ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ പംചപംചാശത്സാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം ഉത്തരഖംഡേ വേത്രവതീ മാഹാത്മ്യേ ചതുസ്ത്രിംശാധികശതതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ പദ്മമഹാപുരാണത്തിലെ ഉത്തരഖണ്ഡത്തിൽ വേത്രവതീമാഹാത്മ്യത്തിൽ നൂറിലൊന്നും മുപ്പത്തിയൊന്നാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
ശ്രീമഹാദേവ ഉവാച। സാഭ്രമത്യാസ്തു മാഹാത്മ്യം വക്ഷ്യേ ദേവി യഥാതഥമ് । കശ്യപോ വൈ മുനിശ്രേഷ്ഠസ്തപോ വൈ തപ്തവാന്മഹത്
ശ്രീമഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: അമ്മേ, സാഭ്രമതിയുടെ മഹത്വം ഞാൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ പറയുന്നു; മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ കശ്യപൻ വലിയ തപസ്സ് ചെയ്തു.
അനേകവര്ഷപര്യംതം തേന തപ്തം മഹത്തപഃ । അര്ബുദേ പര്വതേ രമ്യേ നാനാദ്രുമസമാകുലേ
അവൻ അനേകം വർഷങ്ങൾ അർബുദപർവതത്തിലെ മനോഹരമായ, വിവിധ വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ സ്ഥലത്ത് കഠിനമായ തപസ്സ് നടത്തി.
തത്ര ഗത്വാ തപസ്തപ്തം ഋഷിണാ കശ്യപേന വൈ । സരസ്വതീ യത്ര രമ്യാ പവിത്രാ പാപനാശിനീ
അവിടെ കശ്യപമുനി തപസ്സ് ചെയ്തു; അവിടെ തന്നെയാണ് പാപങ്ങൾ അകറ്റുന്ന വിശുദ്ധിയും മനോഹാരിതയും ഉള്ള സരസ്വതീ നദി ഒഴുകുന്നത്.
ഏകസ്മിന്ദിവസേ ദേവി ഗതോഽസൌ നൈമിഷം പ്രതി । തദാ തേ ഋഷയഃ സര്വേ കഥാം ചക്രുരനേകശഃ
ഒരു ദിവസം, അമ്മേ, അവൻ നൈമിഷക്ഷേത്രത്തേക്കു പോയി; അപ്പോൾ എല്ലാ ഋഷിമാരും പലവിധം സംഭാഷണം നടത്തി.
തദാ തൈസ്തു ദ്വിജൈഃ സമ്യക്പൃഷ്ടോഽസൌ കശ്യപോ മുനിഃ । അഹോ കശ്യപ നഃ പ്രീത്യൈ ഗംഗേഹാനീയതാം പ്രഭോ
അപ്പോൾ ആ ദ്വിജന്മാർ കശ്യപമുനിയെ ചോദിച്ചു: 'കശ്യപാ, ഞങ്ങളുടെ സന്തോഷത്തിനായി ഭഗവൻ ഗംഗയെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരണം.'
ഭവന്നാമ്നാ തു സാ ഗംഗാ ഭവിഷ്യതി സരിദ്വരാ । തേഷാം വാക്യമുപാകര്ണ്യ നമസ്കൃത്യ ദ്വിജാംശ്ച താന്
'നിന്റെ പേരിൽ ആ ഗംഗ, നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായവൾ അറിയപ്പെടും.' അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ ദ്വിജന്മാരെ നമസ്കരിച്ചു.
ആഗതോ ഹ്യര്ബുദാരണ്യേ സരസ്വതീതീരസംനിധൌ । തത്ര തപ്തം തദാ തേന തപഃ പരമദുഷ്കരമ്
അവൻ അർബുദവനത്തിൽ, സരസ്വതീ തീരത്തടുത്ത് എത്തി; അവിടെ അവൻ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ തപസ്സ് നടത്തി.
