കര്മക്ഷയാത്തഥാ ജംതുഃ ശരീരാന്നാശമൃച്ഛതി । കര്മക്ഷയാത്തഥാ മൃത്യുസ്തത്ത്വവിദ്ഭിരുദാഹൃതഃ
പ്രവൃത്തികള് തീരുമ്പോള് ജീവിക്ക് ശരീരം നശിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ടു് ജ്ഞാനികള് മരണത്തെ പ്രവൃത്തികളുടെ ക്ഷയമായാണ് പറയുന്നത്.
വിവിധാഃ പ്രാണിനസ്തസ്യ മൃത്യോ രോഗാശ്ച ഹേതവഃ । തഥാ മമ വിപാകോയം പൂര്വം കൃതസ്യ നാന്യഥാ
വിവിധ ജീവികളും രോഗങ്ങളും മരണത്തിന് കാരണങ്ങളാണ്; അതുപോലെ, എന്റെ ഈ ഫലം മുന്പ് ചെയ്ത പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലമാണ്, മറ്റൊന്നല്ല.
സംപ്രാപ്തോ നാത്ര സംദേഹഃ സ്ത്രീരൂപോഽയം ന സംശയഃ । ക്വ മേ ഗേഹം സമായാതാ നാടകാ നടനര്തകാഃ
ഇത് സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു, സംശയമില്ല; ഇവള് സ്ത്രീയാണെന്നതില് അനിശ്ചയമില്ല; എവിടെയാണ് എന്റെ വീട്, എവിടെയാണ് നടനും നര്ത്തകികളും എത്തിയിരിക്കുന്നത്?
തേഷാം സംഗപ്രസംഗേന ജരാ ദേഹം സമാശ്രിതാ । സര്വം കര്മകൃതം മന്യേ യന്മേ സംഭാവിതം ധ്രുവമ്
അവരോടൊപ്പം കൂടിയതുകൊണ്ട് വൃദ്ധാവസ്ഥ ശരീരത്തില് പിടിച്ചിരിക്കുന്നു; എനിക്ക് സംഭവിച്ച എല്ലാം പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലമാണ് എന്ന് ഞാന് കരുതുന്നു.
തസ്മാത്കര്മപ്രധാനം ച ഉപായാശ്ച നിരര്ഥകാഃ । പുരാ വൈ ദേവരാജേന മദര്ഥേ ദൂതസത്തമഃ
അതിനാല് പ്രവൃത്തി പ്രധാനമാണ്, മറ്റു മാര്ഗങ്ങള് ഫലപ്രദമല്ല; മുന്പ് ദേവരാജാവായവന് എന്റെ കാര്യം നോക്കി ഏറ്റവും നല്ല ദൂതനെ അയച്ചു.
പ്രേഷിതോ മാതലിര്നാമ ന കൃതം തസ്യ തദ്വചഃ । തസ്യ കര്മവിപാകോഽയം ദൃശ്യതേ സാംപ്രതം മമ
മാതലി എന്ന പേരിലുള്ള ദൂതനെ അയച്ചെങ്കിലും അവന്റെ വാക്ക് പാലിച്ചില്ല; ഇപ്പോള് അവന്റെ പ്രവൃത്തിയുടെ ഫലമാണ് എനിക്ക് കാണുന്നത്.
ഇതി ചിംതാപരോ ഭൂത്വാ ദുഃഖേന മഹതാന്വിതഃ । യദ്യസ്യാഹി വചഃ പ്രീത്യാ ന കരോമി ഹി സര്വഥാ
ഇങ്ങനെ ആലോചനയില് മുഴുകി, വലിയ ദുഃഖത്തില് ആകുമ്പോള്; ഈ പാമ്പിന്റെ വാക്ക് സ്നേഹത്തോടുകൂടി ഞാന് ചെയ്യാതിരുന്നാല്.
