തേഷാം നാമാനി വക്ഷ്യാമി ശൃണുഷ്വൈകാഗ്രമാനസഃ । തസ്യാസീജ്ജ്യേഷ്ഠപുത്രസ്തു രുരുര്നാമ മഹാബലഃ
അവരുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയാം; മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കി കേൾക്കൂ. അവളുടെ മൂത്ത മകൻ രുരു എന്നായിരുന്നു, അതീവ ശക്തിയുള്ളവൻ.
പുരുര്നാമ ദ്വിതീയോഽഭൂത്കുരുശ്ചാന്യസ്തൃതീയകഃ । യദുര്നാമ സ ധര്മാത്മാ ചതുര്ഥോ നൃപതേഃ സുതഃ
രണ്ടാമത്തെ മകൻ പുരു എന്നായിരുന്നു; മൂന്നാമൻ കുറു, നാലാമൻ യദു എന്നായിരുന്നു, ധർമ്മനിഷ്ഠനായ രാജകുമാരൻ.
ഏവം ചത്വാരഃ പുത്രാശ്ച യയാതേസ്തു മഹാത്മനഃ । തേജസാ പൌരുഷേണാപി പിതൃതുല്യപരാക്രമാഃ
ഇങ്ങനെ മഹാത്മാവായ യയാതിക്ക് നാല് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവർ തേജസ്സിലും ധൈര്യത്തിലും പിതാവിനോട് തുല്യരായിരുന്നു.
ഏവം രാജ്യം കൃതം തേന ധര്മേണാപി യയാതിനാ । തസ്യ കീര്തിര്യശോ ഭാവസ്ത്രൈലോക്യേ പ്രചുരോഭവത്
അങ്ങനെ യയാതി ധർമ്മപഥത്തിൽ രാജ്യം ഭരിച്ചു; അവന്റെ കീർത്തിയും മഹത്വവും മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും വ്യാപിച്ചു.
വിഷ്ണുരുവാച- ഏകദാ തു ദ്വിജശ്രേഷ്ഠോ നാരദോ ബ്രഹ്മനംദനഃ । ഏംദ്രം ലോകം ഗതോ രാജന്ദ്രഷ്ടും ചൈവ പുരംദരമ്
വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: ഒരിക്കൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രനായ മഹർഷി നാരദൻ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠൻ, ഇന്ദ്രലോകത്തേക്ക് പോയി പുരന്ദരനെ കാണാനായി.
സഹസ്രാക്ഷസ്തതോപശ്യദ്ധുതാശനസമപ്രഭമ് । ദേവോ വിപ്രം സമായാംതം സര്വജ്ഞം ജ്ഞാനപംഡിതമ്
അവിടെ ആയിരം കണ്ണുള്ള ഇന്ദ്രൻ അഗ്നിപോലെയുള്ള പ്രകാശത്തോടെ വരുന്ന സർവ്വജ്ഞനായ ബ്രാഹ്മണനെ കണ്ടു.
പൂജിതം മധുപര്കാദ്യൈര്ഭക്ത്യാ നമിതകംധരഃ । നിവേശ്യ ചാസനേ പുണ്യേ പപ്രച്ഛ മുനിപുംഗവമ്
ഭക്തിപൂർവ്വം മധുപർക്കാദി അർപ്പണങ്ങൾ നൽകി, വണങ്ങിക്കൊണ്ട്, ഇന്ദ്രൻ അവനെ പുണ്യമായ ഇരിപ്പിടത്തിൽ ഇരുത്തി, മഹർഷിയെ ചോദ്യം ചെയ്തു.
ഇംദ്ര ഉവാച- കസ്മാദാഗമനം തേദ്യ കിമര്ഥമിഹ ചാഗതഃ । കിം തേ ഹി സുപ്രിയം വിപ്ര കരോമ്യദ്യ മഹാമുനേ
ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: ഇന്ന് നിന്റെ വരവിന്റെ കാരണം എന്താണ്? എന്തിനാണ് നീ ഇവിടെയെത്തിയത്? മഹാമുനിയേ, ഞാൻ നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത്?
നാരദ ഉവാച- ദേവരാജ കൃതം സര്വം ഭക്ത്യാ യച്ച പ്രഭാഷിതമ് । സംതുഷ്ടോസ്മി മഹാപ്രാജ്ഞ പ്രശ്നോത്തരം വദാമ്യഹമ്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ദേവരാജാ, ഭക്തിയോടെ എല്ലാം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്, നിന്റെ വാക്കുകളും മനോഹരമാണ്. മഹാപണ്ഡിതനേ, ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്; നിന്റെ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഞാൻ ഉത്തരം പറയും.
മഹീലോകാത്സുസംപ്രാപ്തഃ സാംപ്രതം തവ മംദിരമ് । ത്വാമന്വേഷ്ടും സമായാതോ ദൃഷ്ട്വാ നാഹുഷമേവ ച
നാനു ഭൂമിയിൽ നിന്നാണ് ഇപ്പോൾ നിന്റെ ആലയം തേടി വന്നത്; നിന്നെ അന്വേഷിച്ചാണ് ഞാൻ വന്നത്, നാഹുഷനെയും കണ്ടു.
