കസ്മാത്ത്വം മാം ന ജാനാസി കഥം ശംകാ പ്രവര്തതേ । ക്ഷുധയാ പീഡ്യമാനേന പയശ്ചാന്നം പ്രതീക്ഷ്യതേ
‘നീ എന്നെ എന്തുകൊണ്ട് തിരിച്ചറിയുന്നില്ല? എന്തുകൊണ്ട് സംശയം തോന്നുന്നു? വിശപ്പുകൊണ്ട് ഞാൻ ഭക്ഷണവും വെള്ളവും കാത്തിരിക്കുന്നു.’
വ്യാധ്യുവാച- ബര്ബരഃ കൃഷ്ണവര്ണശ്ച രക്താക്ഷഃ കൃഷ്ണകംചുകഃ । ഈദൃശശ്ചാസ്തി മേ ഭര്താ സര്വസത്വഭയംകരഃ
വേട്ടക്കാരി പറഞ്ഞു: 'എന്റെ ഭർത്താവ് കഠിനസ്വഭാവിയുമാണ്, കറുത്ത നിറമുള്ളവനും, ചുവന്ന കണ്ണുകളുമുള്ളവനും, കറുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ചവനും, എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഭയങ്കരനുമാണ്.'
ഭവാന്കോ ദിവ്യദേഹസ്തു പ്രിയേത്യുക്ത്വാ സമാഹ്വയേത് । ഏഷ മേ സംശയോ ജാതോ വദ സത്യം മമാഗ്രതഃ
‘പക്ഷേ, നീ ദിവ്യമായ ശരീരമുള്ളവനാണ്, എന്നെ ‘പ്രിയേ’ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് എനിക്ക് സംശയം. സത്യമായത് എന്റെ മുമ്പിൽ പറയൂ.’
കുലം നാമ സ്വകം ഗ്രാമം ക്രീഡാം ലിഗം സുതം സുതാമ് । സമാചഷ്ട പ്രിയാഗ്രേ തു തസ്യാഃ പ്രത്യയ ഹേതവേ
‘നിന്റെ കുടുംബം, ഗ്രാമം, കളികൾ, അടയാളം, മകൻ, മകൾ—ഇവയെല്ലാം എന്റെ മുമ്പിൽ പറഞ്ഞ് എനിക്ക് ഉറപ്പ് നൽകൂ.’
പ്രത്യുവാച സ്വഭര്താരം സാ വ്യാധീ ഹൃഷ്ടമാനസാ । കസ്മാത്തേ ഈദൃശഃ കായഃ ശ്വേതകംചുകധാരകഃ
അപ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ വേട്ടക്കാരി ഭർത്താവിനോട് ചോദിച്ചു: 'നിന്റെ ശരീരം ഇങ്ങനെ വെളുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ചവനായി മാറിയതെന്തുകൊണ്ട്?'
കഥം ജാതഃ സമാചക്ഷ്വ മമാശ്ചര്യം പ്രവര്തതേ । ഏവം സംപൃച്ഛമാനസ്തു ഭാര്യയാ മൃഗഘാതകഃ
‘ഇത് എങ്ങനെയാണ് സംഭവിച്ചത്? എന്നെ അത്ഭുതം പിടിച്ചിരിക്കുന്നു, ദയവായി പറഞ്ഞുതരൂ.’ ഇങ്ങനെ ഭാര്യ ചോദിച്ചപ്പോൾ, മൃഗങ്ങളെ വേട്ടയാടുന്നവൻ—
സൂത ഉവാച- പ്രത്യുവാച തതഃ ശ്രുത്വാ താം പ്രിയാം പ്രശ്രയാന്വിതാമ് । നര്മദാ ഉത്തരേ കൂലേ സംഗമശ്ചാസ്തി സുവ്രതേ
സാരഥി പറഞ്ഞു: തന്റെ പ്രിയയുടെ വിനയപൂർവ്വമായ ചോദ്യം കേട്ടപ്പോൾ അവൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'നർമദയുടെ വടക്കേ കരയിൽ ഒരു സംഗമം ഉണ്ട്, ധർമ്മപത്നിയേ.'