ആരാധിതോ ഹ്യഹം തേന കശ്യപേന ദ്വിജേന വൈ । പ്രത്യക്ഷോഽഹം തദാ ജാതസ്തസ്യ ദ്വിജവരസ്യ ച
അവൻ എന്നെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു. അപ്പോൾ ഞാൻ ആ മഹാനായ ബ്രാഹ്മണന്റെ മുന്നിൽ നേരിട്ട് പ്രത്യക്ഷമായി.
വരം വരയ ഭദ്രം തേ യത്തേ മനസി വര്ത്തതേ
നിന്റെ മനസ്സിൽ എന്ത് ആഗ്രഹമുണ്ടോ അതു ചോദിക്കൂ, ഭാഗ്യവതിയേ, ഒരു വരം തേടൂ.
കശ്യപ ഉവാച। വരം ദാതും സമര്ഥോഽസി ദേവദേവ ജഗത്പതേ । ശിരഃസ്ഥിതാ യാ ഗംഗേയം പവിത്രാ പാപഹാരിണീ
കശ്യപൻ പറഞ്ഞു: ദേവദേവനേ, ലോകത്തിന്റെ നാഥനേ, നീ വരങ്ങൾ നൽകാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്. നിന്റെ തലയിൽ വസിക്കുന്ന പാപങ്ങൾ നീക്കുന്ന വിശുദ്ധ ഗംഗയെ—
മമ ദേയാ വിശേഷേണ മഹാദേവ നമോസ്തുതേ । തദാ ദേവി മയോക്തം ച ഗൃഹ്ണീഷ്വ ത്വം ദ്വിജോത്തമ
മഹാദേവാ, അതിനെ പ്രത്യേകമായി എനിക്ക് നൽകണമേ എന്ന് ഞാൻ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നു. നമസ്കാരം. പിന്നെ, ദേവിയേ, ഞാൻ പറഞ്ഞു: 'നല്ല ബ്രാഹ്മണനേ, നീ അവളെ സ്വീകരിക്കൂ.'
ജടാമേകാം പരിത്യജ്യ ദത്താ ഗംഗാ തദാ മയാ । താം ഗൃഹീത്വാ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠഃ സ്വസ്ഥാനം ഹര്ഷതോ യയൌ
ഞാൻ ഒരു ജട മാത്രം വിട്ട് ഗംഗയെ അവനു നൽകി. അതു ഏറ്റെടുത്ത് ആ മഹാനായ ബ്രാഹ്മണൻ സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ സ്ഥലത്തേക്ക് മടങ്ങി.
കേശരന്ധ്രം നാമ തീര്ഥം വാസോ വൈ കശ്യപസ്യ ച । ഗതസ്തത്ര തു ദേവേശി മുനിഭിഃ പരിവാരിതഃ
കേശരന്ധ്രം എന്ന തീർത്ഥം കശ്യപന്റെ വാസസ്ഥലമായി. അവിടെ, ദേവികളുടെ ഇശ്വരിയേ, സന്യാസിമാരോടൊപ്പം അവൻ പോയി.
കശ്യപേന സമാനീതാ കാശ്യപീ സാ സരിദ്വരാ । യസ്യാ ദര്ശനമാത്രേണ ബ്രഹ്മഹാ മുച്യതേ കില
കശ്യപൻ കൊണ്ടുവന്നതുകൊണ്ട് ആ മഹാനദി കശ്യപിയായി അറിയപ്പെട്ടു. അവളെ കണ്ടു മാത്രം ബ്രാഹ്മണഹത്യ ചെയ്തവനും മോചിതനാകുമെന്നു പറയുന്നു.
പാര്വത്യുവാച। സ്നാനമാത്രേണ കിം പുണ്യം തത്ര തീര്ഥേ വദസ്വ മേ । വിശ്വനാഥ കൃപാലുസ്ത്വം ദയാം കുരു മമോപരി
പാർവതി ചോദിച്ചു: ആ തീർത്ഥത്തിൽ കുളിച്ചാൽ മാത്രം എന്ത് പുണ്യം ലഭിക്കും? വിശ്വനാഥാ, ദയാനിധിയേ, ദയവായി എനിക്കു പറയൂ.
