ഹരിജ്ഞാനം യഥാക്ഷേമം പ്രത്യക്ഷാച്ച പ്രകാശയേത് । അധീതേ ച സമര്ഥശ്ച യഃ പ്രമാദം കരോതി ച
ഹരിയുടെ ജ്ഞാനം അറിയുകയും അതിനെ നേരിട്ട് വ്യക്തമായി പറഞ്ഞുകൊടുക്കാനും കഴിവുള്ളവൻ, എന്നാൽ അശ്രദ്ധയോടെ പെരുമാറുന്നവൻ—
അശുചിശ്ചാശുചൌ സ്ഥാനേ യഃ പ്രവക്തി ശൃണോതി ച । ഇതി സര്വം സമാസേന ജ്ഞാനനിംദാ സമം സ്മൃതമ്
അശുദ്ധനായവൻ അശുദ്ധമായ സ്ഥലത്ത് സംസാരിക്കുകയോ കേൾക്കുകയോ ചെയ്യുമ്പോൾ, ഇതെല്ലാം ജ്ഞാനത്തെ അപമാനിക്കുന്നതിനു തുല്യമാണ് എന്നു സംക്ഷിപ്തമായി പറയാം.
ഗുരുപൂജാമകൃത്വൈവ യഃ ശാസ്ത്രം ശ്രോതുമിച്ഛതി । ന കരോതി ച ശുശ്രൂഷാമാജ്ഞാഭംഗം ച ഭാവതഃ
ഗുരുവിനെ ആദരിക്കാതെ തന്നെ ശാസ്ത്രം കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും, സേവനം ചെയ്യാതെ, ആജ്ഞകൾ മാനിക്കാതെ ഉള്ളിൽ അവയെ ലംഘിക്കുന്നവനും—
നാഭിനംദതി തദ്വാക്യമുത്തരം സംപ്രയച്ഛതി । ഗുരുകര്മണി സാധ്യേ ച തദുപേക്ഷാം കരോതി ച
ഗുരുവിന്റെ വാക്കുകൾ സ്വീകരിക്കാതെ മറുപടി പറയുന്നവനും, ഗുരു ഏൽപ്പിച്ച കാര്യങ്ങൾ അവഗണിക്കുന്നവനും—
ഗുരുമാര്തമശക്തം ച വിദേശം പ്രസ്ഥിതം തഥാ । അരിഭിഃ പരിഭൂതം വാ യഃ സംത്യജതി പാപകൃത്
ഗുരുവിന് ദു:ഖം സംഭവിക്കുമ്പോഴും, അവശനാകുമ്പോഴും, വിദേശത്തേക്ക് പോയിരിക്കുമ്പോഴും, ശത്രുക്കൾ അവനെ അപമാനിക്കുമ്പോഴും ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ പാപം ചെയ്യുന്നവനാണ്.
പഠമാനം പുരാണം തു തസ്യ പാപം വദാമ്യഹമ് । കുംഭീപാകേ വസേത്താവദ്യാവദിംദ്രാശ്ചതുര്ദശ
പുരാണം വായിക്കുന്ന ഗുരുവിനെ അവഗണിക്കുന്നവന്റെ പാപം ഞാൻ പറയുന്നു: പതിനാലു ഇന്ദ്രന്മാർ ഭരിക്കുന്ന കാലം മുഴുവൻ അവൻ കുംഭീപാക നരകത്തിൽ വാസം ചെയ്യും.
പഠമാനം ഗുരും യോ ഹി ഉപേക്ഷയതി പാപധീഃ । തസ്യാപി പാതകം ഘോരം ചിരം നരകദായകമ്
വായിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഗുരുവിനെ ദുഷ്ടബുദ്ധിയോടെ അവഗണിക്കുന്നവർക്കും ഭയങ്കരമായ പാപം ഉണ്ടാകും; ദീർഘകാലം നരകവേദന അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും.
ഭാര്യാപുത്രേഷു മിത്രേഷു യശ്ചാവജ്ഞാം കരോതി ച । ഇത്യേതത്പാതകം ജ്ഞേയം ഗുരുനിന്ദാസമം മഹത്
ഭാര്യയോടും മക്കളോടും സുഹൃത്തുക്കളോടും അവജ്ഞ കാണിക്കുന്നവന്റെ ഈ പാപം ഗുരുവിനെ അപമാനിക്കുന്നതിനു തുല്യമായ വലിയ പാപമായി അറിയണം.
