തസ്മാത്പ്രജായതേ കായോ നാശരൂപം സമൃച്ഛതി । അഗ്നിഃ പ്രജായതേ ഭൂയോ ജരാരൂപോ ന സംശയഃ
അതിനാൽ, ശരീരം നശിക്കുന്ന സ്വഭാവം ഏറ്റെടുക്കുന്നു; വീണ്ടും, തീ വയസ്സായ രൂപത്തിൽ ഉയരുന്നു — ഇതിൽ സംശയമില്ല.
പ്രാണിനാം ക്ഷയരൂപേണ ജ്വരോ ഭവതി ദാരുണഃ । സ്ഥാവരാ ജംഗമാഃ സര്വേ ജ്വരേണ പരിപീഡിതാഃ
ജീവികളിൽ ക്ഷയത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ ഭയങ്കരമായ ജ്വരം ഉയരുന്നു; അചഞ്ചലങ്ങളായവരും ചലിക്കുന്നവരും എല്ലാവരും ഈ ജ്വരത്തിൽ പീഡിതരാകുന്നു.
നാശമായാംതി തേ സര്വേ ബഹുപീഡാ പ്രപീഡിതാഃ । ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതമന്യത്കിം തേ വദാമ്യഹമ്
അവരൊക്കെയും അനേകം ദുഃഖങ്ങളിൽ പീഡിതരായി നശിക്കുന്നു; ഇതൊക്കെയും ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു — ഇനി ഞാൻ എന്ത് പറയണം?
ഏവമുക്തോ മഹാരാജോ മാതലിം വാക്യമബ്രവീത്
അങ്ങനെ കേട്ട മഹാരാജാവ് മാതലിയെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
യയാതിരുവാച- ധര്മസ്യ രക്ഷകഃ കായോ മാതലേ ചാത്മനാ സഹ । നാകമേഷ ന പ്രയാതി തന്മേ ത്വം കാരണം വദ
യയാതി പറഞ്ഞു: ധർമ്മത്തിന്റെ രക്ഷകൻ ശരീരമാണ്, മാതലേ, ആത്മാവിനൊപ്പം; എങ്കിലും ഈ ശരീരം സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നില്ല — അതിന് കാരണം പറയൂ.
മാതലിരുവാച- പംചാനാമപി ഭൂതാനാം സംഗതിര്നാസ്തി ഭൂപതേ । ആത്മനാ സഹ വര്തംതേ സംഗത്യാ നൈവ പംച തേ
മാതലി പറഞ്ഞു: അഞ്ചു ഭൂതങ്ങൾക്കിടയിൽ ഒന്നിപ്പില്ല, രാജാവേ; അവ ആത്മാവിനൊപ്പം നിലകൊള്ളുന്നു, പക്ഷേ അഞ്ചും ഒന്നിച്ച് ചേർന്നില്ല.
സര്വേഷാം തത്ര സംഘാതഃ കായഗ്രാമേ പ്രവര്തതേ । ജരയാ പീഡിതാഃ സര്വേഃ സ്വംസ്വം സ്ഥാനം പ്രയാംതി തേ
അവയുടെ കൂട്ടം ശരീരത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്നു; വയസ്സിന്റെ ബാധയാൽ അവയൊക്കെ ഓരോന്നായി തങ്ങളുടെ സ്ഥലത്തേക്ക് പോകുന്നു.
യഥാ രസാധികാ പൃഥ്വീ മഹാരാജ പ്രകല്പിതാ । രസൈഃ ക്ലിന്നാ തതഃ പൃഥ്വീ മൃദുത്വം യാതി ഭൂപതേ
എങ്ങനെ ദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ടു ഭൂമി നനയുന്നു, മഹാരാജാവേ, ദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് നനഞ്ഞാൽ ഭൂമി മൃദുവാകുന്നു, രാജാവേ.
