ജരാദുഃഖം ന ശക്നോമി നവേ വയസി ഭൂപതേ । കഃ സമര്ഥോ ഹി വൈ ധര്തും ക്ഷമസ്വ ത്വം മമാധുനാ
രാജാവേ, ചെറുപ്പത്തിൽ ജരയുടെ ദു:ഖം സഹിക്കാൻ എനിക്കാവില്ല; ആരാണ് ഇതു സഹിക്കാൻ കഴിയുക? ദയവായി എന്നെ ക്ഷമിക്കൂ.
യദും ക്രുദ്ധോ മഹാരാജഃ ശശാപ ദ്വിജനംദന । രാജ്യാര്ഹോ ന ച തേ വംശഃ കദാചിദ്വൈ ഭവിഷ്യതി
മഹാരാജാവ് കോപത്തോടെ, യദുവിനെ — ദ്വിജന്മാരുടെ പ്രിയപുത്രനെ — ശപിച്ചു: 'നിന്റെ വംശം ഒരിക്കലും രാജ്യം ഭോഗിക്കാൻ യോഗ്യമാകില്ല.'
ബലതേജഃ ക്ഷമാഹീനഃ ക്ഷാത്രധര്മവിവര്ജിതഃ । ഭവിഷ്യതി ന സംദേഹോ മച്ഛാസനപരാങ്മുഖഃ
നിനക്ക് ശക്തിയും തേജസ്സും ക്ഷമയും ഇല്ല, ക്ഷത്രധർമ്മം വിട്ടുപോയവനാണ് നീ, എന്റെ ആജ്ഞയെ അവഗണിക്കുന്നവനാണ് നീ — ഇതിൽ സംശയമില്ല.
യദുരുവാച- നിര്ദോഷോഹം മഹാരാജ കസ്മാച്ഛപ്തസ്ത്വയാധുനാ । കൃപാം കുരുഷ്വ ദീനസ്യ പ്രസാദസുമുഖോ ഭവ
യദു പറഞ്ഞു: 'മഹാരാജാവേ, ഞാൻ കുറ്റമില്ലാത്തവനാണ്; എന്നെ ഇങ്ങനെ ശപിച്ചത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? ദയനീയനായ എന്നോട് ദയ കാണിക്കൂ; ദയയോടെ മുഖം കാണിക്കൂ.'
രാജോവാച- മഹാദേവഃ കുലേ തേ വൈ സ്വാംശേനാപി ഹി പുത്രക । കരിഷ്യതി വിസൃഷ്ടിം ച തദാ പൂതം കുലം തവ
രാജാവ് പറഞ്ഞു: 'മഹാദേവൻ നിന്റെ വംശത്തിൽ സ്വാംശമായി ജനിക്കും, അപ്പോൾ നിന്റെ വംശം ശുദ്ധമാകും.'
യദുരുവാച- അഹം പുത്രോ മഹാരാജ നിര്ദോഷഃ ശാപിതസ്ത്വയാ । അനുഗ്രഹോ ദീയതാം മേ യദി മേ വര്ത്തതേ ദയാ
യദു പറഞ്ഞു: 'മഹാരാജാവേ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ കുറ്റമില്ലാത്ത പുത്രനാണ്, എന്നിട്ടും നിങ്ങൾ എന്നെ ശപിച്ചു; ദയയുണ്ടെങ്കിൽ, ദയവായി എന്നെ അനുഗ്രഹിക്കൂ.'
രാജോവാച- യോ ഭവേജ്ജ്യേഷ്ഠപുത്രസ്തു പിതുര്ദുഃഖാപഹാരകഃ । രാജ്യദായം സുഭുംക്തേ ച ഭാരവോഢാ ഭവേത്സ ഹി
രാജാവ് പറഞ്ഞു: 'പിതാവിന്റെ ദു:ഖം നീക്കുന്നവനും, രാജ്യം ഭോഗിക്കുന്നവനും, ഭാരമേറ്റു നടക്കുന്നവനും, മൂത്തമകനാണ് യോജ്യൻ.'
