ന ചാസ്വാദയതേ സാ തു സുരസാന്സാ മഹാസതീ । സ സഖാ കാമദേവസ്യ രമമാണോ വിനിര്ജിതഃ
അവള്ക്ക് ആ രുചികരമായ പഴങ്ങള് പോലും രുചിയില്ല; കാമദേവന്റെ സഖാവും ആനന്ദിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നെങ്കിലും പരാജയപ്പെട്ടു.
ലജ്ജിതഃ പരാങ്മുഖോ ഭൂത്വാ ഭൂം പപാത ലവച്ഛദൈഃ । ഫലേഭ്യോ ഹി സുപക്വേഭ്യഃ പുഷ്പമംജരിസംസ്കൃതഃ
ലജ്ജിച്ചു, അവന് മുഖം തിരിച്ച്, പൂക്കളുടെയും ഇലകളുടെയും കൂടെ നിലത്ത് വീണു; പക്വമായ പഴങ്ങളില്നിന്ന് പൂവിന്റെ കുലകള് വീണുപോയിരുന്നു.
ലവരൂപോപതദ്ഭൂമൌ രസസ്ത്വേഷ തയാ ജിതഃ । മകരംദഃ സുദീനാത്മാ ഫലാദ്ഭൂമിം തതഃ പുനഃ
പൂക്കളിൽ വീണ പൊടിയിൽ, അവളാൽ അമൃതം ജയിക്കപ്പെട്ടു; ദു:ഖിതനായ തേൻ, പഴത്തിൽ നിന്ന് തോറ്റു വീണ്ടും നിലത്ത് എത്തി.
ഭക്ഷ്യതേ മക്ഷികാഭിശ്ച യഥാമൃതോ രണേ തഥാ । മക്ഷികാഭക്ഷ്യമാണസ്തു പ്രവാഹേന പ്രയാതി സഃ
പോരിൽ അമൃതം എങ്ങനെ തിന്നുപോകുന്നുവോ, അതുപോലെതന്നെ തേൻ ചെമരികൾ കഴിക്കുന്നു; അവ തേനെ തിന്നുമ്പോൾ, അതു ഒഴുക്കിൽ ഒഴുകിപ്പോകുന്നു.
മംദംമംദം പ്രയാത്യേവ തം ഹസംതി ച പക്ഷിണഃ । നാനാരുതൈഃ പ്രചലംതി സുഖമാനംദനിര്ഭരൈഃ
അതു മന്ദമന്ദമായി മുന്നോട്ട് നീങ്ങുമ്പോൾ, പക്ഷികൾ അതിനെ ചിരിച്ചു; വിവിധ ശബ്ദങ്ങളോടെ, സന്തോഷത്തോടെ അവിടെയവിടെ സഞ്ചരിച്ചു.
പ്രീത്യാ ശകുനയസ്തത്ര വനമധ്യനഗസ്ഥിതാഃ । സുകലയാ ജിതോ ഹ്യേഷ നിമ്നം പംഥാനമാശ്രിതഃ
അവിടെ കാട്ടിലെ വൃക്ഷങ്ങളിൽ പാർക്കുന്ന പക്ഷികൾ സ്നേഹത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'ഇവൻ സുകലയാൽ ജയിക്കപ്പെട്ടു, താഴേക്ക് പോകുന്ന വഴിയാണ് അവൻ സ്വീകരിച്ചത്.'
പ്രീത്യാ സമേതാ രതിഃ കാമഭാര്യാ ഗത്വാബ്രവീത്സാ സുകലാം വിഹസ്യ । സ്വസ്ത്യസ്തു തേ സ്വാഗതമേവ ഭദ്രേ രമസ്വ പ്രീത്യാ നയനാഭിരാമമ്
സ്നേഹത്തോടെ, രതി എന്ന കാമന്റെ പ്രിയഭാര്യ സുകലയെ സമീപിച്ചു, ചിരിച്ചു പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് എല്ലാ ക്ഷേമവും ഉണ്ടാകട്ടെ, സ്വാഗതം, സുഖത്തോടെ കണ്ണിനെ ആനന്ദിപ്പിക്കുന്ന സന്തോഷത്തിൽ നീ ആസ്വദിക്കണം.'
തേ രൂപമിഷ്ടമമലമിംദ്രസ്യാപി മഹാത്മനഃ । യദേഷ്ടം തേ തദാ ബ്രൂഹി സമാനേഷ്യേ ന സംശയഃ
നിന്റെ രൂപം അമലവും ഇഷ്ടവുമാണ്, മഹാത്മാവായ ഇന്ദ്രന്റേതിനെക്കാളും മനോഹരം; നിനക്ക് എന്ത് ആഗ്രഹമുണ്ടോ അതു പറയൂ, ഞാൻ അതു തീർച്ചയായും നല്കും.
