ശുഭാശുഭഫലം ചാപി ഭുജ്യതേ സര്വദേഹിഭിഃ । ശിവധര്മസ്യ ചൈകസ്യ ഫലം തത്രോപഭുജ്യതേ
നല്ലതും ചീത്തയുമായ ഫലങ്ങൾ എല്ലായുള്ളവരും അനുഭവിക്കുന്നു; അവിടെ ഒരു ശിവധർമ്മം പോലും ചെയ്താൽ അതിന്റെ ഫലം അനുഭവിക്കാൻ കഴിയും.
യസ്യ യാദൃഗ്ഭവേത്പുണ്യം ശ്രദ്ധാപാത്രവിശേഷതഃ । ഭോഗാഃ ശിവപുരേ തസ്യ ജ്ഞേയാഃ സാതിശയാഃ ശുഭാഃ
ആരാരുടെയും പുണ്യവും വിശ്വാസത്തിന്റെ യോഗ്യതയും എത്രയാണോ, അതനുസരിച്ച് ശിവപുരത്തിലെ അനുഭവങ്ങൾ അത്യന്തം ശുഭമായവയാണെന്ന് അറിയണം.
സ്ഥാനപ്രാപ്തിഃ പരം തുല്യാ ഭോഗാഃ ശാംതിമയാഃ സ്ഥിതാഃ । കുര്യാത്പുണ്യം മഹത്തസ്മാന്മഹാഭോഗജിഗീഷയാ
ആ സ്ഥലം നേടുന്നത് പരമമായതും, അവിടെ അനുഭവങ്ങൾ സമാധാനപൂർവ്വമായവയുമാണ്; അതിനാൽ, ഉയർന്ന അനുഭവങ്ങൾ നേടാൻ വലിയ പുണ്യം ചെയ്യണം.
സര്വാതിശയമേവൈകം ഭാവിതം ച സുരോത്തമൈഃ । ആത്മഭോഗാധിപത്യം സ്യാച്ഛിവഃ സര്വജഗത്പതിഃ
ദേവന്മാരിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമന്മാർ വളർത്തിയ ഒരൊറ്റ കാര്യമാണ് എല്ലാറ്റിനെയും മികവിലാക്കുന്നത്; അപ്പോൾ സ്വയം അനുഭവങ്ങൾക്കു അധിപതിത്വം ലഭിക്കും—ശിവൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും അധിപനാണ്.
കേചിത്തത്രൈവ മുച്യംതേ ജ്ഞാനയോഗരതാ നരാഃ । ആവര്തംതേ പുനശ്ചാന്യേ സംസാരേ ഭോഗതത്പരാഃ
അവിടെ ചിലർ ജ്ഞാനയോഗത്തിൽ ലീനരായി മോക്ഷം നേടുന്നു; മറ്റുള്ളവർ, അനുഭവങ്ങളിൽ ആസക്തരായവർ, വീണ്ടും സാംസാരിക ചക്രത്തിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു.
തസ്മാദ്വിമുക്തിമിച്ഛംസ്തു ഭോഗാസക്തിം ച വര്ജയേത് । വിരക്തഃ ശാംതചിത്താത്മാ ശിവജ്ഞാനമവാപ്നുയാത്
അതിനാൽ, മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ അനുഭവങ്ങളിൽ ആസക്തി ഉപേക്ഷിക്കണം; വിരക്തനും സമാധാനമുള്ള മനസ്സും ഉള്ളവൻ ശിവജ്ഞാനം നേടും.
യേ ചാപീശാന്യഹൃദയാ യജംതീശം പ്രസംഗതഃ । തേഷാമപി ദദാതീശഃ സ്ഥാനം ഭാവാനുരൂപതഃ
ഹൃദയം ശിവനോടു സമർപ്പിച്ചിട്ടില്ലെങ്കിലും, യാദൃശ്ചികമായി ശിവനെ ആരാധിക്കുന്നവർക്കും, അവരവരുടെ ഭാവപ്രകാരം ശിവൻ സ്ഥലം നൽകുന്നു.
