സ ച പാപീ ഭവേദ്വ്യാഘ്രഃ പശ്ചാദൃക്ഷഃ പ്രജായതേ । മാതരംപിതരം പുത്രോ യോ ന മന്യേത ദുഷ്ടധീഃ
ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള മകൻ അമ്മയെയും അച്ഛനെയും ആദരിക്കാതിരിക്കുമ്പോൾ, അവൻ ആദ്യം കടുവയായി, പിന്നെ കരടിയായി പുനർജനിക്കേണ്ടി വരും.
കുംഭീപാകേ വസേത്താവദ്യാവദ്യുഗസഹസ്രകമ് । നാസ്തി മാതൃസമം തീര്ഥം പുത്രാണാം ച പിതുഃ സമമ്
അവൻ ആയിരം യുഗങ്ങൾക്കു കുംഭീപാകനരകത്തിൽ കഴിയേണ്ടി വരും; മക്കൾക്കു അമ്മയെപ്പോലും അച്ഛനെപ്പോലും തുല്യമായ തിരുത്ത് മറ്റൊന്നുമില്ല.
താരണായ ഹിതായൈവ ഇഹൈവ ച പരത്ര ച । തസ്മാദഹം മഹാപ്രാജ്ഞ പിതൃദേവം പ്രപൂജയേ
ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും മോചനത്തിനും ക്ഷേമത്തിനും, അതുകൊണ്ട് ഞാൻ, മഹാപണ്ഡിതനേ, അച്ഛനെ ദൈവമായി ആദരിക്കുന്നു.
മാതൃദേവം സര്വദേവ യോഗയോഗീ തഥാഭവമ് । മാതൃപിതൃപ്രസാദേന സംജാതം ജ്ഞാനമുത്തമമ്
എല്ലാ ദേവന്മാരെയും പോലെ അമ്മയെ ദൈവമായി കണ്ട് ഞാൻ യോഗിയാവാൻ കഴിഞ്ഞു; അമ്മയുടെയും അച്ഛന്റെയും അനുഗ്രഹത്താൽ എനിക്ക് പരമജ്ഞാനം ലഭിച്ചു.
ത്രിലോകീയം സമസ്താ തു സംയാതാ മമ വശ്യതാമ് । അര്വാചീനഗതിം ജാനേ ദേവസ്യാസ്യ മഹാത്മനഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങളും എന്റെ വശത്തിലായി; ഈ മഹാത്മാവായ ദൈവത്തിലേക്കുള്ള നേരിട്ടുള്ള വഴി ഞാൻ അറിയുന്നു.
വാസുദേവസ്യ തസ്യൈവ പരാചീനാം മഹാമതേ । സര്വം ജ്ഞാനം സമുദ്ഭൂതം പിതൃമാതൃപ്രസാദതഃ
മഹാമനസ്ക്കാ, വാസുദേവനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ ജ്ഞാനവും അച്ഛന്റെയും അമ്മയുടെയും അനുഗ്രഹത്താൽ എനിക്ക് ലഭിച്ചു.
കോ ന പൂജയതേ വിദ്വാന്പിതരം മാതരം തഥാ । സാംഗോപാംഗൈരധീതൈസ്തൈഃ ശ്രുതിശാസ്ത്രസമന്വിതൈഃ
വേദങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളും പഠിച്ചിട്ടും, അച്ഛനെയും അമ്മയെയും ആദരിക്കാത്ത പണ്ഡിതൻ ആരാണ്?
വേദൈരപി ച കിം വിപ്രാ പിതാ യേന ന പൂജിതഃ । മാതാ ന പൂജിതാ യേന തസ്യ വേദാ നിരര്ഥകാഃ
ബ്രാഹ്മണനേ, അച്ഛനെ ആദരിക്കാത്തവന് വേദങ്ങൾ കൊണ്ട് എന്ത് പ്രയോജനം? അമ്മയെ ആദരിക്കാത്തവന്റെ വേദപഠനം ഫലപ്രദമാകില്ല.
യജ്ഞൈശ്ച തപസാ വിപ്ര കിം ദാനൈഃ കിം ച പൂജനൈഃ । പ്രയാതി തസ്യ വൈഫല്യം ന മാതാ യേന പൂജിതാ
ബ്രാഹ്മണനേ, അമ്മയെ ആദരിക്കാത്തവന് യജ്ഞങ്ങൾക്കും തപസ്സിനും ദാനങ്ങൾക്കും പൂജകൾക്കും എന്ത് ഫലം? അവയൊക്കെയും അവനു ഫലശൂന്യമായിത്തീരുന്നു.
ന പിതാ പൂജിതോ യേന ജീവമാനോ ഗൃഹേ സ്ഥിതഃ । ഏഷ പുത്രസ്യ വൈ ധര്മസ്തഥാ തീര്ഥം നരേഷ്വിഹ
അച്ഛൻ ജീവനോടെ വീട്ടിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ, അവനെ ആദരിക്കാത്തവൻ മകനെന്ന നിലയിൽ തന്റെ യഥാർത്ഥ ധർമ്മവും, മനുഷ്യർക്കിടയിലെ ഉത്തമമായ തിരുത്തും നഷ്ടപ്പെടുന്നു.
