പുത്രേ രാജ്യം വിസൃജ്യൈവ കൃത്വാ ചാംതേഷ്ടിമുത്തമാമ് । ഇലോ രാജാ മഹാതേജാ വസതേ നഹുഷാത്മജ
മകനു രാജ്യം വിട്ട് ഉത്തമമായ അന്ത്യകൃത്യങ്ങൾ നടത്തി, മഹാതേജസ്സുള്ള നഹുഷന്റെ പുത്രനായ ഇലൻ അവിടെ വസിക്കുന്നു.
പുരൂരവാ മഹാവീര്യോ വിപ്രചിത്തിര്മഹാമനാഃ । ശിബിര്വസതി തത്രൈവ മനുരിക്ഷ്വാകു ഭൂപതിഃ
മഹാവീര്യശാലിയായ പുരൂരവാസ്, മഹാമനസ്സുള്ള വിപ്രചിത്തി, ശിബി, മനു, ഭൂമിയുടെ രാജാവായ ഇക്ഷ്വാകു—എല്ലാവരും അവിടെയുണ്ട്.
സഗരോ നാമ മേധാവീ നഹുഷശ്ച പിതാ തവ । ഋതവീര്യഃ കൃതജ്ഞശ്ച ശംതനുശ്ച മഹാമനാഃ
ബുദ്ധിശാലിയായ സഗരൻ, നിന്റെ പിതാവായ നഹുഷൻ, കൃതജ്ഞനായ ഋതവീര്യൻ, മഹാമനസ്സുള്ള ശന്തനു—ഇവരും അവിടെയുണ്ട്.
ഭരതോ യുവനാശ്വശ്ച കാര്തവീര്യോ നരേശ്വരഃ । യജ്ഞാനാഹൃത്യ ബഹുധാ മോദംതേ ദിവി ഭൂഭൃതഃ
ഭരതൻ, യുവനാശ്വൻ, മനുഷ്യരുടെ ഇടയിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കാർത്തവീര്യൻ—അവർ പല യാഗങ്ങളും നടത്തി സ്വർഗ്ഗത്തിൽ രാജാക്കന്മാരോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുന്നു.
അന്യേ ചൈവ തു രാജാനോ യജ്ഞകര്മസു തത്പരാഃ । സര്വേ തേ ദിവി ചേംദ്രേണ മോദംതേ സ്വേന കര്മണാ
മറ്റു യാഗങ്ങളിൽ താൽപര്യമുള്ള രാജാക്കന്മാരും, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ കർമ്മഫലത്തിൽ ദേവേന്ദ്രനോടൊപ്പം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു.
ത്വം പുനഃ സര്വധര്മജ്ഞഃ സര്വധര്മേഷു സംസ്ഥിതഃ । ശക്രേണ സഹ മോദസ്വ സ്വര്ഗലോകേ മഹീപതേ
നീ വീണ്ടും എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിലും നിപുണനും അവയിൽ സ്ഥിരനുമാണ്; മഹാരാജാവേ, നീ ശക്രനോടൊപ്പം സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ ആനന്ദിക്കണം.
യയാതിരുവാച- കിം മയാ തത്കൃതം കര്മ യേന മയ്യര്ഥിതാ തവ । ഇംദ്രസ്യ ദേവരാജസ്യ തത്സര്വം മേ വദസ്വ ച
യയാതി ചോദിച്ചു: ഞാൻ എന്താണ് ചെയ്തതെന്ന്, അതിനാൽ നീ എന്റെ അടുത്ത് വന്നത്? ദേവരാജാവായ ഇന്ദ്രനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഇതെല്ലാം എനിക്ക് വിശദമായി പറയൂ.
മാതലിരുവാച- [http://www.angelfire.com/in4/vedastudy/pur_index23/matali.htm മാതലി ഉപരി ടിപ്പണീ] യദശീതിസഹസ്രാണി വര്ഷാണാം ഹി ത്വയാ നൃപ । ദാനപുണ്യാദികം കര്മ യജ്ഞൈസ്തു പരിസാധിതമ്
മാതലി പറഞ്ഞു: മഹാരാജാവേ, നീ എൺപതിനായിരം വർഷം പൂർത്തിയാക്കിയപ്പോൾ, യജ്ഞങ്ങൾകൊണ്ടും ദാനപുണ്യാദികളായ നല്ല പ്രവൃത്തികളാലും നീ എല്ലാം നിർവഹിച്ചു.