തത്രാര്ചയംതി യേ രുദ്രം സകൃദുച്ഛിന്നകല്മഷാഃ । തേഷാം പിശാചലോകേഷു ഭോഗാനീശഃ പ്രയച്ഛതി
അവിടെ ഒരിക്കൽ പോലും രുദ്രനെ ആരാധിച്ചാൽ, അവരുടെ പാപങ്ങൾ ഇല്ലാതാകുന്നു; ശിവൻ അവർക്കു ഭൂതലോകങ്ങളിൽ അനുഭവങ്ങൾ നൽകുന്നു.
സംതപ്താ ദുഃഖഭാരേണ മ്രിയംതേ സര്വദേഹിനഃ । അന്നദഃ പുണ്യദഃ പ്രോക്തഃ പ്രാണദശ്ചാപി സര്വദഃ
എല്ലാ ജീവികളും ദു:ഖഭാരത്തിൽ പെടപ്പെട്ട് അവസാനിക്കുന്നു; ഭക്ഷണം നൽകുന്നവൻ പുണ്യവും ജീവനും നൽകുന്നവനാണ് എന്നും പറയുന്നു.
തസ്മാദന്നപ്രദാനേന സര്വദാനഫലം ലഭേത് । ത്രൈലോക്യേ യാനി രത്നാനി ഭോഗസ്ത്രീവാഹനാനി ച
അതിനാൽ ഭക്ഷണം നൽകുന്നതിലൂടെ എല്ലാ ദാനഫലങ്ങളും ലഭിക്കും; മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെയും രത്നങ്ങൾ, ഭോഗങ്ങൾ, സ്ത്രീകൾ, വാഹനങ്ങൾ എന്നിവയും ലഭിക്കും.
അന്നദാനപ്രദഃ സര്വമിഹാമുത്ര ഫലം ലഭേത് । യസ്യാന്നപാനപുഷ്ടാംഗഃ കുരുതേ പുണ്യസംചയമ്
ഭക്ഷണം നൽകുന്നവന് ഇവിടെയും പരലോകത്തും എല്ലാ ഫലങ്ങളും ലഭിക്കും; ആരുടെ ശരീരം ഭക്ഷണവും പാനീയവും കൊണ്ട് പോഷിക്കപ്പെടുന്നു, അവൻ പുണ്യം സമ്പാദിക്കുന്നു.
അന്നപ്രദാതുസ്തസ്യാര്ധം കര്തുശ്ചാര്ധം ന സംശയഃ । ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷാണാം ദേഹഃ പരമസാധനമ്
ഭക്ഷണം നൽകുന്നവന് പാതി പുണ്യവും, അതു ചെയ്യുന്നവന് മറ്റെ പാതിയും ലഭിക്കും എന്നതിൽ സംശയമില്ല; ധർമ്മം, സമ്പത്ത്, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവയ്ക്കുള്ള പ്രധാന ഉപാധിയാണ് ശരീരം.
സ്ഥിതിസ്തസ്യാന്നപാനാഭ്യാമതസ്തത്സര്വസാധനമ് । അന്നം പ്രജാപതിഃ സാക്ഷാദന്നം വിഷ്ണുഃ ശിവഃ സ്വയമ്
ശരീരത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പ് ഭക്ഷണവും പാനീയവും ആശ്രയിച്ചാണ്, അതുകൊണ്ടു അതെല്ലാം നേടാനുള്ള ഉപാധിയാണ് ഇവ; ഭക്ഷണം തന്നെയാണ് പ്രജാപതി, വിഷ്ണു, ശിവൻ എന്നിങ്ങനെ.
തസ്മാദന്നസമം ദാനം ന ഭൂതം ന ഭവിഷ്യതി । ത്രയാണാമപി ലോകാനാമുദകം ജീവനം സ്മൃതമ്
അതിനാൽ ഭക്ഷണത്തിന് തുല്യമായ ഒരു ദാനവും ഉണ്ടായിട്ടില്ല, ഉണ്ടാകുകയും ഇല്ല; മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെയും ജീവൻ വെള്ളമാണ് എന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.
