തസ്യാര്ഥേ തു സുതൌ ശപ്തൌ ക്രോധേനാകുലിതാത്മനാ । ശര്മിഷ്ഠാം ച സമാഹൂയ ശബ്ദം ചക്രേ യശസ്വിനീ
അതിനാൽ, അത്യന്തം കോപത്തോടെ മനസ്സു കലങ്ങിയവൻ തന്റെ രണ്ടു മക്കളെയും ശപിച്ചു. ശേഷം ശർമിഷ്ഠയെ വിളിച്ചു, ആ മഹിള അവളുടെ ശബ്ദം ഉയർത്തി.
രൂപേണ തേജസാ ദാനൈഃ സത്യപുണ്യവ്രതൈസ്തഥാ । ശര്മിഷ്ഠാ ദേവയാനീ ച സ്പര്ധേതേ സ്മ തയാ സഹ
സൗന്ദര്യത്തിലും തേജസ്സിലും ദാനത്തിലും സത്യത്തിൽ, പുണ്യവ്രതങ്ങളിൽ, ശർമിഷ്ഠയും ദേവയാനിയും അവളോടൊപ്പം പരസ്പരം മത്സരിച്ചു.
ദുഷ്ടഭാവം തയോശ്ചാപി സാഽജ്ഞാസീത്കാമജാ തദാ । രാജ്ഞേ സര്വം തയാ വിപ്ര കഥിതം തത്ക്ഷണാദിഹ
അപ്പോൾ, ആ സ്ത്രീ അവരിൽ ഇരുവരുടെയും മോഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ദുഷ്ടബുദ്ധി മനസ്സിലാക്കി. ഉടൻ തന്നെ, രാജാവിനോട് എല്ലാം പറഞ്ഞു.
അഥ ക്രുദ്ധോ മഹാരാജഃ സമാഹൂയാബ്രവീദ്യദുമ് । ശര്മിഷ്ഠാ വധ്യതാം ഗത്വാ ശുക്രപുത്രീ തഥാ പുനഃ
ശേഷം, അത്യന്തം കോപിതനായ മഹാരാജാവ് യദുവിനെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു: 'ശർമിഷ്ഠയെ കൊല്ലണം, അതുപോലെ തന്നെ ശുക്രന്റെ മകളെയും.'
സുപ്രിയം കുരു മേ വത്സ യദി ശ്രേയോ ഹി മന്യസേ । ഏവമാകര്ണ്യ തത്തസ്യ പിതുര്വാക്യം യദുസ്തദാ
'എനിക്ക് ഇഷ്ടമാകുന്നതു ചെയ്യു, മകനേ, നീയത് നല്ലതാണെന്ന് കരുതുന്നുവെങ്കിൽ.' അപ്പന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട യദു അപ്പോൾ മറുപടി പറഞ്ഞു:
പ്രത്യുവാച നൃപേംദ്രം തം പിതരം പ്രതി മാനദ । നാഹം തു ഘാതയേ താത മാതരൌ ദോഷവര്ജിതേ
യദു ആ രാജാവായ പിതാവിനോട് ആദരപൂർവ്വം പറഞ്ഞു: 'അച്ഛാ, ഞാൻ കൊല്ലില്ല, കാരണം എന്റെ അമ്മക്കും മറ്റവള്ക്കും കുറ്റമൊന്നുമില്ല.'
മാതൃഘാതേ മഹാദോഷഃ കഥിതോ വേദപംഡിതൈഃ । തസ്മാദ്ഘാതം മഹാരാജ ഏതയോര്ന കരോമ്യഹമ്
'അമ്മയെ കൊല്ലുന്നത് വലിയ പാപമെന്ന് വേദപണ്ഡിതർ പറയുന്നു. അതിനാൽ, മഹാരാജാവേ, ഞാൻ ഇവരിൽ ആരെയും കൊല്ലില്ല.'
