തേഷാം വ്യാധിപ്രശമനം കരോമി സുചിരാദഹമ് । ചതുരശീതിസംജ്ഞേയോ വ്യാധിഃ സംകഥിതോ മയാ
അവർക്കായി, ഞാൻ ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ് രോഗശമനം നൽകും; നാല്പത്തിയെട്ട് തരം എന്നറിയപ്പെടുന്ന രോഗങ്ങളെ ഞാൻ വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സ സ വ്യാധിര്വിനശ്യേത ദര്ശനാദേവ സുംദരി । ന ലിംഗം വര്തതേ തത്ര മാമകം നഗനംദിനി
സുന്ദരിയേ, ആ രോഗം കാഴ്ചയിൽ മാത്രം നശിക്കും; എന്റെ ലിംഗം അവിടെ ഇല്ല, പർവതപുത്രിയേ.
സ്നാനമാത്രം തു തത്രൈവ മാമകം നാത്ര സംശയഃ । ഏകസ്മിന്നേവ കാലേ തു അസ്യാം ഭൂമൌ മഹാതപാഃ
അവിടെ എനിക്ക് സ്നാനം മാത്രം ചെയ്യേണ്ടതാണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല; ഈ ഭൂമിയിൽ ഒരേ സമയത്ത്, മഹാതപസ്സുകാരാ,
രാജാ വൈ സൂര്യവംശീയോ ബ്രഹ്മദത്തസ്തു വീര്യവാന് । തേന രാജ്ഞാ തപസ്തപ്തം ബഹുകാലം സുരേശ്വരി
സൂര്യവംശത്തിൽ പെട്ട ശക്തനായ ബ്രഹ്മദത്തൻ എന്ന രാജാവായിരുന്നു അവിടെ; ആ രാജാവാണ് ദേവരാജ്ഞിയേ, ദീർഘകാലം തപസ്സ് ചെയ്തത്.
പംചാഗ്നിസാധനം തേന കൃതം ച ബഹുധാ തതഃ । മാസോപവാസകാദീനി തപസ്തപ്താന്യനേകശഃ
അവൻ പലവിധത്തിൽ അഞ്ചു അഗ്നികളിൽ തപസ്സു ചെയ്തു; മാസോപവാസം മുതലായ അനേകം തപസ്സുകളും ആവർത്തിച്ച് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
ഏവം ബഹുതരം കാലം രാജ്ഞാ തപ്തം തപോ മഹത് । പ്രത്യക്ഷോഽഹം തദാ ജാതോ വരാര്ഥം വരവര്ണിനി
ഇങ്ങനെ വളരെക്കാലം രാജാവ് മഹത്തായ തപസ്സു ചെയ്തു; അപ്പോൾ ഞാൻ നേരിട്ട് അവന്റെ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷനായി, മനോഹരിയേ, വരം നൽകാൻ.
ബ്രഹ്മദത്ത ശൃണുഷ്വ ത്വം മഹദ്വാക്യം നരേശ്വര । യം യം വാംഛയസേ നിത്യം തം തം ദദ്മി ന സംശയഃ
ബ്രഹ്മദത്താ, ഈ മഹത്തായ വാക്ക് കേൾക്കൂ രാജാവേ; നീ എപ്പോഴും ആഗ്രഹിക്കുന്നതു ഞാൻ സംശയമില്ലാതെ നൽകും.
തേനോക്തം മമ ദേവേശ വാംച്ഛിതം യദി ദീയതേ । ഏക ഏവ വരോ ദേവ ദീയതാം മമ സര്വദാ
അവൻ എന്നോട് പറഞ്ഞു: ദേവാദിദേവാ, എനിക്ക് ആഗ്രഹം ലഭിക്കണമെങ്കിൽ, എപ്പോഴും ഒരേ ഒരു വരം എനിക്ക് ദയവായി നൽകണം.