ദര്ശനേ കിം ഭവേത്പുണ്യം സ്നാനേ കിം വദ ദേവരാട് । മഹിമാ കീദൃശോ ബ്രഹ്മന്സര്വം ത്വം വക്തുമര്ഹസി
കാണുമ്പോൾ എന്ത് പുണ്യം, കുളിക്കുമ്പോൾ എന്ത് ഫലം, ദേവരാജാ, ദയവായി പറയൂ. ബ്രാഹ്മണനേ, അതിന്റെ മഹത്വം മുഴുവനും എനിക്കു വിശദീകരിക്കണം.
മഹാദേവ ഉവാച। മയാ ശ്രുതാന്യനേകാനി തീര്ഥാന്യായതനാനി ച । ശ്രീവിഷ്ണോശ്ച പ്രസാദാച്ച നദ്യഃ സാഗരഗാഃ പ്രഭോഃ
മഹാദേവൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ അനേകം തീർത്ഥങ്ങളും ക്ഷേത്രങ്ങളും കേട്ടിട്ടുണ്ട്. ശ്രീവിഷ്ണുവിന്റെ കൃപയാൽ സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന നദികളും കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
ഗംഗാ ച യമുനാ രേവാ താപീ ചൈവ മഹാനദീ । ഗോദാവരീ തുംഗഭദ്രാ കൌശികീ ഗല്ലികാ തഥാ
ഗംഗ, യമുന, രേവ, മഹാനദിയായ താപി, ഗോദാവരി, തുങ്ഗഭദ്ര, കൗശികി, ഗല്ലികാ ഇവയും.
കാവേരീ വേദികാ ഭദ്രാ സരയൂഃ പാപഹാരിണീ । അന്യാശ്ച വിവിധാ നദ്യഃ സര്വപാപഹരാ ഭുവി
കാവേരി, വേദികാ, ഭദ്രാ, പാപങ്ങൾ നീക്കുന്ന ശരയു, ഭൂമിയിൽ എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്ന മറ്റു പലവിധ നദികളും.
പ്രയാഗസ്തീര്ഥരാജശ്ച കാശീ പുഷ്കര ഏവ ച । നൈമിഷാരണ്യസംജ്ഞം തു തീര്ഥം ചാമരകംടകമ്
പ്രയാഗം എന്ന തീർത്ഥരാജാവ്, കാശി, പുഷ്കരം, നൈമിഷാരണ്യം എന്ന തീർത്ഥം, അമരകണ്ഠകം എന്നിവയും.
ഉത്തമം ദ്വാരകാക്ഷേത്രമര്ബുദാരണ്യമുത്തമമ് । ഏവംവിധാനി ദിവ്യാനി ക്ഷേത്രാണി വിവിധാനി ച
ഉത്തമമായ ദ്വാരകാക്ഷേത്രം, ശ്രേഷ്ഠമായ അർബുദാരണ്യം, ഇങ്ങനെ ദൈവികവും വിശിഷ്ടവുമായ പലവിധ ക്ഷേത്രങ്ങളും.
ശ്രുതാനി തത്ര ദേവേശി മായാ വിഷ്ണോഃ പ്രസാദതഃ । പൂര്വം ഭഗീരഥേനൈവ യാചിതോഽഹം തു പാര്വതി
ദേവികളുടെ ഇശ്വരിയേ, ഇവയെല്ലാം ഞാൻ വിഷ്ണുവിന്റെ മായയുടെ കൃപയാൽ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. മുമ്പ് ഭഗീരഥൻ എന്നെ അപേക്ഷിച്ചിരുന്നു, പാർവതിയേ.