ത്വയാ ധര്മം ന പ്രവൃത്തമഭാഷ്യോസി ന സംശയഃ । ഭവതാ നാശിതാജ്ഞാ മേ മഹാദംഡേന ഘാതിനഃ
നീ ധർമ്മം അനുസരിച്ചില്ല, ഉചിതമായി സംസാരിച്ചുമില്ല, സംശയമില്ല; നീ എന്റെ ആജ്ഞ നശിപ്പിച്ചവനാണ്, അതിനാൽ വലിയ ശിക്ഷയ്ക്ക് അർഹനാണ് നീ.
തസ്മാദനുഗ്രഹോ നാസ്തി യഥേഷ്ടം ച തഥാ കുരു । യദുരുവാച- യസ്മാന്മേ നാശിതം രാജ്യം കുലം രൂപം ത്വയാ നൃപ
അതിനാൽ ഇനി എനിക്ക് ഒരു അനുഗ്രഹവും ഇല്ല; നീ ഇഷ്ടം പോലെ ചെയ്യ്. യദു പറഞ്ഞു: രാജാവേ, നീ എന്റെ രാജ്യം, കുടുംബം, സൗന്ദര്യം എല്ലാം നശിപ്പിച്ചുവല്ലോ.
തസ്മാദ്ദുഷ്ടോ ഭവിഷ്യാമി തവ വംശപതിര്നൃപ । തവ വംശേ ഭവിഷ്യംതി നാനാഭേദാസ്തു ക്ഷത്ത്രിയാഃ
അതിനാൽ ഞാൻ നിന്റെ വംശത്തിലെ തലവനായി ദുഷ്ടനാകും, രാജാവേ. നിന്റെ വംശത്തിൽ പലവിധം ക്ഷത്രിയർ ഉണ്ടാകും.
തേഷാം ഗ്രാമാന്സുദേശാംശ്ച സ്ത്രിയോ രത്നാനി യാനി വൈ । ഭോക്ഷ്യംതി ച ന സംദേഹോ അതിചംഡാ മഹാബലാഃ
അവർക്കു ഗ്രാമങ്ങളും നല്ല ദേശങ്ങളും സ്ത്രീകളും രത്നങ്ങളും എല്ലാം ആസ്വദിക്കാം; സംശയമില്ല, അവർ അത്യന്തം ക്രൂരരും ശക്തരും ആയിരിക്കും.
മമ വംശാത്സമുത്പന്നാസ്തുരുഷ്കാ മ്ലേച്ഛരൂപിണഃ । ത്വയാ യേ നാശിതാഃ സര്വേ ശപ്താഃ ശാപൈഃ സുദാരുണൈഃ
എന്റെ വംശത്തിൽ നിന്നു തുരുക്കന്മാർ, വിദേശികളുടെ രൂപത്തിൽ, ജനിക്കും; നീ നശിപ്പിച്ചവരെല്ലാം ഭയങ്കരമായ ശാപങ്ങൾക്കു വിധേയരായിരിക്കും.
ഏവം ബഭാഷേ രാജാനം യദുഃ ക്രുദ്ധോ നൃപോത്തമ । അഥ ക്രുദ്ധോ മഹാരാജഃ പുനശ്ചൈവം ശശാപ ഹ
ഇങ്ങനെ യദു കോപത്തോടെ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു, മഹാരാജാവേ. അതിനുശേഷം മഹാരാജാവും കോപത്തോടെ വീണ്ടും ഇങ്ങനെ ശപിച്ചു.
മത്പ്രജാനാശകാഃ സര്വേ വംശജാസ്തേ ശൃണുഷ്വ ഹി । യാവച്ചംദ്രശ്ച സൂര്യശ്ച പൃഥ്വീ നക്ഷത്രതാരകാഃ
എന്റെ ജനങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന നിന്റെ വംശജരെക്കുറിച്ച് കേൾക്കു: ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ഭൂമിയും നക്ഷത്രങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം,
താവന്മ്ലേച്ഛാഃ പ്രപക്ഷ്യംതേ കുംഭീപാകേ ചരൌ രവേ । കുരും ദൃഷ്ട്വാ തതോ ബാലം ക്രീഡമാനം സുലക്ഷണമ്
അത്രത്തോളം വിദേശികൾ കുംഭീപാകത്തിൽ വസിക്കും, സൂര്യന്റെ അതിരുകളിൽ സഞ്ചരിക്കും. അപ്പോൾ ബാലനായ, നല്ല ലക്ഷണങ്ങളുള്ള കുരുവിനെ കളിക്കുമ്പോൾ കണ്ടു,
സമാഹ്വയതി തം രാജാ ന സുതം നൃപനംദനമ് । ശിശും ജ്ഞാത്വാ പരിത്യക്തഃ സകുരുസ്തേന വൈ തദാ
രാജാവ് അവനെ വിളിച്ചു, എന്നാൽ തന്റെ സ്വന്തം മകനല്ലായിരുന്നു, രാജാവിന്റെ പ്രിയപുത്രൻ. കുട്ടിയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, അവനെ ഉപേക്ഷിച്ചു; അങ്ങനെ കുരു അവിടെ വിട്ടുപോയി.
ശര്മിഷ്ഠായാഃ സുതം പുണ്യം തം പൂരും ജഗദീശ്വരഃ । സമാഹൂയ ബഭാഷേ ച ജരാ മേ ഗൃഹ്യതാം പുനഃ
ശർമിഷ്ഠയുടെ പുണ്യവാനായ മകൻ, ആ പൂരുവിനെ ലോകനാഥൻ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു: എന്റെ വൃദ്ധാവസ്ഥ വീണ്ടും എടുക്കണമെന്നു.
ഭുംക്ഷ്വ രാജ്യം മയാ ദത്തം സുപുണ്യം ഹതകംടകമ് । പൂരുരുവാച- രാജ്യം ദേവേ ന ഭോക്തവ്യം പിത്രാ ഭുക്തം യഥാ തവ
നാൻ നിനക്കു നൽകിയ, പാപികളില്ലാത്ത, പുണ്യമുള്ള രാജ്യം ആസ്വദിക്കു. പൂരു പറഞ്ഞു: ദേവാ, അച്ഛൻ ആസ്വദിച്ചപോലെ ഞാൻ ഈ രാജ്യം ആസ്വദിക്കേണ്ടതില്ല.
ത്വദാദേശം കരിഷ്യാമി ജരാ മേ ദീയതാം നൃപ । താരുണ്യേന മമാദ്യൈവ ഭൂത്വാ സുംദരരൂപദൃക്
നിന്റെ കല്പന ഞാൻ അനുസരിക്കും; രാജാവേ, വൃദ്ധാവസ്ഥ എനിക്ക് നൽകണം. ഇപ്പോൾ തന്നെ ഞാൻ യൗവനത്തോടെ സുന്ദരനായവനാകട്ടെ.
ഭുംക്ഷ്വ ഭോഗാന്സുകര്മാണി വിഷയാസക്തചേതസാ । യാവദിച്ഛാ മഹാഭാഗ വിഹരസ്വ തയാ സഹ
നല്ല പ്രവൃത്തികളും ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളും ആസ്വദിക്കു, മനസ്സു ആനന്ദത്തിൽ ആകട്ടെ. നീ എത്രകാലം ആഗ്രഹിക്കുന്നു, അത്രയും കാലം അവളോടൊപ്പം ജീവിക്കു, മഹാഭാഗ്യവാനേ.
