രാജോവാച യദി ത്വം ദേവദേവേശ തുഷ്ടോസി മധുസൂദന । ദാസത്വം ദേഹി സതതമാത്മനശ്ച ജഗത്പതേ
രാജാവ് പറഞ്ഞു: 'ദേവദേവനേ, മധുസൂദനേ, നീ സന്തുഷ്ടനാണെങ്കിൽ എനിക്ക് നിന്റെ ശാശ്വത ദാസത്വം തന്നേ നൽകണം, ജഗത്പതിയേ.'
വിഷ്ണുരുവാച- ഏവമസ്തു മഹാഭാഗ മമ ഭക്തോ ന സംശയഃ । ലോകേ മമ മഹാരാജ സ്ഥാതവ്യമനയാ സഹ
വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: 'അങ്ങനെയാകട്ടെ, മഹാഭാഗവ, നീ എന്റെ ഭക്തനാണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല. മഹാരാജാവേ, ഈ ലോകത്ത് നീ അവളോടൊപ്പം ഇരിക്കും.'
ഏവമുക്തോ മഹാരാജോ യയാതിഃ പൃഥിവീപതിഃ । പ്രസാദാത്തസ്യ ദേവസ്യ വിഷ്ണുലോകം പ്രസാധിതമ്
അങ്ങനെ ദേവന്റെ കൃപയാൽ ഭൂമിയുടെ അധിപനായ യയാതി മഹാരാജാവ് വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിച്ചു.
നിവസത്യേഷ ഭൂപാലോ വൈഷ്ണവം ലോകമുത്തമമ്
ഈ രാജാവ് ഉത്തമമായ വൈഷ്ണവ ലോകത്തിൽ വസിക്കുന്നു.
സുകര്മോവാച- ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം ചരിത്രം പാപനാശനമ് । പുത്രാണാം താരകം ദിവ്യം ബഹുപുണ്യപ്രദായകമ്
സുകർമ്മൻ പറഞ്ഞു: 'പാപം നീക്കുന്ന ഈ കഥ മുഴുവനും ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു. ഇത് ദിവ്യവും പുത്രന്മാർക്ക് മോക്ഷം നൽകുന്നതും അനവധി പുണ്യം നൽകുന്നതുമാണ്.'
പ്രത്യക്ഷം ദൃശ്യതേ ലോകേ യയാതിചരിതം ശ്രുതമ് । പൂരുണാപ്തം മഹദ്രാജ്യം ദുര്ഗതിം ഗതവാംസ്തുരുഃ
ലോകത്ത് യയാതിയുടെ കഥ കേട്ടതുപോലെ നേരിട്ട് കാണാം: പൂരുവിന് വലിയ രാജ്യം ലഭിച്ചപ്പോൾ തുരു ദുരിതത്തിലായി.
പിതൃപ്രസാദാത്കോപാച്ച യഥാ ജാതം തഥാ പുനഃ । പുത്രാണാം താരകം പുണ്യം യശസ്യം ധനധാന്യദമ്
പിതാവിന്റെ കൃപയാലും കോപത്താലും അന്ന് സംഭവിച്ചതുപോലെ വീണ്ടും സംഭവിച്ചു. പുത്രന്മാർക്ക് മോക്ഷം നൽകുന്ന, പുണ്യവും പ്രശസ്തിയും ധനവും നൽകുന്ന കഥയാണിത്.
ശാപയുക്താവിമൌ ചോഭൌ തുരുശ്ച യദുരേവ ച । പിതൃമാതൃസമം നാസ്തി അഭീഷ്ടഫലദായകമ്
തുരുവും യദുവും ശാപം ലഭിച്ചവരാണ്. പിതാവിനെയും മാതാവിനെയും സമം മറ്റൊന്നുമില്ല; അവർ ആഗ്രഹിച്ച ഫലം നൽകുന്നവരാണ്.
സാഭിലാഷേണ ഭാവേന പിതാ പുത്രം സമാഹ്വയേത് । മാതാ ച പുത്രപുത്രേതി തസ്യ പുണ്യഫലം ശൃണു
ആഗ്രഹത്തോടെ പിതാവ് പുത്രനെ വിളിക്കുമ്പോഴും, മാതാവ് 'പുത്രാ, പുത്രാ' എന്നു വിളിക്കുമ്പോഴും അതിന്റെ പുണ്യഫലം കേൾക്കൂ.
സമാഹൂതോ യഥാ പുത്രഃ പ്രയാതി മാതരം പ്രതി । യോ യാതി ഹര്ഷസംയുക്തോ ഗംഗാസ്നാനഫലം ലഭേത്
വിളിച്ചപ്പോൾ പുത്രൻ സന്തോഷത്തോടെ അമ്മയോടു പോകുമ്പോൾ, അവൻ ഗംഗാസ്നാനത്തിന്റെ പുണ്യം നേടുന്നു.