ഇംദ്ര ഉവാച- സത്യധര്മേണ കോ രാജാ പ്രജാഃ പാലയതേ സദാ । സര്വധര്മസമായുക്തഃ ശ്രുതവാഞ്ജ്ഞാനവാന്ഗുണീ
ഇന്ദ്രൻ ചോദിച്ചു: സത്യം ധർമ്മം പാലിച്ച്, എല്ലാം അറിഞ്ഞും ഗുണസമ്പന്നനുമായ രാജാവ് ആരാണ്, എപ്പോഴും ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നവൻ?
പൃഥിവ്യാമസ്തി കോ രാജാ വേദജ്ഞോ ബ്രാഹ്മണപ്രിയഃ । ബ്രഹ്മണ്യോ വേദവിച്ഛൂരോ യജ്വാ ദാതാ സുഭക്തിമാന്
ഭൂമിയിൽ വേദജ്ഞനായും ബ്രാഹ്മണപ്രിയനായും ബ്രഹ്മഭക്തനായും യജ്ഞശീലനായും ധാരാളം ദാനം ചെയ്യുന്ന ഭക്തനായും ആരാണ് രാജാവ്?
നാരദ ഉവാച- ഏഭിര്ഗുണൈസ്തു സംയുക്തോ നഹുഷസ്യാത്മജോ ബലീ । യസ്യ സത്യേന വീര്യേണ സര്വേ ലോകാഃ പ്രതിഷ്ഠിതാഃ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഈ ഗുണങ്ങൾക്കൊക്കെ സമ്പന്നനാണ് ശക്തനായ നാഹുഷന്റെ പുത്രൻ; അവന്റെ സത്യത്തിലും ശക്തിയിലും ലോകങ്ങൾ നിലകൊള്ളുന്നു.
ഭവാദൃശോ ഹി ഭൂര്ലോകേ യയാതിര്നഹുഷാത്മജഃ । ഭവാന്സ്വര്ഗേ സ ചൈവാസ്തി ഭൂതലേ ഭൂതിവര്ധനഃ
ഭൂമിയിൽ നാഹുഷന്റെ പുത്രനായ യയാതി നിന്റെതുപോലെയാണ്; നീ സ്വർഗത്തിൽ, അവൻ ഭൂമിയിൽ, സമൃദ്ധി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവൻ.
പിതുഃ ശ്രേഷ്ഠോ മഹാരാജ ഹ്യശ്വമേധശതം തഥാ । വാജപേയശതം ചക്രേ യയാതിഃ പൃഥിവീപതിഃ
പിതാവിനെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവായ യയാതി, ശതം അശ്വമേധയാഗങ്ങളും ശതം വാജപേയയാഗങ്ങളും നടത്തി.
ദത്താന്യനേകരൂപാണി ദാനാനി തേന ഭക്തിതഃ । ഗവാം ലക്ഷസഹസ്രാണി ഗവാം കോടിശതാനി ച
അവൻ ഭക്തിയോടെ അനേകം തരത്തിലുള്ള ദാനങ്ങൾ നൽകി; ലക്ഷക്കണക്കിന് പശുക്കളും കോടിക്കണക്കിന് പശുക്കളും ദാനം ചെയ്തു.
കോടിഹോമാംശ്ചകാരാഥ ലക്ഷഹോമാംസ്തഥൈവ ച । ഭൂമിദാനാദി ദാനാനി ബ്രാഹ്മണേഭ്യോദദാച്ച യഃ
അവൻ കോടിക്കണക്കിന് ഹോമങ്ങളും ലക്ഷക്കണക്കിന് ഹോമങ്ങളും നടത്തി; ഭൂമിദാനം തുടങ്ങി പലവിധ ദാനങ്ങളും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നൽകി.
സര്വം യേന സ്വരൂപം ഹി ധര്മസ്യ പരിപാലിതമ് । ഏവം ഗുണൈഃ സമായുക്തോ യയാതിര്നഹുഷാത്മജഃ
അവൻ ധർമ്മത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം എല്ലാ രൂപങ്ങളിലും സംരക്ഷിച്ചു; ഇങ്ങനെ ഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞവനായിരുന്നു നാഹുഷന്റെ പുത്രനായ യയാതി.
വര്ഷാണാം തു സഹസ്രാണി അശീതിര്നൃപസത്തമഃ । രാജ്യം ചകാര സത്യേന യഥാ ദിവി ഭവാനിഹ
രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അവൻ, എൺപതിനായിരം വർഷം സത്യത്തിൽ ഉറച്ചു, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ഭവൻ ഭരിക്കുന്നതുപോലെ രാജ്യം ഭരിച്ചു.
