ഏവമസ്ത്വിതി തേ പ്രോചുര്ദ്വിജശ്രേഷ്ഠം സുരാസ്തദാ । ദത്വാ വരം മഹാഭാഗ ജഗ്മുസ്തസ്മൈ മഹാത്മനേ
'അങ്ങനെ തന്നെയാകട്ടെ' എന്ന് ദേവന്മാർ ആ ശ്രേഷ്ഠബ്രാഹ്മണനോട് പറഞ്ഞു; ആ മഹാഭാഗവന് വരം നൽകി, അവർ അവിടം വിട്ടുപോയി.
ഗതേഷു തേഷു ദേവേഷു പിപ്പലോ ദ്വിജസത്തമഃ । ബ്രഹ്മണ്യം സാധയേന്നിത്യം വിശ്വവശ്യം പ്രചിംതയേത്
ദേവന്മാർ പോയശേഷം, പിപ്പലൻ, അത്യുത്തമനായ ബ്രാഹ്മണൻ, എല്ലായ്പ്പോഴും ധർമ്മം അനുഷ്ഠിച്ചു, ലോകം മുഴുവൻ വശീകരിക്കാൻ ചിന്തിച്ചു.
തദാപ്രഭൃതി രാജേംദ്ര പിപ്പലോ ദ്വിജസത്തമഃ । വിദ്യാധരപദം ലബ്ധ്വാ കാമഗാമീ മഹീയതേ
അന്നുമുതൽ, രാജാധിരാജാവേ, പിപ്പലൻ, ശ്രേഷ്ഠബ്രാഹ്മണൻ, വിദ്യാധരപദം നേടിയ ശേഷം, ഇഷ്ടംപോലെ സഞ്ചരിച്ചു, ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
ഏവം സ പിപ്പലോ വിപ്രോ വിദ്യാധരപദം ഗതഃ । സംജാതോ ദേവലോകേശഃ സര്വശാസ്ത്രവിശാരദഃ
അങ്ങനെ ആ പിപ്പലൻ ബ്രാഹ്മണൻ വിദ്യാധരപദം നേടി, ദേവലോകത്തിൽ പ്രഭുവായി, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യം നേടി.
ഏകദാ തു മഹാതേജാഃ പിപ്പലഃ പര്യചിംതയത് । വിശ്വവശ്യം ഭവേത്സര്വം മമ ദത്തോ വരോത്തമഃ
ഒരു ദിവസം, മഹാതേജസ്സുള്ള പിപ്പലൻ ചിന്തിച്ചു: 'എല്ലാം എന്റെ വശമായിരിക്കണം, കാരണം പരമോന്നത വരം എനിക്ക് ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു.'
തദര്ഥം പ്രത്യയം കര്തുമുദ്യതോ ദ്വിജപുംഗവഃ । യം യം ചിംതയതേ കര്തും തം തം ഹി വശമാനയേത്
അതിനായി ഉറപ്പു വരുത്താൻ ആ ശ്രേഷ്ഠബ്രാഹ്മണൻ ശ്രമിച്ചു; എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് ചിന്തിച്ചാലും, അതെല്ലാം അവൻ തന്റെ വശത്താക്കി.
ഏവം സ പ്രത്യയേ ജാതേ മനസാ പര്യകല്പയത് । ദ്വിതീയോ നാസ്തി വൈ ലോകേ മത്സമഃ പുരുഷോത്തമഃ
അങ്ങനെ ഉറച്ച വിശ്വാസം മനസ്സിൽ ഉദിച്ചപ്പോൾ, അവൻ ചിന്തിച്ചു: ഈ ലോകത്ത് എനിക്ക് തുല്യനായവൻ ആരുമില്ല, മഹാനായവനേ.