പാദപ്രക്ഷാലനം യസ്തു കുരുതേ ച മഹായശാഃ । സര്വതീര്ഥഫലം ഭുംക്തേ പ്രസാദാത്തു തയോഃ സുതഃ
പിതാവിന്റെയും മാതാവിന്റെയും കാലുകൾ കഴുകുന്ന പുത്രൻ, അവരുടെ കൃപയാൽ എല്ലാ തീർത്ഥയാത്രകളുടെയും ഫലം അനുഭവിക്കും.
അംഗസംവാഹനാച്ചാന്യദശ്വമേധഫലം ലഭേത് । ഭോജനാച്ഛാദനസ്നാനൈര്ഗുരും യഃ പോഷയേത്സുതഃ
അവരുടെ ശരീരം മാസ്സേജ് ചെയ്യുന്നവൻ അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെ ഫലം നേടും; ഭക്ഷണം, വസ്ത്രം, സ്നാനം എന്നിവകൊണ്ട് ഗുരുക്കന്മാരെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന പുത്രൻ —
പൃഥ്വീദാനസമം പുണ്യം തത്പുത്രേ ഹി പ്രജായതേ । സര്വതീര്ഥമയീ ഗംഗാ തഥാ മാതാ ന സംശയഃ
അവനിൽ ഭൂമി ദാനം ചെയ്തതുപോലെയുള്ള പുണ്യം ഉണ്ടാകും; ഗംഗ എന്നതുപോലെ തന്നെ മാതാവും എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളുടെയും സാരമാണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ബഹുപുണ്യമയഃ സിംധുര്യഥാ ലോകേ പ്രതിഷ്ഠിതഃ । അസ്മില്ലോഁകേ പിതാ തദ്വത്പുരാണകവയോ വിദുഃ
ലോകത്ത് അനവധി പുണ്യമുള്ളത് എന്നറിയപ്പെടുന്ന സിന്ധു നദിപോലെ തന്നെ, പിതാവും പുരാതനകവികൾ പറയുന്നത് പോലെ മഹത്വമുള്ളവനാണ്.
സുകര്മോവാച- ഭ്രംശതേ ക്രോശതേ യസ്തു പിതരം മാതരം പുനഃ । സ പുത്രോ നരകം യാതി രൌരവാഖ്യം ന സംശയഃ
സുകർമ്മൻ പറഞ്ഞു: 'പിതാവിനെയും മാതാവിനെയും അപമാനിക്കുന്നവനും അവരെ ശപിക്കുന്നവനും ആ പുത്രൻ സംശയമില്ലാതെ റൗരവനാമമുള്ള നരകത്തിൽ പോകും.'
മാതരം പിതരം വൃദ്ധൌ ഗൃഹസ്ഥോ യോ ന പോഷയേത് । സ പുത്രോ നരകം യാതി വേദനാം പ്രാപ്നുയാദ്ധ്രുവമ്
വയസ്സായ മാതാവിനെയും പിതാവിനെയും ഗൃഹസ്ഥൻ പോഷിപ്പിക്കാതിരുന്നാൽ, ആ പുത്രൻ നിർഭാഗ്യവാനായി നരകത്തിൽ വീണു വേദന അനുഭവിക്കും.
കുത്സതേ പാപകര്താ യോ ഗുരും പുത്രഃ സുദുര്മതിഃ । നിഷ്കൃതിര്നൈവ ദൃഷ്ടാ വൈ പുരാണൈഃ കവിഭിഃ കദാ
തന്റെ ഗുരുവിനെ അപമാനിക്കുന്ന ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള മകനോ, പാപം ചെയ്യുന്നവനോ, ഇത്തരക്കാരുടെ പാപത്തിന് പുരാണങ്ങളിൽ പോലും പ്രായശ്ചിത്തം കാണുന്നില്ല.
ഏവംജ്ഞാത്വാഹ്യഹംവിപ്രപൂജയാമിദിനേദിനേ । മാതരം പിതരം നിത്യം ഭക്ത്യാ നമിതകംധരഃ
ഇത് മനസ്സിലാക്കി, ഞാൻ ദിവസേന ബ്രാഹ്മണനെ ആദരിക്കുന്നു; അമ്മയെയും അച്ഛനെയും ഭക്തിപൂർവ്വം തലകുനിച്ച് നിത്യവും വന്ദിക്കുന്നു.
കൃത്യാകൃത്യം വദേച്ചൈവ സമാഹൂയ ഗുരുര്മമ । തത്കരോമ്യവിചാരേണ ശക്ത്യാ സ്വസ്യ ച പിപ്പല
എന്റെ ഗുരു എന്നെ വിളിച്ച് എന്ത് ചെയ്യണം, എന്ത് ചെയ്യരുത് എന്ന് പറഞ്ഞാൽ, ഞാൻ ആലോചനയില്ലാതെ എന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് അതു ചെയ്യുന്നു, പ്രിയപ്പെട്ട പിപ്പല.
തേന മേ പരമം ജ്ഞാനം സംജാതം ഗതിദായകമ് । ഏതയോശ്ച പ്രസാദേന സംസാരേ പരിവര്തതേ
ഇതിനാൽ എനിക്ക് ഉന്നതമായ ജ്ഞാനം ലഭിച്ചു, മോക്ഷം നൽകുന്നതും. ഈ രണ്ടുപേരുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ മനുഷ്യൻ ജന്മമരണചക്രത്തിൽ തിരിയുന്നു.
