യൂയം ഗച്ഛന്തു ഭൂര്ലോകം മയാദിഷ്ടാ ന സംശയഃ । കാമ ഉവാച- യുവയോസ്തു പ്രിയം പുണ്യം കരിഷ്യാമി ന സംശയഃ
നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ ഭൂമിയിലേക്ക് പോകണം, സംശയമില്ല. കാമൻ പറഞ്ഞു: നിങ്ങൾക്കായി ഞാൻ സന്തോഷവും പുണ്യവും നിർബന്ധമായും ചെയ്യും.
രാജാനം പശ്യ മാം ചൈവ സ്ഥിതം ചൈവ സമാ യുധി । തഥേത്യുക്ത്വാ ഗതാഃ സര്വേ യത്ര രാജാ സ നാഹുഷിഃ
രാജാവിനെയും എന്നെയും സമനായി യുദ്ധത്തിൽ കാണുക. അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവർ എല്ലാവരും നാഹുഷനായ രാജാവിന്റെ അടുക്കൽ പോയി.
നടരൂപേണ തേ സര്വേ കാമാദ്യാഃ കര്മണാ ദ്വിജ । ആശീര്ഭിരഭിനംദ്യൈവ തേ ച ഊചുഃ സുനാടകമ്
കാമനും മറ്റു ദേവന്മാരും എല്ലാവരും നടന്മാരുടെ രൂപത്തിൽ വന്നു, അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകി, മനോഹരമായ ഒരു നാടകം അവതരിപ്പിച്ചു.
തേഷാം തദ്വചനം ശ്രുത്വാ യയാതിഃ പൃഥിവീപതിഃ । സഭാം ചകാര മേധാവീ ദേവരൂപാം സുപംഡിതൈഃ
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ഭൂമിയുടെ രാജാവായ യയാതി, ബുദ്ധിമാനായവൻ, തന്റെ സഭയെ പണ്ഡിതന്മാരാൽ ദേവസഭപോലെ ആക്കി.
സമായാതഃ സ്വയം ഭൂപോ ജ്ഞാനവിജ്ഞാനകോവിദഃ । തേഷാം തു നാടകം രാജാ പശ്യമാനഃ സ നാഹുഷിഃ
ജ്ഞാനത്തിലും വിവേകത്തിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള രാജാവ് സ്വയം അവിടെ എത്തി; നാഹുഷൻ ആ നാടകം കാണാൻ തുടങ്ങി.
ചരിതം വാമനസ്യാപി ഉത്പത്തിം വിപ്രരൂപിണഃ । രൂപേണാപ്രതിമാ ലോകേ സുസ്വരം ഗീതമുത്തമമ്
ബ്രാഹ്മണരൂപം ധരിച്ച വാമനന്റെ ജനനവും പ്രവർത്തികളും അവർ അതുല്യമായ സൗന്ദര്യത്തോടും മനോഹരമായ ഗായനത്തോടും കൂടി അവതരിപ്പിച്ചു.
ഗായമാനാ ജരാ രാജന്നാര്യാരൂപേണ വൈ തദാ । തസ്യാ ഗീതവിലാസേന ഹാസ്യേന ലലിതേന ച
അപ്പോൾ ജരാ, ആര്യസ്ത്രീയുടെ രൂപത്തിൽ, രാജാവേ, ആലാപനവും ലാളിത്യവും ഹാസ്യവും കാണിച്ച് പാടുകയായിരുന്നു.
മധുരാലാപതസ്തസ്യ കംദര്പസ്യ ച മായയാ । മോഹിതസ്തേന ഭാവേന ദിവ്യേന ചരിതേന ച
അവളുടെ മധുരമായ സംസാരവും കാമന്റെ മായയും കൊണ്ട് രാജാവ് ആ ഭാവത്തിലും ദിവ്യമായ അഭിനയത്തിലും ആകർഷിതനായി.
ബലേശ്ചൈവ യഥാരൂപം വിംധ്യാവല്യാ യഥാ പുരാ । വാമനസ്യ യഥാരൂപം ചക്രേ മാരോഥ താദൃശമ്
പണ്ടു ബാലനും വിന്ധ്യാവതിയും നേരിട്ടതുപോലെ, വാമനന്റെ രൂപം പോലെ തന്നെ മാരനും അതുപോലെ സൃഷ്ടിച്ചു.
സൂത്രധാരഃ സ്വയം കാമോ വസംതഃ പാരിപാര്ശ്വകഃ । നടീവേഷധരാ ജാതാ സാ രതിര്ഹൃഷ്ടവല്ലഭാ
കാമൻ തന്നെ സൂത്രധാരനായി, വസന്തൻ സഹായിയായി, സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ പ്രിയനോടൊപ്പം രതി നടിയുടെ വേഷം ധരിച്ചു.
നേപഥ്യാംതശ്ചരീ രാജന്സാ തസ്മിന്നൃത്യകര്മണി । മകരംദോ മഹാപ്രാജ്ഞഃ ക്ഷോഭയാമാസ ഭൂപതിമ്
അവൾ ആ നൃത്തപ്രകടനത്തിൽ പശ്ചാത്തലത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു; മഹാപണ്ഡിതനായ മകരന്ദൻ രാജാവിനെ ഉണർത്താൻ തുടങ്ങി.