ബ്രഹ്മഹാ സ്വര്ണസ്തേയീ ച സുരാപീ ഗുരുതല്പഗഃ । മഹാപാതകിനശ്ചൈതേ തത്സംയോഗീ ച പംചമഃ
ബ്രാഹ്മണഹത്യ, പൊന്നു മോഷ്ടിക്കൽ, മദ്യം കുടിക്കൽ, ഗുരുവിന്റെ ഭാര്യയെ അപമാനിക്കൽ—ഇവ വലിയ പാപങ്ങളാണ്. ഇവരോടൊപ്പം ഇടപെടുന്നവൻ അഞ്ചാമനാണ്.
ക്രോധാദ്ദ്വേഷാദ്ഭയാല്ലോഭാദ്ബ്രാഹ്മണസ്യ വിശേഷതഃ । മര്മാതികൃന്തകോ യശ്ച ബ്രഹ്മഘ്നഃ സ പ്രകീര്തിതഃ
കോപം, വൈരം, ഭയം, ലാഭം എന്നിവകൊണ്ടു, പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രാഹ്മണനോടു, അവന്റെ പ്രാണപ്രദേശത്ത് പരിക്ക് ഉണ്ടാക്കുന്നവൻ ബ്രാഹ്മണഹന്താവാണ്.
ബ്രാഹ്മണം യഃ സമാഹൂയ യാചമാനമകിംചനമ് । പശ്ചാന്നാസ്തീതി യോ ബ്രൂയാത്സ ച വൈ ബ്രഹ്മഹാ നൃപ
ഭിക്ഷയോ മറ്റോ ആവശ്യപ്പെട്ട് വരുന്ന ദരിദ്ര ബ്രാഹ്മണനെ വിളിച്ചു വരുത്തി, പിന്നെ ഒന്നുമില്ലെന്ന് പറയുന്നവനും, രാജാവേ, ബ്രാഹ്മണഹന്താവാണ്.
യസ്തു വിദ്യാഭിമാനേന നിസ്തേജയതി വൈ ദ്വിജമ് । ഉദാസീനം സഭാമധ്യേ ബ്രഹ്മഹാ സ പ്രകീര്തിതഃ
പഠനത്തിൽ അഭിമാനിച്ച്, സഭയിൽ അനാസക്തനായ ബ്രാഹ്മണനെ അപമാനിക്കുന്നവനും ബ്രാഹ്മണഹന്താവായി അറിയപ്പെടുന്നു.
മിഥ്യാഗുണൈരഥാത്മാനം നയത്യുത്കര്ഷതാം പുനഃ । ഗുരും വിരോധയേദ്യസ്തു സ ച വൈ ബ്രഹ്മഹാ സ്മൃതഃ
തനിക്കില്ലാത്ത ഗുണങ്ങൾ കപടമായി പറഞ്ഞ് താൻ വലിയവനാണെന്ന് കാണിക്കുകയോ, ഗുരുവിനെ എതിർക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവനും ബ്രാഹ്മണഹന്താവാണ്.
ക്ഷുത്തൃഷാതപ്തദേഹാനാമന്നഭോജനമിച്ഛതാമ് । യഃ സമാചരതേ വിഘ്നം തമാഹുര്ബ്രഹ്മഘാതകമ്
വിഷമമായ വിശപ്പും ദാഹവും അനുഭവിച്ച് ഭക്ഷണം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരെ തടയുന്നവനെ ബ്രാഹ്മണഹന്താവെന്ന് പറയുന്നു.
പിശുനഃ സര്വലോകാനാം രംധ്രാന്വേഷണതത്പരഃ । ഉദ്വേജനകരഃ ക്രൂരഃ സ ച വൈ ബ്രഹ്മഹാ സ്മൃതഃ
എല്ലാവരുടെയും ദോഷം അന്വേഷിച്ച്, അപവാദം പറയുകയും, മറ്റുള്ളവരെ വേദനിപ്പിക്കുകയും ക്രൂരത കാണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനും ബ്രാഹ്മണഹന്താവാണ്.