ദിവം ഗച്ഛ മഹാരാജ കര്മണാ സ്വേന ഭൂപതേ । സഖിത്വം ദേവരാജേന കുരു ഗച്ഛ സുരാലയമ്
നിന്റെ സ്വന്തം സുകൃതഫലത്താൽ, മഹാരാജാവേ, നീ സ്വർഗത്തിലേക്ക് കയറി പോവുക. ദേവരാജാവായ ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം സുഖമായി ജീവിച്ച്, ദേവലോകത്തിൽ പ്രവേശിക്കൂ.
പംചാത്മകം ശരീരം ച ഭൂമൌ ത്യജ മഹാമതേ । ദിവ്യരൂപം സമാസ്ഥായ ഭുംക്ഷ്വ ഭോഗാന്മനോനുഗാന്
നിന്റെ ഈ അഞ്ചു ഘടകങ്ങളുള്ള ശരീരം ഭൂമിയിൽ ഉപേക്ഷിച്ച്, ദിവ്യരൂപം സ്വീകരിച്ച് മനസ്സിന് ഇഷ്ടമുള്ള സുഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കൂ, മഹാമതിയുള്ളവനേ.
യഥായഥാ കൃതാ ഭൂമൌ യജ്ഞാ ദാനം തപശ്ച തേ । തഥാതഥാ സ്വര്ഗഭോഗാഃ പ്രാര്ഥയംതേ നരേശ്വര
ഭൂമിയിൽ നീ ചെയ്ത യജ്ഞങ്ങൾ, ദാനം, തപസ്സു എന്നിവ എത്രയോ അത്രയോ, അതനുസരിച്ച് സ്വർഗത്തിൽ നിന്നെ ആനന്ദങ്ങൾ കാത്തിരിക്കുന്നു, രാജാധിരാജാവേ.
യയാതിരുവാച- യേന കായേന സിധ്യേത സുകൃതം ദുഷ്കൃതം ഭുവി । മാതലേ തത്കഥം ത്യക്ത്വാ ഗച്ഛേല്ലോകമുപാര്ജിതമ്
യയാതി ചോദിച്ചു: മാതലേ, ഭൂമിയിൽ നല്ലതും ചീത്തയുമുള്ള പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലം ഏത് ശരീരത്തിലാണു അനുഭവിക്കുന്നത്? ആ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച ശേഷം, നേടിയ ലോകത്തിലേക്ക് എങ്ങനെ പോകുന്നു?
മാതലിരുവാച- യത്രൈവോപാര്ജിതം കായം പംചാത്മകമിദം നൃപ । തത്തത്രൈവ പരിത്യജ്യ ദിവ്യേനൈവ വ്രജംതി തമ്
മാതലി പറഞ്ഞു: രാജാവേ, ഈ അഞ്ചു ഘടകങ്ങളുള്ള ശരീരം എവിടെയാണ് നേടിയതോ, അവിടെയേ അതു ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടൂ. ദിവ്യശരീരത്തിലൂടെയാണ് ആ ലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നത്.
ഇതരേ മാനവാഃ സര്വേ പാപപുണ്യപ്രസാധകാഃ । തേഽപി കായം പരിത്യജ്യ അധഊര്ധ്വം വ്രജംതി വൈ
മറ്റു മനുഷ്യർ, പാപപുണ്യങ്ങളുടെ ഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നവരും, ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് താഴോട്ടോ മുകളിലോട്ടോ പോകുന്നു.
യയാതിരുവാച- പംചാത്മകേന കായേന സുകൃതം ദുഷ്കൃതം നരാഃ । ഉത്പാദ്യൈവ പ്രയാംത്യേവ അധഊര്ധ്വം തു മാതലേ
യയാതി പറഞ്ഞു: ഈ അഞ്ചു ഘടകങ്ങളുള്ള ശരീരത്തിലൂടെയാണ് മനുഷ്യർ നല്ലതും ചീത്തയുമുള്ള പ്രവൃത്തികൾ ഉണ്ടാക്കുന്നത്; അതിന് ശേഷം അവർ താഴോട്ടോ മുകളിലോട്ടോ പോകുന്നു, മാതലേ.
