ചണ്ടാ അതിനെ കൊല്ലാൻ കോപത്തോടെ തയ്യാറായി.
നിവാരിതാ ഹി ചംഡേന ചംഡാ പ്രകുപിതാ തദാ । ന ഹംതവ്യസ്ത്വയാ ചൈഷ കിമനേനാശുഭം കൃതമ്
അപ്പോൾ ചണ്ടൻ ചണ്ടയെ തടഞ്ഞു, അവൾ അത്യന്തം കോപത്തിലായിരുന്നെങ്കിലും; 'നീ ഇതിനെ കൊല്ലേണ്ട, ഇതെന്താണ് ദോഷം ചെയ്തതെന്ന്?'
തയോക്തം ഭക്ഷിതം ചാന്നം അനേനൈവ ദുരാത്മനാ । കിം ത്വം ഭക്ഷയിതാ മൂഢ ഭവിതാദ്യ ബുഭുക്ഷിതഃ
അവൾ പറഞ്ഞു: 'ഈ ദുഷ്ടനായ നായ ഭക്ഷണം മുഴുവൻ കഴിച്ചു; നീ എന്ത് കഴിക്കും, മണ്ടാ, ഇന്ന് വിശപ്പുണ്ടാകുമ്പോൾ?'
പുഷ്കസ ഉവാച। യച്ഛുനാ ഭക്ഷിതം ചാന്നം തേനാഹം പരിതോഷിതഃ । കിമനേന ശരീരേണ നശ്വരേണ ഗതായുഷാ
പുഷ്കസൻ പറഞ്ഞു: നായ് തിന്നിയ ആ അന്നം കൊണ്ടു എനിക്ക് തൃപ്തി ലഭിച്ചു. ജീവൻ പോയ ഈ നശ്വരമായ ശരീരത്തിന് എന്ത് പ്രയോജനം?
യേ പുഷ്യംതി ശരീരം വൈ സര്വഭാവേന ഭാമിനി । മൂഢാസ്തേ പാപിനോ ജ്ഞേയാ ലോകദ്വയ ബഹിഷ്കൃതാഃ
ശരീരം സംരക്ഷിക്കാൻ എല്ലാം അർപ്പിക്കുന്നവർ, സുന്ദരിയേ, അവരെയാണ് മൂഢരും പാപികളുമെന്നു അറിയേണ്ടത്. അവരെ ഇരുവിശ്വങ്ങളിലും ഉൾപ്പെടുത്തുന്നില്ല.
തസ്മാന്മാനം പരിത്യജ്യ കാമം ചാപി ദുരാത്മതാമ് । സ്വസ്ഥാഭാവവിമര്ശേന തത്വബുധ്യാ സ്ഥിരാ ഭവ
അതിനാൽ, അഭിമാനവും ആഗ്രഹവും ദുഷ്ടതയും ഉപേക്ഷിച്ച്, സ്വസ്ഥതയും സത്യം മനസ്സിലാക്കുന്നതിലൂടെയും സ്ഥിരതയോടെ നിലകൊള്ളണം.
അഹമേതച്ഛരീരം വൈ ഖങ്ഗധാരവ്രതേന ച । ത്യക്ഷ്യാമ്യദ്യ വരാരോഹേ കിം ചിരംജീവനേന മേ
ഇന്ന്, സുന്ദരിയേ, ഞാൻ ഈ ശരീരം വാളിന്റെ വ്രതം പാലിച്ച് ഉപേക്ഷിക്കും. ദീർഘകാലം ജീവിച്ചിരിക്കുന്നതിൽ എനിക്ക് എന്ത് ലാഭം?
ഇത്യുക്ത്വാ ഖങ്ഗമാകൃഷ്യ യാവദ്ഭിനത്തി കം സ്വകമ് । ആഗതാശ്ച ഗണാസ്താവദ്ബഹവഃ ശിവനോദിതാഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് വാൾ എടുത്തു തന്റെ ശരീരത്തിൽ വീഴ്ത്താൻ പോകുമ്പോൾ, ശിവൻ അയച്ച അനേകം സംഘങ്ങൾ അവിടെ എത്തി.