ദേവദ്വിജ ഗവാം ഭൂമിം പൂര്വദത്താം ഹരേത്തു യഃ । പ്രനഷ്ടാമപി കാലേന തമാഹുര്ബ്രഹ്മഘാതകമ്
ദേവന്മാർക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും പശുക്കൾക്കും മുമ്പ് നൽകിയ ഭൂമി, കാലക്രമേണ നഷ്ടമായതെങ്കിലും, തിരിച്ചു വാങ്ങുന്നവനെ ബ്രാഹ്മണഹന്താവെന്ന് പറയുന്നു.
ദ്വിജവിത്താപഹരണം ന്യാസേന സമുപാര്ജിതമ് । ബ്രഹ്മഹത്യാസമം ജ്ഞേയം തസ്യ പാതകമുത്തമമ്
വിശ്വാസമായി ലഭിച്ച ബ്രാഹ്മണന്റെ സമ്പത്ത് അപഹരിക്കുന്നതും ബ്രാഹ്മണഹത്യക്ക് തുല്യമായ ഏറ്റവും വലിയ പാപം ആണെന്ന് അറിയണം.
അഗ്നിഹോത്രം പരിത്യജ്യ പംചയജ്ഞീയകര്മണി । മാതാപിത്രോര്ഗുരൂണാം ച കൂടസാക്ഷ്യം ച യശ്ചരേത്
അഗ്നിഹോത്രം ഉപേക്ഷിച്ച് അഞ്ചു യജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്യേണ്ട കർമ്മങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവനും, അമ്മയോടോ അച്ഛനോടോ ഗുരുക്കന്മാരോടോ കള്ളസാക്ഷ്യം പറയുന്നവനും—
അപ്രിയം ശിവഭക്താനാമഭക്ഷ്യാണാം ച ഭക്ഷണമ് । വനേ നിരപരാധാനാം പ്രാണിനാം ച പ്രമാരണമ്
ശിവഭക്തന്മാരെ വേദനിപ്പിക്കൽ, നിരോധിച്ച ഭക്ഷ്യങ്ങൾ കഴിക്കൽ, കാടിൽ നിരപരാധികളായ ജീവികളെ കൊല്ലൽ — ഇവ പാപങ്ങളാണ്.
ഗവാം ഗോഷ്ഠേ വനേ ചാഗ്നേഃ പുരേ ഗ്രാമേ ച ദീപനമ് । ഇതി പാപാനി ഘോരാണി സുരാപാനസമാനി തു
പശുവുകളുടെ കിടക്ക, കാട്, വീടുകൾ, നഗരങ്ങൾ, ഗ്രാമങ്ങൾ എന്നിവയിൽ തീ വെക്കൽ — ഇവ ഭയാനകമായ പാപങ്ങളാണ്; മദ്യം കുടിക്കുന്നതിനു തുല്യമായവ.
ദീനസര്വസ്വഹരണം പരസ്ത്രീഗജവാജിനാമ് । ഗോഭൂരജതവസ്ത്രാണാമോഷധീനാം രസസ്യ ച
ദരിദ്രരുടെ സമ്പത്ത് കവർച്ച, മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യ, ആന, കുതിര എന്നിവ പിടിച്ചെടുക്കൽ, പശു, ഭൂമി, വെള്ളി, വസ്ത്രം, ഔഷധങ്ങൾ, അവയുടെ സാരം — ഇവ കവർച്ച ചെയ്യൽ.
ചംദനാഗുരുകര്പൂര കസ്തൂരീ പട്ട വാസസാമ് । പരന്യാസാപഹരണം രുക്മസ്തേയസമം സ്മൃതമ്
ചന്ദനം, അഗരു, കർപ്പൂർ, കസ്തൂരി, പട്ടു വസ്ത്രങ്ങൾ, മറ്റുള്ളവരുടെ കൈയിൽ ഏൽപ്പിച്ച വസ്തുക്കൾ — ഇവ കവർച്ച ചെയ്യൽ സ്വർണ്ണം മോഷ്ടിക്കുന്നതിനു തുല്യമാണ്.