ദോഷാണാം തു സഹസ്രേണ മാതാ ലിപ്താ യദാ ഭവേത് । ഭഗിനീ ച മഹാരാജ ദുഹിതാ ച തഥാ പുനഃ
'മഹാരാജാവേ, അമ്മയ്ക്ക് ആയിരം പാപങ്ങൾ ഉണ്ടായാലും, അതുപോലെ സഹോദരിയും മകളും—'
പുത്രൈര്വാ ഭ്രാതൃഭിശ്ചൈവ നൈവ വധ്യാ ഭവേത്കദാ । ഏവം ജ്ഞാത്വാ മഹാരാജ മാതരൌ നൈവ ഘാതയേ
'—മക്കളാലോ സഹോദരന്മാരാലോ ഒരിക്കലും കൊല്ലപ്പെടരുത്. ഇതറിഞ്ഞ്, മഹാരാജാവേ, ഞാൻ അമ്മയെ കൊല്ലില്ല.'
യദോര്വാക്യം തദാ ശ്രുത്വാ രാജാ ക്രുദ്ധോ ബഭൂവ ഹ । ശശാപ തം സുതം പശ്ചാദ്യയാതിഃ പൃഥിവീപതിഃ
യദുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട രാജാവ് കോപിച്ചു. പിന്നീട് ഭൂമിയുടെ രാജാവായ യയാതി തന്റെ മകനെ ശപിച്ചു.
യസ്മാദാജ്ഞാഹതാ ത്വദ്യ ത്വയാ പാപി സമോപി ഹി । മാതുരംശം ഭജസ്വ ത്വം മച്ഛാപകലുഷീകൃതഃ
'നീ പാപിയാണെങ്കിലും, ഇന്നെന്റെ ആജ്ഞ ലംഘിച്ചതിനാൽ, എന്റെ ശാപം കൊണ്ടു നീ അമ്മയുടെ ഭാഗം അനുഭവിക്കട്ടെ.'
ഏവമുക്ത്വാ യദും പുത്രം യയാതിഃ പൃഥിവീപതിഃ । പുത്രം ശപ്ത്വാ മഹാരാജസ്തയാ സാര്ദ്ധം മഹായശാഃ
ഇങ്ങനെ തന്റെ മകൻ യദുവിനോട് പറഞ്ഞ്, യയാതി രാജാവ് മകനെ ശപിച്ച്, മഹത്വമുള്ള രാജാവ്—
രമതേ സുഖഭോഗേന വിഷ്ണോര്ധ്യാനേന തത്പരഃ । അശ്രുബിംദുമതീസാ ച തേന സാര്ദ്ധം സുലോചനാ
—വിഷ്ണുവിനെ ധ്യാനിച്ച്, ആ സ്ത്രീയോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു. സുനയനിയായ അശ്രുബിന്ദുമതിയും അവനോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ബുഭുജേ ചാരുസര്വാംഗീ പുണ്യാന്ഭോഗാന്മനോനുഗാന് । ഏവം കാലോ ഗതസ്തസ്യ യയാതേസ്തു മഹാത്മനഃ
സുന്ദരമായ അവൾ മനസ്സിന് ഇഷ്ടമായ പുണ്യഫലങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു. അങ്ങനെ മഹാത്മാവായ യയാതിയുടെ കാലം കടന്നു പോയി.
അക്ഷയാ നിര്ജരാഃ സര്വാ അപരാസ്തു പ്രജാസ്തഥാ । സര്വേ ലോകാ മഹാഭാഗ വിഷ്ണുധ്യാനപരായണാഃ
അക്ഷയമായ അമരന്മാരും മറ്റു ജീവികളും അങ്ങനെ തന്നെ. മഹാഭാഗവതിയായവനേ, എല്ലാ ലോകങ്ങളും വിഷ്ണു ധ്യാനത്തിൽ ലയിച്ചു.