വിമാനാനി ബഹൂന്യത്ര ആഗതാനി തദംതികേ । ദൃഷ്ട്വാ സ ചൈവ താന്യേവം വിമാനാനി ഗണാംസ്തഥാ
അവസരത്തിൽ അനേകം ദിവ്യവിമാനങ്ങൾ അവിടേക്ക് എത്തിയപ്പോൾ, അവയും സംഘങ്ങളും കണ്ടു പുഷ്കസൻ അവരെ നോക്കി.
ഉവാച പരയാ ഭക്ത്യാ പുഷ്കസോഽപി ച താന്പ്രതി । കസ്മാത്സമാഗതാ യൂയം സര്വേ രുദ്രാക്ഷധാരിണഃ
പുഷ്കസൻ വലിയ ഭക്തിയോടെ അവരോട് ചോദിച്ചു: നിങ്ങൾ എല്ലാവരും രുദ്രാക്ഷം ധരിച്ചവരേ, എന്തിനാണ് ഇവിടെ വന്നത്?
സര്വേ സ്ഫടികസംകാശാഃ സര്വേ ചംദ്രാര്ദ്ധശേഖരാഃ । കപര്ദിനശ്ചര്മപരീതവാസസോ ഭുജംഗഭോഗൈഃ കൃതഹാരഭൂഷണാഃ
എല്ലാവരും സ്ഫടികംപോലെ പ്രകാശിക്കുന്നവരും, ചന്ദ്രന്റെ അർദ്ധം തലയിൽ അലങ്കരിച്ചവരും, ജടാമുടിയുള്ളവരും, മൃഗചർമ്മം ധരിച്ചവരും, പാമ്പുകൾ മാലയായി ധരിച്ചവരുമായിരുന്നു.
ശ്രിയാന്വിതാ രുദ്രസമാനവീര്യാ യഥാതഥം ഭോ വദതോചിതം മമ । പുഷ്കസേന തദാ പൃഷ്ടാ ഊചുസ്തേ രുദ്രപാര്ഷദാഃ
തേജസ്സും രുദ്രനോടു സമമായ ശക്തിയും ഉള്ളവരേ, എനിക്ക് യോജിച്ച രീതിയിൽ പറയൂ. അങ്ങനെ പുഷ്കസൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ രുദ്രന്റെ അനുചരങ്ങൾ മറുപടി പറഞ്ഞു.
ഗണാ ഊചുഃ। പ്രേഷിതാസ്മോ വയം ചംഡ ശിവേന പരമേഷ്ഠിനാ । ആഗച്ഛ ത്വരിതോ ഭൂത്വാ സസ്ത്രീകോ യാനമാരുഹ
സംഘങ്ങൾ പറഞ്ഞു: ഞങ്ങൾ ക്രൂരനായ ശിവൻ, പരമേശ്വരൻ അയച്ചവരാണ്. വേഗത്തിൽ വരിക, ഭാര്യയോടൊപ്പം ഈ വിമാനം കയറുക.
ലിഗാര്ചനം കൃതം യച്ച ത്വയാ രാത്രൌ ശിവസ്യ ച । തേന കര്മവിപാകേന പ്രാപ്തോഽസി പരമാം ഗതിമ്
നീ രാത്രിയിൽ ശിവനു വേണ്ടി ചെയ്ത ലിംഗാരാധനയുടെ ഫലമായി, നീ പരമോന്നത സ്ഥിതിയിൽ എത്തി.
തഥോക്തോ വീരഭദ്രേണ ഉവാച പ്രഹസന്നിവ । കിം മയാ സുകൃതം ചീര്ണം പാപിനാ പുഷ്കസേന ഹി
വീരഭദ്രൻ അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, പുഷ്കസൻ ചിരിച്ചുപോലെയും പറഞ്ഞു: ഞാൻ, പാപിയായ ഞാൻ, എന്ത് നല്ല പ്രവൃത്തി ചെയ്തു?