വശ്യാവശ്യമിദം കര്മ അര്വാചീനം പ്രശസ്യതേ । പരാചീനം ന ജാനാസി പിപ്പല ത്വം ഹി മൂഢധീഃ
നമുക്കു സമീപമുള്ള കാര്യങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയുന്നതാണ് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നത്; ദൂരെയുള്ളത് നിനക്ക് അറിയില്ല, പിപ്പലാ, നിന്റെ ബുദ്ധി മൂടിയിരിക്കുന്നു.
വര്ഷാണാം തു സഹസ്രാണി യാവത്ത്രീണി ത്വയാ തപഃ । സമാചീര്ണം തതോ ഗര്വം കുരുഷേ കിം മുധാ ദ്വിജ
മൂന്നായിരം വർഷം നീ തപസ്സ് ചെയ്തു; അതിനുശേഷം വെറുതെ അഭിമാനിക്കുന്നത് എന്തിനാണ്, ദ്വിജനേ?
കുംഡലസ്യ സുതോ ധീരഃ സുകര്മാനാമ യഃ സുധീഃ । വശ്യാവശ്യം ജഗത്സര്വം തസ്യാസീച്ഛൃണു സാംപ്രതമ്
കുണ്ടലന്റെ മകൻ ധൈര്യവും നല്ല പ്രവൃത്തികളും ഉള്ളവനാണ്; അവനു ലോകം മുഴുവൻ കീഴിലായിരുന്നു. അതിനെക്കുറിച്ച് ഇപ്പോൾ കേൾക്കു.
അര്വാചീനം പരാചീനം സ വൈ ജാനാതി ബുദ്ധിമാന് । ലോകേ നാസ്തി മഹാജ്ഞാനീ തത്സമഃ ശൃണു പിപ്പല
അവൻ അടുത്തതും ദൂരെയുള്ളതും എല്ലാം അറിയുന്ന ബുദ്ധിമാനാണ്; ലോകത്ത് അവനു തുല്യനായ വലിയ ജ്ഞാനി ഇല്ല—പിപ്പലാ, നീ കേൾക്കു.
ന കുംഡലസ്യ പുത്രേണ സദൃശസ്ത്വം സുകര്മണാ । ന ദത്തം തേന വൈ ദാനം ന ജ്ഞാനം പരിചിംതിതമ്
നല്ല പ്രവൃത്തിയിൽ നീ കുണ്ടലന്റെ മകനോട് തുല്യമല്ല; അവൻ ദാനം നൽകിയിട്ടില്ല, ജ്ഞാനം ആലോചിച്ചിട്ടില്ല.
ഹുതയജ്ഞാദികം കര്മ ന കൃതം തേന വൈ കദാ । ന ഗതസ്തീര്ഥയാത്രായാം ന ച വഹ്നേരുപാസനമ്
യാഗം, ഹോമം തുടങ്ങിയ കർമ്മങ്ങൾ അവൻ ഒരിക്കലും ചെയ്തിട്ടില്ല; തീർത്ഥയാത്ര പോയിട്ടില്ല, അഗ്നിയെ ആരാധിച്ചിട്ടില്ല.
സ കദാ കൃതവാന്വിപ്ര ധര്മസേവാര്ഥമുത്തമമ് । സ്വച്ഛംദചാരീ ജ്ഞാനാത്മാ പിതൃമാതൃസുഹൃത്സദാ
ബ്രാഹ്മണനേ, അവൻ എപ്പോഴെങ്കിലും ഉത്തമമായ ധർമ്മസേവനം ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ? അവൻ സ്വേച്ഛയാൽ പെരുമാറുന്നവനും, ജ്ഞാനിയുമാണ്, പിതാവിനോടും മാതാവിനോടും സുഹൃത്തുക്കളോടും എന്നും ഭക്തിയുള്ളവനുമാണ്.
