ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാ വൈശ്യാഃ ശൂദ്രാശ്ചാന്യേ പൃഥഗ്ജനാഃ । സര്വേ ച വൈഷ്ണവാ ലോകാ വിഷ്ണുധ്യാനപരായണാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർ, ക്ഷത്രിയന്മാർ, വൈശ്യന്മാർ, ശൂദ്രന്മാർ, വേറിട്ട ജനങ്ങൾ, എല്ലാം വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തിയോടെ, വിഷ്ണുധ്യാനത്തിൽ ലീനരായി.
തേഷാം തു കേതവഃ ശുക്ലാ ഹേമദംഡൈരലംകൃതാഃ । ശംഖചക്രാംകിതാഃ സര്വേ സദംഡാഃ സപതാകിനഃ
അവരുടെ പതാകകൾ വെള്ളയായിരുന്നു, പൊൻകമ്പികളാൽ അലങ്കരിച്ചിരുന്നതും, ശംഖചക്രചിഹ്നങ്ങൾ പതിച്ചിരുന്നതും, പതാകകളും കമ്പികളും പിടിച്ചിരുന്നതുമാണ്.
പ്രജാവൃംദേഷു ഭാസംതേ പതാകാ മാരുതേരിതാഃ । ദിവ്യമാലാധരാസ്സര്വേ ശോഭിതാസ്തുലസീദലൈഃ
ജനക്കൂട്ടങ്ങൾക്കിടയിൽ കാറ്റിൽ പതാകകൾ തിളങ്ങി; എല്ലാവരും ദിവ്യമായ മാലകൾ ധരിച്ച് തുളസിയിലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
ദിവ്യചംദനദിഗ്ധാംഗാ ദിവ്യഗംധാനുലേപനാഃ । ദിവ്യവസ്ത്രകൃതാ ശോഭാ ദിവ്യാഭരണഭൂഷിതാഃ
ദിവ്യചന്ദനം പുരട്ടിയ ശരീരവും ദിവ്യസുഗന്ധികൾ അണിഞ്ഞതും, ദിവ്യവസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ചതും ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞതുമാണ് അവരിൽ കാണപ്പെട്ടത്.
സര്വേ ലോകാഃ സുരൂപാസ്തേ രാജാനമുപജഗ്മിരേ । പ്രജാശതസഹസ്രാണി ലക്ഷകോടിശതാനി ച
എല്ലാ ലോകങ്ങളും മനോഹരമായ രൂപത്തോടെ രാജാവിനരികിലേക്ക് വന്നു; ലക്ഷക്കണക്കിന് ജനങ്ങളും, കോടിക്കണക്കിന് ജനങ്ങളും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
അര്വഖര്വസഹസ്രാണി തേ ജനാഃ പ്രതിജഗ്മിരേ । തേ തു രാജ്ഞാ സമം സര്വേ വൈഷ്ണവാഃ പുണ്യകാരിണഃ
ആയിരക്കണക്കിന് ജനങ്ങൾ രാജാവിനെ അനുഗമിച്ചു; ആ എല്ലാവരും വിശ്ണുഭക്തരും പുണ്യപ്രവർത്തകരുമായിരുന്നു.
വിഷ്ണുധ്യാനപരാഃ സര്വേ ജപദാനപരായണാഃ । സുകര്മോവാച- ഏവം തേ പ്രസ്ഥിതാഃ സര്വേ ഹര്ഷേണ മഹതാന്വിതാഃ
അവരൊക്കെയും വിശ്ണുവിനെ ധ്യാനിക്കുന്നതിലും ജപവും ദാനവും ചെയ്യുന്നതിലും ലയിച്ചവരായിരുന്നു; സുകർമൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ അവരൊക്കെയും വലിയ സന്തോഷത്തോടെ പുറപ്പെട്ടു.
പൂരും പുത്രം മഹാരാജ സ്വരാജ്യേ പരിഷിച്യ തമ് । ഐംദ്രം ലോകം ജഗാമാഥ യയാതിഃ പൃഥിവീപതിഃ
മഹാരാജാവേ, തന്റെ മകൻ പൂരുവിനെ രാജസിംഹാസനത്തിൽ ഇരുത്തിയ ശേഷം, ഭൂമിയുടെ അധിപൻയായ യയാതി ഇന്ദ്രലോകത്തേക്ക് പോയി.
