ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ പംചപംചാശത്സാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാമുത്തരഖംഡേ ഉമാമഹേശ്വരസംവാദേ ജാംബവതതീര്ഥമാഹാത്മ്യംനാമ പംചാശദധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, ശ്രീപദ്മ മഹാപുരാണത്തിൽ, അയ്യായിരത്തിയഞ്ചായിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള സംഹിതയിൽ, ഉത്തരഖണ്ഡത്തിൽ, ഉമാമഹേശ്വരരുടെ സംവാദത്തിൽ, ജാംബവതതീർത്ഥമാഹാത്മ്യം എന്ന നൂറ്റി അമ്പതാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
സാഭ്രമത്യാസ്തടേ ഗുപ്തം തീര്ഥം പരമപാവനമ് । ഖങ്ഗധാരമിതി ഖ്യാതം കലൌ ഗുപ്തം ഭവിഷ്യതി
സാഭ്രമതിയുടെ തീരത്ത് ഒളിഞ്ഞ് കിടക്കുന്ന അത്യന്തര പരിശുദ്ധമായ ഒരു തീർത്ഥം ഉണ്ട്, ഖണ്ഡധാര എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. കലിയുഗത്തിൽ അത് മറഞ്ഞിരിക്കും.
യത്ര പ്രസംഗതഃ സ്നാത്വാ പീത്വാ വാപോ യദൃച്ഛയാ । സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ രുദ്രലോകേ മഹീയതേ
അവിടെ, ആർക്കും ഇഷ്ടമുള്ളപോലെ കുളിച്ചാലോ വെള്ളം കുടിച്ചാലോ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി, രുദ്രലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും.
യത്ര സാഭ്രമതീ പുണ്യാ കശ്യപാനുഗതാ സതീ । രുദ്രേണ ഹി ജടാജൂടേ ധൃതാ പാതാലഗാമിനഃ
അവിടെ, കശ്യപനെ പിന്തുടർന്ന്, പുണ്യവതിയായ സാഭ്രമതി, പാതാളത്തിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ, രുദ്രൻ തന്റെ ജടയിൽ പിടിച്ചു വച്ചിരുന്നു.
ഖങ്ഗധാരേതി വൈ നാമ്നാ രുദ്രസ്തത്രൈവ സംസ്ഥിതഃ । യത്ര സ്നാത്വാ ദിവം യാതാഃ പാപിനോഽപി സുരേശ്വരി
അവിടെ ഖണ്ഡധാര എന്ന പേരിൽ രുദ്രൻ തന്നെ വസിക്കുന്നു. ദേവരാജ്ഞേ, അവിടെ കുളിക്കുന്ന പാപികളും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ എത്തും.
അത്രൈവോദാഹരംതീമമിതിഹാസം പുരാതനമ് । കിരാതേന കൃതം യച്ച വ്രതം പരമദുഷ്കരമ്
ഇവിടെയാണ് പുരാതനമായ ഒരു ഇതിഹാസം ഉദാഹരിക്കപ്പെടുന്നത്. ഒരു കിരാതൻ ചെയ്ത അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ വ്രതത്തെക്കുറിച്ചാണ് അത്.
പാര്വത്യുവാച। കിം നാമ വൈ കിരാതോഽഭൂത്കിം തേന വ്രതമാഹിതമ് । തത്സര്വം ശ്രോതുമിച്ഛാമി യഥാതഥ്യേന കഥ്യതാമ്
പാർവതി ചോദിച്ചു: ആ കിരാതന്റെ പേര് എന്തായിരുന്നു? അവൻ ഏത് വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചു? അതെല്ലാം സത്യസന്ധമായി ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
നഹ്യന്യോ വിദ്യതേ ലോകേ ത്വാം വിനാ വദതാം വരഃ । തസ്മാത്കഥയ ഭോ ദേവ സര്വം ശുശ്രൂഷണേ ഹിതമ്
ലോകത്തിൽ, സംസാരിക്കുന്നവരിൽ നിന്നു നിന്നെക്കാൾ നല്ലവൻ ആരുമില്ല. അതിനാൽ, ദേവാ, കേൾക്കാൻ ഉത്തമമായതെല്ലാം ദയവായി പറയൂ.