സൂത ഉവാച- ഏവം ഹി കല്പമാനസ്യ പിപ്പലസ്യ മഹാത്മനഃ । ജ്ഞാത്വാ മാനസികം ഭാവം സാരസസ്തമുവാച ഹ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: അങ്ങനെ മഹാത്മാവായ പിപ്പലൻ ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ മനസ്സിലെ ഭാവം മനസ്സിലാക്കി സാരസൻ അവനോട് പറഞ്ഞു.
സരസ്തീരഗതോ രാജന്സുസ്വരം വ്യംജനാന്വിതമ് । സ്വനം സൌഷ്ഠവസംയുക്തമുക്തവാന്പിപ്പലം പ്രതി
രാജാവേ, തടാകത്തിൻ്റെ കരയിൽ നിന്നുകൊണ്ട് സാരസൻ മധുരവും വ്യക്തവും സുന്ദരമായ ശബ്ദത്തിൽ പിപ്പലനോട് സംസാരിച്ചു.
കസ്മാദുദ്വഹസേ ഗര്വമേവം ത്വം പരമാത്മകമ് । സര്വവശ്യാത്മികീം സിദ്ധിം നാഹം മന്യേ തവൈവ ഹി
നിനക്ക് ഇത്രയും വലിയ അഭിമാനം എന്തിന്, നീ തന്നെ ഏറ്റവും ഉന്നതനെന്ന് കരുതുന്നുവോ? എല്ലാം കീഴടക്കാനുള്ള ശക്തി നിനക്കൊന്നും മാത്രമെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നില്ല.
വശ്യാവശ്യമിദം കര്മ അര്വാചീനം പ്രശസ്യതേ । പരാചീനം ന ജാനാസി പിപ്പല ത്വം ഹി മൂഢധീഃ
നമുക്കു സമീപമുള്ള കാര്യങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയുന്നതാണ് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നത്; ദൂരെയുള്ളത് നിനക്ക് അറിയില്ല, പിപ്പലാ, നിന്റെ ബുദ്ധി മൂടിയിരിക്കുന്നു.
വര്ഷാണാം തു സഹസ്രാണി യാവത്ത്രീണി ത്വയാ തപഃ । സമാചീര്ണം തതോ ഗര്വം കുരുഷേ കിം മുധാ ദ്വിജ
മൂന്നായിരം വർഷം നീ തപസ്സ് ചെയ്തു; അതിനുശേഷം വെറുതെ അഭിമാനിക്കുന്നത് എന്തിനാണ്, ദ്വിജനേ?
കുംഡലസ്യ സുതോ ധീരഃ സുകര്മാനാമ യഃ സുധീഃ । വശ്യാവശ്യം ജഗത്സര്വം തസ്യാസീച്ഛൃണു സാംപ്രതമ്
കുണ്ടലന്റെ മകൻ ധൈര്യവും നല്ല പ്രവൃത്തികളും ഉള്ളവനാണ്; അവനു ലോകം മുഴുവൻ കീഴിലായിരുന്നു. അതിനെക്കുറിച്ച് ഇപ്പോൾ കേൾക്കു.
അര്വാചീനം പരാചീനം സ വൈ ജാനാതി ബുദ്ധിമാന് । ലോകേ നാസ്തി മഹാജ്ഞാനീ തത്സമഃ ശൃണു പിപ്പല
അവൻ അടുത്തതും ദൂരെയുള്ളതും എല്ലാം അറിയുന്ന ബുദ്ധിമാനാണ്; ലോകത്ത് അവനു തുല്യനായ വലിയ ജ്ഞാനി ഇല്ല—പിപ്പലാ, നീ കേൾക്കു.
ന കുംഡലസ്യ പുത്രേണ സദൃശസ്ത്വം സുകര്മണാ । ന ദത്തം തേന വൈ ദാനം ന ജ്ഞാനം പരിചിംതിതമ്
നല്ല പ്രവൃത്തിയിൽ നീ കുണ്ടലന്റെ മകനോട് തുല്യമല്ല; അവൻ ദാനം നൽകിയിട്ടില്ല, ജ്ഞാനം ആലോചിച്ചിട്ടില്ല.
