ബ്രാഹ്മണം യഃ സമാഹൂയ യാചമാനമകിംചനമ് । പശ്ചാന്നാസ്തീതി യോ ബ്രൂയാത്സ ച വൈ ബ്രഹ്മഹാ നൃപ
ഭിക്ഷയോ മറ്റോ ആവശ്യപ്പെട്ട് വരുന്ന ദരിദ്ര ബ്രാഹ്മണനെ വിളിച്ചു വരുത്തി, പിന്നെ ഒന്നുമില്ലെന്ന് പറയുന്നവനും, രാജാവേ, ബ്രാഹ്മണഹന്താവാണ്.
യസ്തു വിദ്യാഭിമാനേന നിസ്തേജയതി വൈ ദ്വിജമ് । ഉദാസീനം സഭാമധ്യേ ബ്രഹ്മഹാ സ പ്രകീര്തിതഃ
പഠനത്തിൽ അഭിമാനിച്ച്, സഭയിൽ അനാസക്തനായ ബ്രാഹ്മണനെ അപമാനിക്കുന്നവനും ബ്രാഹ്മണഹന്താവായി അറിയപ്പെടുന്നു.
മിഥ്യാഗുണൈരഥാത്മാനം നയത്യുത്കര്ഷതാം പുനഃ । ഗുരും വിരോധയേദ്യസ്തു സ ച വൈ ബ്രഹ്മഹാ സ്മൃതഃ
തനിക്കില്ലാത്ത ഗുണങ്ങൾ കപടമായി പറഞ്ഞ് താൻ വലിയവനാണെന്ന് കാണിക്കുകയോ, ഗുരുവിനെ എതിർക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവനും ബ്രാഹ്മണഹന്താവാണ്.
ക്ഷുത്തൃഷാതപ്തദേഹാനാമന്നഭോജനമിച്ഛതാമ് । യഃ സമാചരതേ വിഘ്നം തമാഹുര്ബ്രഹ്മഘാതകമ്
വിഷമമായ വിശപ്പും ദാഹവും അനുഭവിച്ച് ഭക്ഷണം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരെ തടയുന്നവനെ ബ്രാഹ്മണഹന്താവെന്ന് പറയുന്നു.
പിശുനഃ സര്വലോകാനാം രംധ്രാന്വേഷണതത്പരഃ । ഉദ്വേജനകരഃ ക്രൂരഃ സ ച വൈ ബ്രഹ്മഹാ സ്മൃതഃ
എല്ലാവരുടെയും ദോഷം അന്വേഷിച്ച്, അപവാദം പറയുകയും, മറ്റുള്ളവരെ വേദനിപ്പിക്കുകയും ക്രൂരത കാണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനും ബ്രാഹ്മണഹന്താവാണ്.
ദേവദ്വിജ ഗവാം ഭൂമിം പൂര്വദത്താം ഹരേത്തു യഃ । പ്രനഷ്ടാമപി കാലേന തമാഹുര്ബ്രഹ്മഘാതകമ്
ദേവന്മാർക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും പശുക്കൾക്കും മുമ്പ് നൽകിയ ഭൂമി, കാലക്രമേണ നഷ്ടമായതെങ്കിലും, തിരിച്ചു വാങ്ങുന്നവനെ ബ്രാഹ്മണഹന്താവെന്ന് പറയുന്നു.
ദ്വിജവിത്താപഹരണം ന്യാസേന സമുപാര്ജിതമ് । ബ്രഹ്മഹത്യാസമം ജ്ഞേയം തസ്യ പാതകമുത്തമമ്
വിശ്വാസമായി ലഭിച്ച ബ്രാഹ്മണന്റെ സമ്പത്ത് അപഹരിക്കുന്നതും ബ്രാഹ്മണഹത്യക്ക് തുല്യമായ ഏറ്റവും വലിയ പാപം ആണെന്ന് അറിയണം.