കന്യായാ വരയോഗ്യായാ അദാനം സദൃശേ വരേ । പുത്രമിത്രകലത്രേഷു ഗമനം ഭഗിനീഷു ച
യോഗ്യനായ വരനു യോഗ്യമായ കന്യയെ നൽകാതിരിക്കൽ, സ്വന്തം മകൻ, സുഹൃത്ത്, ഭാര്യ, സഹോദരി എന്നിവരുമായി ലൈംഗിക ബന്ധം സ്ഥാപിക്കൽ — ഇവ പാപങ്ങളാണ്.
കുമാരീസാഹസം ഘോരമംത്യജസ്ത്രീനിഷേവണമ് । സവര്ണായാശ്ച ഗമനം ഗുരുതല്പസമം സ്മൃതമ്
കുമാരികളെ ബലമായി ഉപദ്രവിക്കൽ, അശുദ്ധ സ്ത്രീകളുമായി ബന്ധം, സമാന വർഗ്ഗത്തിലെ സ്ത്രീയുമായി ബന്ധം — ഗുരുവിന്റെ ഭാര്യയെ അപമാനിക്കുന്നതിനു തുല്യമാണ്.
മഹാപാതകതുല്യാനി പാപാന്യുക്താനി യാനി തു । താനി പാതകസംജ്ഞാനി തന്ന്യൂനമുപപാതകമ്
വലിയ പാപങ്ങൾക്കു തുല്യമായ ഇവയെ 'പാതക' എന്ന പേരിലാണ് വിളിക്കുന്നത്; അതിൽ കുറവായവ 'ഉപപാതക' എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ദ്വിജായാര്ഥം പ്രതിജ്ഞായ ന പ്രയച്ഛതി യഃ പുനഃ । തത്ര വിസ്മരതേ വിപ്രസ്തുല്യം തദുപപാതകമ്
ബ്രാഹ്മണനു വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് നൽകാത്തവനും, അത്തരം സാഹചര്യത്തിൽ മറക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണനും — ഇരുവരും ഉപപാതകത്തിൽ പെടുന്നു.
ദ്വിജദ്രവ്യാപഹരണം മര്യാദായാ വ്യതിക്രമമ് । അതിമാനാതികോപശ്ച ദാംഭികത്വം കൃതഘ്നതാ
ബ്രാഹ്മണന്റെ വസ്തുക്കൾ മോഷ്ടിക്കൽ, അതിരുകൾ ലംഘിക്കൽ, അതിക്രമമായ അഭിമാനം, അതികോപം, കപടത, കൃതഘ്നത — ഇവ ഉപപാതകങ്ങൾ.
അന്യത്ര വിഷയാസക്തിഃ കാര്പര്ണ്യം ശാഠ്യമത്സരമ് । പരദാരാഭിഗമനം സാധ്വീകന്യാഭിദൂഷണമ്
ഇതര ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ ആസക്തി, കഞ്ചന, കപടത, അസൂയ, മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യയുമായി ബന്ധം, സദ്വൃത്തയുള്ള കന്യയെ അപമാനിക്കൽ — ഇവ ഉപപാതകങ്ങൾ.
പരിവിത്തിഃ പരിവേത്താ യയാ ച പരിവിദ്യതേ । തയോര്ദാനം ച കന്യായാസ്തയോരേവ ച യാജനമ്
പാരിവിത്തി എന്ന പാപഭക്ഷണം സ്വീകരിക്കൽ, അതു നൽകുന്നവൻ, അതു സ്വീകരിക്കുന്നവൻ, അവർക്കു കന്യയെ വിവാഹം നൽകൽ, അവർക്കു യാഗം നടത്തൽ — ഇവ ഉപപാതകങ്ങൾ.
പുത്രമിത്രകലത്രാണാമഭാവേ സ്വാമിനസ്തഥാ । ഭാര്യാണാം ച പരിത്യാഗഃ സാധൂനാം ച തപസ്വിനാമ്
മകൻ, സുഹൃത്ത്, ഭാര്യ, സ്വാമി എന്നിവരുടെ അഭാവത്തിൽ അവരെ ഉപേക്ഷിക്കൽ, സദ്വൃത്തരും തപസ്സുകാരുടെയും ഭാര്യയെ ഉപേക്ഷിക്കൽ — ഇവ ഉപപാതകങ്ങൾ.