ആതപേനാകുലോ ജീവോ മമ ജാതോതി സുപ്രിയേ । അസ്മിന്വൈ സംഗമേ കാംതേ ശ്രമശ്രാംതോ ഹി സത്വരഃ
‘കഠിനമായ വെയിലിൽ ഞാൻ തളർന്നു, പ്രിയേ, ജീവൻ പോകുന്ന പോലെ ആയിരുന്നു. ആ സംഗമത്തിൽ ഞാൻ വേഗത്തിൽ എത്തി, അതിനാൽ വളരെ ക്ഷീണിതനായിരുന്നു.’
ഗതഃ സ്നാത്വാ ജലം പീത്വാ പശ്ചാച്ചാഹം സമാഗതഃ । തദാപ്രഭൃതി മേ കായ ഈദൃശസ്തേജസാവൃതഃ
‘അവിടെ കുളിച്ച് വെള്ളം കുടിച്ച് ഞാൻ മടങ്ങി. അന്ന് മുതൽ എന്റെ ശരീരം ഇങ്ങനെ പ്രകാശം നിറഞ്ഞതായി മാറി.’
സംജാതോ വസ്ത്രസംയുക്തഃ കംചുകഃ ശുഭ്രതാം ഗതഃ । പൂര്വോക്തലിംഗസംസ്ഥാനൈഃ കുലൈഃ സ്ഥാനേന വൈ തഥാ
‘വസ്ത്രം സ്വയം വന്നു, എന്റെ കഞ്ചുകം വെളുപ്പായി. പക്ഷേ, മുൻപുണ്ടായിരുന്ന അടയാളങ്ങളും കുടുംബവും സ്ഥലം എന്നിവ എല്ലാം അതുപോലെ തന്നെയുണ്ട്.’
സ്വപ്രിയം ലക്ഷയിത്വാ തു ജ്ഞാത്വാ പുണ്യസ്യ സംഭവമ് । പ്രത്യുവാചാഥ ഭര്താരം സംഗമം മമ ദര്ശയ
സ്വഭർത്താവിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, ഈ പുണ്യഫലത്തിന്റെ ഉത്ഭവം മനസ്സിലാക്കി, അവൾ പറഞ്ഞു: 'ആ സംഗമം എനിക്കും കാണിച്ചു തരൂ.'
തവ പശ്ചാത്പ്രദാസ്യാമി ഭോജനം പാനസംയുതമ് । ഇത്യുക്തഃ പ്രിയയാ വ്യാധഃ സത്വരേണ ജഗാമ ഹ
‘നിന്റെ പിന്നാലെ ഞാൻ ഭക്ഷണവും വെള്ളവും നൽകാം.’ ഇങ്ങനെ പ്രിയ പറഞ്ഞു, വേട്ടക്കാരൻ ഉടൻ അവിടെക്ക് പോയി.
സംഗമോ ദര്ശിതസ്തേന തതോഗ്രേ പാപനാശനഃ । സമുഡ്ഡീനാ മഹാഭാഗ പക്ഷിണോ ലഘുവിക്രമാഃ
അവൻ ആ കൂടിച്ചേരൽ കാണിച്ചു, അതിനുശേഷം അതു ഭയങ്കരമായി പാപങ്ങൾ നശിപ്പിച്ചു; മഹാഭാഗ്യശാലികളും വേഗത്തിൽ പറക്കുന്ന പക്ഷികളും ഒരുമിച്ച് ഉയർന്നു.
തയാ സാര്ദ്ധം യയുഃ സര്വേ രേവാസംഗമമുത്തമമ് । തേഷാം തു വീക്ഷമാണാനാം പക്ഷിണാം മമ പശ്യതഃ
അവളോടൊപ്പം എല്ലാവരും അത്യുത്തമമായ രേവാനദിയുടെ സംഗമത്തിലേക്ക് പോയി; ആ പക്ഷികൾ നോക്കി, ഞാനും അവരെ നോക്കി.