തപസാ സത്യഭാവേന വിഷ്ണോര്ധ്യാനേന പിപ്പല । സര്വേ ലോകാ മഹാഭാഗ സുഖിനഃ സാധുസേവകാഃ
തപസ്സും സത്യവും വിഷ്ണു ധ്യാനവും കൊണ്ടു, മഹാഭാഗവതിയായ പിപ്പലാ, എല്ലാ ലോകങ്ങളും സന്തോഷത്തോടെ സന്മാർഗ്ഗത്തിൽ നിലകൊണ്ടു.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേ വേനോപാഖ്യാനേ മാതാപിതൃതീര്ഥവര്ണനേ യയാതിചരിത്രേഽശീതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിൽ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിലെ വേനോപാഖ്യാനത്തിൽ മാതാപിതൃതീർത്ഥവിവരണത്തിൽ യയാതി ചരിതം എന്ന എൺപതാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.
സുകര്മോവാച- യഥേംദ്രോസൌ മഹാപ്രാജ്ഞഃ സദാ ഭീതോ മഹാത്മനഃ । യയാതേര്വിക്രമം ദൃഷ്ട്വാ ദാനപുണ്യാദികം ബഹു
സുകർമ്മൻ പറഞ്ഞു: 'എങ്ങനെ മഹാപ്രജ്ഞനായ ഇന്ദ്രൻ എന്നും മഹാത്മാവായ യയാതിയുടെ ധൈര്യവും ദാനപുണ്യാദികളും കണ്ടു ഭയപ്പെട്ടിരുന്നതോ—'
മേനകാം പ്രേഷയാമാസ അപ്സരാം ദൂതകര്മണി । ഗച്ഛ ഭദ്രേ മഹാഭാഗേ മമാദേശം വദസ്വ ഹി
അവൻ മേനകയെ ദൂതിയായി അയച്ചു; "പോവു, ഭാഗ്യശാലിയേയും മഹാഭാഗയേയും, എന്റെ ആജ്ഞ നീ അവിടേക്ക് പറഞ്ഞു കൊടുക്കണം."
കാമകന്യാമിതോ ഗത്വാ ദേവരാജവചോ വദ । യേനകേനാപ്യുപായേന രാജാനം ത്വമിഹാനയ
"കാമകന്യകേ, നീ ഇവിടെ നിന്ന് പോയി ദേവരാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു കൊടുക്കണം; എങ്ങനെയായാലും രാജാവിനെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരണം."
ഏവം ശ്രുത്വാ ഗതാ സാ ച മേനകാ തത്ര പ്രേഷിതാ । സമാചഷ്ട തു തത്സര്വം ദേവരാജസ്യ ഭാഷിതമ്
ഇങ്ങനെ കേട്ട ശേഷം അയച്ച മേനക അവിടെ പോയി ദേവരാജാവിന്റെ എല്ലാ വാക്കുകളും പറഞ്ഞു.
ഏവമുക്താ ഗതാ സാ ച മേനകാ തത്പ്രചോദിതാ । ഗതായാം മേനകായാം തു രതിപുത്രീ മനസ്വിനീ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് പ്രേരിപ്പിക്കപ്പെട്ട മേനക അവിടെ പോയി; മേനക പോയ ശേഷം രതിയുടെ മകളും ബുദ്ധിമതിയുമായ അവൾ—
രാജാനം ധര്മസംകേതം പ്രത്യുവാച യശസ്വിനീ । രാജംസ്ത്വയാഹമാനീതാ സത്യവാക്യേന വൈ പുരാ
—രാജാവിനോട് ധർമ്മസ്ഥലത്ത് പറഞ്ഞു: "രാജാവേ, സത്യവാക്യത്തോടെ നീ എന്നെ ഒരിക്കൽ ഇവിടെ കൊണ്ടുവന്നതല്ലേ."
