സ്വപ്രിയം ലക്ഷയിത്വാ തു ജ്ഞാത്വാ പുണ്യസ്യ സംഭവമ് । പ്രത്യുവാചാഥ ഭര്താരം സംഗമം മമ ദര്ശയ
സ്വഭർത്താവിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, ഈ പുണ്യഫലത്തിന്റെ ഉത്ഭവം മനസ്സിലാക്കി, അവൾ പറഞ്ഞു: 'ആ സംഗമം എനിക്കും കാണിച്ചു തരൂ.'
തവ പശ്ചാത്പ്രദാസ്യാമി ഭോജനം പാനസംയുതമ് । ഇത്യുക്തഃ പ്രിയയാ വ്യാധഃ സത്വരേണ ജഗാമ ഹ
‘നിന്റെ പിന്നാലെ ഞാൻ ഭക്ഷണവും വെള്ളവും നൽകാം.’ ഇങ്ങനെ പ്രിയ പറഞ്ഞു, വേട്ടക്കാരൻ ഉടൻ അവിടെക്ക് പോയി.
സംഗമോ ദര്ശിതസ്തേന തതോഗ്രേ പാപനാശനഃ । സമുഡ്ഡീനാ മഹാഭാഗ പക്ഷിണോ ലഘുവിക്രമാഃ
അവൻ ആ കൂടിച്ചേരൽ കാണിച്ചു, അതിനുശേഷം അതു ഭയങ്കരമായി പാപങ്ങൾ നശിപ്പിച്ചു; മഹാഭാഗ്യശാലികളും വേഗത്തിൽ പറക്കുന്ന പക്ഷികളും ഒരുമിച്ച് ഉയർന്നു.
തയാ സാര്ദ്ധം യയുഃ സര്വേ രേവാസംഗമമുത്തമമ് । തേഷാം തു വീക്ഷമാണാനാം പക്ഷിണാം മമ പശ്യതഃ
അവളോടൊപ്പം എല്ലാവരും അത്യുത്തമമായ രേവാനദിയുടെ സംഗമത്തിലേക്ക് പോയി; ആ പക്ഷികൾ നോക്കി, ഞാനും അവരെ നോക്കി.
തയാ ഹി സ്നാപിതോ ഭര്താ പുനഃ സ്നാതാ ഹി സാ സ്വയമ് । ദിവ്യദേഹധരൌ ചോഭൌ ദിവ്യകാംതിസമന്വിതൌ
അവൾ ഭർത്താവിനെ കുളിപ്പിച്ചു, പിന്നെ അവളും വീണ്ടും കുളിച്ചു; ഇരുവരും ദിവ്യമായ ദേഹവും ദിവ്യമായ പ്രകാശവും നേടി.
സംജാതൌ പക്ഷിണാം ശ്രേഷ്ഠ ദിവ്യവസ്ത്രാനുലേപനൌ । ദിവ്യമാലാംബരധരൌ ദിവ്യഗംധാനുലേപനൌ
പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അവർ ദിവ്യവസ്ത്രങ്ങളും അണിവുകളും ധരിച്ച്, ദിവ്യപൂക്കളും അലങ്കാരവും ധരിച്ചു, ദിവ്യസുഗന്ധം പുരട്ടിയവരായി മാറി.
വൈഷ്ണവം യാനമാസാദ്യ മുനിഗംധര്വപൂജിതൌ । ഗതൌ തൌ വൈഷ്ണവം ലോകം വൈഷ്ണവൈഃ പരിപൂജിതൌ
വൈഷ്ണവ വാഹനത്തിൽ കയറി, മുനിമാരുടെയും ഗാന്ധർവന്മാരുടെയും ആദരം നേടി, അവർ വൈഷ്ണവ ലോകത്തിലേക്ക് പോയി, അവിടെ വൈഷ്ണവർ അവരെ ആദരിച്ചു.