പവിത്രമുദകം ദിവ്യം ശുദ്ധം സര്വരസായനമ് । അന്നപാനാശ്വ ഗോ വസ്ത്ര ശയ്യാ സൂത്രാസനാനി ച
വെള്ളം വിശുദ്ധവും ദൈവികവും ശുദ്ധവും എല്ലാ രസായനങ്ങളിലെയും ശ്രേഷ്ഠവുമാണ്; ഭക്ഷണം, പാനം, കുതിര, പശു, വസ്ത്രം, കിടക്ക, നൂൽ, ഇരിപ്പിടം എന്നിവയും അതുപോലെ.
പ്രേതലോകേ പ്രശസ്താനി ദാനാന്യഷ്ടൌ വിശേഷതഃ । ഏവം ദാനവിശേഷേണ ധര്മരാജപുരം നരഃ
ഈ എട്ട് ദാനങ്ങൾ പ്രത്യേകിച്ച് പ്രേതലോകത്തിൽ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു; ഇങ്ങനെ ദാനശ്രേഷ്ഠതയാൽ മനുഷ്യൻ ധർമ്മരാജാവിന്റെ നഗരത്തിലെത്തുന്നു.
യസ്മാദ്യാതി സുഖേനൈവ തസ്മാദ്ധര്മം സമാചരേത് । യേ പുനഃ ക്രൂരകര്മാണഃ പാപാദാനവിവര്ജിതാഃ
അതിനാൽ അവിടെ എളുപ്പത്തിൽ പോകാൻ കഴിയുന്നതിനാൽ ധർമ്മം ആചരിക്കണം; എന്നാൽ ക്രൂരകർമങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവരും പുണ്യദാനം ചെയ്യാത്തവരും—
ഭുംജതേ ദാരുണം ദുഃഖം നരകേ നൃപനംദന । തഥാ സുഖം പ്രഭുംജംതി ദാനകര്താര ഏവ തു
അവർ നരകത്തിൽ ഭയാനകമായ ദു:ഖം അനുഭവിക്കുന്നു, രാജകുമാരാ; എന്നാൽ ദാനം ചെയ്യുന്നവർ സുഖം അനുഭവിക്കുന്നു.
തേഷാം തു സംഭവേത്സൌഖ്യം കര്മയോഗരതാത്മനാമ് । അപ്രമേയഗുണൈര്ദിവ്യൈര്വിമാനൈഃ സര്വകാമകൈഃ
കർമ്മയോഗത്തിൽ ആസ്വാദനമുള്ളവർക്കു സന്തോഷം ഉണ്ടാകും; അപ്രമേയമായ ദൈവീകഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നമായ സ്വർഗ്ഗീയ വിഹാരങ്ങളോടുകൂടി.
അസംഖ്യൈസ്തത്പുരം വ്യാപ്തം പ്രാണിനാമുപകാരകൈഃ । സഹസ്രസോമദിവ്യം വാ സൂര്യതേജഃ സമപ്രഭമ്
അനന്തമായ ജീവഹിതക്കാർ ആ നഗരം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ആയിരം ചന്ദ്രന്മാരുടെ പ്രകാശം പോലെയോ സൂര്യന്റെ തേജസ്സുപോലെയോ അതു പ്രകാശിക്കുന്നു.
രുദ്രലോകമിതി പ്രോക്തമശേഷഗുണസംയുതമ് । സര്വേഷാം ശിവഭക്താനാം തത്പുരം പരികീര്തിതമ്
അത് രുദ്രലോകം എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്, എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും സമ്പന്നമാണ്; ശിവഭക്തന്മാരുടെ നഗരമായാണ് അതു പ്രശസ്തം.