യഥായഥാ പശ്യതി നൃത്യമുത്തമം ഗീതം സമാകര്ണതി സ ക്ഷിതീശഃ । തഥാതഥാ മോഹിതവാന്സ ഭൂപതിം നടീപ്രണീതേന മഹാനുഭാവഃ
രാജാവ് അത്യുത്തമമായ നൃത്തവും ഗീതവും കാണുംതോറും, ആ നടിയുടെ അഭിനയത്തിൽ കൂടുതൽ ആകർഷിതനായി.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേ വേനോപാഖ്യാനേ മാതാപിതൃതീര്ഥേ യയാതിചരിത്രേ ഷട്സപ്തതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ വേനോപ്പാഖ്യാനത്തിൽ മാതാപിതൃതീർത്ഥത്തിൽ യയാതിയുടെ കഥയിലെ എഴുപത്താറാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
സുകര്മോവാച- കാമസ്യ ഗീതലാസ്യേന ഹാസ്യേന ലലിതേന ച । മോഹിതോ രാജരാജേംദ്രോ നടരൂപേണ പിപ്പല
സുകർമൻ പറഞ്ഞു: കാമന്റെ ഗാനം, നൃത്തം, ഹാസ്യം, ലാളിത്യം എന്നിവകൊണ്ട് രാജാധിരാജൻ പിപ്പലൻ നടന്റെ രൂപത്തിൽ ആകർഷിതനായി.
കൃത്വാ മൂത്രം പുരീഷം ച സ രാജാ നഹുഷാത്മജഃ । അകൃത്വാ പാദയോഃ ശൌചമാസനേ ഉപവിഷ്ടവാന്
മൂത്രവും മലവും ഒഴിച്ച ശേഷം, നഹുഷന്റെ മകനായ ആ രാജാവ്, കാലുകൾ കഴുകാതെ തന്നെ തന്റെ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുന്നു.
തദംതരം തു സംപ്രാപ്യ സംചചാര ജരാ നൃപമ് । കാമേനാപി നൃപശ്രേഷ്ഠ ഇംദ്രകാര്യം കൃതം ഹിതമ്
അത്ക്കിടയിൽ, വൃദ്ധത രാജാവിൽ പ്രവേശിച്ചു; എങ്കിലും, ആഗ്രഹം ഉള്ളപ്പോഴും, രാജാക്കന്മാരിൽ മികച്ചവനായോ, ഇന്ദ്രന്റെ കാര്യം അവന്റെ ഗുണത്തിനായി പൂർത്തിയായി.
നിവൃത്തേ നാടകേ തസ്മിന്ഗതേഷു തേഷു ഭൂപതിഃ । ജരാഭിഭൂതോ ധര്മാത്മാ കാമസംസക്തമാനസഃ
ആ നാടകവും തീർന്നു, ആളുകൾ പോയപ്പോൾ, വൃദ്ധതയാൽ ബാധിച്ച, ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച രാജാവ്, മനസ്സിൽ ആഗ്രഹം നിറഞ്ഞു.
മോഹിതഃ കാമമോഹേന വിഹ്വലോ വികലേംദ്രിയഃ । അതീവ മുഗ്ധോ ധര്മാത്മാ വിഷയൈശ്ചാപവാഹിതഃ
ആഗ്രഹത്തിന്റെ മായയിൽ അകപ്പെട്ട്, മനസ്സിൽ കലഹം, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ദുർബലമായ, ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച രാജാവ്, അത്യന്തം ആകർഷിതനായി, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ ഒഴുകിപ്പോയി.
ഏകദാ തു ഗതോ രാജാ മൃഗയാ വ്യസനാതുരഃ । വനേ ച ക്രീഡതേ സോപി മോഹരാഗവശം ഗതഃ
ഒരു ദിവസം, വേട്ടയിലേക്കുള്ള ആസക്തിയിൽ കുഴപ്പെട്ട രാജാവ്, കാടിലേക്ക് പോയി, അവിടെയുമാണ് മായയും ആഗ്രഹവും പിടിച്ചെടുത്ത് കളിച്ചു.
സരസം ക്രീഡമാനസ്യ നൃപതേശ്ച മഹാത്മനഃ । മൃഗശ്ചൈകഃ സമായാതശ്ചതുഃശൃംഗോ ഹ്യനൌപമഃ
സരസ്സിന്റെ സമീപത്ത് കളിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന മഹാത്മാവായ രാജാവിന്റെ മുന്നിൽ, നാലു കൊമ്പുള്ള, അപൂർവമായ ഒരു മൃഗം എത്തി.