മമ നാമ്നാ ഹി ദേവേശ ഈശ്വരോ ഭുവി ജായതാമ് । തേന വാക്യേന സംതുഷ്ടോ വരോ ദത്തോ മയാഽനഘേ
എന്റെ പേരിൽ തന്നെ, ദേവന്മാരുടെ പ്രഭുവേ, ഭൂമിയിൽ ഈശ്വരൻ ജനിക്കട്ടെ. ആ അഭ്യർത്ഥനയിൽ സന്തോഷിച്ചുകൊണ്ട് ഞാൻ ആ വരം നൽകിയിരിക്കുന്നു, പാപരഹിതയേ.
തദാഹം തേന വൈ സാര്ദ്ധം നിവസാമി സുരേശ്വരി । അത്ര സ്ഥിത്വാ നിരാഹാരോ ഭക്തിം കുര്യാദശേഷതഃ
അപ്പോൾ ഞാൻ അവനോടൊപ്പം ഇവിടെ താമസിക്കും, ദേവരാജ്ഞിയേ. ഇവിടെ വന്ന് ഉപവാസം പാലിച്ച്, എല്ലാ വിധത്തിലും ഭക്തിയോടെ ആരെങ്കിലും പൂജിച്ചാൽ,
ദദാമി വാംഛിതാന്കാമാന്യാവദിംദ്രാശ്ചതുര്ദശ । അത്രാഗത്യ തു യേ വിപ്രാ രുദ്രജാപ്യാദികം ച യത് 6.135.
ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന എല്ലാ വരങ്ങളും, പതിനാലു ഇന്ദ്രന്മാരുടെ വരങ്ങൾ വരെ, നൽകും. ഇവിടെ എത്തുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാർ രുദ്രജപം മുതലായവ ഭക്തിയോടെ ചെയ്താൽ,
പ്രകുര്വംതി വിശേഷേണ തേഷാം ദദ്മി ശൃണുഷ്വ തത് । സ്ത്രീസൌഖ്യം പുത്രസൌഖ്യം ച ലക്ഷ്മീവൃദ്ധികരം പുനഃ
അവരെ പ്രത്യേകമായി പൂജിക്കുന്നവർക്ക് ഞാൻ നൽകുന്നത് കേൾക്കൂ: സ്ത്രീസുഖം, പുത്രസുഖം, സമ്പത്ത് വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന അനുഗ്രഹം എന്നിവയാണ്.
ശ്രീമഹാദേവ ഉവാച। കംബുതീര്ഥേ നരഃ സ്നാത്വാ കൃത്വാ വാ പിതൃതര്പണമ് । അര്ചയേദ്ദേവദേവേശം നാരായണമനാമയമ്
ശ്രീമഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: കംഭുതീർത്ഥത്തിൽ ഒരാൾ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃകർമ്മം നടത്തി, ദേവദേവനായ നിർമലനായ നാരായണനെ ഭക്തിയോടെ പൂജിക്കണം.
ദത്ത്വാ ദാനാനി വിധിവദ് ബ്രഹ്മണേഭ്യോ വിധാനതഃ । വിഷ്ണുലോകമവാപ്നോതി തീര്ഥസ്യാസ്യ പ്രഭാവതഃ
നിയമപ്രകാരം ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ദാനം നൽകി, ഈ തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം കൊണ്ടു, അവൻ വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കും.
അത്ര രാജര്ഷിണാ പൂര്വം വിശ്വാമിത്രേണ ധീമതാ । തപസ്തപ്തം വിശേഷേണ പ്രജാകാമേന സുംദരി
ഇവിടെ, മുമ്പ്, രാജർഷിയായ വിശ്വാമിത്രൻ, ബുദ്ധിയുള്ളവനും സന്താനാഗ്രഹിയുമായിരുന്നു, വലിയ തപസ്സ് ചെയ്തു, സുന്ദരിയേ.
