സുഖദം മോക്ഷദം സ്തോത്രം ജപ്തവ്യം ച ന സംശയഃ । കേശവസ്യ പ്രസാദേന സര്വസിദ്ധോ ഭവേന്നരഃ
സൗഖ്യവും മോക്ഷവും നൽകുന്ന ഈ സ്തോത്രം നിർബന്ധമായി ജപിക്കണം. കേശവന്റെ കൃപയാൽ, ഒരുവൻ എല്ലാ സിദ്ധികളും നേടും.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേ വേനോപാഖ്യാനേ ഗുരുതീര്ഥവര്ണനേ ച്യവനചരിത്രേ സപ്താശീതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ മഹാപദ്മപുരാണത്തിൽ, ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ, വേനന്റെ കഥയിൽ, ഗുരുതീർത്ഥത്തിന്റെ വിവരണത്തിൽ, ച്യവനന്റെ കഥയിൽ, എഴുപത്തിയെട്ടാം അധ്യായം.
കുംജല ഉവാച- വ്രതം സ്തോത്രം മഹാജ്ഞാനം ധ്യാനം ചൈവ സുപുത്രക । മയാഖ്യാതം തവാഗ്രേ വൈ വിഷ്ണോഃ പാപപ്രണാശനമ്
കുഞ്ചലൻ പറഞ്ഞു: പ്രിയപ്പെട്ട മകനേ, ഞാൻ നിന്നോട് വ്രതവും സ്തോത്രവും മഹത്തായ ജ്ഞാനവും ധ്യാനവും വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നിട്ടുണ്ട്. ഈ എല്ലാം വിഷ്ണുവിന്റെ പാപങ്ങൾ നീക്കുന്നതാണ്.
ഏവം ചതുഷ്ടയം സാ ഹി യദാ പുണ്യം സമാചരേത് । പ്രയാതി വൈഷ്ണവം ലോകം ദേവാനാമപി ദുര്ലഭമ്
ഈ നാലു പുണ്യകാര്യങ്ങളും ആരെങ്കിലും ആചരിച്ചാൽ, ദേവന്മാർക്കു പോലും പ്രാപിക്കാനാവാത്ത വൈഷ്ണവ ലോകം അവനു ലഭിക്കും.
ഇതോ ഗത്വാ വ്രതം വത്സ ദിവ്യാം ദേവീം പ്രബോധയ । അശൂന്യശയനം നാമ വ്രതരാജം വദസ്വ താമ്
ഇനി നീ പോവുക, മകനേ, ആ ദിവ്യയായ ദേവിയെ ഉണർത്തുക. അശൂന്യശയനം എന്ന വ്രതരാജാവിനെ കുറിച്ച് അവളോട് പറയുക.
സമുദ്ധര മഹാപാപാദ്രാജകന്യാം യശസ്വിനീമ് । ത്വയാ പൃഷ്ടം മയാ ഖ്യാതം പുണ്യദം പാപനാശനമ്
നീ മഹാപാപങ്ങളിൽ നിന്ന് ആ പ്രശസ്തയായ രാജകുമാരിയെ രക്ഷിക്കണം. നീ ചോദിച്ചതു കൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഈ പുണ്യവും പാപനാശകമായ രീതിയും നിന്നോട് പറഞ്ഞത്.
ഗച്ഛ ഗച്ഛ മഹാഭാഗ ഇത്യുക്ത്വാ വിരരാമ സഃ । ശ്രീവിഷ്ണുരുവാച- ഉജ്ജ്വലോപ്യേവമുക്തസ്തു സ പിത്രാ കുംജലേന ഹി
'പോവുക, പോവുക, മഹാഭാഗവാനേ' എന്ന് പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം നിശ്ശബ്ദനായി. ശ്രീവിഷ്ണു പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ പിതാവായ കുഞ്ചലൻ ഉജ്ജ്വളനോട് പറഞ്ഞു.