യച്ചകിംചിത്പ്രകുര്വംതി മാനവാ ഭുവി സംസ്ഥിതാഃ । ഗൃഹസ്ഥസ്തദഹം ജാനേ യച്ച സ്വര്ഗേ പ്രവര്തതേ
ഭൂമിയിൽ മനുഷ്യർ ചെയ്യുന്ന എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും, സ്വർഗത്തിൽ നടക്കുന്നതും, ഞാൻ ഗൃഹസ്ഥനായിട്ട് മനസ്സിലാക്കുന്നു.
നാഗാനാം ച ഇഹസ്ഥോപി ചാരം ജാനാമി പിപ്പല । ഏതയോശ്ച പ്രസാദാച്ച ത്രൈലോക്യം മമ വശ്യതാമ്
ഇവിടെ നാഗന്മാരുടെ ചലനങ്ങളും ഞാൻ അറിയുന്നു, പിപ്പല. ഈ രണ്ടുപേരുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളും എനിക്ക് കീഴിലാണ്.
ഗതം വിദ്യാധരശ്രേഷ്ഠ ഭവാനര്ചതു മാധവമ് । വിഷ്ണുരുവാച- ഏവം സംചോദിതസ്തേന പിപ്പലോ ഹി സ്വകര്മണാ
ഇപ്പോൾ, വിദ്യാധരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, മാധവനെ ആരാധിക്കൂ. വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ അവന്റെ പ്രേരണയാൽ പിപ്പലൻ തന്റെ കര്ത്തവ്യം അനുസരിച്ചു പ്രവർത്തിച്ചു.
ആനമ്യ തം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠം ലജ്ജിതോഽപി ദിവം യയൌ । സുകര്മാസോഽപി ധര്മാത്മാ ഗുരും ശുശ്രൂഷതേ നൃപ
അവൻ ആ മഹാനായ ബ്രാഹ്മണനെ നമസ്കരിച്ച്, ലജ്ജിച്ചിട്ടും സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി. ധർമ്മാത്മാക്കളും നല്ല പ്രവൃത്തിയുള്ളവരും ഗുരുവിനെ സേവിക്കുന്നു, രാജാവേ.
ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം പിതൃതീര്ഥാനുഗം മയാ । അന്യത്കിം തേ പ്രവക്ഷ്യാമി വദ വേന മഹാമതേ
പിതൃതീർത്ഥയാത്രയെക്കുറിച്ച് എല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞു. ഇനി എന്താണ് പറയേണ്ടത്, മഹാമതിയായ വേനാ, പറയൂ.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേവേനോപാഖ്യാനേ മാതാപിതൃതീര്ഥമാഹാത്മ്യവര്ണനംനാമ ചതുരശീതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിലെ ഉപാഖ്യാനത്തിൽ മാതാപിതൃതീർത്ഥമാഹാത്മ്യവിവരണം എന്ന നാല്പത്തിയെട്ടാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
വേന ഉവാച- ഭഗവന്ദേവദേവേശ പ്രസാദാച്ച മമ ത്വയാ । ഭാര്യാതീര്ഥം സമാഖ്യാതം പിതൃതീര്ഥമനുത്തമമ്
വേനൻ പറഞ്ഞു: ദേവദേവനേ, നിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഭാര്യാതീർത്ഥവും ഉത്തമമായ പിതൃതീർത്ഥവും നീ എനിക്ക് വിശദീകരിച്ചു.
മാതൃതീര്ഥം ഹൃഷീകേശ ബഹുപുണ്യപ്രദായകമ് । പ്രസാദസുമുഖോ ഭൂത്വാ ഗുരുതീര്ഥം വദസ്വ മേ
ഹൃഷീകേശാ, അനേകം പുണ്യം നൽകുന്ന മാതൃതീർത്ഥം, ദയയോടെ ഗുരുതീർത്ഥത്തെക്കുറിച്ച് ദയവായി എനിക്ക് പറയൂ.
ശ്രീഭഗവാനുവാച- കഥയിഷ്യാമ്യഹം രാജന്ഗുരുതീര്ഥമനുത്തമമ് । സര്വപാപഹരം പ്രോക്തം ശിഷ്യാണാം ഗതിദായകമ്
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഞാൻ ഗുരുതീർത്ഥത്തെക്കുറിച്ച് പറയാം. എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുകയും ശിഷ്യന്മാർക്ക് മോക്ഷം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നതാണത്.
ശിഷ്യാണാം പരമം പുണ്യം ധര്മരൂപം സനാതനമ് । പരം തീര്ഥം പരം ജ്ഞാനം പ്രത്യക്ഷഫലദായകമ്
ശിഷ്യന്മാർക്ക് അതാണ് പരമമായ പുണ്യം, ശാശ്വതമായ ധർമ്മസ്വരൂപം; അതാണ് ഉത്തമമായ തീർത്ഥം, ഉന്നതമായ ജ്ഞാനം, ദൃശ്യഫലം നൽകുന്നതും.