അഗ്നിഹോത്രം പരിത്യജ്യ പംചയജ്ഞീയകര്മണി । മാതാപിത്രോര്ഗുരൂണാം ച കൂടസാക്ഷ്യം ച യശ്ചരേത്
അഗ്നിഹോത്രം ഉപേക്ഷിച്ച് അഞ്ചു യജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്യേണ്ട കർമ്മങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവനും, അമ്മയോടോ അച്ഛനോടോ ഗുരുക്കന്മാരോടോ കള്ളസാക്ഷ്യം പറയുന്നവനും—
അപ്രിയം ശിവഭക്താനാമഭക്ഷ്യാണാം ച ഭക്ഷണമ് । വനേ നിരപരാധാനാം പ്രാണിനാം ച പ്രമാരണമ്
ശിവഭക്തന്മാരെ വേദനിപ്പിക്കൽ, നിരോധിച്ച ഭക്ഷ്യങ്ങൾ കഴിക്കൽ, കാടിൽ നിരപരാധികളായ ജീവികളെ കൊല്ലൽ — ഇവ പാപങ്ങളാണ്.
ഗവാം ഗോഷ്ഠേ വനേ ചാഗ്നേഃ പുരേ ഗ്രാമേ ച ദീപനമ് । ഇതി പാപാനി ഘോരാണി സുരാപാനസമാനി തു
പശുവുകളുടെ കിടക്ക, കാട്, വീടുകൾ, നഗരങ്ങൾ, ഗ്രാമങ്ങൾ എന്നിവയിൽ തീ വെക്കൽ — ഇവ ഭയാനകമായ പാപങ്ങളാണ്; മദ്യം കുടിക്കുന്നതിനു തുല്യമായവ.
ദീനസര്വസ്വഹരണം പരസ്ത്രീഗജവാജിനാമ് । ഗോഭൂരജതവസ്ത്രാണാമോഷധീനാം രസസ്യ ച
ദരിദ്രരുടെ സമ്പത്ത് കവർച്ച, മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യ, ആന, കുതിര എന്നിവ പിടിച്ചെടുക്കൽ, പശു, ഭൂമി, വെള്ളി, വസ്ത്രം, ഔഷധങ്ങൾ, അവയുടെ സാരം — ഇവ കവർച്ച ചെയ്യൽ.
ചംദനാഗുരുകര്പൂര കസ്തൂരീ പട്ട വാസസാമ് । പരന്യാസാപഹരണം രുക്മസ്തേയസമം സ്മൃതമ്
ചന്ദനം, അഗരു, കർപ്പൂർ, കസ്തൂരി, പട്ടു വസ്ത്രങ്ങൾ, മറ്റുള്ളവരുടെ കൈയിൽ ഏൽപ്പിച്ച വസ്തുക്കൾ — ഇവ കവർച്ച ചെയ്യൽ സ്വർണ്ണം മോഷ്ടിക്കുന്നതിനു തുല്യമാണ്.
കന്യായാ വരയോഗ്യായാ അദാനം സദൃശേ വരേ । പുത്രമിത്രകലത്രേഷു ഗമനം ഭഗിനീഷു ച
യോഗ്യനായ വരനു യോഗ്യമായ കന്യയെ നൽകാതിരിക്കൽ, സ്വന്തം മകൻ, സുഹൃത്ത്, ഭാര്യ, സഹോദരി എന്നിവരുമായി ലൈംഗിക ബന്ധം സ്ഥാപിക്കൽ — ഇവ പാപങ്ങളാണ്.
കുമാരീസാഹസം ഘോരമംത്യജസ്ത്രീനിഷേവണമ് । സവര്ണായാശ്ച ഗമനം ഗുരുതല്പസമം സ്മൃതമ്
കുമാരികളെ ബലമായി ഉപദ്രവിക്കൽ, അശുദ്ധ സ്ത്രീകളുമായി ബന്ധം, സമാന വർഗ്ഗത്തിലെ സ്ത്രീയുമായി ബന്ധം — ഗുരുവിന്റെ ഭാര്യയെ അപമാനിക്കുന്നതിനു തുല്യമാണ്.
മഹാപാതകതുല്യാനി പാപാന്യുക്താനി യാനി തു । താനി പാതകസംജ്ഞാനി തന്ന്യൂനമുപപാതകമ്
വലിയ പാപങ്ങൾക്കു തുല്യമായ ഇവയെ 'പാതക' എന്ന പേരിലാണ് വിളിക്കുന്നത്; അതിൽ കുറവായവ 'ഉപപാതക' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ദ്വിജായാര്ഥം പ്രതിജ്ഞായ ന പ്രയച്ഛതി യഃ പുനഃ । തത്ര വിസ്മരതേ വിപ്രസ്തുല്യം തദുപപാതകമ്
ബ്രാഹ്മണനു വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് നൽകാത്തവനും, അത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ മറക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണനും — ഇരുവരും ഉപപാതകത്തിൽ പെടുന്നു.