പ്രണമ്യ പാദൌ ധര്മാത്മാ മാതാപിത്രോര്മഹാമതിഃ । ജഗാമ ത്വരിതോ രാജന്പ്ലക്ഷദ്വീപം സ ഉജ്ജ്വലഃ
ധർമ്മനിഷ്ഠനും മഹാമതിയുമായ ഉജ്ജ്വളൻ മാതാപിതാക്കളുടെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിച്ചു, രാജാവേ, ഉടൻ പ്ലക്ഷദ്വീപിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
തം ഗിരിം സര്വതോഭദ്രം നാനാധാതുസമാകുലമ് । നാനാരത്നമയൈസ്തുംഗൈഃ ശിഖരൈരുപശോഭിതമ്
അവൻ അത്യന്തം ശുഭമായ, പലവിധ ധാതുക്കളാൽ സമൃദ്ധമായ, പലതരം രത്നങ്ങൾകൊണ്ടുള്ള ഉയർന്ന ചൂഡികളാൽ അലങ്കൃതമായ ആ പർവ്വതത്തിലെത്തിച്ചു.
നാനാപ്രവാഹസംപൂര്ണൈരുദകൈരുജ്ജ്വലൈര്നൃപ । നദ്യഃ സംതി സ്വച്ഛനീരാസ്തസ്മിന്ഗിരിവരോത്തമേ
രാജാവേ, ആ ഉത്തമഗിരിയിൽ പലതരം പ്രവാഹങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ, ഉജ്ജ്വലമായ തണുത്ത വെള്ളമുള്ള നദികൾ ഉണ്ട്.
കിന്നരാസ്തത്ര ഗായംതി ഗംധര്വാഃ സുസ്വരൈര്നൃപ । അപ്സരോഭിഃ സമാകീര്ണം ദേവവൃംദൈരുപാവൃതമ്
അവിടെ കിന്നരന്മാർ പാടുന്നു, ഗന്ധർവന്മാർ മനോഹരമായ സ്വരങ്ങളിൽ സംഗീതം ആലപിക്കുന്നു, അപ്പസരസുകൾ നിറഞ്ഞു, ദേവതകളുടെ കൂട്ടം ചുറ്റും ഉണ്ട്.
സിദ്ധചാരണസംഘുഷ്ടം മുനിവൃംദൈരലംകൃതമ് । നാനാപക്ഷിനിനാദൈശ്ച സര്വത്ര പരിനാദിതമ്
അവിടെ സിദ്ധന്മാരുടെയും ചാരണന്മാരുടെയും കൂട്ടം കൂടിയിരിക്കുന്നു, മുനിമാരാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, വിവിധ പക്ഷികളുടെ ശബ്ദം എല്ലായിടത്തും മുഴങ്ങുന്നു.
ഏവം ഗിരിം സമാസാദ്യ ഉജ്ജ്വലോ ലഘുവിക്രമഃ । സുസ്വരേണാപി സാ കന്യാ ഗിരൌ തസ്മിന്പ്രരോദിതി
അങ്ങനെ അതിപെട്ടെന്ന് അങ്ങേയ്ക്ക് എത്തിയ ഉജ്ജ്വളൻ, ആ പർവ്വതത്തിൽ ഒരു യുവതിയെ മധുരമായ ശബ്ദത്തിൽ കരയുന്നതായി കേട്ടു.
രോരൂയമാണാം സ പ്രാജ്ഞോ വചനം ചേദമബ്രവീത് । കാ ത്വം ഭവസി കല്യാണി കസ്മാദ്രോദിഷി സാംപ്രതമ്
അവളെ ഉച്ചത്തിൽ കരയുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ ആ ജ്ഞാനിയാകുന്ന ഉജ്ജ്വളൻ ചോദിച്ചു: 'നീ ആരാണ്, ഭാഗ്യശാലിനിയേ? ഇപ്പോൾ നീ എന്തുകൊണ്ട് കരയുന്നു?'
കമാശ്രിതാ മഹാഭാഗേ കേന തേ വിപ്രിയം കൃതമ് । സമാചക്ഷ്വ മമാദ്യൈവ സര്വദുഃഖസ്യ കാരണമ്
'നീ ആരെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു, മഹാഭാഗേ? ആരാണ് നിന്നോട് ദുർമ്മര്യാദയായി പെരുമാറിയത്? ഇന്നുതന്നെ നിന്റെ എല്ലാ ദു:ഖത്തിന്റെയും കാരണം എനിക്കു പറയൂ.'