രുദ്രക്ഷേത്രേ മൃതാനാം ച ജംഗമസ്ഥാവരാത്മനാമ് । അപ്യേകദിവസം ഭക്ത്യാ യഃ പൂജയതി ശംകരമ്
രുദ്രക്ഷേത്രത്തിൽ മരിക്കുന്നവർക്കും, ചലനമുള്ളവർക്കും ചലനമില്ലാത്തവർക്കും, ഒരുദിവസം പോലും ഭക്തിയോടെ ശംകരനെ ആരാധിക്കുന്നവർക്കും—
സോപി യാതി ശിവസ്ഥാനം കിം പുനര്ബഹുശോര്ചയന് । വൈഷ്ണവാ വിഷ്ണുഭക്താശ്ച വിഷ്ണുധ്യാനപരായണാഃ
അവനും ശിവന്റെ സ്ഥാനത്തെത്തും; എങ്കിൽ കൂടുതൽ ഭക്തി സമ്പാദിക്കുന്നവർക്കോ എത്രയോ കൂടുതൽ; വിഷ്ണുഭക്തരും വിഷ്ണുവിൽ ധ്യാനത്തിൽ ലീനരായവരും—
തേപി ഗച്ഛംതി വൈകുംഠേ സമീപം ദേവചക്രിണഃ । ബ്രഹ്മവാദീ ച ധര്മാത്മാ ബ്രഹ്മലോകം പ്രയാതി സഃ
അവരും വൈകുണ്ഠത്തിൽ, ദേവചക്രധാരിയുടെ അടുത്ത് എത്തും; ബ്രഹ്മത്തിൽ ലീനനായ ധാർമ്മികനും ബ്രഹ്മലോകത്തിലെത്തും.
പുണ്യകര്താ സുപുണ്യേന പുണ്യലോകം പ്രയാതി ച । തസ്മാദീശേ സദാ ഭക്തിം ഭാവയേദാത്മനാത്മനി
പുണ്യം ചെയ്യുന്നവൻ മഹാപുണ്യത്തോടെ പുണ്യലോകത്തിലെത്തും; അതുകൊണ്ട്, എല്ലായ്പ്പോഴും ആത്മാവിൽ തന്നെ ഭഗവാനിൽ ഭക്തി വളർത്തണം.
ഹരൌ വാപി മഹാരാജ യുക്താത്മാ ജ്ഞാനവാന്സ്വയമ് । തസ്മാത്സര്വവിചാരേണ ഭാവദോഷവിചാരതഃ
അല്ലെങ്കിൽ മഹാരാജാവേ, ഹരിയിൽ മനസ്സും ജ്ഞാനവും ഏകീകരിച്ചവനായി; അതുകൊണ്ട്, എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും മനസ്സിന്റെ ദോഷങ്ങൾ പരിശോധിച്ച്—
ഏവം വിഷ്ണുപ്രഭാവേണ വിശിഷ്ടേനാപി കര്മണാ । നരഃ സ്ഥാനമവാപ്യേതദേശഭാവാനുരൂപതഃ
ഇങ്ങനെ വിഷ്ണുവിന്റെ മഹത്വത്താലും ഉത്തമമായ പ്രവർത്തികളാലും, മനുഷ്യൻ തന്റെ പ്രവൃത്തികളുടെ സ്വഭാവത്തിന് അനുസരിച്ച് അനുയോജ്യമായ സ്ഥാനം നേടുന്നു.
ഇത്യേതദപരം പ്രോക്തം ശ്രീമച്ഛിവപുരം മഹത് । ദേഹിനാം കര്മനിഷ്ഠാനാം പുനരാവര്ത്തകം സ്മൃതമ്
ഇതുപോലെ, മറ്റൊരു മഹത്തായ ശിവപുരം വിവരിച്ചു; കര്മനിഷ്ഠരായ ജീവികൾക്ക് ഇത് വീണ്ടും ജന്മം പ്രാപിക്കേണ്ടിടമായി പറയുന്നു.
ഊര്ധ്വം ശിവപുരാജ്ജ്ഞേയം വൈഷ്ണവം ലോകമുത്തമമ് । വൈഷ്ണവാ മാനവാ യാംതി വിഷ്ണുധ്യാനപരായണാഃ
ശിവപുരത്തിനുമുകളിൽ ഉന്നതമായ വൈഷ്ണവലോകം ഉണ്ടെന്ന് അറിയണം; വിഷ്ണുവിൽ ധ്യാനമഗ്നരായ വൈഷ്ണവർ അവിടെയേക്കാണ് എത്തുന്നത്.
ബ്രാഹ്മണാ ബ്രഹ്മലോകം തു സദാചാരാ നരോത്തമാഃ । പ്രയാംതി യജ്വിനഃ സര്വേ പുരീം താം തത്ത്വകോവിദാഃ
നല്ല ആചാരമുള്ള ബ്രാഹ്മണർ ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിക്കും; യജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവരും സത്യജ്ഞാനമുള്ളവരും ആ നഗരത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.