ദ്വിജദ്രവ്യാപഹരണം മര്യാദായാ വ്യതിക്രമമ് । അതിമാനാതികോപശ്ച ദാംഭികത്വം കൃതഘ്നതാ
ബ്രാഹ്മണന്റെ വസ്തുക്കൾ മോഷ്ടിക്കൽ, അതിരുകൾ ലംഘിക്കൽ, അതിക്രമമായ അഭിമാനം, അതികോപം, കപടത, കൃതഘ്നത — ഇവ ഉപപാതകങ്ങൾ.
അന്യത്ര വിഷയാസക്തിഃ കാര്പര്ണ്യം ശാഠ്യമത്സരമ് । പരദാരാഭിഗമനം സാധ്വീകന്യാഭിദൂഷണമ്
ഇതര ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ ആസക്തി, കഞ്ചന, കപടത, അസൂയ, മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യയുമായി ബന്ധം, സദ്വൃത്തയുള്ള കന്യയെ അപമാനിക്കൽ — ഇവ ഉപപാതകങ്ങൾ.
പരിവിത്തിഃ പരിവേത്താ യയാ ച പരിവിദ്യതേ । തയോര്ദാനം ച കന്യായാസ്തയോരേവ ച യാജനമ്
പാരിവിത്തി എന്ന പാപഭക്ഷണം സ്വീകരിക്കൽ, അതു നൽകുന്നവൻ, അതു സ്വീകരിക്കുന്നവൻ, അവർക്കു കന്യയെ വിവാഹം നൽകൽ, അവർക്കു യാഗം നടത്തൽ — ഇവ ഉപപാതകങ്ങൾ.
പുത്രമിത്രകലത്രാണാമഭാവേ സ്വാമിനസ്തഥാ । ഭാര്യാണാം ച പരിത്യാഗഃ സാധൂനാം ച തപസ്വിനാമ്
മകൻ, സുഹൃത്ത്, ഭാര്യ, സ്വാമി എന്നിവരുടെ അഭാവത്തിൽ അവരെ ഉപേക്ഷിക്കൽ, സദ്വൃത്തരും തപസ്സുകാരുടെയും ഭാര്യയെ ഉപേക്ഷിക്കൽ — ഇവ ഉപപാതകങ്ങൾ.
ഗവാം ക്ഷത്രിയവൈശ്യാനാം സ്ത്രീശൂദ്രാണാം ച ഘാതനമ് । ശിവായതനവൃക്ഷാണാം പുണ്യാരാമ വിനാശനമ്
പശു, ക്ഷത്രിയൻ, വൈശ്യൻ, സ്ത്രീ, ശൂദ്രൻ എന്നിവരെ കൊല്ലൽ, ശിവക്ഷേത്രത്തിലെ മരങ്ങൾ, പുണ്യവനം നശിപ്പിക്കൽ — ഇവ ഉപപാതകങ്ങൾ.
യഃ പീഡാമാശ്രമസ്ഥാനാമാചരേദല്പികാമപി । തദ്ഭൃത്യപരിവര്ഗസ്യ പശുധാന്യവനസ്യ ച
ആശ്രമവാസികൾക്കും അവരുടെ ഭൃത്യന്മാർക്കും അനുബന്ധികൾക്കും, കന്നുകാലികൾക്കും, ധാന്യത്തിനും, കാടിനും ചെറിയതെങ്കിലും ദോഷം വരുത്തുന്നവൻ — ഉപപാതകത്തിൽ പെടുന്നു.
കര്ഷ ധാന്യ പശുസ്തേയമയാജ്യാനാം ച യാജനമ് । യജ്ഞാരാമതഡാഗാനാം ദാരാപത്യസ്യ വിക്രയഃ
കൃഷി ഉപകരണങ്ങൾ, ധാന്യം, കന്നുകാലികൾ മോഷ്ടിക്കൽ, അയോഗ്യർക്കു യാഗം നടത്തൽ, യജ്ഞവനം, കുളം, ഭാര്യ, മക്കൾ എന്നിവ വിൽക്കൽ — ഉപപാതകങ്ങൾ.
