യസ്മാദാജ്ഞാഹതാ ത്വദ്യ ത്വയാ പാപി സമോപി ഹി । മാതുരംശം ഭജസ്വ ത്വം മച്ഛാപകലുഷീകൃതഃ
'നീ പാപിയാണെങ്കിലും, ഇന്നെന്റെ ആജ്ഞ ലംഘിച്ചതിനാൽ, എന്റെ ശാപം കൊണ്ടു നീ അമ്മയുടെ ഭാഗം അനുഭവിക്കട്ടെ.'
ഏവമുക്ത്വാ യദും പുത്രം യയാതിഃ പൃഥിവീപതിഃ । പുത്രം ശപ്ത്വാ മഹാരാജസ്തയാ സാര്ദ്ധം മഹായശാഃ
ഇങ്ങനെ തന്റെ മകൻ യദുവിനോട് പറഞ്ഞ്, യയാതി രാജാവ് മകനെ ശപിച്ച്, മഹത്വമുള്ള രാജാവ്—
രമതേ സുഖഭോഗേന വിഷ്ണോര്ധ്യാനേന തത്പരഃ । അശ്രുബിംദുമതീസാ ച തേന സാര്ദ്ധം സുലോചനാ
—വിഷ്ണുവിനെ ധ്യാനിച്ച്, ആ സ്ത്രീയോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു. സുനയനിയായ അശ്രുബിന്ദുമതിയും അവനോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ബുഭുജേ ചാരുസര്വാംഗീ പുണ്യാന്ഭോഗാന്മനോനുഗാന് । ഏവം കാലോ ഗതസ്തസ്യ യയാതേസ്തു മഹാത്മനഃ
സുന്ദരമായ അവൾ മനസ്സിന് ഇഷ്ടമായ പുണ്യഫലങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു. അങ്ങനെ മഹാത്മാവായ യയാതിയുടെ കാലം കടന്നു പോയി.
അക്ഷയാ നിര്ജരാഃ സര്വാ അപരാസ്തു പ്രജാസ്തഥാ । സര്വേ ലോകാ മഹാഭാഗ വിഷ്ണുധ്യാനപരായണാഃ
അക്ഷയമായ അമരന്മാരും മറ്റു ജീവികളും അങ്ങനെ തന്നെ. മഹാഭാഗവതിയായവനേ, എല്ലാ ലോകങ്ങളും വിഷ്ണു ധ്യാനത്തിൽ ലയിച്ചു.
തപസാ സത്യഭാവേന വിഷ്ണോര്ധ്യാനേന പിപ്പല । സര്വേ ലോകാ മഹാഭാഗ സുഖിനഃ സാധുസേവകാഃ
തപസ്സും സത്യവും വിഷ്ണു ധ്യാനവും കൊണ്ടു, മഹാഭാഗവതിയായ പിപ്പലാ, എല്ലാ ലോകങ്ങളും സന്തോഷത്തോടെ സന്മാർഗ്ഗത്തിൽ നിലകൊണ്ടു.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേ വേനോപാഖ്യാനേ മാതാപിതൃതീര്ഥവര്ണനേ യയാതിചരിത്രേഽശീതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിൽ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിലെ വേനോപാഖ്യാനത്തിൽ മാതാപിതൃതീർത്ഥവിവരണത്തിൽ യയാതി ചരിതം എന്ന എൺപതാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.
സുകര്മോവാച- യഥേംദ്രോസൌ മഹാപ്രാജ്ഞഃ സദാ ഭീതോ മഹാത്മനഃ । യയാതേര്വിക്രമം ദൃഷ്ട്വാ ദാനപുണ്യാദികം ബഹു
സുകർമ്മൻ പറഞ്ഞു: 'എങ്ങനെ മഹാപ്രജ്ഞനായ ഇന്ദ്രൻ എന്നും മഹാത്മാവായ യയാതിയുടെ ധൈര്യവും ദാനപുണ്യാദികളും കണ്ടു ഭയപ്പെട്ടിരുന്നതോ—'
മേനകാം പ്രേഷയാമാസ അപ്സരാം ദൂതകര്മണി । ഗച്ഛ ഭദ്രേ മഹാഭാഗേ മമാദേശം വദസ്വ ഹി
അവൻ മേനകയെ ദൂതിയായി അയച്ചു; "പോവു, ഭാഗ്യശാലിയേയും മഹാഭാഗയേയും, എന്റെ ആജ്ഞ നീ അവിടേക്ക് പറഞ്ഞു കൊടുക്കണം."
കാമകന്യാമിതോ ഗത്വാ ദേവരാജവചോ വദ । യേനകേനാപ്യുപായേന രാജാനം ത്വമിഹാനയ
"കാമകന്യകേ, നീ ഇവിടെ നിന്ന് പോയി ദേവരാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു കൊടുക്കണം; എങ്ങനെയായാലും രാജാവിനെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരണം."