സുകര്മോവാച- ഏവമാകര്ണ്യ ദേവേംദ്രോ നാരദാത്സ മുനീശ്വരാത് । സമാലോച്യ സ മേധാവീ സംഭീതോ ധര്മപാലനാത്
സുകർമ്മൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ മഹർഷി നാരദനിൽ നിന്ന് കേട്ട ദേവേന്ദ്രൻ, ധർമ്മസംരക്ഷണത്തെക്കുറിച്ച് ആലോചിച്ച് ഭയപ്പെട്ടുവു.
ശതയജ്ഞപ്രഭാവേണ നഹുഷോ ഹി പുരാ മമ । ഏംദ്രം പദം ഗതോ വീരോ ദേവരാജോഭവത്പുരാ
നൂറ് യാഗങ്ങളുടെ ശക്തിയാൽ,昔കാലത്ത് നഹുഷൻ എന്റെ സ്ഥാനമായ ഇന്ദ്രപദം നേടിയതും ദേവരാജാവായതും സത്യമാണ്.
ശചീ ബുദ്ധിപ്രഭാവേണ പദഭ്രഷ്ടോ വ്യജായത । താദൃശോയം മഹാരാജഃ പിതുസ്തുല്യപരാക്രമഃ
ശചിയുടെ ബുദ്ധിയുടെ ശക്തിയാൽ അവൻ ആ സ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് വീണു; അങ്ങനെ തന്നെയാണ് തന്റെ പിതാവിനോട് സമമായ വീര്യശാലിയായ ഈ മഹാരാജാവും.
പ്രാപ്സ്യതേ നാത്ര സംദേഹഃ പദമൈംദ്രം ന സംശയഃ । യേന കേനാപ്യുപായേന തം ഭൂപം ദിവമാനയേ
അവൻ നിർബന്ധമായി ഇന്ദ്രപദം നേടും—ഇതിൽ സംശയമില്ല; എങ്ങനെ ആയാലും ആ രാജാവിനെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരിക.
ഇത്യേവം ചിംതയാമാസ തസ്മാദ്ഭീതഃ സുരേശ്വരഃ । ഭൂപാലസ്യ നൃപശ്രേഷ്ഠ യയാതേഃ സുമഹദ്ഭയാത്
അങ്ങനെ, മഹാരാജാവ് യയാതിയുടെ വലിയ ഭയത്തിൽ നിന്ന് ഭീതിയോടെ ദേവേന്ദ്രൻ ആലോചിക്കാൻ തുടങ്ങി.
തമാനേതും തതോ ദൂതം പ്രേഷയാമാസ ദേവരാട് । നഹുഷസ്യ വിമാനം തു സര്വകാമസമന്വിതമ്
അപ്പോൾ ദേവരാജാവ് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റുന്ന നഹുഷന്റെ പുത്രനു വേണ്ടി ഒരു ദൂതനെ അയച്ചു.
സാരഥിം മാതലിം നാമ വിമാനേന സമന്വിതമ് । ഗതോ ഹി മാതലിസ്തത്ര യത്രാസ്തേ നഹുഷാത്മജഃ
മാതലി എന്ന സാരഥി ആ വിമാനം കൂട്ടിക്കൊണ്ട് നഹുഷന്റെ പുത്രൻ താമസിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.
പ്രഹിതഃ സുരരാജേന സമാനേതും മഹാമതിമ് । സഭായാം വര്ത്തമാനസ്തു യഥാ ഇംദ്ര പ്രഃശോഭതേ
ദേവരാജാവിന്റെ ദൂതനായി മഹാബുദ്ധിയുള്ളവനെ കൊണ്ടുവരാൻ അയച്ച മാതലി, നഹുഷന്റെ പുത്രൻ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചിരുന്ന സഭയിൽ എത്തി.
തഥാ യയാതിര്ധര്മാത്മാ സ്വസഭായാം വിരാജതേ । തമുവാച മഹാത്മാനം രാജാനം സത്യഭൂഷണമ്
അങ്ങനെ തന്നെ, ധർമ്മനിഷ്ഠനായ യയാതിയും തന്റെ സഭയിൽ പ്രകാശിച്ചു; മാതലി സത്യത്തിൽ അണിഞ്ഞ മഹാത്മാവായ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
സാരഥിര്ദേവരാജസ്യ ശൃണു രാജന്വചോ മമ । പ്രഹിതോ ദേവരാജേന സകാശം തവ സാംപ്രതമ്
ദേവരാജാവിന്റെ സാരഥി പറഞ്ഞു: രാജാവേ, എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ; ഇപ്പോൾ ദേവരാജാവിന്റെ todayനിൽ നിന്നാണ് ഞാൻ നിങ്ങളെ കാണാൻ വന്നത്.
യദ്ബ്രൂതേ ദേവരാജസ്തു തത്സര്വം സുമനാഃ കുരു । ആഗംതവ്യം ത്വയാ ദേവ ഏംദ്രം ലോകം ഹി നാന്യഥാ
ദേവരാജാവ് എന്ത് ആജ്ഞാപിച്ചാലും സന്തോഷത്തോടെ ചെയ്യണം; നീ നിർബന്ധമായും ദേവേന്ദ്രന്റെ ലോകത്തേക്ക് പോകണം, വേറെ വഴിയില്ല.