സത്യധര്മാവുഭാവേതൌ യാസ്യതസ്തൌ ന സംശയഃ । സദൃശം ച സമായാതം യദ്ദൃഷ്ടം മമ കര്മണാ
സത്യംയും ധര്മ്മവും ഇരുവരും വിട്ടുപോകും, സംശയമില്ല; എന്റെ പ്രവൃത്തിയാല് സംഭവിച്ചത് യുക്തമായതാണു്.
ഭവിഷ്യതി ന സംദേഹോ ദൈവോ ഹി ദുരതിക്രമഃ । ഏവം ചിംതാപരോ ഭൂത്വാ യയാതിഃ പൃഥിവീപതിഃ
ഇത് സംഭവിക്കുമെന്നതില് സംശയമില്ല; വിധിയെ അതിക്രമിക്കാന് കഴിയില്ല; ഇങ്ങനെ ആലോചനയില് മുഴുകി, ഭൂമിയുടെ രാജാവായ യയാതി
കൃഷ്ണം ക്ലേശാപഹം ദേവം ജഗാമ ശരണം ഹരിമ് । ധ്യാത്വാ നത്വാ തതഃ സ്തുത്വാ മനസാ മധുസൂദനമ്
കഷ്ടം മാറ്റുന്ന കൃഷ്ണനെ ആശ്രയമായി തേടി ഹരിയെ സമീപിച്ചു; മനസ്സില് ധ്യാനിച്ച്, വന്ദിച്ച്, ശേഷം മധുസൂദനനെ സ്തുതിച്ചു.
ത്രാഹി മാം ശരണം പ്രാപ്തസ്ത്വാമഹം കമലാപ്രിയ
കമലാദേവിയുടെ പ്രിയനേ, ഞാൻ നിന്നെ ആശ്രയിച്ചു. ദയവായി എന്നെ രക്ഷിക്കണം.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേ വേനോപാഖ്യാനേ മാതാപിതൃതീര്ഥവര്ണനേ യയാതിചരിത്രേ ഏകാശീതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ മഹത്വമുള്ള പദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ വേദോപാഖ്യാനത്തിൽ മാതാപിതൃതീർത്ഥത്തിന്റെ വിവരണത്തിലും യയാതിയുടെ കഥയിലും എൺപത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
സുകര്മോവാച- ഏവം ചിംതയതേ യാവദ്രാജാ പരമധാര്മികഃ । താവത്പ്രോവാച സാ ദേവീ രതിപുത്രീ വരാനനാ
സുകർമൻ പറഞ്ഞു: അത്രയും ധാർമികനായ രാജാവ് ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, രതിയുടെ മകൾ ആയ മനോഹരമുഖിയായ ദേവി അവനോട് സംസാരിച്ചു.
കിമു ചിംതയസേ രാജംസ്ത്വമിഹൈവ മഹാമതേ । പ്രായേണാപി സ്ത്രിയഃ സര്വാശ്ചപലാഃ സ്യുര്ന സംശയഃ
രാജാവേ, മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, നീ എന്താണ് ചിന്തിക്കുന്നത്? സാധാരണയായി സ്ത്രീകൾ എല്ലാം ചഞ്ചലരാണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
നാഹം ചാപല്യഭാവേന ത്വാമേവം പ്രവിചാലയേ । നാഹം ഹി കാരയാമ്യദ്യ ഭവത്പാര്ശ്വം നൃപോത്തമ
ഞാൻ ചഞ്ചലത്വം കൊണ്ടല്ല നിന്നെ ഇങ്ങനെ അലട്ടുന്നത്. രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഇന്ന് നിന്നെ എന്റെ അടുത്ത് ഇരിക്കാൻ ഞാൻ നിർബന്ധിക്കുന്നതുമില്ല.