ഭിദ്യതേ പിപീലികാഭിര്മൂഷികാഭിസ്തഥൈവ ച । ഛിദ്രാണ്യേവ പ്രജായംതേ വല്മീകാശ്ച മഹോദരാഃ
അത് പുഴുക്കളാൽ, എലികളാൽ പൊട്ടുന്നു; അങ്ങനെതന്നെ കുഴികൾ ഉണ്ടാകുന്നു, വലിയ കുടയുള്ള പുഴു കുഴികളും പിറക്കുന്നു.
തദ്വത്കായേ പ്രജായംതേ ഗംഡമാലാ വിചാര്ചികാഃ । കൃമിഭിര്ഭിദ്യമാനശ്ച കായ ഏഷ നരോത്തമ
അതു പോലെ തന്നെ ശരീരത്തിൽ മുഴപ്പുകളും പുണ്ണുകളും ഉണ്ടാകുന്നു; ഉത്തമനായ മനുഷ്യനേ, ഈ ശരീരം പുഴുക്കളാൽ പൊട്ടിപ്പോകുന്നു.
ഗുല്മാസ്തത്ര പ്രജായംതേ സദ്യഃ പീഡാകരാസ്തദാ । ഏഭിര്ദോഷൈഃ സമായുക്തഃ കായോയം നഹുഷാത്മജ । കഥം പ്രാണസമായോഗാദ്ദിവം യാതി നരേശ്വര
അവിടെ ഉടൻ തന്നെ കുരുക്കൾ ഉണ്ടാകുന്നു, വേദനയും ഉണ്ടാക്കുന്നു; ഈ ദോഷങ്ങൾകൊണ്ടു, നഹുഷപുത്രാ, ഈ ശരീരം പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ജീവൻ ചേർന്നിട്ടും, രാജാവേ, ഈ ശരീരം സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് എങ്ങനെ പോകും?
കായേ പാര്ഥിവഭാഗോഽയം സമാനാര്ഥം പ്രതിഷ്ഠിതഃ । ന കായഃ സ്വര്ഗമായാതി യഥാ പൃഥ്വീ തഥാസ്ഥിതഃ
ശരീരത്തിൽ ഭൂതത്ത്വം ഒരുപോലെ നിലകൊള്ളുന്നു; ഭൂമി എങ്ങിനെയോ അങ്ങനെ തന്നെ ശരീരം സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോകുന്നില്ല.
ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം ദോഷൌഘൈഃ പാര്ഥിവസ്യ യഃ
ഭൗതിക ശരീരത്തിനുള്ള എല്ലാ ദോഷങ്ങളും ഞാൻ നിന്നോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേ വേനോപാഖ്യാനേ മാതാപിതൃതീര്ഥ-। മാഹാത്മ്യേ പംചഷഷ്ടിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിലെ വേനന്റെ കഥയിൽ മാതാപിതൃതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന അറുപത്തിയഞ്ചാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
യയാതിരുവാച- പാപാത്പതതി കായോയം ധര്മാച്ച ശൃണു മാതലേ । വിശേഷം ന ച പശ്യാമി പുണ്യസ്യാപി മഹീതലേ
യയാതി പറഞ്ഞു: പാപം കൊണ്ടും, ധർമ്മം കൊണ്ടും ഈ ശരീരം വീഴുന്നു, മാതളേ, കേൾക്കൂ. ഭൂമിയിൽ പോലും പുണ്യത്തിന് പ്രത്യേകമായൊരു സ്ഥാനം ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
പുനഃ പ്രജായതേ കായോ യഥാ ഹി പതനം പുരാ । കഥമുത്പദ്യതേ ദേഹസ്തന്മേ വിസ്തരതോ വദ
പഴയപോലെ ശരീരം വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു; ശരീരം എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന് നീ എനിക്കു വിശദമായി പറയൂ.