മഹാദേവ ഉവാച। ആസീത്പുരാ മഹാരൌദ്രശ്ചംഡോ നാമ ദുരാത്മവാന് । ക്രൂരഃ ശഠോ നൈഷ്കൃതികോ ഭൂതാനാം ച ഭയാവഹഃ
മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: പുരാതനകാലത്ത് ചണ്ഡൻ എന്ന അത്യന്തം ക്രൂരനും ദുഷ്ടനും ക്രൂരഹൃദയനും ഭയാനകനും ഭൂതങ്ങൾക്ക് ഭയമാകുന്നവനും ആയ ഒരാൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ജാലേന മത്സ്യാന്ദുഷ്ടാത്മാ ഘാതയത്യനിശം തതഃ । ഭല്ലൈര്മൃഗാന്ശ്വാപദാംശ്ച കൃഷ്ണസാരാന്സശല്ലകാന്
അവൻ വല ഉപയോഗിച്ച് മത്സ്യങ്ങളെ നിരന്തരം കൊല്ലും. അമ്പുകൊണ്ട് മൃഗങ്ങളെയും കാട്ടുമൃഗങ്ങളെയും കൃഷ്ണസാരങ്ങളെയും കൊമ്പുള്ളവരെയും വേട്ടയാടും.
ഖഗാന്നാനാവിധാംശ്ചൈവ വിധ്വാ കാംശ്ചിത്പ്രപാതയേത് । പക്ഷിണോ ഘാതയന്ക്രുദ്ധോ ബര്ഹിണശ്ച വിശേഷതഃ
അവൻ പലവിധ പക്ഷികളെ കൊന്നിരുന്നു; കോപത്തിൽ പ്രത്യേകിച്ച് മയിൽപക്ഷികളെ കൂടുതൽ വേട്ടയാടി കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
ലുബ്ധകോ ഹി മഹാപാപോ ദുഷ്ടോ ദുഷ്ടജനപ്രിയഃ । ഭാര്യാ തഥാവിധാ തസ്യ പുംശ്ചലീ ച മഹാമയാ
ആ വേട്ടക്കാരൻ വലിയ പാപിയും ദുഷ്ടനും ദുഷ്ടന്മാർക്ക് ഇഷ്ടപ്പെട്ടവനുമായിരുന്നു; അവന്റെ ഭാര്യയും അതുപോലെ ചതിയുള്ള, കപടതയുള്ള സ്ത്രീയായിരുന്നു.
ഏവം വിഹരതസ്തസ്യ ബഹുകാലോ വ്യവര്ത്തത । ഏകദാ നിശി പാപീയാന്ശ്രീവൃക്ഷോപരി സംസ്ഥിതഃ
ഇങ്ങനെ അവൻ അലയുമ്പോൾ വളരെ കാലം കടന്നുപോയി; ഒരു രാത്രി, അതിലും കൂടുതൽ പാപിയായ ആ മനുഷ്യൻ ശ്രീവൃക്ഷത്തിന്റെ മുകളിൽ ഇരിക്കുകയായിരുന്നു.
കോലം ഹംതും ധനുഃപാണിഃ ശരം സംയോജ്യ കാര്മുകേ । ഏവം നിശാ ഗതാ തസ്യ ജാഗ്രതോ നിമിഷസ്യ ഹി । മാഘമാസേ സിതായാം വൈ ചതുര്ദശ്യാം നഗാത്മജേ
കൊല്ലാൻ കൊളയെ ലക്ഷ്യമാക്കി വില്ലിൽ അമ്പ് വെച്ച് കാത്തുനിൽക്കുമ്പോൾ, മാഘമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷം ചതുര്ദശി രാത്രിയിലൊക്കെ അവൻ കണ്ണടയ്ക്കാതെ ഉണർന്നുകൊണ്ടിരുന്നു, മലയുടെ പുത്രിയേ.
ശ്രീവൃക്ഷപത്രാണി ബഹൂനി തത്ര സംച്ഛേദയാമാസ രുഷാന്വിതോഽപി । ശ്രീവൃക്ഷമൂലേ പരിവര്ത്തമാനം ലിഗം ച തസ്യോപരിതാനി പേതുഃ
അവൻ കോപത്തോടെ ശ്രീവൃക്ഷത്തിൽ നിന്ന് പല ഇലകളും വെട്ടി എടുത്തു; അവ ഇലകൾ ശ്രീവൃക്ഷത്തിന്റെ അടിയിൽ കിടന്നിരുന്ന ലിംഗത്തിന്മേൽ വീണു.