ഏവം ശ്രുത്വാ ഗതാ സാ ച മേനകാ തത്ര പ്രേഷിതാ । സമാചഷ്ട തു തത്സര്വം ദേവരാജസ്യ ഭാഷിതമ്
ഇങ്ങനെ കേട്ട ശേഷം അയച്ച മേനക അവിടെ പോയി ദേവരാജാവിന്റെ എല്ലാ വാക്കുകളും പറഞ്ഞു.
ഏവമുക്താ ഗതാ സാ ച മേനകാ തത്പ്രചോദിതാ । ഗതായാം മേനകായാം തു രതിപുത്രീ മനസ്വിനീ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് പ്രേരിപ്പിക്കപ്പെട്ട മേനക അവിടെ പോയി; മേനക പോയ ശേഷം രതിയുടെ മകളും ബുദ്ധിമതിയുമായ അവൾ—
രാജാനം ധര്മസംകേതം പ്രത്യുവാച യശസ്വിനീ । രാജംസ്ത്വയാഹമാനീതാ സത്യവാക്യേന വൈ പുരാ
—രാജാവിനോട് ധർമ്മസ്ഥലത്ത് പറഞ്ഞു: "രാജാവേ, സത്യവാക്യത്തോടെ നീ എന്നെ ഒരിക്കൽ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നതല്ലേ."
സ്വകരശ്ചാംതരേ ദത്തോ ഭവനം ച സമാഹൃതാ । യദ്യദ്വദാമ്യഹം രാജംസ്തത്തത്കാര്യം ഹി വൈ ത്വയാ
"നിന്റെ കൈ എന്റെ കൈയിൽ വെച്ചു എന്നെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി; ഞാൻ പറയുന്നതെല്ലാം നീ ചെയ്യണം രാജാവേ."
തദേവം ഹി ത്വയാ വീര ന കൃതം ഭാഷിതം മമ । ത്വാമേവം തു പരിത്യക്ഷ്യേ യാസ്യാമി പിതൃമംദിരമ്
"എന്നാൽ വീരനായ രാജാവേ, ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ നീ ചെയ്തിട്ടില്ല; അതിനാൽ ഞാൻ നിന്നെ വിട്ട് എന്റെ പിതാവിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോകുന്നു."
രാജോവാച- യഥോക്തം ഹി ത്വയാ ഭദ്രേ തത്തേ കര്ത്താ ന സംശയഃ । അസാധ്യം തു പരിത്യജ്യ സാധ്യം ദേവി വദസ്വ മേ
രാജാവ് പറഞ്ഞു: "ഭാഗ്യശാലിയേ, നീ പറഞ്ഞതുപോലെ ഞാൻ നിർഭാഗ്യവശാൽ നിർബന്ധമായും ചെയ്യും; സാധിക്കാത്തത് വിട്ട് സാധ്യമായത് പറയൂ ദേവിയേ."
അശ്രുബിംദുമത്യുവാച- ഏതദര്ഥേ മഹീകാംത ഭവാനിഹ മയാ വൃതഃ । സര്വലക്ഷണസംപന്നഃ സര്വധര്മസമന്വിതഃ
അശ്രുബിന്ദുമതി പറഞ്ഞു: "ഭൂമിയുടെ പ്രിയനായവനേ, ഇതിനായാണ് ഞാൻ നിന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്തത്; എല്ലാ ഗുണങ്ങളോടും ധർമ്മങ്ങളോടും നിറഞ്ഞവനാണ് നീ."
സര്വം സാധ്യമിതി ജ്ഞാത്വാ സര്വധര്താരമേവ ച । കര്ത്താരം സര്വധര്മാണാം സ്രഷ്ടാരം പുണ്യകര്മണാമ്
"എല്ലാം സാധ്യമാണെന്ന് അറിഞ്ഞ്, എല്ലാം താങ്ങുന്നവനും എല്ലാ ധർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതും പുണ്യപ്രവൃത്തികളുടെ സ്രഷ്ടാവും ആയവനാണ് നീ എന്ന് ഞാൻ അറിഞ്ഞു."
ത്രൈലോക്യസാധകം ജ്ഞാത്വാ ത്രൈലോക്യേഽപ്രതിമം ച വൈ । വിഷ്ണുഭക്തമഹം ജാനേ വൈഷ്ണവാനാം മഹാവരമ്
"മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും വിജയിക്കാനുള്ളവനായി, അതിലൊന്നിലും തുല്യൻ ഇല്ലാത്തവനായി, വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തിയുള്ളവനായി, വൈഷ്ണവന്മാരിൽ ഏറ്റവും വലിയവനായി നിന്നെ ഞാൻ അറിയുന്നു."
ഇത്യാശയാ മയാ ഭര്ത്താ ഭവാനംഗീകൃതഃ പുരാ । യസ്യ വിഷ്ണുപ്രസാദോഽസ്തി സ സര്വത്ര പരിവ്രജേത്
"ഈ ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ തന്നെയാണ് ഞാൻ മുമ്പ് നിന്നെ ഭർത്താവായി സ്വീകരിച്ചത്; വിഷ്ണുവിന്റെ കൃപയുള്ളവൻ എവിടെയും പോകാൻ കഴിയും."