മാതലിരുവാച- അഥ നാരകിണാം പുംസാമധര്മാദേവ കേവലാത് । ക്ഷണമാത്രേണ ഭൂതേഭ്യഃ ശരീരമുപജായതേ
മാതളി പറഞ്ഞു: നരകത്തിലേക്കു പോകുന്നവർക്കു, അധർമ്മം കൊണ്ടു മാത്രം, ഒരു നിമിഷത്തിൽ തന്നെ ഭൂതങ്ങളിൽ നിന്ന് ശരീരം ഉണ്ടാകുന്നു.
തദ്വദ്ധര്മേണ ചൈകേന ദേവാനാമൌപപാദികമ് । സദ്യഃ പ്രജായതേ ദിവ്യം ശരീരം ഭൂതസാരതഃ
അതുപോലെ, ഒരു നല്ല പ്രവൃത്തിയാൽ ദേവന്മാർക്ക് ഭൂതങ്ങളുടെ സാരത്തിൽ നിന്ന് ഉടൻ തന്നെ ദൈവിക ശരീരം ഉണ്ടാകുന്നു.
കര്മണാ വ്യതിമിശ്രേണ യച്ഛരീരം മഹാത്മനാമ് । തദ്രൂപപരിണാമേന വിജ്ഞേയം ഹി ചതുര്വിധമ്
മഹാത്മാക്കളുടെ ശരീരം കലർന്ന കര്മ്മഫലത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാകുന്നു; അവയുടെ രൂപപരിവർത്തനത്തിൽ നിന്ന് നാലു വിധം ശരീരം ഉണ്ടെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
ഉദ്ഭിജ്ജാഃ സ്ഥാവരാ ജ്ഞേയാസ്തൃണഗുല്മാദി രൂപിണഃ । കൃമികീടപതംഗാദ്യാഃ സ്വേദജാനാമദേഹിനഃ
ഉദ്ഭവം കൊണ്ടുള്ളവർ അചഞ്ചല ജീവികൾ ആണ്; പുല്ല്, കുരുക്കൾ മുതലായവയുടെ രൂപത്തിൽ. ചൊരിഞ്ഞു പിറക്കുന്നവരായ കീടങ്ങൾ, പുഴുക്കൾ, പ്രകാശപക്ഷികൾ എന്നിവ ശരീരമില്ലാത്തവരാണ്.
അംഡജാഃ പക്ഷിണഃ സര്വേ സര്പാ നക്രാശ്ച ഭൂപതേ । ജരായുജാശ്ച വിജ്ഞേയാ മാനുഷാശ്ച ചതുഷ്പദാഃ
എല്ലാ പക്ഷികളും, പാമ്പുകളും, മുത്തലകളും, രാജാവേ, മുട്ടിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്നവരാണ്; ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്നവരാണു മനുഷ്യരും നാലുകാലി മൃഗങ്ങളും.
തത്ര സിക്താ ജലൈര്ഭൂമിര്രക്തേ ഉഷ്മവിപാചിതാ । വായുനാ ധമ്യമാനാ ച ക്ഷേത്രേ ബീജം പ്രപദ്യതേ
അവിടെ, വെള്ളംകൊണ്ട് നനയുന്ന ഭൂമി, രക്തത്തിന്റെ ചൂടിൽ പാകം ചെയ്യപ്പെടുന്നു; വായു കൊണ്ട് ഊതി, കൃഷിഭൂമിയിൽ വിത്ത് സ്വീകരിക്കുന്നു.
യഥാ ഉപ്താനി ബീജാനി സംസിക്താന്യംഭസാ പുനഃ । ഉപഗമ്യ മൃദുത്വം ച മൂലഭാവം വ്രജംതി ച
വിത്തുകൾ വിതച്ചതുപോലെ, വീണ്ടും വെള്ളംകൊണ്ട് നനച്ചാൽ, അവ മൃദുവായി വേരായി മാറുന്നു.