തേജസാ തസ്യ പുണ്യേന ധര്മേണ തപസാ തദാ । തേ ജനാഃ പ്രസ്ഥിതാഃ സര്വേ വൈഷ്ണവം ലോകമുത്തമമ്
അവന്റെ തേജസ്സും പുണ്യവും ധർമ്മവും തപസ്സും കൊണ്ടു ആ ജനങ്ങൾ എല്ലാവരും ഉത്തമമായ വൈഷ്ണവലോകത്തേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
തതോ ദേവാഃ സഗംധര്വാഃ കിന്നരാശ്ചാരണാസ്തഥാ । സഹിതാ ദേവരാജേന ആഗതാഃ സംമുഖം തദാ
അപ്പോൾ ദേവന്മാരും ഗാന്ധർവന്മാരും കിന്നരന്മാരും ചാരണന്മാരും ദേവേന്ദ്രനോടൊപ്പം അവന്റെ മുന്നിൽ വന്നു.
തസ്യൈവാപി നൃപേംദ്രസ്യ പൂജയംതോ നൃപോത്തമ । ഇംദ്ര ഉവാച- സ്വാഗതം തേ മഹാരാജ മമ ഗേഹം സമാവിശ
അവർ ആ മഹാരാജാവിനെ ആദരിച്ചു; ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: മഹാരാജാവേ, സ്വാഗതം, എന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കൂ.
അത്ര ഭോഗാന്പ്രഭുംക്ഷ്വ ത്വം ദിവ്യാന്കാമാന്മനോഽനുഗാന് । രാജോവാച- സഹസ്രാക്ഷ മഹാപ്രാജ്ഞ തവ പാദാംബുജദ്വയമ്
ഇവിടെ മനസ്സിനിഷ്ടമായ ദൈവികസുഖങ്ങളും ആഗ്രഹങ്ങളും അനുഭവിക്കൂ; രാജാവ് പറഞ്ഞു: ആയിരം കണ്ണുള്ള മഹാപണ്ഡിതാ, നിങ്ങളുടെ കമലപാദങ്ങൾ—
നമസ്കരോമ്യഹം ദേവ ബ്രഹ്മലോകം വ്രജാമ്യഹമ് । ദേവൈഃ സംസ്തൂയമാനശ്ച ബ്രഹ്മലോകം ജഗാമ ഹ
ദേവാ, ഞാൻ അവയ്ക്ക് നമസ്കരിക്കുന്നു; ഞാൻ ബ്രഹ്മലോകത്തേക്ക് പോകുന്നു. ദേവന്മാർ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട് അവൻ ബ്രഹ്മലോകത്തേക്ക് പോയി.
പദ്മയോനിര്മഹാതേജാഃ സാര്ധം മുനിവരൈസ്തദാ । ആതിഥ്യം ച ചകാരാസ്യ പാദ്യാര്ഘാദി സുവിഷ്ടരൈഃ
വലിയ തേജസ്സുള്ള പദ്മയോനി മഹർഷിമാരോടൊപ്പം അവനെ സ്വീകരിച്ചു, പാദ്യം അർഘ്യം തുടങ്ങിയ ഉത്തമമായ ആദരങ്ങൾ നൽകി.
ഉവാച വിഷ്ണുലോകം ഹി പ്രയാഹി ത്വം സ്വകര്മണാ । ഏവമാഭാഷിതേ ധാത്രാ ജഗാമ ശിവമംദിരമ്
അവൻ പറഞ്ഞു: നീ സ്വന്തമായ പുണ്യപ്രവൃത്തികൾകൊണ്ട് വിശ്ണുലോകത്തേക്ക് പോവുക. ഇങ്ങനെ സ്രഷ്ടാവിന്റെ വാക്ക് കേട്ട് അവൻ ശിവക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് പോയി.