ദിവ്യാദേവ്യുവാച- വിപാകോ ഹി മഹാഭാഗ കര്മണാം മമ സാംപ്രതമ് । ഇഹ തിഷ്ഠാമി ദുഃഖേന വൈധവ്യേന സമന്വിതാ
ദിവ്യയായ ദേവി പറഞ്ഞു: 'മഹാഭാഗവാനേ, എന്റെ കർമ്മഫലം ഇപ്പോൾ വന്നു. ഞാൻ ഇവിടെ ദു:ഖത്തോടെ, വിധവയായി കഴിയുകയാണ്.'
ഭവാന്കോ ഹി മഹാഭാഗ കൃപയാ മമ പീഡിതഃ । പക്ഷിരൂപധരോ വത്സ സോത്സവം പരിഭാഷതേ
'നീ ആരാണ്, മഹാഭാഗവാനേ, എന്റെ ദു:ഖം കണ്ട് കരുണയോടെ സംസാരിക്കുന്നത്? പക്ഷിരൂപത്തിൽ വന്നിട്ടും സന്തോഷത്തോടെ സംസാരിക്കുന്നു, മകനേ.'
ഏവമാകര്ണ്യ തത്സര്വം ഭാഷിതം രാജകന്യയാ । അഹം പക്ഷീ മഹാഭാഗേ കൃപയാ തവ പീഡിതഃ
രാജകുമാരി പറഞ്ഞതെല്ലാം കേട്ട ശേഷം അവൻ പറഞ്ഞു: 'മഹാഭാഗേ, ഞാൻ ഒരു പക്ഷിയാണ്, നിന്റെ ദു:ഖം കണ്ട് എനിക്ക് കരുണ തോന്നുന്നു.'
പക്ഷിരൂപധരോ ഭദ്രേ നാഹം സിദ്ധോ ന ജ്ഞാനവാന് । രുദമാനാം മഹാലാപൈര്ഭവതീം ദൃഷ്ടവാനിഹ
'സൗമ്യയേ, ഞാൻ പക്ഷിരൂപം ധരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഞാൻ സിദ്ധനും ജ്ഞാനിയുമല്ല; നീ വലിയ ദു:ഖത്തോടെ കരയുന്നത് ഞാൻ ഇവിടെ കണ്ടു.'
തതഃ പൃച്ഛാമ്യഹം ദേവി വദ മേ കാരണം ത്വിഹ । പിതുര്ഗേഹേ യഥാവൃത്തമാത്മവൃത്താംതമേവ ഹി
'അതുകൊണ്ട്, ദേവിയേ, ഞാൻ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു—ഇവിടെ ഇതിന് കാരണം എന്താണെന്ന് എനിക്കു പറയൂ. നിന്റെ പിതാവിന്റെ വീട്ടിൽ സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ, നിന്റെ കഥ മുഴുവനും പറയൂ.'
തയാ നിവേദിതം സര്വം യഥാസംഖ്യേന ദുഃഖദമ് । സമാസേന സമാകര്ണ്യ ഉജ്ജ്വലസ്തു മഹമനാഃ
അവൾ അനുഭവിച്ച അനവധി ദു:ഖങ്ങൾ അവളിൽ നിന്ന് സംക്ഷിപ്തമായി കേട്ടു, ഉജ്ജ്വലൻ വലിയ മനസ്സോടെ അത്യന്തം ശ്രദ്ധയോടെ ആ കഥകൾ കേട്ടു.
താമുവാച മഹാപക്ഷീ ദിവ്യാദേവീം സുദുഃഖിതാമ് । യഥാ വിവാഹകാലേ തേ ഭര്താരോ മരണം ഗതാഃ
ആ മഹാപക്ഷി ദൈവസ്വഭാവമുള്ള, അതീവ ദു:ഖിതയായ അവളോട് പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ വിവാഹസമയത്ത് നിന്റെ ഭർത്താക്കന്മാർ മരണത്തിലേക്ക് ചെന്നു.'
സ്വയംവരനിമിത്തം തേ ക്ഷയം യാതാശ്ച ക്ഷത്രിയാഃ । ഏതത്തേ ചേഷ്ടിതം സര്വം മയാ പിതരി ഭാഷിതമ്
'നിന്റെ സ്വയംവരത്തിനായി അന്ന് ക്ഷത്രിയർ നശിച്ചു; നീ ചെയ്ത എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ഞാൻ എന്റെ അപ്പനോട് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.'