സൂത ഉവാച- വദംത്യൌ തേ സ്ത്രിയൌ ദൃഷ്ട്വാ ശ്രുത്വോവാച സുഭാഷിതമ് । രതിം പ്രതിഗൃഹീത്വാ മേ ഗതോ ഭര്ത്താ മഹാമതിഃ
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ആ സ്ത്രീകൾ സംസാരിക്കുന്നത് കണ്ടും കേട്ടും, എന്റെ ധീരനായ ഭർത്താവ് രതിയെ സ്വീകരിച്ച് അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
യത്ര മേ തിഷ്ഠതേ ഭര്ത്താ തത്രാഹം പതിസംയുതാ । തത്ര കാമശ്ച മേ പ്രീതിരയം കായോ നിരാശ്രയഃ
എന്റെ ഭർത്താവ് എവിടെ പാർക്കുന്നു, അവിടെ ഞാൻ അവനോടൊപ്പം; അവിടെയാണ് എന്റെ ആഗ്രഹവും സ്നേഹവും—ഇല്ലെങ്കിൽ ഈ ശരീരം ആശ്രയമില്ലാതെ ഇരിക്കും.
ദ്വേ അപ്യുക്തം സമാകര്ണ്യ രതിപ്രീതീ വിലജ്ജിതേ । വ്രീഡമാനേ ഗതേ തേ ദ്വേ യത്ര കാമോ മഹാബലഃ
രതിയും പ്രീതിയും ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്നത് കേട്ട്, ലജ്ജിച്ചു, ലജ്ജാശീലരായി, അവർ ഇരുവരും മഹാബലനായ കാമന്റെ അടുക്കൽ പോയി.
ഊചതുസ്തം മഹാവീരമിംദ്രകായ സമാശ്രിതമ് । ചാപമാകര്ഷമാണം തം നേത്രലക്ഷ്യം മഹാബലമ്
അവർ ആ മഹാവീരനോടു സംസാരിച്ചു, ഇന്ദ്രന്റെ രൂപംപോലെയുള്ളവനോടു, വില്ല് വലിച്ച് കണ്ണ് ലക്ഷ്യത്തിൽ നിർത്തിയ ശക്തനായവനോടു.
ദുര്ജയേയം മഹാപ്രാജ്ഞ ത്യജ പൌരുഷമാത്മനഃ । പതികാമാ മഹാഭാഗാ പതിവ്രതാ സദൈവ സാ
ഈ സ്ത്രീയെ ജയിക്കാൻ എളുപ്പമല്ല, മഹാപണ്ഡിതാ; നിന്റെ സ്വമേധയാ ശ്രമം ഉപേക്ഷിക്കണം. അവൾ ഭർത്താവിനേ മാത്രമേ ആഗ്രഹിക്കുന്നുള്ളൂ, സദാ പതിവ്രതയും ഭർത്താഭക്തയുമാണ്.
കാമ ഉവാച- അനയാ ലോക്യതേ രൂപമിംദ്രസ്യാസ്യ മഹാത്മനഃ । യദി ദേവി തദാ ചാഹം ഹനിഷ്യാമി ന സംശയഃ
കാമൻ പറഞ്ഞു: ഇവൾക്ക് ഈ മഹാത്മാവായ ഇന്ദ്രന്റെ രൂപം കാണാം; ദേവി, അതു സത്യമെങ്കിൽ ഞാൻ അവനെ തീർച്ചയായും കൊല്ലും, സംശയമില്ല.
അഥ വേഷധരോ ദേവോ മഹാരൂപഃ സുരാധിപഃ । സ തയാനുഗതസ്തൂര്ണം പരയാ ലീലയാ തദാ
അപ്പോൾ ദേവൻ, ദേവന്മാരുടെ അധിപൻ, വലിയ രൂപം ധരിച്ച് വേഷം മാറി; അവളെ അതിവേഗം പരമമായ ലീലാപൂർവ്വം പിന്തുടർന്നു.
സര്വഭോഗസമാകീര്ണഃ സര്വാഭരണശോഭിതഃ । ദിവ്യമാല്യാംബരധരോ ദിവ്യഗംധാനുലേപനഃ
അവൻ എല്ലാ ഭോഗങ്ങൾകൊണ്ടും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവൻ, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളിലും തിളങ്ങുന്നവൻ; ദിവ്യമായ മാലകളും വസ്ത്രങ്ങളും ധരിച്ച്, ദിവ്യസുഗന്ധം പുരട്ടിയവൻ.