യാവജ്ജീവാമ്യഹം താത ജരാം താവദ്ധരാമ്യഹമ് । ഏവമുക്തസ്തു തേനാപി പൂരുണാ ജഗതീപതിഃ
ഞാൻ ജീവിക്കുന്നിടത്തോളം, അച്ഛാ, വൃദ്ധാവസ്ഥ ഞാൻ സഹിക്കും. ഇങ്ങനെ പൂരു പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഭൂമിയുടെ അധിപൻ,
ഹര്ഷേണ മഹതാവിഷ്ടസ്തം പുത്രം പ്രത്യുവാച സഃ । യസ്മാദ്വത്സ മമാജ്ഞാ വൈ ന ഹതാ കൃതവാനിഹ
വലിയ സന്തോഷത്തോടെ മകനോടു പറഞ്ഞു: മകനേ, നീ എന്റെ കല്പന ലംഘിച്ചില്ലല്ലോ,
തസ്മാദഹം വിധാസ്യാമി ബഹുസൌഖ്യപ്രദായകമ് । യസ്മാജ്ജരാഗൃഹീതാ മേ ദത്തം താരുണ്യകം സ്വകമ്
അതിനാൽ ഞാൻ നിന്നെ വളരെയധികം സന്തോഷം അനുഭവിക്കാനായി അനുഗ്രഹിക്കും. നീ എന്റെ വൃദ്ധാവസ്ഥ ഏറ്റു, നിന്റെ യൗവനം തന്നതിനാൽ,
തേന രാജ്യം പ്രഭുംക്ഷ്വ ത്വം മയാ ദത്തം മഹാമതേ । ഏവമുക്തഃ സുപൂരുശ്ച തേന രാജ്ഞാ മഹീപതേ
അതിനാൽ, മഹാമതിയേ, ഞാൻ നൽകിയ രാജ്യം നീ ഭരിക്കണം. അങ്ങനെ രാജാവിന്റെ വാക്ക് കേട്ടു, പുണ്യവാനായ പൂരു,
താരുണ്യംദത്തവാനസ്മൈ ജഗ്രാഹാസ്മാജ്ജരാം നൃപ । തതഃ കൃതേ വിനിമയേ വയസോസ്താതപുത്രയോഃ
തന്റെ യൗവനം അച്ഛനു നൽകി, എന്റെ വൃദ്ധാവസ്ഥ ഏറ്റു, രാജാവേ. അങ്ങനെ അച്ഛനും മകനും തമ്മിൽ പ്രായം മാറി.
തസ്മാദ്വൃദ്ധതരഃ പൂരുഃ സര്വാംഗേഷു വ്യദൃശ്യത । നൂതനത്വം ഗതോ രാജാ യഥാ ഷോഡശവാര്ഷികഃ
അതിനാൽ പൂരു മുഴുവൻ ശരീരത്തിലും വൃദ്ധനായി തോന്നി; രാജാവ് പുതുമയോടെ, പതിനാറു വയസ്സുകാരനായി.
രൂപേണ മഹതാവിഷ്ടോ ദ്വിതീയ ഇവ മന്മഥഃ । ധനൂരാജ്യം ച ഛത്രം ച വ്യജനം ചാസനം ഗജമ്
വളരെ മനോഹരമായ രൂപംകൊണ്ട്, മറ്റൊരു മന്മഥനെന്നപോലെ, അവൻ രാജ്യം, രാജച്ഛത്രം, ചാമരം, സിംഹാസനം, ആന എന്നിവയെല്ലാം ഏറ്റുവാങ്ങി.
കോശം ദേശം ബലം സര്വം ചാമരം സ്യംദനം തഥാ । ദദൌ തസ്യ മഹാരാജഃ പൂരോശ്ചൈവ മഹാത്മനഃ
മഹാരാജാവ് അവന് ധനശേഖരം, ദേശം, സൈന്യം, ചാമരം, രഥം, കൂടാതെ പുരോഹിതപദവിയും സമർപ്പിച്ചു.
കാമാസക്തശ്ച ധര്മാത്മാ താം നാരീമനുചിംതയന് । തത്സരഃ സാഗരപ്രഖ്യംകാമാഖ്യം നഹുഷാത്മജഃ
ധർമ്മത്തിൽ അർപ്പിതനായിരുന്നെങ്കിലും, ആ സ്ത്രീയെ നിരന്തരം ചിന്തിച്ച്, കാമത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായ നഹുഷപുത്രൻ സമുദ്രംപോലെ വിശാലമായ കാമസരസ്സിലേക്ക് പോയി.
അശ്രുബിംദുമതീ യത്ര ജഗാമ ലഘുവിക്രമഃ । താം ദൃഷ്ട്വാ തു വിശാലാക്ഷീം ചാരുപീനപയോധരാമ്
അവിടെ അശ്രുബിന്ദുമതിയും അതിവേഗത്തിൽ എത്തി; വിശാലമായ കണ്ണുകളും മനോഹരമായ പിണങ്ങിയ വക്ഷസ്സുമുള്ള അവളെ അവൻ കണ്ടു.