തീര്ഥയാത്രോപവാസാനാം വ്രതാനാം ച സുകര്മണാമ് । സ്ത്രീധനാന്യുപജീവംതി സ്ത്രീഭഗാത്യംതജീവിതാ
സ്ത്രീധനം ഉപയോഗിച്ച് ജീവിക്കൽ, സ്ത്രീകാരണമായി ജീവൻ അവസാനിപ്പിക്കൽ, തീർത്ഥയാത്ര, ഉപവാസം, വ്രതം, നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ഉപേക്ഷിക്കൽ — ഇവ ഉപപാതകങ്ങൾ.
സ്വധര്മം വിക്രയേദ്യസ്തു അധര്മം വര്ണതേ നരഃ । പരദോഷപ്രവാദീ ച പരച്ഛിദ്രാവലോകകഃ
സ്വധർമ്മം വിൽക്കൽ, അധർമ്മം പ്രശംസിക്കൽ, മറ്റുള്ളവരുടെ ദോഷം പ്രചരിപ്പിക്കൽ, മറ്റുള്ളവരുടെ പിഴവുകൾ നിരീക്ഷിക്കൽ — ഉപപാതകങ്ങൾ.
പരദ്രവ്യാഭിലാഷീ ച പരദാരാവലോകകഃ । ഏതേ ഗോഘ്നസമാനാശ്ച ജ്ഞാതവ്യാ നൃപനംദന
മറ്റുള്ളവരുടെ സമ്പത്ത് ആഗ്രഹിക്കൽ, മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യയെ നോക്കൽ — ഇവ പശു കൊല്ലലിന് തുല്യമായ പാപങ്ങൾ എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്, രാജകുമാരനേ.
യഃ കര്താ സര്വശാസ്ത്രാണാം ഗോഹര്താ ഗോശ്ച വിക്രയീ । നിര്ദയോഽതീവ ഭൃത്യേഷു പശൂനാം ദമകശ്ച യഃ
എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും രചയിതാവായവൻ, പശുക്കളെ കൊല്ലുന്നവൻ അല്ലെങ്കിൽ അവയെ വിൽക്കുന്നവൻ, ഭൃത്യന്മാരോടും പശുക്കളോടും അത്യന്തം കനിവില്ലാത്തവൻ, അവയെ കഠിനമായി ശിക്ഷിക്കുന്നവൻ —
മിഥ്യാ പ്രവദതേ വാചമാകര്ണയതി യഃ പരൈഃ । സ്വാമിദ്രോഹീ ഗുരുദ്രോഹീ മായാവീ ചപലഃ ശഠഃ
അവൻ തെറ്റായതു സംസാരിക്കുന്നവൻ, മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് അസത്യവാക്കുകൾ കേൾക്കുന്നവൻ, സ്വന്തമായ ഉടമയെയും ഗുരുവിനെയും വഞ്ചിക്കുന്നവൻ, കപടനും ചഞ്ചലനും കപടബുദ്ധിയുള്ളവനും —
യോ ഭാര്യാപുത്രമിത്രാണി ബാലവൃദ്ധകൃശാതുരാന് । ഭൃത്യാനതിഥിബംധൂംശ്ച ത്യക്ത്വാശ്നാതി ബുഭുക്ഷിതാന്
ഭാര്യയെയും മക്കളെയും സുഹൃത്തുക്കളെയും കുട്ടികളെയും മൂപ്പന്മാരെയും ദുർബലരെയും രോഗികളെയും ഭൃത്യന്മാരെയും അതിഥികളെയും ബന്ധുക്കളെയും ഉപേക്ഷിച്ച് അവർ വിശപ്പോടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ താനേ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവൻ —
യേ തു മൃഷ്ടം സമശ്നംതി നോ വാംച്ഛംതം ദദംതി ച । പൃഥക്പാകീ സ വിജ്ഞേയോ ബ്രഹ്മവാദിഷു ഗര്ഹിതഃ
സ്വന്തമായി നല്ല ഭക്ഷണം മാത്രം കഴിച്ച്, അതിന് ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കു കൊടുക്കാത്തവൻ, അത്തരം ഒരാൾ വേറിട്ടു പാചകം ചെയ്യുന്നവനായി അറിയപ്പെടുന്നു; ബ്രഹ്മം സംബന്ധിച്ചുള്ളവരുടെ ഇടയിൽ അവൻ നിന്ദിക്കപ്പെടുന്നു.