തയാ രത്യാ സമായാതോ യത്രാസ്തേ പതിദേവതാ । പ്രത്യുവാച മഹാഭാഗാം സുകലാം സത്യചാരിണീമ്
രതിയോടൊപ്പം അവൻ പോയി, ഭർത്താവിനെ ദേവതയായി ആരാധിക്കുന്നവൾ പാർക്കുന്നിടത്തേക്ക്; അവിടെ സത്യനിഷ്ഠയായ സുകലയെ അവൻ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
പൂര്വം ദൂതീ സമക്ഷം തേ പ്രീത്യാ ച പ്രഹിതാ മയാ । കസ്മാന്ന മന്യസേ ഭദ്രേ ഭജംതം ത്വാമിഹാഗതമ്
മുമ്പ് ഞാൻ സ്നേഹത്തോടെ തുറന്നുപറഞ്ഞ് ദൂതിയെ നിനക്കയച്ചിരുന്നു; ഭദ്രേ, നിന്നെ അന്വേഷിച്ച് ഇവിടെ വന്നവനെ നീ എന്തുകൊണ്ട് പരിഗണിക്കുന്നില്ല?
സുകലോവാച- രക്ഷായുക്താസ്മി ഭദ്രം തേ ഭര്തുഃ പുത്രൈര്മഹാത്മഭിഃ । ഏകാകിനീസഹായൈശ്ച നൈവ കസ്യ ഭയം മമ
സുകലാ പറഞ്ഞു: ഭദ്രേ, ഞാൻ എന്റെ ഭർത്താവിന്റെ മഹാത്മാക്കളായ പുത്രന്മാർകൊണ്ട് സംരക്ഷിതയാണു; ഒരുവളായിരുന്നാലും കൂട്ടുകാരുണ്ട്, എനിക്കാരെയും ഭയമില്ല.
ശൂരൈശ്ച പുരുഷാകാരൈഃ സര്വത്ര പരിരക്ഷിതാ । നാതി പ്രസ്താവയേ വക്തും വ്യഗ്രാ കര്മണി തസ്യ ച
വീരരായ പുരുഷാകാരന്മാർ എല്ലായിടത്തും എന്നെ കാത്തിരിക്കുന്നു; കൂടുതൽ പറയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല, അവന്റെ കാര്യങ്ങളിൽ ഞാൻ തിരക്കിലാണ്.
യാവത്പ്രസ്യംദതേ നേത്രം താവത്കാലം മഹാമതേ । ഭവാന്ന ലജ്ജതേ കസ്മാദ്രമമാണോ മയാ സഹ
നിന്റെ കണ്ണ് എന്നെ നോക്കുന്നിടത്തോളം നീ എനിക്ക് കൂട്ടായിരിക്കുന്നു, മഹാമനസ്സുള്ളവളേ, അങ്ങനെ ഇരിക്കുമ്പോൾ നീ എനിക്കൊപ്പം ലജ്ജിക്കാതെ ഇരിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?
ഭവാന്കോ ഹി സമായാതോ നിര്ഭയോ മരണാദപി । ഇംദ്ര ഉവാച- ത്വാമേവം ഹി പ്രപശ്യാമി വനമധ്യേ സമാഗതാമ്
മരണത്തെയും ഭയപ്പെടാതെ ഇവിടെ എത്തിയ നീ ആരാണ്? ഇന്ദ്രൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ നിന്നെ ഇങ്ങനെ, കാടിന്റെ നടുവിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നതായി കാണുന്നു.
സമാഖ്യാതാസ്ത്വയാ ശൂരാ ഭര്തുശ്ച തനയാഃ പുനഃ । കഥം പശ്യാമ്യഹം താവദ്ദര്ശയസ്വ മമാഗ്രതഃ
നീ വീരന്മാരെയും ഭർത്താവിന്റെ പുത്രന്മാരെയും വിശദമായി പറഞ്ഞു. എന്നാൽ ഞാൻ അവരെ എങ്ങനെ കാണും? അവരെ എന്റെ മുന്നിൽ കാണിക്കൂ.
സുകലോവാച- സനിജസകലവര്ഗസ്യാധിപത്യേ നിവേശ്യ ധൃതിമതിഗതിബുദ്ധ്യ്ഖ്യൈസ്തു സംന്യസ്യ സത്യമ് । അചലസകലധര്മോ നിത്യയുക്തോ മഹാത്മാ മദനസബലധര്മാത്മാ സദാമാം ജുഗോപ
സുകല പറഞ്ഞു: എന്റെ കൂട്ടത്തിന്റെ മുഴുവൻ നേതൃത്വം ധൈര്യവും ബുദ്ധിയും സ്ഥിരതയും വിവേകവും ഉള്ളവരിൽ ഏൽപ്പിച്ചാണ് ഞാൻ സത്യം ഉറപ്പാക്കി. എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിലും ഉറച്ച മനസ്സും, സദാ ധർമ്മപാലകനുമായ മഹാത്മാവും, മനസ്സിന്റെ ആകർഷണങ്ങൾക്കു കീഴടങ്ങാത്തവനും ഞങ്ങളെ എല്ലായ്പ്പോഴും സംരക്ഷിച്ചു.