ചക്രേ ആതിഥ്യപൂജാം ച ഉമയാ സഹ ശംകരഃ । തസ്യൈ വാപി നൃപേംദ്രസ്യ രാജാനമിദമബ്രവീത്
ഉമയോടൊപ്പം ശങ്കരൻ അവനെ ആദരിക്കുകയും പൂജിക്കുകയും ചെയ്തു; ആ രാജാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
കൃഷ്ണഭക്തോസി രാജേംദ്ര മമാപി സുപ്രിയോ ഭവാന് । തതോ യയാതേ രാജേംദ്ര വസ ത്വം മമ മംദിരമ്
രാജേന്ദ്രാ, നീ കൃഷ്ണഭക്തനാണ്; നീ എന്നോടും വളരെ പ്രിയപ്പെട്ടവനാണ്. അതുകൊണ്ട്, യയാതി രാജാവേ, നീ എന്റെ ഭവനത്തിൽ പാർക്കൂ.
സര്വാന്ഭോഗാന്പ്രഭുംക്ഷ്വ ത്വം ദുഃഖപ്രാപ്യാന്ഹി മാനുഷൈഃ । അംതരം നാസ്തി രാജേംദ്ര മമ വിഷ്ണോര്ന സംശയഃ
രാജേന്ദ്രാ, മനുഷ്യർക്കു ലഭിക്കാനാകാത്ത എല്ലാ സുഖങ്ങളും നീ അനുഭവിക്കൂ; എന്റെക്കും വിശ്ണുവിനും യാതൊരു വ്യത്യാസവും ഇല്ല, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
യോസൌ വിഷ്ണുസ്വരൂപേണ സ വൈ രുദ്രോ ന സംശയഃ । യോ രുദ്രോ വിദ്യതേ രാജന്സ ച വിഷ്ണുഃ സനാതനഃ
രാജാവേ, വിശ്ണുവിന്റെ രൂപത്തിൽ കാണുന്നവൻ തന്നെയാണ് രുദ്രൻ, ഇതിൽ സംശയമില്ല; രുദ്രൻ തന്നെയാണ് ശാശ്വതമായ വിശ്ണു.
ഉഭയോരംതരം നാസ്തി തസ്മാച്ചൈവ വദാമ്യഹമ് । വിഷ്ണുഭക്തസ്യപുണ്യസ്യസ്ഥാനമേവദദാമ്യഹമ്
ഇരുവരിലും യാതൊരു വ്യത്യാസവും ഇല്ല; അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ പറയുന്നത്: വിശ്ണുഭക്തനും പുണ്യവാനുമായവർക്കാണ് ഞാൻ ഈ സ്ഥാനം നൽകുന്നത്.
തസ്മാദത്ര മഹാരാജ സ്ഥാതവ്യം ഹി ത്വയാനഘ । ഏവമുക്തഃ ശിവേനാപി യയാതിര്ഹരിവല്ലഭഃ
അതുകൊണ്ട്, മഹാരാജാവേ, നീ ഇവിടെ തന്നെ പാർക്കണം, പാപരഹിതനേ; ഇങ്ങനെ ശിവൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഹരിയുടെ പ്രിയനായ യയാതി—
ഭക്ത്യാ പ്രണമ്യ ദേവേശം ശംകരം നതകംധരഃ । ഏതത്സര്വം മഹാദേവ ത്വയോക്തമിഹ സാംപ്രതമ്
ഭക്തിയോടെ ദേവേശനായ ശങ്കരനോട് വണങ്ങി, കഴുത്തു താഴ്ത്തി പറഞ്ഞു: മഹാദേവാ, നിങ്ങൾ ഇവിടെ ഇപ്പോൾ പറഞ്ഞത് എല്ലാം—
യുവയോരംതരം നാസ്തി ഏകാ മൂര്തിര്ദ്വിധാഭവത് । വൈഷ്ണവം ഗംതുമിച്ഛാമി പാദൌ തവ നമാമ്യഹമ്
നിങ്ങളിരുവർക്കും യാതൊരു വ്യത്യാസവും ഇല്ല; ഒരേ രൂപം രണ്ടായി ഭിന്നിച്ചിരിക്കുന്നു. ഞാൻ വൈഷ്ണവലോകത്തേക്ക് പോകാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഞാൻ നിങ്ങളുടെ പാദങ്ങളിൽ വണങ്ങുന്നു.