വേദാധ്യയനസംപന്നഃ സര്വശാസ്ത്രാര്ഥകോവിദഃ । യാദൃശം തസ്യ വൈ ജ്ഞാനം ബാലസ്യാപി സുകര്മണഃ
വേദപാഠത്തിൽ പ്രാവീണ്യവും എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും അർത്ഥം അറിയുന്നവനുമാണ് ആ നല്ല ബാലൻ; അവനു അത്ര വലിയ ജ്ഞാനമാണ്.
താദൃശം നാസ്തി തേ ജ്ഞാനം വൃഥാ ത്വം ഗര്വമുദ്വഹേഃ । പിപ്പല ഉവാച- കോ ഭവാന്പക്ഷിരൂപേണ മാമേവം പരികുത്സയേത്
അത്തരം ജ്ഞാനം നിനക്കില്ല; നിന്റെ അഭിമാനം വെറുതെ. പിപ്പലൻ പറഞ്ഞു: പക്ഷിരൂപത്തിൽ നിന്നു എന്നെ ഇങ്ങനെ അപമാനിക്കുന്ന നീ ആരാണ്?
കസ്മാന്നിംദസി മേ ജ്ഞാനം പരാചീനം തു കീദൃശമ് । തന്മേ വിസ്തരതോ ബ്രൂഹി ത്വയി ജ്ഞാനം കഥം ഭവേത്
എന്റെ ജ്ഞാനം നീ എന്തിന് നിരസിക്കുന്നു? ആ ദൂരെയുള്ള ജ്ഞാനം എന്താണ്? അതെല്ലാം വിശദമായി പറയൂ—നിനക്കു ജ്ഞാനം എങ്ങനെ ലഭിച്ചു എന്ന്.
അര്വാചീനഗതിം സര്വാം പരാചീനസ്യ സാംപ്രതമ് । വദ ത്വമംഡജശ്രേഷ്ഠ ജ്ഞാനപൂര്വം സുവിസ്തരമ്
പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അടുത്തതും ദൂരെയുള്ളതും ആ ഒരാളുടെ ജീവിതം മുഴുവൻ ജ്ഞാനപൂർവം വിശദമായി പറയൂ.
കിം വാ ബ്രഹ്മാ ച വിഷ്ണുശ്ച കിം വാ രുദ്രോ ഭവിഷ്യസി । സാരസ ഉവാച- നാസ്തി തേ തപസോ ഭാവഃ ഫലം നാസ്തി ച തസ്യ തു
നീ ബ്രഹ്മാവോ, വിഷ്ണുവോ, അല്ലെങ്കിൽ രുദ്രനോ ആകുമോ? സാരസൻ പറഞ്ഞു: നിന്റെ തപസ്സിന് യഥാർത്ഥ ഭാവമില്ല, അതിനാൽ ഫലവും ഉണ്ടാകില്ല.
ത്വയാ ന പരിതപ്തസ്യ തപസഃ സാംപ്രതം ശൃണു । കുംഡലസ്യാപി പുത്രസ്യ ബാലസ്യാപി യഥാ ഗുണഃ
നീ ശരിയായി തപസ്സ് ചെയ്തിട്ടില്ല; ഇപ്പോൾ കുണ്ടലന്റെ മകന്റെ, ബാലനാണെങ്കിലും, ഗുണം കേൾക്കു.
തഥാ തേ നാസ്തി വൈ ജ്ഞാനം പരിജ്ഞാതം ന തത്പദമ് । ഇതോ ഗത്വാപി പൃച്ഛ ത്വം മമ രൂപം ദ്വിജോത്തമ
അത്തരം ജ്ഞാനം നിനക്കില്ല, ആ അവസ്ഥയും നീ അറിയുന്നില്ല; ഇവിടെ നിന്ന് പോയി, എന്റെ രൂപത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചറിയുക, ഉത്തമദ്വിജനേ.