മാമേവം പരിരക്ഷതേ ദമഗുണൈഃ ശൌചൈസ്തു ധര്മഃ സദാ സത്യം പശ്യ സമാഗതം മമ പുരഃ ശാംതിക്ഷമാഭ്യാംയുതമ് । ബോധശ്ചാതിമഹാബലഃ പൃഥുയശാ യോ മാം ന മുംചേത്കദാ ബദ്ധാഹം ദൃഢബംധനൈഃ സ്വഗുണജൈഃ സാംനിധ്യമേവം ഗതഃ
രക്ഷായുക്താഃ കൃതാഃ സര്വേ സത്യാദ്യാ മമ സാംപ്രതമ് । ധര്മലാഭാദികാഃ സര്വേ ദമബുദ്ധിപരാക്രമാഃ
സത്യം തുടങ്ങിയ എല്ലാ സംരക്ഷണഗുണങ്ങളും ഇപ്പോൾ എനിക്ക് കൂടെയുണ്ട്. ധർമ്മം നേടുന്നവരും, ദമവും ബുദ്ധിയും വീര്യവും ഉള്ളവരും എല്ലാവരും എനിക്ക് കൂടെയുണ്ട്.
മാമേവം ഹി പ്രരക്ഷംതി കിം മാം പ്രാര്ഥയസേ ബലാത് । കോ ഭവാന്നിര്ഭയോ ഭൂത്വാ ദൂത്യാ സാര്ധം സമാഗതഃ
അവർ എന്നെ ഇങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾ നീ എനിക്ക് ബലമായി എന്തിന് ശ്രമിക്കുന്നു? ദൂതനോടൊപ്പം ഭയമില്ലാതെ ഇവിടെ വന്ന നീ ആരാണ്?
സത്യം ധര്മസ്തഥാ പുണ്യം ജ്ഞാനാദ്യാഃ പ്രബലാസ്തഥാ । മമ ഭര്തുഃ സഹായാശ്ച തേ മാം രക്ഷംതി വേശ്മനി
സത്യം, ധർമ്മം, പുണ്യം, ജ്ഞാനം—ഇവയെല്ലാം ശക്തിയുള്ളവയാണ്; എന്റെ ഭർത്താവിന്റെ കൂട്ടുകാരും ഇവിടത്തെ വീട്ടിൽ എന്നെ സംരക്ഷിക്കുന്നു.
അഹം രക്ഷായുതാ നിത്യം ദമശാംതിപരായണാ । ന മാം ജേതും സമര്ഥശ്ച അപി സാക്ഷാച്ഛചീപതിഃ
ഞാൻ എപ്പോഴും സംരക്ഷിതയാണു, ദമവും സമാധാനവും പ്രധാനം ചെയ്യുന്നവളാണ്. സാക്ഷാൽ ശചീഭർത്താവായ ഇന്ദ്രനും എന്നെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല.
യദി വാ മന്മഥോ വാപി സമാഗച്ഛതി വീര്യവാന് । ദംശിതാഹം സദാ സത്യം സത്യകേനൈവ നാന്യഥാ
മന്മഥൻ തന്നെ ശക്തിയോടെ വന്നാലും, ഞാൻ എപ്പോഴും സത്യത്താൽ മാത്രം സംരക്ഷിതയാകുന്നു, മറ്റെന്തുകൊണ്ടും അല്ല.
അവൻ എപ്പോഴും എന്നെ ദമവും ശുദ്ധിയും കൊണ്ടാണ് സംരക്ഷിക്കുന്നത്. സത്യം തന്നെ, സമാധാനവും ക്ഷമയും ചേർന്ന് എന്റെ മുന്നിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. അതീവ ശക്തിയുള്ള, പ്രശസ്തമായ ജ്ഞാനം എന്നെ ഒരിക്കലും വിട്ടു പോവില്ല; എന്റെ സ്വന്തം ഗുണങ്ങളാൽ ഞാൻ ദൃഢമായി ബന്ധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, അവയുടെ സാന്നിധ്യത്തിലാണ് ഞാൻ നിലകൊള്ളുന്നത്.