സ്വകരശ്ചാംതരേ ദത്തോ ഭവനം ച സമാഹൃതാ । യദ്യദ്വദാമ്യഹം രാജംസ്തത്തത്കാര്യം ഹി വൈ ത്വയാ
"നിന്റെ കൈ എന്റെ കൈയിൽ വെച്ചു എന്നെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി; ഞാൻ പറയുന്നതെല്ലാം നീ ചെയ്യണം രാജാവേ."
തദേവം ഹി ത്വയാ വീര ന കൃതം ഭാഷിതം മമ । ത്വാമേവം തു പരിത്യക്ഷ്യേ യാസ്യാമി പിതൃമംദിരമ്
"എന്നാൽ വീരനായ രാജാവേ, ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ നീ ചെയ്തിട്ടില്ല; അതിനാൽ ഞാൻ നിന്നെ വിട്ട് എന്റെ പിതാവിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോകുന്നു."
രാജോവാച- യഥോക്തം ഹി ത്വയാ ഭദ്രേ തത്തേ കര്ത്താ ന സംശയഃ । അസാധ്യം തു പരിത്യജ്യ സാധ്യം ദേവി വദസ്വ മേ
രാജാവ് പറഞ്ഞു: "ഭാഗ്യശാലിയേ, നീ പറഞ്ഞതുപോലെ ഞാൻ നിർഭാഗ്യവശാൽ നിർബന്ധമായും ചെയ്യും; സാധിക്കാത്തത് വിട്ട് സാധ്യമായത് പറയൂ ദേവിയേ."
അശ്രുബിംദുമത്യുവാച- ഏതദര്ഥേ മഹീകാംത ഭവാനിഹ മയാ വൃതഃ । സര്വലക്ഷണസംപന്നഃ സര്വധര്മസമന്വിതഃ
അശ്രുബിന്ദുമതി പറഞ്ഞു: "ഭൂമിയുടെ പ്രിയനായവനേ, ഇതിനായാണ് ഞാൻ നിന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്തത്; എല്ലാ ഗുണങ്ങളോടും ധർമ്മങ്ങളോടും നിറഞ്ഞവനാണ് നീ."
സര്വം സാധ്യമിതി ജ്ഞാത്വാ സര്വധര്താരമേവ ച । കര്ത്താരം സര്വധര്മാണാം സ്രഷ്ടാരം പുണ്യകര്മണാമ്
"എല്ലാം സാധ്യമാണെന്ന് അറിഞ്ഞ്, എല്ലാം താങ്ങുന്നവനും എല്ലാ ധർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നതും പുണ്യപ്രവൃത്തികളുടെ സ്രഷ്ടാവും ആയവനാണ് നീ എന്ന് ഞാൻ അറിഞ്ഞു."
ത്രൈലോക്യസാധകം ജ്ഞാത്വാ ത്രൈലോക്യേഽപ്രതിമം ച വൈ । വിഷ്ണുഭക്തമഹം ജാനേ വൈഷ്ണവാനാം മഹാവരമ്
"മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും വിജയിക്കാനുള്ളവനായി, അതിലൊന്നിലും തുല്യൻ ഇല്ലാത്തവനായി, വിഷ്ണുവിൽ ഭക്തിയുള്ളവനായി, വൈഷ്ണവന്മാരിൽ ഏറ്റവും വലിയവനായി നിന്നെ ഞാൻ അറിയുന്നു."
ഇത്യാശയാ മയാ ഭര്ത്താ ഭവാനംഗീകൃതഃ പുരാ । യസ്യ വിഷ്ണുപ്രസാദോഽസ്തി സ സര്വത്ര പരിവ്രജേത്
"ഈ ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ തന്നെയാണ് ഞാൻ മുമ്പ് നിന്നെ ഭർത്താവായി സ്വീകരിച്ചത്; വിഷ്ണുവിന്റെ കൃപയുള്ളവൻ എവിടെയും പോകാൻ കഴിയും."