തയാ ഹി സ്നാപിതോ ഭര്താ പുനഃ സ്നാതാ ഹി സാ സ്വയമ് । ദിവ്യദേഹധരൌ ചോഭൌ ദിവ്യകാംതിസമന്വിതൌ
അവൾ ഭർത്താവിനെ കുളിപ്പിച്ചു, പിന്നെ അവളും വീണ്ടും കുളിച്ചു; ഇരുവരും ദിവ്യമായ ദേഹവും ദിവ്യമായ പ്രകാശവും നേടി.
സംജാതൌ പക്ഷിണാം ശ്രേഷ്ഠ ദിവ്യവസ്ത്രാനുലേപനൌ । ദിവ്യമാലാംബരധരൌ ദിവ്യഗംധാനുലേപനൌ
പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അവർ ദിവ്യവസ്ത്രങ്ങളും അണിവുകളും ധരിച്ച്, ദിവ്യപൂക്കളും അലങ്കാരവും ധരിച്ചു, ദിവ്യസുഗന്ധം പുരട്ടിയവരായി മാറി.
വൈഷ്ണവം യാനമാസാദ്യ മുനിഗംധര്വപൂജിതൌ । ഗതൌ തൌ വൈഷ്ണവം ലോകം വൈഷ്ണവൈഃ പരിപൂജിതൌ
വൈഷ്ണവ വാഹനത്തിൽ കയറി, മുനിമാരുടെയും ഗാന്ധർവന്മാരുടെയും ആദരം നേടി, അവർ വൈഷ്ണവ ലോകത്തിലേക്ക് പോയി, അവിടെ വൈഷ്ണവർ അവരെ ആദരിച്ചു.
സ്തൂയമാനൌ മഹാത്മാനൌ ദംപതീ ദൃഷ്ടവാനഹമ് । വ്രജംതൌ സ്വര്ഗമാര്ഗേണ കൂജംതേ പക്ഷിണസ്തഥാ
മഹാത്മാക്കളായ ആ ദമ്പതികളെ ഞാൻ കണ്ടു, അവർ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള വഴിയിൽ നടന്നു, പക്ഷികൾ ആനന്ദത്തോടെ പാടിയും.
തീര്ഥരാജം പരം ദൃഷ്ട്വാ ഹര്ഷവ്യക്താക്ഷരൈസ്തദാ । ചത്വാരഃ കൃഷ്ണഹംസാസ്തേ സംഗമേ പാപനാശനേ
പരമമായ തീർത്ഥരാജനെ കണ്ടപ്പോൾ, ആനന്ദം പ്രകടമാക്കുന്ന വാക്കുകളോടെ, ആ നാലു കറുത്ത ഹംസകളും പാപനാശിനിയായ സംഗമത്തിൽ നിന്നു.
സ്നാത്വാ വൈ ഭാവശുദ്ധാസ്തേ പ്രാപ്താ ഉജ്ജ്വലതാം പുനഃ । സ്നാത്വാ പീത്വാ ജലം തേ തു പുനര്ബഹിര്വിനിര്ഗതാഃ
അവർ കുളിച്ച് മനസ്സിൽ ശുദ്ധി നേടി, വീണ്ടും പ്രകാശം നേടി; കുളിച്ച് വെള്ളം കുടിച്ച്, വീണ്ടും പുറത്തേക്കു വന്നു.
താവത്യസ്താഃ സ്ത്രിയഃ കൃഷ്ണാ മൃതാസ്തത്സ്നാനമാത്രതഃ । ക്രംദമാനാ വിചേഷ്ടംത്യോ ഹാഹാകാര വികംപിതാഃ
അത്രയധികം കറുത്ത സ്ത്രീകൾ ആ കുളിയാൽ മാത്രം മരിച്ചു; അവർ കരയുകയും അലയുകയും, ഹാഹാകാരമായി വിറയുകയും ചെയ്തു.