കോ വിശേഷോ ഹി ധര്മജ്ഞ ഭൂമൌ കായം പരിത്യജേത് । പാപപുണ്യപ്രഭാവാദ്വൈ കായസ്യ പതനം ഭവേത്
ധർമ്മത്തെ അറിയുന്നവനേ, ഭൂമിയിൽ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചാൽ എന്താണ് വ്യത്യാസം? പാപപുണ്യങ്ങളുടെ ശക്തിയാൽ ശരീരം വീഴുകയും ചെയ്യുന്നു.
ദൃഷ്ടാംതോ ദൃശ്യതേ സൂത പ്രത്യക്ഷം മര്ത്യമംഡലേ । വിശേഷം നൈവ പശ്യാമി പാപപുണ്യസ്യ ചാധികമ്
സൂതനേ, മനുഷ്യലോകത്ത് നേരിട്ട് ഉദാഹരണം കാണാം; പാപത്തിനോ പുണ്യത്തിനോ പ്രത്യേകമായ മേൽക്കോയ്മ ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
സത്യധര്മാദികം കര്മ യേന കായേന മാനവഃ । സമര്ജയതി വൈ മര്ത്യസ്തം കസ്മാദ്വിപ്രസര്ജയേത്
സത്യവും ധർമ്മവും തുടങ്ങിയ പ്രവൃത്തികൾ മനുഷ്യൻ ഈ ശരീരത്തിലൂടെയാണ് സമ്പാദിക്കുന്നത്. അങ്ങനെ ഉള്ള ശരീരം എന്തിനാണ് ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടത്, ജ്ഞാനിയേ?
ആത്മാ കായശ്ച ദ്വാവേതൌ മിത്രരൂപാവുഭാവപി । കായം മിത്രം പരിത്യജ്യ ആത്മാ യാതി സുനിശ്ചിതഃ
ആത്മാവും ശരീരവും രണ്ട് സുഹൃത്തുപോലെയാണ്, എന്നാൽ ശരീരമെന്ന സുഹൃത്ത് ഉപേക്ഷിച്ച് ആത്മാവ് ഉറപ്പായും യാത്രതിരിക്കുന്നു.
മാതലിരുവാച- സത്യമുക്തം ത്വയാ രാജന്കായം ത്യക്ത്വാ പ്രയാതി സഃ । സംബംധോ നാസ്തി തേനാപി സമം കായേന ചാത്മനഃ
മാതലി പറഞ്ഞു: രാജാവേ, നീ പറഞ്ഞത് സത്യമാണ്; ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച ശേഷം ആത്മാവ് യാത്രതിരിക്കുന്നു. ശരീരത്തിനും ആത്മാവിനും ബന്ധമില്ല.
യസ്മാത്പംചത്വരൂപോഽയം സംധിജര്ജരിതഃ സദാ । ജരയാ പീഡ്യമാനസ്തു വ്യാധിഭിര്ദൂഷിതഃ സദാ
ഈ അഞ്ചു ഘടകങ്ങളാൽ രൂപംകൊണ്ട ശരീരം എല്ലായ്പ്പോഴും സംയുക്തങ്ങളിൽ ക്ഷയിച്ചു, വയസ്സിന്റെ ബുദ്ധിമുട്ടിലും രോഗങ്ങളാൽ ദുഷിതമായും ഇരിക്കുന്നു.
ജരാദോഷൈഃ പ്രഭഗ്നോഽസൌ അത്ര സ്ഥാതും സ നേച്ഛതി । ആകുലവ്യാകുലോ ഭൂത്വാ ജീവസ്ത്യക്ത്വാ പ്രയാതി സഃ
വയസ്സിന്റെ ദോഷങ്ങൾ കൊണ്ട് തകർന്ന ഈ ശരീരം ഇവിടെ തുടരാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; വിഷമത്തിലും ആശങ്കയിലും ആ ആത്മാവ് ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച് യാത്രതിരിക്കുന്നു.