ഹുതയജ്ഞാദികം കര്മ ന കൃതം തേന വൈ കദാ । ന ഗതസ്തീര്ഥയാത്രായാം ന ച വഹ്നേരുപാസനമ്
യാഗം, ഹോമം തുടങ്ങിയ കർമ്മങ്ങൾ അവൻ ഒരിക്കലും ചെയ്തിട്ടില്ല; തീർത്ഥയാത്ര പോയിട്ടില്ല, അഗ്നിയെ ആരാധിച്ചിട്ടില്ല.
സ കദാ കൃതവാന്വിപ്ര ധര്മസേവാര്ഥമുത്തമമ് । സ്വച്ഛംദചാരീ ജ്ഞാനാത്മാ പിതൃമാതൃസുഹൃത്സദാ
ബ്രാഹ്മണനേ, അവൻ എപ്പോഴെങ്കിലും ഉത്തമമായ ധർമ്മസേവനം ചെയ്തിട്ടുണ്ടോ? അവൻ സ്വേച്ഛയാൽ പെരുമാറുന്നവനും, ജ്ഞാനിയുമാണ്, പിതാവിനോടും മാതാവിനോടും സുഹൃത്തുക്കളോടും എന്നും ഭക്തിയുള്ളവനുമാണ്.
വേദാധ്യയനസംപന്നഃ സര്വശാസ്ത്രാര്ഥകോവിദഃ । യാദൃശം തസ്യ വൈ ജ്ഞാനം ബാലസ്യാപി സുകര്മണഃ
വേദപാഠത്തിൽ പ്രാവീണ്യവും എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെയും അർത്ഥം അറിയുന്നവനുമാണ് ആ നല്ല ബാലൻ; അവനു അത്ര വലിയ ജ്ഞാനമാണ്.
താദൃശം നാസ്തി തേ ജ്ഞാനം വൃഥാ ത്വം ഗര്വമുദ്വഹേഃ । പിപ്പല ഉവാച- കോ ഭവാന്പക്ഷിരൂപേണ മാമേവം പരികുത്സയേത്
അത്തരം ജ്ഞാനം നിനക്കില്ല; നിന്റെ അഭിമാനം വെറുതെ. പിപ്പലൻ പറഞ്ഞു: പക്ഷിരൂപത്തിൽ നിന്നു എന്നെ ഇങ്ങനെ അപമാനിക്കുന്ന നീ ആരാണ്?
കസ്മാന്നിംദസി മേ ജ്ഞാനം പരാചീനം തു കീദൃശമ് । തന്മേ വിസ്തരതോ ബ്രൂഹി ത്വയി ജ്ഞാനം കഥം ഭവേത്
എന്റെ ജ്ഞാനം നീ എന്തിന് നിരസിക്കുന്നു? ആ ദൂരെയുള്ള ജ്ഞാനം എന്താണ്? അതെല്ലാം വിശദമായി പറയൂ—നിനക്കു ജ്ഞാനം എങ്ങനെ ലഭിച്ചു എന്ന്.
അര്വാചീനഗതിം സര്വാം പരാചീനസ്യ സാംപ്രതമ് । വദ ത്വമംഡജശ്രേഷ്ഠ ജ്ഞാനപൂര്വം സുവിസ്തരമ്
പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അടുത്തതും ദൂരെയുള്ളതും ആ ഒരാളുടെ ജീവിതം മുഴുവൻ ജ്ഞാനപൂർവം വിശദമായി പറയൂ.
കിം വാ ബ്രഹ്മാ ച വിഷ്ണുശ്ച കിം വാ രുദ്രോ ഭവിഷ്യസി । സാരസ ഉവാച- നാസ്തി തേ തപസോ ഭാവഃ ഫലം നാസ്തി ച തസ്യ തു
നീ ബ്രഹ്മാവോ, വിഷ്ണുവോ, അല്ലെങ്കിൽ രുദ്രനോ ആകുമോ? സാരസൻ പറഞ്ഞു: നിന്റെ തപസ്സിന് യഥാർത്ഥ ഭാവമില്ല, അതിനാൽ ഫലവും ഉണ്ടാകില്ല.