സര്വാംഗസുംദരോ രാജന്ഹേമരൂപതനൂരുഹഃ । രത്നജ്യോതിഃ സുചിത്രാംഗോ ദര്ശനീയോ മനോഹരഃ
രാജാവേ, ആ മൃഗം ശരീരത്തിന്റെ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിലും മനോഹരമായിരുന്നു; പൊൻ നിറമുള്ള毛, രത്നങ്ങളുടെ പ്രകാശം, അത്ഭുതമായ രൂപം, കാണാൻ ആകർഷകവും മനോഹരവുമായിരുന്നു.
അഭ്യധാവത്സ വേഗേന ബാണപാണിര്ധനുര്ദ്ധരഃ । ഇത്യമന്യത മേധാവീ കോപി ദൈത്യഃ സമാഗതഃ
ധനുസും അമ്പും കൈയിൽ പിടിച്ച്, അതിലേക്ക് വേഗത്തിൽ ഓടിയപ്പോൾ, 'ഇവിടെ ഒരു ചതിയുള്ള ദാനവൻ വന്നിരിക്കുന്നു' എന്ന് ബുദ്ധിമാനായ രാജാവ് വിചാരിച്ചു.
മൃഗേണ ച സ തേനാപി ദൂരമാകര്ഷിതോ നൃപഃ । ഗതഃ സരഥവേഗേന ശ്രമേണ പരിഖേദിതഃ
ആ മൃഗം രാജാവിനെ ദൂരത്തേക്ക് വലിച്ചു; രാജാവ് രഥം വേഗത്തിൽ ഓടിച്ചു, ശ്രമത്തിൽ തളർന്ന് പോയി.
വീക്ഷമാണസ്യ തസ്യാപി മൃഗശ്ചാംതരധീയത । സ പശ്യതി വനം തത്ര നംദംനോപമമദ്ഭുതമ്
അവൻ ചുറ്റും നോക്കിയപ്പോൾ, മൃഗം കാണാതായി; അവിടെ, നന്ദനവനം പോലെയുള്ള അത്ഭുതമായ ഒരു കാട് അവൻ കണ്ടു.
ചാരുവൃക്ഷസമാകീര്ണം ഭൂതപംചകശോഭിതമ് । ഗുരുഭിശ്ചംദനൈഃ പുണ്യൈഃ കദലീഖംഡമംഡിതൈഃ
അത് മനോഹരമായ വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞു, അഞ്ചു ഭൂതങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു; ഉത്തമവും പുണ്യവുമായ ചന്ദനവൃക്ഷങ്ങളും, വാഴക്കൂട്ടങ്ങളും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
ബകുലാശോകപുംനാഗൈര്നാലികേരൈശ്ച തിംദുകൈഃ । പൂഗീഫലൈശ്ച ഖര്ജൂരൈഃ കുമുദൈഃ സപ്തപര്ണകൈഃ
ബകുലം, അശോകം, പുന്നാഗം, നാളികേരം, തിന്ദുകം, പൂഗീഫലം, ഖർജൂരവും, കുമുദം, സപ്തപർണവൃക്ഷവും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
പുഷ്പിതൈഃ കര്ണികാരൈശ്ച നാനാവൃക്ഷൈഃ സദാഫലൈഃ । പുഷ്പിതാമോദസംയുക്തൈഃ കേതകൈഃ പാടലൈസ്തതഃ
പുഷ്പിച്ച കർണികാരവൃക്ഷങ്ങളും, പലതരം സദാ ഫലമുള്ള വൃക്ഷങ്ങളും, പൂപ്പരിമളമുള്ള കെതകയും പാടലയും എല്ലായിടത്തും വിരിഞ്ഞിരുന്നു.
വീക്ഷമാണോ മഹാരാജ ദദര്ശ സര ഉത്തമമ് । പുണ്യോദകേന സംപൂര്ണം വിസ്തീര്ണം പംചയോജനമ്
ഇതെല്ലാം കണ്ട മഹാരാജാവ്, പുണ്യജലത്തിൽ നിറഞ്ഞ, അഞ്ചു യോജനങ്ങൾ വീതിയുള്ള, വിശാലമായ ഒരു ഉത്തമ സരസ്സു കണ്ടു.
ഹംസകാരംഡവാകീര്ണം ജലപക്ഷിവിനാദിതമ് । കമലൈശ്ചാപി മുദിതം ശ്വേതോത്പലവിരാജിതമ്
ഹംസങ്ങളും കരണ്ടവകളും നിറഞ്ഞ, ജലപക്ഷികളുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്ന, കമലങ്ങളും വെള്ളിയുള്ളപലങ്ങളും പ്രകാശമുള്ള സരസ്സായിരുന്നു.
രക്തോത്പലൈഃ ശോഭമാനം ഹാടകോത്പലമംഡിതമ് । നീലോത്പലൈഃ പ്രകാശിതം കല്ഹാരൈരതിശോഭിതമ്
ചുവന്നുള്ളപലങ്ങൾ കൊണ്ട് ഭംഗിയുള്ള, പൊൻ ഉള്ളപലങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച, നീല ഉള്ളപലങ്ങൾ കൊണ്ട് പ്രകാശമുള്ള, കലഹാരപൂക്കൾ കൊണ്ട് കൂടുതൽ ഭംഗിയുള്ള സരസ്സായിരുന്നു.