സ്തൂയമാനൌ മഹാത്മാനൌ ദംപതീ ദൃഷ്ടവാനഹമ് । വ്രജംതൌ സ്വര്ഗമാര്ഗേണ കൂജംതേ പക്ഷിണസ്തഥാ
മഹാത്മാക്കളായ ആ ദമ്പതികളെ ഞാൻ കണ്ടു, അവർ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ നടന്നു, പക്ഷികൾ ആനന്ദത്തോടെ പാടിയും.
തീര്ഥരാജം പരം ദൃഷ്ട്വാ ഹര്ഷവ്യക്താക്ഷരൈസ്തദാ । ചത്വാരഃ കൃഷ്ണഹംസാസ്തേ സംഗമേ പാപനാശനേ
പരമമായ തീർത്ഥരാജനെ കണ്ടപ്പോൾ, ആനന്ദം പ്രകടമാക്കുന്ന വാക്കുകളോടെ, ആ നാലു കറുത്ത ഹംസകളും പാപനാശിനിയായ സംഗമത്തിൽ നിന്നു.
സ്നാത്വാ വൈ ഭാവശുദ്ധാസ്തേ പ്രാപ്താ ഉജ്ജ്വലതാം പുനഃ । സ്നാത്വാ പീത്വാ ജലം തേ തു പുനര്ബഹിര്വിനിര്ഗതാഃ
അവർ കുളിച്ച് മനസ്സിൽ ശുദ്ധി നേടി, വീണ്ടും പ്രകാശം നേടി; കുളിച്ച് വെള്ളം കുടിച്ച്, വീണ്ടും പുറത്തേക്കു വന്നു.
താവത്യസ്താഃ സ്ത്രിയഃ കൃഷ്ണാ മൃതാസ്തത്സ്നാനമാത്രതഃ । ക്രംദമാനാ വിചേഷ്ടംത്യോ ഹാഹാകാര വികംപിതാഃ
അത്രയധികം കറുത്ത സ്ത്രീകൾ ആ കുളിയാൽ മാത്രം മരിച്ചു; അവർ കരയുകയും അലയുകയും, ഹാഹാകാരമായി വിറയുകയും ചെയ്തു.
യമലോകം ഗതാസ്താസ്തു താത ദൃഷ്ടാ മയാ തദാ । ഉഡ്ഡീനാസ്തു തതോ ഹംസാഃ സ്വസ്ഥാനം പ്രതിജഗ്മിരേ
അവ സ്ത്രീകൾ യമലോകത്തിലേക്ക് പോയി; അപ്പോൾ ഞാൻ അവരെ കണ്ടു. ഹംസകൾ പറന്ന് തങ്ങളുടെ സ്ഥലത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
ഏവം താത മയാ ദൃഷ്ടം പ്രത്യക്ഷം കഥിതം തവ । കൃഷ്ണപക്ഷാ മഹാകായാ ധാര്തരാഷ്ട്രാസ്തു താഃ സ്ത്രിയഃ
അങ്ങനെ, അച്ഛാ, ഞാൻ നേരിട്ട് കണ്ടതെല്ലാം നിന്നോട് പറഞ്ഞു; ആ കറുത്തവരും വലിയവരും ആയ സ്ത്രീകൾ ധാർത്തരാഷ്ട്രരാണ്.
കഥയസ്വ പ്രസാദേന കേ ഭവിഷ്യംതി വൈ പിതഃ । നിര്ഗതാന്മാനസാന്മധ്യാദ്ധാര്തരാഷ്ട്രാന്വദസ്വ മേ
ദയവായി പറയൂ, അച്ഛാ, ആരൊക്കെയാണ് ഭാവിയിൽ ഉണ്ടാകുക; മാനസത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ധാർത്തരാഷ്ട്രരെ കുറിച്ച് എനിക്കു വിശദീകരിക്കൂ.
കേ ഭവിഷ്യംതി തേ താത കഥയ ത്വം തു സാംപ്രതമ് । കസ്മാത്സുകൃഷ്ണതാം പ്രാപ്താ ഹംസാഃ ശുദ്ധാശ്ച തേ പുനഃ
അച്ഛാ, ഇപ്പോൾ പറയൂ, ആരാണ് ഭാവിയിൽ ഉണ്ടാകുക; ഹംസകൾ വീണ്ടും എങ്ങനെ ശുദ്ധിയും പ്രകാശവും നേടി?