അന്യജന്മകൃതംകര്മതവ പാപം സുലോചനേ । മമ പിത്രാ മമാഗ്രേ തു കൃപയാ പരിഭാഷിതമ്
'നിന്റെ മുമ്പത്തെ ജന്മത്തിൽ ചെയ്ത പാപം, മനോഹരമായ കണ്ണുള്ളവളേ, എന്റെ അപ്പൻ കരുണയോടെ എന്റെ മുമ്പിൽ പറഞ്ഞുതന്നു.'
തേന ദോഷേണ സംപുഷ്ടാ ലിപ്താ ജാതാ വരാനനേ । ഏതാവത്കാരണം സര്വം താതേന പരിഭാഷിതമ്
'അവ പാപത്തിന്റെ ഫലമായി നീ ഇത്രയും ദു:ഖവും കഷ്ടവും അനുഭവിക്കുകയാണ്, സുന്ദരമുഖിയായവളേ; ഈ കാരണങ്ങൾ എല്ലാം എന്റെ അപ്പൻ വിശദമായി പറഞ്ഞു.'
പൂര്വകര്മവിപാകം തു ഭുംക്ഷ്വ ത്വം ച സമാശ്വസ । ഏവം സാ ഭാഷിതം തസ്യ ശ്രുത്വാ കന്യോജ്ജ്വലസ്യ തത്
'മുൻജന്മത്തിലെ കർമ്മഫലം നീ അനുഭവിക്കണം, അതോടൊപ്പം മനസ്സിലൊരു ആശ്വാസവും എടുക്കണം.' ഇങ്ങനെ ഉജ്ജ്വലൻ പറഞ്ഞത് അവൾ കേട്ടപ്പോൾ,
പ്രത്യുവാച മഹാത്മാനം ബ്രുവംതം പക്ഷിണം പുനഃ । പ്രണതാ ദീനയാ വാചാ കുരു പക്ഷിന്കൃപാം മമ
അവൻ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, അവൾ വീണ്ടും അതിമഹാനായ പക്ഷിയോട് നമസ്കരിച്ച് ദു:ഖഭരിതമായ വാക്കുകളിൽ പറഞ്ഞു: 'പക്ഷീ, എനിക്കു ദയ കാണിക്കണം.'
കഥയസ്വ പ്രസാദേന തസ്യ പാപസ്യ നിഷ്കൃതിമ് । പ്രായശ്ചിത്തം സുപുണ്യം ച മമ പാതകശോധനമ്
'നിന്റെ ദയയാൽ ആ പാപത്തിന് എന്താണ് പരിഹാരം എന്ന് എനിക്ക് പറഞ്ഞുതരൂ; എന്റെ പാപങ്ങൾ കഴുകി കളയാൻ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ പ്രായശ്ചിത്തം എങ്കിൽ അറിയിക്കണം.'
യേന വ്രജാമ്യഹം പുണ്യം വിശുദ്ധാധൌതകല്മഷാ । പ്രായശ്ചിത്തം മഹാഭാഗ വദ മേ ത്വം പ്രസാദതഃ
'എനിക്ക് എല്ലാ മലിനതകളും കഴുകി, വിശുദ്ധിയും പുണ്യവും നേടാൻ കഴിയുന്ന പ്രായശ്ചിത്തം എന്താണെന്ന്, മഹാഭാഗവാനേ, ദയയോടെ പറയൂ.'
ഉജ്ജ്വല ഉവാച- തവാര്ഥം തു മഹാഭാഗേ പിതരം പൃഷ്ടവാനഹമ് । സമാഖ്യാതമതഃ പിത്രാ പ്രായശ്ചിത്തമനുത്തമമ്
ഉജ്ജ്വലൻ പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ കാര്യമനുസരിച്ച്, മഹാഭാഗവതിയേ, ഞാൻ എന്റെ അപ്പനോട് ചോദിച്ചു; അവിടുന്ന് ഞാൻ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ പ്രായശ്ചിത്തം അറിഞ്ഞു.'