അന്യസ്ത്രിയോ യഥാ ലോകേ ചപലത്വാദ്വദംതി ച । അകാര്യം രാജരാജേംദ്ര ലോഭാന്മോഹാച്ച ലംപടാഃ
ലോകത്തിലെ മറ്റു സ്ത്രീകൾ ചഞ്ചലത്വം കൊണ്ടാണ് തെറ്റായ കാര്യങ്ങൾ സംസാരിക്കുകയും ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നത്, രാജാധിരാജാവേ, അവർ ലാഭവും മോഹവും കൊണ്ടാണ് അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത്.
ലോകാനാം ദര്ശനായൈവ ജാതാ ശ്രദ്ധാ മമോരസി । ദേവാനാം ദര്ശനം പുണ്യം ദുര്ലഭം ഹി സുമാനുഷൈഃ
ലോകങ്ങളെ കാണാൻ വേണ്ടി മാത്രമാണ് എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ വിശ്വാസം ഉണർന്നത്. ദേവന്മാരെ കാണുന്നത് പുണ്യകരവും നല്ല മനുഷ്യർക്കു വളരെ അപൂർവവുമാണ്.
തേഷാം ച ദര്ശനം രാജന്കാരയാമി വദസ്വ മേ । ദോഷം പാപകരം യത്തു മത്സംഗാദിഹ ചേദ്ഭവേത്
രാജാവേ, എന്റെ കൂടെ ഇരിക്കുന്നതുകൊണ്ടോ മറ്റോ എന്തെങ്കിലും പാപം ഉണ്ടാകുന്നുണ്ടെങ്കിൽ ദയവായി പറയൂ. ഞാൻ ദേവന്മാരെ കാണാൻ നിനക്ക് അവസരം ഒരുക്കാം.
ഏവം ചിംതയസേ ദുഃഖം യഥാന്യഃ പ്രാകൃതോ ജനഃ । മഹാഭയാദ്യഥാഭീതോ മോഹഗര്തേ ഗതോ യഥാ
നീ ഇങ്ങനെ ദുഃഖിച്ചു കൊണ്ടിരിക്കുന്നു, മറ്റുള്ളവരെപ്പോലെ, വലിയ ഭയത്തിൽ അകപ്പെട്ടവനെയും മോഹത്തിന്റെ കുഴിയിൽ വീണവനെയും പോലെ.
ത്യജ ചിംതാം മഹാരാജ ന ഗംതവ്യം ത്വയാ ദിവി । യേന തേ ജായതേ ദുഃഖം തന്ന കാര്യം മയാ കദാ
മഹാരാജാവേ, നീ ഈ ചിന്തകൾ ഉപേക്ഷിക്കണം. സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകേണ്ടതില്ല. നിനക്ക് ദു:ഖം ഉണ്ടാക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ ഞാൻ ഒരിക്കലും ചെയ്യില്ല.
ഏവമുക്തസ്തഥാ രാജാ താമുവാച വരാനനാമ് । ചിംതിതം യന്മയാ ദേവി തച്ഛൃണുഷ്വ ഹി സാംപ്രതമ്
അങ്ങനെ ദേവി പറഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവ് ആ മനോഹരമുഖിയായവളോട് പറഞ്ഞു: ദേവിയേ, ഞാൻ എന്താണ് ചിന്തിച്ചിരിക്കുന്നത്, ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ.
മാനഭംഗോ മയാ ദൃഷ്ടോ നൈവ സ്വസ്യ മനഃപ്രിയേ । മയി സ്വര്ഗം ഗതേ കാംതേ പ്രജാ ദീനാ ഭവിഷ്യതി
എന്റെ മനസ്സിന്റെ പ്രിയയേ, അപമാനം ഞാൻ കണ്ടു. ഞാൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയാൽ, പ്രിയമേ, എന്റെ ജനങ്ങൾ ദു:ഖിതരാകും.
ത്രാസയിഷ്യതി ദുഷ്ടാത്മാ യമസ്തു വ്യാധിഭിഃ പ്രജാഃ । ത്വയാ സാര്ധം പ്രയാസ്യാമി സ്വര്ഗലോകം വരാനനേ
ദുഷ്ടനായ യമൻ രോഗങ്ങൾകൊണ്ട് ജനങ്ങളെ പീഡിപ്പിക്കും. മനോഹരമുഖിയായവളേ, ഞാൻ നിനക്കൊപ്പം സ്വർഗലോകത്തിലേക്ക് പോകും.