സംജാതാസ്തത്ക്ഷണാത്താത കസ്മാന്മൃതാസ്തു താഃ സ്ത്രിയഃ । ഏവം മേ സംശയസ്താത സംജാതോ ദാരുണോ ഹൃദി
അച്ഛാ, ആ സ്ത്രീകൾ അന്നേ പെട്ടെന്ന് ഉണ്ടാകുകയും, പിന്നെ മരിക്കുകയും ചെയ്തതെന്തുകൊണ്ടാണ്? അച്ഛാ, എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ വലിയ സംശയം ഉണർത്തിയിരിക്കുന്നു.
ഛേത്തുമര്ഹസി അദ്യൈവ ഭവാഞ്ജ്ഞാനവിചക്ഷണഃ । പ്രസാദസുമുഖോ ഭൂത്വാ പ്രണതസ്യ സദൈവ മേ
ഇന്ന് തന്നെ, ജ്ഞാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനായി, ദയാപൂർവ്വം എനിക്ക് എപ്പോഴും അനുകൂലനായി, ഈ സംശയം നീക്കണം.
ഏവം സംഭാഷ്യ പിതരം വിരരാമ സമുജ്ജ്വലഃ । തതഃ പ്രവക്തുമാരേഭേ സ ശുകഃ കുംജലാഭിധഃ
അങ്ങനെ അച്ഛനോടു പറഞ്ഞ്, ആ പ്രകാശമുള്ളവൻ മൗനം പാലിച്ചു; പിന്നെ കുഞ്ചല എന്ന ശുകൻ സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേ വേനോപാഖ്യാനേ ഗുരുതീര്ഥവര്ണനേ ച്യവനചരിത്രേ ഏകോനനവതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിലെ വേനോപ്പാഖ്യാനത്തിൽ ഗുരുതീർത്ഥത്തിന്റെ വിവരണത്തോടുകൂടിയ ച്യവനന്റെ കഥയിലെ എൺപത്തൊൻപതാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
സൂതഉവാച- ഏവമാകര്ണ്യ തത്സര്വം സമുജ്ജ്വലസ്യ ഭാഷിതമ് । കുംജലഃ സ ഹി ധര്മാത്മാ പ്രത്യുവാച സുതം പ്രതി
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ആ പ്രകാശമുള്ളവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ധാർമ്മികനായ കുഞ്ചലൻ തന്റെ മകനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
കുംജല ഉവാച- സംപ്രവക്ഷ്യാമ്യഹം താത ശ്രൂയതാം സ്ഥിരമാനസഃ । സര്വസംദേഹവിധ്വംസം ചരിത്രം പാപനാശനമ്
കുഞ്ചലൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഇപ്പോൾ പറയാം, പ്രിയനായവാ, മനസ്സു ശാന്തമായി കേൾക്കണം. ഈ കഥ എല്ലാ സംശയങ്ങളും നീക്കി പാപങ്ങൾ അകറ്റും.
ഇംദ്രലോകേ പ്രവവൃതേ സംവാദോ ദേവ കൌതുകഃ । സഭായാം തസ്യ ദേവസ്യ ഇംദ്രസ്യാപി മഹാത്മനഃ
ഇന്ദ്രന്റെ ലോകത്ത്, ദേവന്മാരുടെ സഭയിൽ, അത്ഭുതകരമായൊരു സംഭാഷണം ആരംഭിച്ചു, മഹാത്മാവായ ഇന്ദ്രന്റെ സന്നിധിയിൽ.
ദേവം ദ്രഷ്ടും സഹസ്രാക്ഷം നാരദസ്ത്വരിതം യയൌ । സമാഗതം സഹസ്രാക്ഷഃ സൂര്യതേജഃസമപ്രഭമ്
ആയിരം കണ്ണുള്ള ദേവനെ കാണാൻ നാരദൻ വേഗത്തിൽ പോയി; സൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലെ ദീപ്തിയോടെ ആയിരം കണ്ണുള്ളവൻ അവിടെ എത്തി.
തം ദൃഷ്ട്വാ ഹര്ഷമായാതഃ സമുത്ഥായ മഹാമതിഃ । ദദാവര്ഘം ച പാദ്യം ച ഭക്ത്യാ പ്രണതമാനസഃ
അവനെ കണ്ടപ്പോൾ, മഹാമതിയായവൻ സന്തോഷത്തോടെ എഴുന്നേറ്റ്, ഭക്തിയോടും വിനയപൂർവ്വമായ മനസ്സോടെ അർഘ്യവും പാദ്യവും സമർപ്പിച്ചു.
ബദ്ധാംജലിപുടോഭൂത്വാ പ്രണാമമകരോത്തദാ । ആസനേ കോമലേ പുണ്യേ വിനിവേശ്യ ദ്വിജോത്തമമ്
കൈകൂപ്പി ആദരത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു; പിന്നെ, മഹാനായ ദ്വിജനെ ശുദ്ധവും മൃദുവുമായ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുത്തി.
പപ്രച്ഛ പ്രണതോ ഭൂത്വാ ശ്രദ്ധയാ പരയാ യുതഃ । കസ്മാച്ചാഗമനം തേഽദ്യ കാരണം വദ സാംപ്രതമ്
വിനയത്തോടും അത്യന്തം വിശ്വാസത്തോടും കൂടി നമസ്കരിച്ച്, 'ഇന്ന് നിങ്ങൾ വന്നതിന്റെ കാരണം എന്താണ്? ഇപ്പോൾ അതു പറയൂ,' എന്നു ചോദിച്ചു.
ഇത്യുക്തോ ദേവരാജേന പ്രത്യുവാച മഹാമുനിഃ । ഭവംതം ദ്രഷ്ടുമായാതഃ പൃഥിവ്യാസ്തു പുരംദരഃ
ദേവരാജാവിന്റെ ഈ ചോദ്യം കേട്ട്, മഹാമുനി മറുപടി പറഞ്ഞു: 'ഭൂമിയിൽ നിന്ന്, പുരന്ദരാ, നിങ്ങളെ കാണാനാണ് ഞാൻ വന്നത്.'
സ്നാത്വാ പുണ്യപ്രദേശേഷു തീര്ഥേഷു ച സുശ്രദ്ധയാ । ദേവാന്പിതൄന്സമഭ്യര്ച്യ ദൃഷ്ട്വാ തീര്ഥാന്യനേകശഃ
പുണ്യപ്രദേശങ്ങളിലും തിര്ഥങ്ങളിലും ഭക്തിയോടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, ദേവന്മാരെയും പിതാക്കളെയും ആരാധിച്ചു, അനേകം തിര്ഥങ്ങൾ കണ്ടു.
ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം യത്ത്വയാ പൃച്ഛിതം പുരാ । ദേവേംദ്ര ഉവാച- ദൃഷ്ടാനി പുണ്യതീര്ഥാനി സുക്ഷേത്രാണി ത്വയാ മുനേ
നീ മുമ്പ് ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞു കഴിഞ്ഞു. ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: 'മഹർഷേ, നീ പുണ്യമായ തിര്ഥങ്ങളും നല്ല കൃഷിഭൂമികളും കണ്ടു.'
കിം തീര്ഥം പ്രാപ്യ മുച്യേത ബ്രഹ്മഘ്നോ ബ്രഹ്മഹത്യയാ । സുരാപോമുച്യതേപാപാദ്ഗോഘ്നോഹേമാപഹാരകഃ
ഏത് തിര്ഥത്തിൽ എത്തുമ്പോൾ ബ്രാഹ്മണഹത്യ ചെയ്തവൻ ആ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും? മദ്യം കുടിച്ചവൻ, പശുഹത്യ ചെയ്തവൻ, പൊന്നു മോഷ്ടിച്ചവൻ — ഇവർക്ക് പാപമുക്തി ഏത് തിര്ഥത്തിൽ ലഭിക്കും?