സ വദിഷ്യതി ധര്മാത്മാ സര്വം ജ്ഞാനം തവൈവ ഹി । വിഷ്ണുരുവാച- ഏവമാകര്ണ്യ തത്സര്വം സാരസേന പ്രഭാഷിതമ്
അവൻ ധർമ്മനിഷ്ഠനായവൻ, എല്ലാ ജ്ഞാനവും നിനക്കു മാത്രം പറയും. വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: സാരസേനൻ പറഞ്ഞതെല്ലാം ഇങ്ങനെ കേട്ടശേഷം—
നിര്ജഗാമ സ വേഗേന ദശാരണ്യം മഹാശ്രമമ്
അവൻ വേഗത്തിൽ പത്തു കാടുകളുള്ള മഹത്തായ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേ വേനോപാഖ്യാനേ ഏകഷഷ്ടിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ മഹത്വമുള്ള പദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിലെ വേനന്റെ കഥയുടെ അറുപത്തൊന്നാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു.
വിഷ്ണുരുവാച- കുംഡലസ്യാശ്രമം ഗത്വാ സത്യധര്മ സമാകുലമ് । സുകര്മാണം തതോ ദൃഷ്ട്വാ പിതൃമാതൃപരായണമ്
വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: സത്യവും ധർമ്മവും നിറഞ്ഞ കുണ്ടലന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി, അവിടെ പിതാവിനും മാതാവിനും ഭക്തിയോടെ സേവനം ചെയ്യുന്ന സുകർമനെ കണ്ടു.
ശുശ്രൂഷംതം മഹാത്മാനം ഗുരൂസത്യപരാക്രമമ് । മഹാരൂപം മഹാതേജം മഹാജ്ഞാനസമാകുലമ്
അവൻ മഹാത്മാക്കളെ സേവിക്കുന്നതും, സത്യത്തിൽ ധൈര്യശാലിയായതും, മഹത്തായ രൂപവും തേജസ്സും വലിയ ജ്ഞാനവും ഉള്ളവനുമായതും കണ്ടു.
മാതാപിത്രോഃ പദാംതേ തമുപവിഷ്ടം ദദര്ശ സഃ । മഹാഭക്ത്യാന്വിതം ശാംതം സര്വജ്ഞാനമഹാനിധിമ്
അവൻ മാതാപിതാക്കളുടെ പാദത്തിങ്കൽ ഇരിക്കുന്നതും, മഹാഭക്തിയോടെ, ശാന്തനായതും, എല്ലാ ജ്ഞാനത്തിന്റെ മഹാസമ്പത്തായതും കണ്ടു.
കുംഡലസ്യാപി പുത്രേണ സുകര്മണാ മഹാത്മനാ । ആഗതം പിപ്പലം ദൃഷ്ട്വാ ദ്വാരദേശേ മഹാമതിമ്
കുണ്ടലന്റെ പുത്രനായ മഹാത്മാവായ സുകർമൻ, വലിയ ജ്ഞാനമുള്ള പിപ്പലൻ വാതിൽക്കൽ എത്തുന്നതു കണ്ടു.
ആസനാത്തൂര്ണമുത്ഥായ അഭ്യുത്ഥാനം കൃതം പുനഃ । ആഗച്ഛ ത്വം മഹാഭാഗ വിദ്യാധര മഹാമതേ
അവൻ ഉടൻ ഇരിപ്പിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു, യോജിച്ച ആദരം വീണ്ടും നടത്തി, 'മഹാഭാഗ്യവാനായ വിദ്യാധരാ, മഹാമതിയായവനേ, വരിക' എന്നു പറഞ്ഞു.
ആസനം പാദ്യമര്ഘം ച ദദൌ തസ്മൈ മഹാമതിഃ । നിര്വിഘ്നോഽസി മഹാപ്രാജ്ഞ കുശലേന പ്രവര്ത്തസേ
മഹാമതിയായ സുകർമൻ അവനു ഇരിപ്പിടം, പാദം കഴുകാൻ വെള്ളം, അർഘ്യം എന്നിവ നൽകി; 'നിനക്ക് യാതൊരു തടസ്സവും ഇല്ല, മഹാപണ്ഡിതാ, നീ നന്നായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു' എന്നു പറഞ്ഞു.