യമലോകം ഗതാസ്താസ്തു താത ദൃഷ്ടാ മയാ തദാ । ഉഡ്ഡീനാസ്തു തതോ ഹംസാഃ സ്വസ്ഥാനം പ്രതിജഗ്മിരേ
അവ സ്ത്രീകൾ യമലോകത്തിലേക്ക് പോയി; അപ്പോൾ ഞാൻ അവരെ കണ്ടു. ഹംസകൾ പറന്ന് തങ്ങളുടെ സ്ഥലത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
ഏവം താത മയാ ദൃഷ്ടം പ്രത്യക്ഷം കഥിതം തവ । കൃഷ്ണപക്ഷാ മഹാകായാ ധാര്തരാഷ്ട്രാസ്തു താഃ സ്ത്രിയഃ
അങ്ങനെ, അച്ഛാ, ഞാൻ നേരിട്ട് കണ്ടതെല്ലാം നിന്നോട് പറഞ്ഞു; ആ കറുത്തവരും വലിയവരും ആയ സ്ത്രീകൾ ധാർത്തരാഷ്ട്രരാണ്.
കഥയസ്വ പ്രസാദേന കേ ഭവിഷ്യംതി വൈ പിതഃ । നിര്ഗതാന്മാനസാന്മധ്യാദ്ധാര്തരാഷ്ട്രാന്വദസ്വ മേ
ദയവായി പറയൂ, അച്ഛാ, ആരൊക്കെയാണ് ഭാവിയിൽ ഉണ്ടാകുക; മാനസത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട ധാർത്തരാഷ്ട്രരെ കുറിച്ച് എനിക്കു വിശദീകരിക്കൂ.
കേ ഭവിഷ്യംതി തേ താത കഥയ ത്വം തു സാംപ്രതമ് । കസ്മാത്സുകൃഷ്ണതാം പ്രാപ്താ ഹംസാഃ ശുദ്ധാശ്ച തേ പുനഃ
അച്ഛാ, ഇപ്പോൾ പറയൂ, ആരാണ് ഭാവിയിൽ ഉണ്ടാകുക; ഹംസകൾ വീണ്ടും എങ്ങനെ ശുദ്ധിയും പ്രകാശവും നേടി?
സംജാതാസ്തത്ക്ഷണാത്താത കസ്മാന്മൃതാസ്തു താഃ സ്ത്രിയഃ । ഏവം മേ സംശയസ്താത സംജാതോ ദാരുണോ ഹൃദി
അച്ഛാ, ആ സ്ത്രീകൾ അന്നേ പെട്ടെന്ന് ഉണ്ടാകുകയും, പിന്നെ മരിക്കുകയും ചെയ്തതെന്തുകൊണ്ടാണ്? അച്ഛാ, എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ വലിയ സംശയം ഉണർത്തിയിരിക്കുന്നു.
ഛേത്തുമര്ഹസി അദ്യൈവ ഭവാഞ്ജ്ഞാനവിചക്ഷണഃ । പ്രസാദസുമുഖോ ഭൂത്വാ പ്രണതസ്യ സദൈവ മേ
ഇന്ന് തന്നെ, ജ്ഞാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനായി, ദയാപൂർവ്വം എനിക്ക് എപ്പോഴും അനുകൂലനായി, ഈ സംശയം നീക്കണം.
ഏവം സംഭാഷ്യ പിതരം വിരരാമ സമുജ്ജ്വലഃ । തതഃ പ്രവക്തുമാരേഭേ സ ശുകഃ കുംജലാഭിധഃ
അങ്ങനെ അച്ഛനോടു പറഞ്ഞ്, ആ പ്രകാശമുള്ളവൻ മൗനം പാലിച്ചു; പിന്നെ കുഞ്ചല എന്ന ശുകൻ സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേ വേനോപാഖ്യാനേ ഗുരുതീര്ഥവര്ണനേ ച്യവനചരിത്രേ ഏകോനനവതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിലെ വേനോപ്പാഖ്യാനത്തിൽ ഗുരുതീർത്ഥത്തിന്റെ വിവരണത്തോടുകൂടിയ ച്യവനന്റെ കഥയിലെ എൺപത്തൊൻപതാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
സൂതഉവാച- ഏവമാകര്ണ്യ തത്സര്വം സമുജ്ജ്വലസ്യ ഭാഷിതമ് । കുംജലഃ സ ഹി ധര്മാത്മാ പ്രത്യുവാച സുതം പ്രതി
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ ആ പ്രകാശമുള്ളവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ധാർമ്മികനായ കുഞ്ചലൻ തന്റെ മകനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.