ഏഷ പുത്രസ്യ വൈ മോക്ഷസ്തഥാ ജന്മഫലം ശുഭമ് । ഏഷ പുത്രസ്യ വൈ യജ്ഞോ ദാനമേവ ന സംശയഃ
ഇതാണ് മകന്റെ മോക്ഷവും, ജന്മഫലവും, യജ്ഞവും, ദാനവും; ഇതിൽ ഒരു സംശയവും ഇല്ല.
പിതരം പൂജയേന്നിത്യം ഭക്ത്യാ ഭാവേന തത്പരഃ । തസ്യ ജാതം സമസ്തം തദ്യദുക്തം പൂര്വമേവ ഹി
മകൻ എപ്പോഴും ഭക്തിയോടും സത്യസന്ധതയോടും കൂടി അച്ഛനെ ആദരിക്കണം; മുമ്പ് പറഞ്ഞ എല്ലാ നല്ലതും ഇതിൽ നിന്നാണ് ഉരുത്തിരിയുന്നത്.
ദാനസ്യാപി ഫലം തേന തീര്ഥസ്യാപി ന സംശയഃ । യജ്ഞസ്യാപി ഫലം പ്രാപ്തം മാതാ യേനാപ്യുപാസിതാ
തന്റെ അമ്മയെ ഭക്തിയോടെ സേവിച്ചാൽ, ദാനം നൽകിയതിന്റെ ഫലം, തീർത്ഥയാത്ര ചെയ്തതിന്റെ ഫലം, യജ്ഞം നടത്തിയതിന്റെ ഫലവും സംശയമില്ലാതെ ലഭിക്കും.
പിതാ യേന സുഭക്ത്യാ ച നിത്യമേവാപ്യുപാസിതഃ । തസ്യ സര്വാ സുസംസിദ്ധാ യജ്ഞാദ്യാഃ പുണ്യദാഃ ക്രിയാഃ
ആയിരം ഭക്തിയോടെ തന്റെ അച്ഛനെ എല്ലായ്പ്പോഴും സേവിക്കുന്നവന്, യജ്ഞാദികൾ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ പുണ്യകർമ്മങ്ങളും പൂർണ്ണമായി ഫലിക്കും.
ഏതദര്ഥം സമാജ്ഞാതം ധര്മശാസ്ത്രം ശ്രുതം മയാ । പിതൃഭക്തിപരോ നിത്യം ഭവേത്പുത്രോ ഹി പിപ്പല
ഇതുകൊണ്ടാണ്, ഞാൻ ധർമ്മശാസ്ത്രത്തിൽ നിന്ന് പഠിച്ചത്, ഒരു മകൻ എപ്പോഴും അച്ഛനോടു ഭക്തിയോടെ പെരുമാറണം എന്ന്, പിപ്പലാ.
തുഷ്ടേ പിതരി സംപ്രാപ്തം യദുരാജ്ഞാ പുരാ സുഖമ് । രുഷ്ടേ പിതരി ച പ്രാപ്തം മഹത്പാപം പുരാ ശൃണു
അച്ഛൻ സന്തോഷിച്ചപ്പോൾ യദു രാജാവിന് പുരാതനകാലത്ത് വലിയ സന്തോഷം ലഭിച്ചു; അച്ഛൻ കോപിച്ചപ്പോൾ വലിയ പാപം സംഭവിച്ചതും കേൾക്കു.
രുരുണാ പൌരവേണാപി പിത്രാ ശപ്തേന ഭൂതലേ । ഏവം ജ്ഞാനം മയാ ചാപ്തം ദ്വാവേതൌ യദുപാസിതൌ
പൗരവ വംശത്തിൽ പെട്ട രുരു അച്ഛനാൽ ഭൂമിയിൽ ശപിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു; ഇങ്ങനെ ഇരുവരെയും സേവിച്ചുകൊണ്ട് ഞാൻ ഈ ജ്ഞാനം നേടി.
ഏതയോശ്ച പ്രസാദേന പ്രാപ്തം ഫലമനുത്തമമ്
ഇരുവരുടെയും അനുഗ്രഹത്താൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ഫലം ലഭിച്ചു.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേ വേനോപാഖ്യാനേ മാതാപിതൃതീര്ഥ-മാഹാത്മ്യേ ത്രിഷഷ്ടിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ ശ്രീപദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ വേനോപ്പാഖ്യാനത്തിൽ അമ്മയുടെയും അച്ഛനുടെയും തീർത്ഥമാഹാത്മ്യത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അറുപത്തിമൂന്നാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.
പിപ്പലഉവാച- പിതുഃപ്രസാദഭാവാദ്വൈ യദുനാ സുഖമുത്തമമ് । കഥം പ്രാപ്തം സുഭുക്തം ച തന്മേ വിസ്തരതോ വദ
പിപ്പലൻ പറഞ്ഞു: അച്ഛന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ യദു എങ്ങനെ ഏറ്റവും വലിയ സന്തോഷം നേടി അനുഭവിച്ചു? അതെല്ലാം വിശദമായി പറയൂ.