ത്വയാ ന പരിതപ്തസ്യ തപസഃ സാംപ്രതം ശൃണു । കുംഡലസ്യാപി പുത്രസ്യ ബാലസ്യാപി യഥാ ഗുണഃ
നീ ശരിയായി തപസ്സ് ചെയ്തിട്ടില്ല; ഇപ്പോൾ കുണ്ടലന്റെ മകന്റെ, ബാലനാണെങ്കിലും, ഗുണം കേൾക്കു.
തഥാ തേ നാസ്തി വൈ ജ്ഞാനം പരിജ്ഞാതം ന തത്പദമ് । ഇതോ ഗത്വാപി പൃച്ഛ ത്വം മമ രൂപം ദ്വിജോത്തമ
അത്തരം ജ്ഞാനം നിനക്കില്ല, ആ അവസ്ഥയും നീ അറിയുന്നില്ല; ഇവിടെ നിന്ന് പോയി, എന്റെ രൂപത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചറിയുക, ഉത്തമദ്വിജനേ.
സ വദിഷ്യതി ധര്മാത്മാ സര്വം ജ്ഞാനം തവൈവ ഹി । വിഷ്ണുരുവാച- ഏവമാകര്ണ്യ തത്സര്വം സാരസേന പ്രഭാഷിതമ്
അവൻ ധർമ്മനിഷ്ഠനായവൻ, എല്ലാ ജ്ഞാനവും നിനക്കു മാത്രം പറയും. വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: സാരസേനൻ പറഞ്ഞതെല്ലാം ഇങ്ങനെ കേട്ടശേഷം—
നിര്ജഗാമ സ വേഗേന ദശാരണ്യം മഹാശ്രമമ്
അവൻ വേഗത്തിൽ പത്തു കാടുകളുള്ള മഹത്തായ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
ഇതി ശ്രീപദ്മപുരാണേ ഭൂമിഖംഡേ വേനോപാഖ്യാനേ ഏകഷഷ്ടിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ മഹത്വമുള്ള പദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിലെ വേനന്റെ കഥയുടെ അറുപത്തൊന്നാമത്തെ അധ്യായം സമാപിച്ചു.
വിഷ്ണുരുവാച- കുംഡലസ്യാശ്രമം ഗത്വാ സത്യധര്മ സമാകുലമ് । സുകര്മാണം തതോ ദൃഷ്ട്വാ പിതൃമാതൃപരായണമ്
വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: സത്യവും ധർമ്മവും നിറഞ്ഞ കുണ്ടലന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി, അവിടെ പിതാവിനും മാതാവിനും ഭക്തിയോടെ സേവനം ചെയ്യുന്ന സുകർമനെ കണ്ടു.
ശുശ്രൂഷംതം മഹാത്മാനം ഗുരൂസത്യപരാക്രമമ് । മഹാരൂപം മഹാതേജം മഹാജ്ഞാനസമാകുലമ്
അവൻ മഹാത്മാക്കളെ സേവിക്കുന്നതും, സത്യത്തിൽ ധൈര്യശാലിയായതും, മഹത്തായ രൂപവും തേജസ്സും വലിയ ജ്ഞാനവും ഉള്ളവനുമായതും കണ്ടു.
മാതാപിത്രോഃ പദാംതേ തമുപവിഷ്ടം ദദര്ശ സഃ । മഹാഭക്ത്യാന്വിതം ശാംതം സര്വജ്ഞാനമഹാനിധിമ്
അവൻ മാതാപിതാക്കളുടെ പാദത്തിങ്കൽ ഇരിക്കുന്നതും, മഹാഭക്തിയോടെ, ശാന്തനായതും, എല്ലാ ജ്ഞാനത്തിന്റെ മഹാസമ്പത്തായതും കണ്ടു.