ഏവമസ്തു മഹാരാജ ഗച്ഛ ലോകം തു വൈഷ്ണവമ് । സമാദിഷ്ടഃ ശിവേനാപി പ്രതസ്ഥേ വസുധാധിപഃ
അതുപോലെയാകട്ടെ, മഹാരാജാവേ, നീ ഇപ്പോൾ വൈഷ്ണവലോകത്തേക്ക് പോകൂ. ശിവൻ ഇങ്ങനെ നിർദ്ദേശിച്ചതിനാൽ ഭൂമിയുടെ രാജാവ് യാത്രയായി.
പൃഥ്വീശസ്തൈര്മഹാപുണ്യൈര്വൈഷ്ണവൈര്വിഷ്ണുവല്ലഭൈഃ । നൃത്യമാനൈസ്തതസ്തൈസ്തു പുരതസ്തസ്യ ഭൂപതേഃ
വിഷ്ണുവിന് പ്രിയരായ മഹാപുണ്യവാന്മാരായ വൈഷ്ണവർ രാജാവിനൊപ്പം മുന്നോട്ട് നടന്നു, അവർ അവന്റെ മുന്നിൽ നൃത്തം ചെയ്തു.
ശംഖശബ്ദൈഃ സുപാപഘ്നൈഃ സിംഹനാദൈഃ സുപുഷ്കലൈഃ । ജഗാമ നിഃസ്വനൈ രാജാ പൂജ്യമാനഃ സുചാരണൈഃ
ദുഷ്ടതയെ അകറ്റുന്ന ശംഖനാദങ്ങളും, സമൃദ്ധമായ സിംഹഘോഷങ്ങളും നിറഞ്ഞ ശബ്ദങ്ങളോടും, ഉത്തമസേവകരാൽ ആദരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് രാജാവ് മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
സുസ്വരൈര്ഗീയമാനസ്തു പാഠകൈഃ ശാസ്ത്രകോവിദൈഃ । ഗായംതി പുരതസ്തസ്യ ഗംധര്വാ ഗീതതത്പരാഃ
ശാസ്ത്രജ്ഞർ മനോഹരമായ സ്വരത്തിൽ പാടുമ്പോൾ, ഗന്ധർവർ ഗാനത്തിൽ ലയിച്ച് അവന്റെ മുന്നിൽ പാടി.
ഋഷിഭിഃ സ്തൂയമാനശ്ച ദേവവൃംദൈഃ സമന്വിതൈഃ । അപ്സരോഭിഃ സുരൂപാഭിഃ സേവ്യമാനഃ സ നാഹുഷിഃ
മഹർഷിമാരാൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുകയും, ദേവസംഘം ചുറ്റും നില്ക്കുകയും, സുന്ദരിയായ അപ്സരസുകൾ സേവനം ചെയ്യുകയും ചെയ്തപ്പോൾ ആ നാഹുഷവംശജൻ ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
ഗംധര്വൈഃ കിന്നരൈഃ സിദ്ധൈശ്ചാരണൈഃ പുണ്യമംഗലൈഃ । സാധ്യൈര്വിദ്യാധരൈ രാജാ മരുദ്ഭിര്വസുഭിസ്തഥാ
ഗന്ധർവർ, കിന്നരർ, സിദ്ധർ, പുണ്യശാലിയായ ചാരണർ, സാദ്ധ്യർ, വിദ്യാധരർ, മരുത്ഗണങ്ങൾ, വസുക്കൾ എന്നിവരാൽ രാജാവ് ചുറ്റപ്പെട്ടിരുന്നു.
രുദ്രൈശ്ചാദിത്യവര്ഗൈശ്ച ലോകപാലൈര്ദിഗീശ്വരൈഃ । സ്തൂയമാനോ മഹാരാജസ്ത്രൈലോക്യേന സമംതതഃ
രുദ്രന്മാർ, ആദിത്യർ, ലോകപാലകർ, ദിശാനാഥന്മാർ എന്നിവരാൽ സ്തുതിക്കപ്പെടുകയും, മഹാരാജാവ് മൂന്നു ലോകങ്ങളാലും എല്ലാ ദിക്കിലും ആദരിക്കപ്പെട്ടു.