തദാ ദത്താ ഇയം ഗംഗാ വിഷ്ണോര്ലോകമഭീപ്സുനാ । കശ്യപായ പുനര്ദത്താ ഋഷീണാം വചനാന്മയാ
അപ്പോൾ വിഷ്ണുലോകം ആഗ്രഹിച്ച ഭഗീരഥന് ഞാൻ ഈ ഗംഗയെ നൽകി. പിന്നെ, ഋഷിമാരുടെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരം ഞാൻ കശ്യപനു വീണ്ടും നൽകി.
ഇയം വൈ കാശ്യപീ ഗംഗാ രോഗദോഷഹരാ സദാ । ഇയം യാ കഥ്യതേ ലോകേ യുഗേ വൈ നാമപൂര്വകമ്
ഈ കശ്യപീ ഗംഗ എപ്പോഴും രോഗങ്ങളും ദോഷങ്ങളും നീക്കുന്നു. ഓരോ യുഗത്തിലും അവൾക്ക് വേറേ പേരാണ് ലോകത്തിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.
തദഹം കഥയിഷ്യാമി ശൃണു സുംദരി തത്വതഃ । കൃതേ കൃതവതീ നാമ ത്രേതായാം ഗിരികര്ണികാ
അതുകൊണ്ട് ഞാൻ സത്യമായി പറയാം, സുന്ദരിയേ, ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ: കൃതയുഗത്തിൽ അവളെ കൃതവതിയായി, ത്രേതായുഗത്തിൽ ഗിരികർണികയായി വിളിച്ചു.
ദ്വാപരേ ചംദനാ നാമ കലൌ സാഭ്രമതീ സ്മൃതാ । ദിനേദിനേ വിശേഷേണ സ്നാനാര്ഥം തു നരാശ്ച യേ
ദ്വാപരയുഗത്തില് അതിനെ ചന്ദന എന്നായിരുന്നു വിളിച്ചത്, കലിയുഗത്തില് അതിന് സാഭ്രമതി എന്ന പേരാണ്. ഓരോ ദിവസവും പ്രത്യേകിച്ച് നരന്മാര് അവിടെ കുളിക്കാനെത്തുന്നു.
സര്വപാപവിനിര്മുക്താ യാംതി വിഷ്ണോഃ സനാതനമ് । പ്ലക്ഷാവതരണേ തീര്ഥേ സരസ്വത്യാം തഥേശ്വരി
എല്ലാ പാപങ്ങളില് നിന്നും മോചിതരായി, സരസ്വതിയുടെ പ്ലക്ഷാവതരണ തീര്ത്ഥത്തില് കുളിച്ചവര് വിഷ്ണുവിന്റെ ശാശ്വതലോകം പ്രാപിക്കുന്നു, ദേവി.
കേദാരേ ച കുരുക്ഷേത്രേ യത്ഫലം സ്നാനതോ ഭവേത് । തത്ഫലം തു നൃണാം നൂനം സാഭ്രമത്യാ ദിനേ ദിനേ
കേദാരം, കുറുക്ഷേത്രം എന്നിവിടങ്ങളില് കുളിച്ചാല് ലഭിക്കുന്ന ഫലം, സാഭ്രമതിയില് ഓരോ ദിവസവും കുളിക്കുന്നവര്ക്ക് അതേ ഫലമാണ് ഉറപ്പായി ലഭിക്കുന്നത്.
ഭവതീതി ന സംദേഹോ വ്യാസസ്യ വചനം യഥാ । നഭസ്യേപരപക്ഷേ തു പ്രത്യഹം വാ സുരേശ്വരി
ഇതില് യാതൊരു സംശയവുമില്ല, വ്യാസന്റെ വാക്കുപോലെ. ഭാദ്രപദ മാസത്തിന്റെ രണ്ടാംപകുതിയിലും, അല്ലെങ്കില് ഓരോ ദിവസവും, ദേവതകളുടെ ഇശ്വരിയേ,