ശ്രീവൃക്ഷപര്ണാനി ച ദൈവയോഗാത്ജാതം ച സര്വം ശിവപൂജനം തത്
ദൈവത്തിന്റെ ഇച്ഛയാൽ ആ ശ്രീവൃക്ഷത്തിന്റെ ഇലകൾ എല്ലാം ശിവനെ ആരാധിച്ചതായി മാറി.
ഗംഡൂഷകാരിണാ തേന സ്നപനം ച മഹത്കൃതമ് । അജ്ഞാനിനാ ച തേനൈവ പുഷ്കസേന ദുരാത്മനാ
അവൻ വായിൽ വെള്ളം നിറച്ച് വലിയ അഭിഷേകം നടത്തി; അജ്ഞാനിയായ ആ ദുഷ്ടൻ പുഷ്കസൻ അങ്ങനെ ചെയ്തു.
മാഘമാസേ സിതേ പക്ഷേ ചതുര്ദശ്യാം വിധൂദയേ । പുഷ്കസോ ഹി ദുരാചാരോ നിഷ്പന്നോ ഗതകല്മഷഃ
മാഘമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷം ചതുര്ദശി രാത്രിയിൽ, ചന്ദ്രൻ ഉദിക്കുന്ന സമയത്ത്, ആ ദുഷ്ടനായ പുഷ്കസൻ പാപരഹിതനായി.
തസ്യ ഭാര്യാ പ്രചംഡാ ച ആഗതാ തസ്യ സന്നിധൌ । നിരാശാ ച നിരാഹാരാ യത്രാസൌ പുഷ്കസഃ സ്ഥിതഃ
അവന്റെ ക്രൂരമായ ഭാര്യ അവന്റെ സമീപത്തേക്ക് വന്നു; അവൾ നിരാശയോടെയും വിശപ്പോടെയും അവൻ താമസിച്ചിരുന്ന സ്ഥലത്ത് എത്തി.
ന പ്രാപ്തഃ ശൂകരസ്തേന മൃഗോഽപി മഹിഷോഽപി വാ । അശനാര്ഥം ച തസ്യൈവ അന്നമാദായ ഭാമിനീ
അവൻ കാട്ടുപന്നിയെയും മാൻമരിയെയും കാളയെയും ഒന്നും പിടിച്ചില്ല; അതിനാൽ അവന്റെ ഭാവനയുള്ള ഭാര്യ അവനു ഭക്ഷണം കൊണ്ടുവന്നു.
തേന ദൃഷ്ടാ പ്രചംഡാ സാ ആയാംതീ ക്രൂരലോചനാ । സാ തസ്യ ഭാര്യാ നദ്യാം വൈ ജലമധ്യേ പപാത ഹ
ക്രൂരദൃഷ്ടിയുള്ള ആ ഭാര്യ അവന്റെ മുന്നിൽ എത്തുന്നുണ്ടെന്ന് അവൻ കണ്ടു; അവൾ, അവന്റെ ഭാര്യ, നദിയിലെ വെള്ളത്തിലേക്ക് വീണു.
താവത്തയോക്തശ്ചംഡാത്മാ ഏഹി ശീഘ്രം ച ഭക്ഷയ । സമാനീതം ത്വദര്ഥം ച മത്സ്യമാംസം മയാധുനാ
അപ്പോൾ ആ ക്രൂരഹൃദയയുള്ള സ്ത്രീ പറഞ്ഞു: 'വേഗം വന്നു ഭക്ഷിക്കൂ; നിന്റെ വേണ്ടി ഞാൻ ഇപ്പോൾ തന്നെ മീനും ഇറച്ചിയും കൊണ്ടുവന്നിരിക്കുന്നു.'
കൃതം കിം മൂഢ പൂര്വേദ്യുര്മാംസം പാര്ശ്വേ ന ദൃശ്യതേ । നാശിതം ച ത്വയാ മൂഢ കുടുംബം ലംഘതേ തവ
'നീ എന്താണ് ചെയ്തതെ, മണ്ടാ? ഞാൻ ഇന്നലെ കൊണ്ടുവന്ന ഇറച്ചി എവിടെയും കാണുന്നില്ല; നീ അതു കഴിച്ചു, മണ്ടാ, കുടുംബത്തെ അവഗണിക്കുകയാണ്.'