നിരാമയം ച പപ്രച്ഛ പിപ്പലം തം സമാഗതമ് । യസ്മാദാഗമനം തേദ്യ തത്സര്വം പ്രവദാമ്യഹമ്
അവൻ എത്തിയ പിപ്പലനോട് ആരോഗ്യത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു; 'നീ ഇന്ന് എന്തിനാണ് വന്നത്, അതെല്ലാം ഞാൻ പറയും' എന്നു പറഞ്ഞു.
വര്ഷാണാം ച സഹസ്രാണി ത്രീണി യാവത്ത്വയാ തപഃ । തപ്തമേവ മഹാഭാഗ സുരേഭ്യഃ പ്രാപ്തവാന്വരമ്
മൂവായിരം വർഷം നീ തപസ്സു ചെയ്തതുകൊണ്ടു, മഹാഭാഗ്യവാനേ, ദേവന്മാരിൽ നിന്ന് വരം ലഭിച്ചു.
വശ്യത്വം ച ത്വയാ പ്രാപ്തം കാമചാരസ്തഥൈവ ച । തേന മത്തോ ന ജാനാസി ഗര്വമുദ്വഹസേ വൃഥാ
നീ ഇച്ഛാനുസൃതമായി നടത്താനും എല്ലാം വശീകരിക്കാനും കഴിവ് നേടിയിരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് നീ എന്നെ അറിയുന്നില്ല, വെറുതെ അഹങ്കാരം പുലർത്തുന്നു.
ദൃഷ്ട്വാ തേ ചേഷ്ടിതം സര്വം സാരസേന മഹാത്മനാ । മമാഭിധാനം കഥിതം മമ ജ്ഞാനമനുത്തമമ്
സാരസേനൻ മഹാത്മാവ് നിന്റെ എല്ലാ പ്രവർത്തികളും കണ്ടു; എന്റെ പേര് പറഞ്ഞതും, എന്റെ പരമജ്ഞാനം നൽകിയതുമാണ്.
പിപ്പല ഉവാച- യോസൌ മാം സാരസോ വിപ്ര സരിത്തീരേ പ്രയുക്തവാന് । സര്വം ജ്ഞാനം വദേന്മാം ഹി സ തു കഃ പ്രഭുരീശ്വരഃ
പിപ്പലൻ പറഞ്ഞു: ആ സാരസേനൻ എന്നെ നദീതീരത്ത് ചേർത്ത്, എല്ലാ ജ്ഞാനവും നല്കുമെന്ന് പറഞ്ഞു—അവൻ ആരാണ്, ആ പ്രഭു, ആ ഈശ്വരൻ ആരാണ്?
സുകര്മോവാച- ഭവംതമുക്തവാന്യോ വൈ സരിത്തീരേ തു സാരസഃ । ബ്രഹ്മാണം ത്വം മഹാജ്ഞാനം തം വിദ്ധി പരമേശ്വരമ്
സുകർമൻ പറഞ്ഞു: നദീതീരത്ത് നിന്നോട് സംസാരിച്ച സാരസേനൻ ബ്രഹ്മാവാണ്; അവൻ മഹാജ്ഞാനിയുമാണ്, പരമേശ്വരനാണെന്നും നീ അറിഞ്ഞിരിക്കണം.
അന്യത്കിം പൃച്ഛസേ ബ്രൂഹി തമേവം പ്രവദാമ്യഹമ് । വിഷ്ണുരുവാച- ഏവമുക്തഃ സ ധര്മാത്മാ സുകര്മാ നൃപനംദന
മറ്റെന്തെങ്കിലും ചോദിക്കണമെങ്കിൽ പറയൂ; ഞാൻ അതിനുത്തരം പറയും. വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ധർമ്മനിഷ്ഠനായ സുകർമൻ, രാജകുമാരന്മാരുടെ ആനന്ദം—