വായുഭക്ഷോ നിരാഹാരോ യത്രാസീദനിലാശനഃ । വിഷ്ണുപൂജാപരോ നിത്യം വിഷ്ണുധ്യാനപരായണഃ
അവൻ വായുവിൽ മാത്രം ആശ്രയിച്ച് ഉപവാസം പാലിച്ചു, വിഷ്ണുപൂജയിലും ധ്യാനത്തിലും എന്നും ലയിച്ചിരുന്നതായിരുന്നു.
തപസാനേന സംജാതഃ പ്രജാകാമമവാപ്തവാന് । പ്രജാകാമോ നരോ യശ്ച കംബുതീര്ഥം ഹി ഗച്ഛതി
ആ തപസ്സിന്റെ ഫലമായി അവൻ സന്താനാഗ്രഹം നേടിയിരുന്നു. കംഭുതീർത്ഥത്തിൽ സന്താനാഗ്രഹത്തോടെ വരുന്ന ആരും,
സ പ്രജാം ലഭതേ നിത്യം സത്യം സത്യം വരാനനേ
അവൻ എപ്പോഴും സന്താനം നേടും — ഇത് സത്യമാണു, സത്യമാണു, സുന്ദരമുഖിയേ.
ഇതി കംബുതീര്ഥമാഹാത്മ്യമ് । തതോ ഗച്ഛേത്സുരശ്രേഷ്ഠേ തീര്ഥം നാമ കപീശ്വരമ് । സംനിധൌ രക്തസിംഹസ്യ മഹാപാതകനാശനമ്
ഇതാണ് കംഭുതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം. അതിന് ശേഷം, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠമായ കപീശ്വരമെന്ന തീർത്ഥത്തിലേക്ക്, രക്തസിംഹന്റെ സമീപത്തുള്ള മഹാപാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോകണം.
ബധ്യമാനേ പുരാ സേതൌ രാമരാവണവിഗ്രഹേ । ഗൃഹീത്വാ പര്വതശ്രേഷ്ഠം വിശേഷാത്കപിഭിഃ കൃതമ്
പണ്ടു, രാമനും രാവണനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധത്തിൽ പാലം പണിയുമ്പോൾ, കുരങ്ങന്മാർ പ്രത്യേകമായി പർവതശ്രേഷ്ഠം കൊണ്ടുവന്നു.
നാമ്നാ കപീശ്വരാദിത്യം ചക്രുസ്തീര്ഥമനുത്തമമ് । യത്ര തീര്ഥേ നരഃ സ്നാത്വാ കൃത്വാ വാ പിതൃതര്പണമ്
കപീശ്വരാദിത്യ എന്ന പേരിൽ അവിടെ അതുല്യമായ ഒരു തീർത്ഥം ഉണ്ടാക്കി; ആ തീർത്ഥത്തിൽ ഒരാൾ സ്നാനം ചെയ്ത് പിതൃകർമ്മം ചെയ്താൽ,
ദൃഷ്ട്വാ കപീശ്വരാദിത്യം മുച്യതേ ബ്രഹ്മഹത്യയാ । തത്ര സ്നാനം പ്രകര്തവ്യം ചൈത്രാഷ്ടമ്യാം വിശേഷതഃ
കപീശ്വരാദിത്യനെ ദർശിച്ചാൽ ബ്രാഹ്മണഹത്യാപാപത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും; പ്രത്യേകിച്ച് ചൈത്രമാസത്തിലെ അഷ്ടമിയിൽ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യണം.
ഹനുമത്പ്രമുഖൈസ്തത്ര സ്നാതം യത്ര ദിനത്രയമ് । കപിതീര്ഥപ്രഭാവോഽയം ഭവത്യൈ സമുദീരിതഃ
അവിടെ ഹനുമാനെയും മറ്റു കുരങ്ങന്മാരെയും നേതൃത്വം നൽകി മൂന്നു ദിവസം സ്നാനം ചെയ്തു; ഇതാണ് കപിതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം, നിന്നോട് പറഞ്ഞത്.