ദുര്ലഭം നാസ്തി രാജേംദ്ര ത്രൈലോക്യേ സചരാചരേ । സര്വേഷ്വേവ സുലോകേഷു വിദ്യതേ തവ സുവ്രത
"രാജാധിരാജാവേ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ചലനശീലികളിലോ അചലങ്ങളിലോ ലഭിക്കാൻ കഴിയാത്തത് ഒന്നുമില്ല; എല്ലാ ഉത്തമലോകങ്ങളിലും അങ്ങയ്ക്ക് ലഭ്യമാണ്, ധർമ്മനിഷ്ഠനായവനേ."
വിഷ്ണോശ്ചൈവ പ്രസാദേന ഗഗനേ ഗതിരുത്തമാ । മര്ത്യലോകം സമാസാദ്യ ത്വയൈവ വസുധാധിപ
"വിഷ്ണുവിന്റെ കൃപയാൽ ആകാശത്തിലെ ഉന്നതമായ വഴി ലഭ്യമാണ്; മനുഷ്യലോകം എത്തി, ഭൂമിയുടെ രാജാവായ നീ—"
ജരാപലിതഹീനാസ്തു മൃത്യുഹീനാ ജനാഃ കൃതാഃ । ഗൃഹദ്വാരേഷു സര്വേഷു മര്ത്യാനാം ച നരര്ഷഭ
"മുതിർന്നതും ചാരമുടിയുമില്ലാത്തവരെയും മരണരഹിതരെയും മനുഷ്യരുടെ വീടുകളുടെ വാതിലുകളിൽ നീ സൃഷ്ടിച്ചു, പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായവനേ."
കല്പദ്രുമാ അനേകാശ്ച ത്വയൈവ പരികല്പിതാഃ । യേഷാം ഗൃഹേഷു മര്ത്യാനാം മുനയഃ കാമധേനവഃ
"നീ തന്നെ അനേകം കൽപവൃക്ഷങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചു; മനുഷ്യരുടെ വീടുകളിൽ മുനികളും കാമധേനുക്കളും കാണപ്പെടുന്നു."
ത്വയൈവ പ്രേഷിതാ രാജന്സ്ഥിരീഭൂതാഃ സദാ കൃതാഃ । സുഖിനഃ സര്വകാമൈശ്ച മാനവാശ്ച ത്വയാ കൃതാഃ
"രാജാവേ, നീ തന്നെയാണ് അവയെ അയച്ചു സ്ഥിരമായി ഉണ്ടാക്കി; എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റി മനുഷ്യരെ സന്തോഷികളാക്കി."
ഗൃഹൈകമധ്യേ സാഹസ്രം കുലീനാനാം പ്രദൃശ്യതേ । ഏവം വംശവിവൃദ്ധിശ്ച മാനവാനാം ത്വയാ കൃതാ
"ഒരു വീട്ടിനകത്ത് ആയിരം ഉന്നതകുലങ്ങൾ കാണാം; അങ്ങനെ മനുഷ്യവംശത്തിന്റെ വർദ്ധനയും നീ തന്നെയാണ് നടത്തിയത്."
യമസ്യാപി വിരോധേന ഇംദ്രസ്യ ച നരോത്തമ । വ്യാധിപാപവിഹീനസ്തു മര്ത്യലോകസ്ത്വയാ കൃതഃ
യമനും ഇന്ദ്രനും എതിരായിട്ടും, മനുഷ്യരിലെ ശ്രേഷ്ഠനായോ, നീ ഈ ഭൂമിയിൽ രോഗവും പാപവും ഇല്ലാതാക്കി.
സ്വതേജസാഹംകാരേണ സ്വര്ഗരൂപം തു ഭൂതലമ് । ദര്ശിതം ഹി മഹാരാജ ത്വത്സമോ നാസ്തി ഭൂപതിഃ
നിന്റെ തേജസ്സും അഭിമാനവും കൊണ്ട്, മഹാരാജാവേ, നീ ഭൂമിയെ സ്വർഗംപോലെയാക്കി; നിന്നെപോലൊരു രാജാവില്ലെന്ന് സത്യമാണ്.
നരോ നൈവ പ്രസൂതോ ഹി നോത്പത്സ്യതി ഭവാദൃശഃ । ഭവംതമിത്യഹം ജാനേ സര്വധര്മപ്രഭാകരമ്
നിനക്ക് തുല്യനായ മനുഷ്യൻ മുമ്പ് ജനിച്ചിട്ടില്ല, ഇനി ജനിക്കാനും ഇല്ല; നീ എല്ലാ ധർമ്മത്തിന്റെയും പ്രകാശകനാണെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു.
തസ്മാന്മയാ കൃതോ ഭര്താ വദസ്വൈവം മമാഗ്രതഃ । നര്മമുക്ത്വാ നൃപേംദ്ര ത്വം വദ സത്യം മമാഗ്രതഃ
അതിനാൽ ഞാൻ നിന്നെ ഭർത്താവായി സ്വീകരിച്ചു; എന്റെ മുമ്പിൽ സത്യമായി പറയണം; രാജാധിരാജാവേ, തമാശയില്ലാതെ സത്യം പറയണം.