ഏതച്ഛ്രുത്വാ തു വചനം ചംഡായാശ്ചംഡരൂപവാന് । ശിവരാത്ര്യുപവാസേന രാത്രൌ ജാഗരണേന ച
ആ ക്രൂരസ്ത്രിയുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ആ ക്രൂരസ്വഭാവിയുള്ള പുരുഷൻ ശിവരാത്രിയിൽ ഉപവാസവും രാത്രി ഉണർന്നിരിപ്പും നടത്തി,
ശുദ്ധാംതഃകരണോ ജാതഃ സ്നാതും നദ്യാം ശുചിവ്രതഃ । യാവത്സ്നാതി സ ദുഷ്ടാത്മാ താവത്ശ്വാ തത്ര ചാഗതഃ
അവൻ മനസ്സിൽ ശുദ്ധിയുള്ളവനായി, ശുദ്ധമായ വ്രതം പാലിച്ച് നദിയിൽ കുളിക്കാനായി; അങ്ങനെ ആ ദുഷ്ടൻ കുളിക്കുമ്പോൾ അവിടെ ഒരു നായ എത്തി.
ശുനാ തദാ ഭക്ഷിതം ച സര്വം മാംസം സുരേശ്വരി । ചംഡാ പ്രകുപിതാ തം ച ശ്വാനം ഹംതുമുപസ്ഥിതാ
അപ്പോൾ, ദേവതകളുടെ രാജ്ഞേ, ആ നായ മുഴുവൻ ഇറച്ചിയും കഴിച്ചു; ചണ്ടാ അതിനെ കൊല്ലാൻ കോപത്തോടെ തയ്യാറായി.
നിവാരിതാ ഹി ചംഡേന ചംഡാ പ്രകുപിതാ തദാ । ന ഹംതവ്യസ്ത്വയാ ചൈഷ കിമനേനാശുഭം കൃതമ്
അപ്പോൾ ചണ്ടൻ ചണ്ടയെ തടഞ്ഞു, അവൾ അത്യന്തം കോപത്തിലായിരുന്നെങ്കിലും; 'നീ ഇതിനെ കൊല്ലേണ്ട, ഇതെന്താണ് ദോഷം ചെയ്തതെന്ന്?'
തയോക്തം ഭക്ഷിതം ചാന്നം അനേനൈവ ദുരാത്മനാ । കിം ത്വം ഭക്ഷയിതാ മൂഢ ഭവിതാദ്യ ബുഭുക്ഷിതഃ
അവൾ പറഞ്ഞു: 'ഈ ദുഷ്ടനായ നായ ഭക്ഷണം മുഴുവൻ കഴിച്ചു; നീ എന്ത് കഴിക്കും, മണ്ടാ, ഇന്ന് വിശപ്പുണ്ടാകുമ്പോൾ?'
പുഷ്കസ ഉവാച। യച്ഛുനാ ഭക്ഷിതം ചാന്നം തേനാഹം പരിതോഷിതഃ । കിമനേന ശരീരേണ നശ്വരേണ ഗതായുഷാ
പുഷ്കസൻ പറഞ്ഞു: നായ് തിന്നിയ ആ അന്നം കൊണ്ടു എനിക്ക് തൃപ്തി ലഭിച്ചു. ജീവൻ പോയ ഈ നശ്വരമായ ശരീരത്തിന് എന്ത് പ്രയോജനം?
യേ പുഷ്യംതി ശരീരം വൈ സര്വഭാവേന ഭാമിനി । മൂഢാസ്തേ പാപിനോ ജ്ഞേയാ ലോകദ്വയ ബഹിഷ്കൃതാഃ
ശരീരം സംരക്ഷിക്കാൻ എല്ലാം അർപ്പിക്കുന്നവർ, സുന്ദരിയേ, അവരെയാണ് മൂഢരും പാപികളുമെന്നു അറിയേണ്ടത്. അവരെ ഇരുവിശ്വങ്ങളിലും ഉൾപ്പെടുത്തുന്നില്ല.