സത്യേന ധര്മപുണ്യൈശ്ച ദാനൈര്നിയമസംയമൈഃ । അശ്വമേധാദിഭിര്യജ്ഞൈസ്തീര്ഥൈഃ സംയമനൈസ്തഥാ
സത്യം, ധർമ്മം, പുണ്യം, ദാനം, നിയന്ത്രണം, ആത്മനിയമനം, അശ്വമേധം പോലുള്ള യജ്ഞങ്ങൾ, തീർത്ഥയാത്രകൾ, ഇങ്ങനെ ഉള്ളവയാൽ,
സുപുണ്യൈഃ സുകൃതൈശ്ചാന്യൈര്ജരാ നൈവ പ്രധാര്യതേ । പാതകൈശ്ച മഹാരാജ ദ്രവതേ കായമേവ സാ
വളരെ നല്ല പുണ്യപ്രവൃത്തികളാലും, മറ്റുള്ള നല്ല പ്രവൃത്തികളാലും, വയസ്സിനെ ഒരിക്കലും തടയാൻ കഴിയില്ല; മഹാരാജാവേ, വലിയ പാപങ്ങളാൽ ശരീരം തന്നെ നശിക്കുന്നു.
യയാതിരുവാച- കസ്മാജ്ജരാ സമുത്പന്നാ കസ്മാത്കായം പ്രപീഡയേത് । മമ വിസ്തരതസ്ത്വം ച വക്തുമര്ഹസി സത്തമ
യയാതി ചോദിച്ചു: വൃദ്ധാവസ്ഥ എവിടെ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്? അതെന്തുകൊണ്ടാണ് ശരീരത്തെ വേദനിപ്പിക്കുന്നത്? മഹാനായവനേ, ഇതെല്ലാം നീ എനിക്ക് വിശദമായി പറയണം.
മാതലിരുവാച- ഹംത തേ വര്ണയിഷ്യാമി ജരായാഃ പരികാരണമ് । യസ്മാച്ചേയം സമുദ്ഭൂതാ കായമധ്യേ നൃപോത്തമ
മാതലി പറഞ്ഞു: ഞാൻ നിന്നോട് വൃദ്ധാവസ്ഥയുടെ കാരണം വിശദമായി പറയും, മഹാരാജാവേ. ശരീരത്തിനുള്ളിൽ ഇത് എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നു എന്നതും ഞാൻ വിശദീകരിക്കും.
പംചഭൂതാത്മകഃ കായോ വിഷയൈഃ പംചഭിഃ ശ്രിതഃ । യദാത്മാ ത്യജതേ രാജന്സ കായഃ പരിധക്ഷ്യതേ
ശരീരം അഞ്ചു ഭൂതങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് നിർമ്മിതം, അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങൾകൊണ്ടാണ് നിലനിൽക്കുന്നത്. ആത്മാവ് വിട്ടുപോകുമ്പോൾ, രാജാവേ, ഈ ശരീരം നശിക്കുന്നു.
വഹ്നിനാ ദീപ്യമാനസ്തു സരസോ ജ്വലതേ നൃപ । തസ്മാദ്വിജായതേ ധൂമോ ധൂമാന്മേഘാശ്ച ജജ്ഞിരേ
അഗ്നി ജ്വലിപ്പിക്കുമ്പോൾ, തടാകം കത്തുന്നു, രാജാവേ. അതിൽ നിന്ന് പുക ഉയരുന്നു; ആ പുകയിൽ നിന്ന് മേഘങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു.
മേഘാദാപഃ പ്രവര്തംതേ അദ്ഭ്യഃ പൃഥ്വീ പ്രകല്പതേ । ജലമായാതി സാധ്വീ സാ യഥാ നാരീ രജസ്വലാ
മേഘങ്ങളിൽ നിന്ന് വെള്ളം ഉണ്ടാകുന്നു; വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് ഭൂമി രൂപംകൊള്ളുന്നു. ശുദ്ധമായ വെള്ളം വരുന്നു, സ്ത്രീക്ക് രജസ്സ് വരുന്നതുപോലെ.
തസ്മാത്പ്രജായതേ ഗംധോ ഗംധാദ്രസോ നൃപോത്തമ । രസാത്പ്രഭവതേ ചാന്നമന്നാച്ഛുക്രം ന സംശയഃ
അത് കൊണ്ട് സുഗന്ധം ജനിക്കുന്നു; സുഗന്ധത്തിൽ നിന്ന് രുചി, മഹാരാജാവേ. രുചിയിൽ നിന്ന് അന്നം ഉണ്ടാകുന്നു; അന്നത്തിൽ നിന്ന് വീര്യം, ഇതിൽ സംശയം ഇല്ല.