ഏവമാഭാഷ്യ താം രാജാ സമാഹൂയ സുതോത്തമമ് । പൂരും തം സര്വധര്മജ്ഞം ജരായുക്തം മഹാമതിമ്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് രാജാവ് തന്റെ മകനായ പൂരുവിനെ, എല്ലാ ധർമ്മവും അറിയുന്ന, പ്രായം മൂത്ത, മഹാമതിയായവനെ വിളിച്ചു.
ഏഹ്യേഹി സര്വധര്മജ്ഞ ധര്മം ജാനാസി നിശ്ചിതമ് । മമാജ്ഞയാ ഹി ധര്മാത്മന്ധര്മഃ സംപാലിതസ്ത്വയാ
എല്ലാ ധർമ്മവും അറിയുന്നവനേ, വരിക, വരിക. നീ ധർമ്മം ഉറപ്പായി അറിയുന്നു. എന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം നീ ധർമ്മം പാലിച്ചു.
ജരാ മേ ദീയതാം താത താരുണ്യം ഗൃഹ്യതാം പുനഃ । രാജ്യം കുരു മമേദം ത്വം സകോശബലവാഹനമ്
മകനേ, നിന്റെ യൗവനം വീണ്ടും കൈക്കൊൾക, നിന്റെ വൃദ്ധത എനിക്ക് നൽകൂ. എന്റെ ഈ രാജ്യം, ധനവും സൈന്യവും വാഹനങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ, നീ ഭരിക്കണം.
ആസമുദ്രാം പ്രഭുംക്ഷ്വ ത്വം രത്നപൂര്ണാം വസുംധരാമ് । മയാ ദത്താം മഹാഭാഗ സഗ്രാമവനപത്തനാമ്
സമുദ്രം വരെ രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഭൂമി, ഗ്രാമങ്ങളും കാടുകളും നഗരങ്ങളും ഉൾപ്പെടെ ഞാൻ നിനക്ക് നൽകുന്നു, മഹാഭാഗ്യവാനേ, അതു ഭോഗിക്കൂ.
പ്രജാനാം പാലനം പുണ്യം കര്തവ്യം ച സദാനഘ । ദുഷ്ടാനാം ശാസനം നിത്യം സാധൂനാം പരിപാലനമ്
പുണ്യമായ ജനങ്ങളുടെ സംരക്ഷണം എല്ലായ്പ്പോഴും നിർബന്ധമാണ്, പാപരഹിതനേ. ദുഷ്ടരെ ശിക്ഷിക്കുകയും സജ്ജനരെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യണം.
കര്തവ്യം ച ത്വയാ വത്സ ധര്മശാസ്ത്രപ്രമാണതഃ । ബ്രാഹ്മണാനാം മഹാഭാഗ വിധിനാപി സ്വകര്മണാ
കുഞ്ഞേ, നീ ധർമ്മശാസ്ത്രത്തിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം പ്രവർത്തിക്കണം. ഭാഗ്യശാലിയായ ബ്രാഹ്മണരുടെ കർമ്മങ്ങൾ വിധിപ്രകാരം നിർവഹിക്കണം.
ഭക്ത്യാ ച പാലനം കാര്യം യസ്മാത്പൂജ്യാ ജഗത്ത്രയേ । പംചമേ സപ്തമേ ഘസ്രേ കോശം പശ്യ വിപശ്ചിതഃ
അവരെ ഭക്തിയോടെ സേവിക്കണം, കാരണം അവർ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ആരാധനാർഹരാണ്. അഞ്ചാം, ഏഴാം, ഒൻപതാം ദിവസങ്ങളിൽ ഭണ്ഡാരം പരിശോധിക്കണം, ജ്ഞാനിയേ.