തന്മൂലാദംകുരോത്പത്തിരംകുരാത്പര്ണസംഭവഃ । പര്ണാന്നാലം തതഃ കാംഡം കാംഡാച്ച പ്രഭവഃ പുനഃ
അവ വേരുകളിൽ നിന്ന് മുളകൾ ഉളവാകുന്നു; മുളയിൽ നിന്ന് ഇലകൾ, ഇലയിൽ നിന്ന് തണ്ടുകൾ, തണ്ടിൽ നിന്ന് വീണ്ടും കുരു ഉണ്ടാകുന്നു.
പ്രഭവാച്ച ഭവേത്ക്ഷീരം ക്ഷീരാത്തംദുലസംഭവഃ । തംദുലാച്ച തതഃ പക്വാ ഭവംത്യോഷധയസ്തഥാ
കുരുവിൽ നിന്ന് പാൽ ഉണ്ടാകുന്നു; പാൽകൊണ്ട് അരി ഉണ്ടാകുന്നു; അരിയിൽ നിന്ന് പാകം ചെയ്താൽ ഔഷധികളും ഉണ്ടാകുന്നു.
യവാദ്യാഃ ശാലിപര്യംതാഃ ശ്രേഷ്ഠാഃ സപ്തദശ സ്മൃതാഃ । ഓഷധ്യഃ ഫലസാരാഢ്യാഃ ശേഷാ ക്ഷുദ്രാ പ്രഃകീര്തിതാഃ
യവം മുതലായവ മുതൽ ശാലി വരെ പതിനേഴു ഔഷധികൾ ഏറ്റവും ഉത്തമം എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; ശേഷിച്ചവ പഴത്തിന്റെ സാരമുള്ള ചെറുതാണ്.
ഏതാ ലൂനാ മര്ദിതാശ്ച മുനിഭിഃ പൂര്വസംസ്കൃതാഃ । ശൂര്പോലൂഖലപാത്രാദ്യൈഃ സ്ഥാലികോദകവഹ്നിഭിഃ
ഈ ഔഷധികൾ മുറിച്ചും ചതച്ചും, മുനികൾ ആദ്യം ഉലക്ക, ഉലക്കുപാത്രം, പാത്രം, ചട്ടി, വെള്ളം, തീ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് തയ്യാറാക്കുന്നു.
ഷഡ്വിധാ ഹി സ്വഭേദേന പരിണാമം വ്രജംതി താഃ । അന്യോന്യരസസംയോഗാദനേകസ്വാദതാം ഗതാഃ
അവ സ്വഭാവത്തിൽ ആറു വിധം മാറുന്നു; പരസ്പര രസം ചേർന്ന് പലതരം രുചികൾക്ക് അവ മാറുന്നു.
ഭക്ഷ്യം ഭോജ്യം പേയലേഹ്യം ചോഷ്യം ഖാദ്യം ച ഭൂപതേ । താസാം ഭേദാഃ ഷഡംഗാശ്ച മധുരാദ്യാശ്ച ഷഡ്ഗുണാഃ
ഭക്ഷ്യങ്ങൾ, ഭോജ്യങ്ങൾ, പാനീയങ്ങൾ, ലേഹ്യങ്ങൾ, ചോഷ്യങ്ങൾ, ഖാദ്യങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ ആഹാരം ആറു വിഭാഗങ്ങളായി വേർതിരിക്കപ്പെടുന്നു. ഇവയ്ക്ക് മധുരം തുടങ്ങി ആറു ഗുണങ്ങളുമുണ്ട്.
തദന്നം പിംഡകവലൈര്ഗ്രാസൈര്ഭുക്തം ച ദേഹിഭിഃ । അന്നമൂലാശയേ സര്വപ്രാണാന്സ്ഥാപയതി ക്രമാത്
അവതാരികൾ കഷ്ണങ്ങളായോ കുഴികളായോ ഗ്രാസങ്ങളായോ ആഹാരം കഴിക്കുമ്പോൾ, ആഹാരത്തിൽ നിന്നാണ് എല്ലാ ജീവികളും ക്രമമായി നിലനിൽക്കുന്നത്.