അസ്മിംസ്തീര്ഥേ നരഃ സ്നാത്വാ പൂജയിത്വാ കപീശ്വരമ് । രൂപവാന്ബഹുഭോഗശ്ച ജായതേ നാത്ര സംശയഃ
ഈ തീർത്ഥത്തിൽ ഒരാൾ സ്നാനം ചെയ്ത് കപീശ്വരനെ പൂജിച്ചാൽ, അവൻ സുന്ദരനായി, അനവധി സുഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കും — ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ബലം വാംഛതി യോ ലോകോ ധര്മം വാ പുത്രമേവ ച । സര്വം സ തു ലഭേന്നിത്യം കപിതീര്ഥപ്രഭാവതഃ
ശക്തി ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, ധർമ്മം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, പുത്രനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ — ഇവയൊക്കെയും കപിതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വത്തിൽ എപ്പോഴും നേടും.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേമഹാപുരാണേ പംചപംചാശത്സാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാമുത്തരഖംഡേ ഉമാമഹേശ്വര। സംവാദേ കപിതീര്ഥമാഹാത്മ്യം നാമ ദ്വിചത്വാരിംശദധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, മഹാപദ്മപുരാണത്തിലെ ഉത്തരഖണ്ഡത്തിൽ ഉമാമഹേശ്വര സംവാദത്തിൽ കപിതീർത്ഥമാഹാത്മ്യം എന്ന നൂറ്റിരണ്ടാം അദ്ധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
മഹാദേവ ഉവാച। ബ്രഹ്മവല്ലീ മഹത്തീര്ഥം തതോ ഗച്ഛേത്സുരേശ്വരി । തസ്യ തീര്ഥസ്യ സ്വരൂപം സാക്ഷാച്ഛൃണു സുരോത്തമ
മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: ദേവതകളുടെ രാജ്ഞിയേ, അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മവല്ലി എന്ന മഹാതീർത്ഥത്തിലേക്ക് പോകണം. ആ പുണ്യസ്ഥലത്തിന്റെ സ്വഭാവം നേരിട്ട് കേൾക്കൂ, ദേവതകളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായവളേ.
യത്ര സാഭ്രമതീ തോയം ബ്രഹ്മവല്ല്യംഭസാ സഹ । യുജ്യതേ ബ്രഹ്മതീര്ഥം തത്പ്രയാഗേന സമം സ്മൃതമ്
അവിടെ ബ്രഹ്മവതിയുടെ വെള്ളവും ബ്രഹ്മവല്ലിയുടെ വെള്ളവും ചേർന്നിടത്താണ് ബ്രഹ്മതീർത്ഥം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്; അതിനെ പ്രയാഗത്തോടു തുല്യമായി കണക്കാക്കുന്നു.
തത്ര പിംഡപ്രദാനേന തൃപ്തിര്ദ്വാദശവാര്ഷികീ । പിതൄണാം ജായതേ നൂനം ബ്രഹ്മണോ വചനം യഥാ
അവിടെ പിണ്ഡം അർപ്പിച്ചാൽ, പിതാക്കന്മാർക്ക് പന്ത്രണ്ട് വർഷം തൃപ്തി ലഭിക്കും; ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്കുപോലെ തന്നെ ഇത് ഉറപ്പാണ്.
ഗയാശ്രാദ്ധസമംപുണ്യംബ്രഹ്മവല്ല്യാംവിശേഷതഃ । യത്രജ്ഞാത്വാപ്രകുര്വംതിപിതരസ്തൃപ്തിമാപ്നുയുഃ
പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രഹ്മവല്ലിയിൽ, ഗയയിൽ ശ്രാദ്ധം ചെയ്തതുപോലെ തന്നെ വലിയ പുണ്യം ലഭിക്കും; അറിഞ്ഞ് നിർവഹിച്ചാൽ പിതാക്കന്മാർക്ക് തൃപ്തി ലഭിക്കും.