കസ്മാത്പാപപ്രഭാവം ച രുരുര്ഭുംക്തേ ദ്വിജോത്തമ । സകലം വിസ്തരേണാപി വദ മേ കുംഡലാത്മജ
രുരു എങ്ങനെയാണ് പാപഫലം അനുഭവിച്ചത്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ? എല്ലാം വിശദമായി പറയൂ, കുണ്ടലപുത്രാ.
സുകര്മോവാച- ശ്രൂയതാമഭിധാസ്യാമി ചരിത്രം പാപനാശനമ് । നഹുഷസ്യ സുപുണ്യസ്യ യയാതേശ്ച മഹാത്മനഃ
സുകർമൻ പറഞ്ഞു: കേൾക്കൂ, ഞാൻ പാപം നീക്കുന്ന കഥ പറയാം—നഹുഷനും മഹാത്മാവായ യയാതിയും സംബന്ധിച്ച കഥ.
സോമവംശാത്പ്രഭൂതോ ഹി നഹുഷോ മേദിനീപതിഃ । ദാനധര്മാനനേകാംശ്ച ചകാ രഹ്യതുലാനപി
സോമവംശത്തിൽ ജനിച്ച നഹുഷൻ ഭൂമിയുടെ രാജാവായി; അവൻ അനേകം ദാനങ്ങളും ധർമ്മകൃത്യങ്ങളും, വളരെ പ്രയാസമുള്ളവയും നിർവഹിച്ചു.
മഖാനാമശ്വമേധാനാമിയാജ ശതമുത്തമമ് । വാജപേയശതം ചാപി അന്യാന്യജ്ഞാനനേകധാ
അവൻ നൂറ് ഉത്തമമായ അശ്വമേധയജ്ഞങ്ങളും, നൂറ് വാജപേയയജ്ഞങ്ങളും, മറ്റു അനേകം യജ്ഞങ്ങളും വിവിധ രീതിയിൽ നടത്തി.
ആത്മനഃ പുണ്യഭാവേന ഇംദ്രലോകമവാപ സഃ । പുത്രം ധര്മഗുണോപേതം പ്രജാപാലം ചകാര സഃ
സ്വന്തം പുണ്യശക്തിയാൽ അവൻ ഇന്ദ്രലോകം നേടി; ധർമ്മവും ഗുണവും നിറഞ്ഞ തന്റെ മകനെ ജനങ്ങളുടെ രക്ഷകനാക്കി.
യയാതിം സത്യസംപന്നം ധര്മവീര്യം മഹാമതിമ് । ഏംദ്രം പദം ഗതോ രാജാ തസ്യ പുത്രഃ പദേ സ്വകേ
അവൻ യഥാർത്ഥം സത്യസന്ധനും ധർമ്മവീര്യവും മഹാമതിയും ആയ യയാതിയാണ്; രാജാവ് ഇന്ദ്രപദം നേടി, മകൻ തന്റെ സ്ഥാനത്തിൽ നിലകൊണ്ടു.
യയാതിഃ സത്യസംപന്നഃ പ്രജാ ധര്മേണ പാലയേത് । സ്വയമേവ പ്രപശ്യേത്സ പ്രജാകര്മാണി താന്യപി
സത്യസന്ധനായ യയാതി തന്റെ ജനങ്ങളെ ധർമ്മപൂർവ്വം സംരക്ഷിച്ചു; അവൻ സ്വയം ജനങ്ങളുടെ എല്ലാ പ്രവർത്തികളും ശ്രദ്ധിച്ചു.
യാജയാമാസ ധര്മജ്ഞഃ ശ്രുത്വാ ധര്മമനുത്തമമ് । യജ്ഞതീര്ഥാദികം സര്വം ദാനപുണ്യം ചകാര സഃ
ധർമ്മം അറിയുന്ന അവൻ, ഉത്തമധർമ്മം കേട്ടശേഷം യജ്ഞങ്ങൾ നടത്തിച്ചു; യജ്ഞം, തീർത്ഥയാത്ര, ദാനം എന്നിവ ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ പുണ്യകർമ്മങ്ങളും ചെയ്തു.
രാജ്യം ചകാര മേധാവീ സത്യധര്മേണ വൈ തദാ । യാവദശീതിസഹസ്രാണി വര്ഷാണാം നൃപനംദനഃ
അവൻ ആ കാലത്ത് സത്യവും ധർമ്മവും പാലിച്ച് രാജ്യം ഭരിച്ചു, രാജകുമാരാ, അമ്പതായിരം വർഷം.
താവത്കാലം ഗതം തസ്യ യയാതേസ്തു മഹാത്മനഃ । തസ്യ പുത്രാശ്ച ചത്വാരസ്തദ്വീര്യബലവിക്രമാഃ
അങ്ങനെ മഹാത്മാവായ യയാതിയുടെ ആയുസ്സു കഴിഞ്ഞു; അവന്റെ നാലു മക്കളും അവന്റെ വീര്യവും ശക്തിയും ധൈര്യവും പൂർണ്ണമായി അവരിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു.